1
00:00:02,000 --> 00:00:07,000
Downloaded from
YTS.MX

2
00:00:08,000 --> 00:00:13,000
Official YIFY movies site:
YTS.MX

3
00:00:08,120 --> 00:00:09,000
{\an8}Met de brandweer.

4
00:00:09,520 --> 00:00:12,600
{\an8}Hallo. Er is brand
in flat 16 in de Grenfell Tower.

5
00:00:13,160 --> 00:00:14,679
{\an8}Op de vierde verdieping.

6
00:00:14,680 --> 00:00:16,719
{\an8}Oké.
- Wees snel.

7
00:00:16,720 --> 00:00:18,599
{\an8}Ze komen eraan.
- Er is brand.

8
00:00:18,600 --> 00:00:23,640
{\an8}Dat weet ik, maar u hebt net gebeld.
Zolang u maar in orde bent, oké?

9
00:00:25,720 --> 00:00:27,040
Kom naar buiten.

10
00:00:28,480 --> 00:00:32,160
Wij waren als eerste ter plaatse.

11
00:00:36,560 --> 00:00:39,680
Er waren geen woorden voor.
Het was één grote chaos.

12
00:00:40,560 --> 00:00:42,600
Kom het gebouw uit.

13
00:00:43,720 --> 00:00:46,880
Het voelde alsof ik
midden in een rampenfilm zat.

14
00:00:51,320 --> 00:00:55,720
Eén kant van het gebouw
stond helemaal in brand.

15
00:00:57,240 --> 00:00:59,240
Ik had nog nooit zoiets gezien.

16
00:01:00,360 --> 00:01:04,080
Net <i>The Towering Inferno.</i> Verdomme.
- Hoe is dat nu mogelijk?

17
00:01:09,600 --> 00:01:14,080
Toen mensen zo'n ramp
in het Verenigd Koninkrijk zagen...

18
00:01:14,600 --> 00:01:18,840
...hadden ze zoiets van:
hoe kon dit hier gebeuren?

19
00:01:19,360 --> 00:01:21,959
Ik geloof dat er
stukken van het pand vallen.

20
00:01:21,960 --> 00:01:25,359
Zoiets heb ik nog nooit meegemaakt.
Net onze eigen 9/11.

21
00:01:25,360 --> 00:01:29,319
Bij de Grenfell Tower had je iets
wat ik nooit eerder had gezien.

22
00:01:29,320 --> 00:01:31,519
Echt het hele gebouw stond in brand.

23
00:01:31,520 --> 00:01:34,519
Mijn God.
- Kan iemand ze helpen?

24
00:01:34,520 --> 00:01:37,920
Het was duidelijk
dat er iets vreselijk was misgegaan.

25
00:01:39,280 --> 00:01:43,160
Er zijn veel vraagtekens.
Allereerst over de gevelbekleding.

26
00:01:43,680 --> 00:01:45,920
Arconic heeft de bekleding gemaakt.

27
00:01:47,000 --> 00:01:51,839
Ik weet nog dat ik dacht
dat er iemand erg nalatig was geweest.

28
00:01:51,840 --> 00:01:55,160
Wat was er gebeurd?
Hoe kon zoiets nu verkocht worden?

29
00:01:55,920 --> 00:01:58,799
Er waren tests gemanipuleerd of verborgen.

30
00:01:58,800 --> 00:02:04,119
We hebben nu heel erg veel bewijs
van heel ernstige overtredingen...

31
00:02:04,120 --> 00:02:05,800
...en er is niemand opgepakt.

32
00:02:06,880 --> 00:02:10,799
Er zou niet geluisterd zijn
naar de waarschuwingen over het pand.

33
00:02:10,800 --> 00:02:12,839
Dit is een plaats delict.

34
00:02:12,840 --> 00:02:14,439
Wat willen we?
- Gerechtigheid.

35
00:02:14,440 --> 00:02:16,199
En wanneer?
- Nu.

36
00:02:16,200 --> 00:02:17,599
We willen antwoorden.

37
00:02:17,600 --> 00:02:22,679
Ik denk de hele tijd bij mezelf:
waarom moest dit nu gebeuren?

38
00:02:22,680 --> 00:02:24,840
Er zijn mensen gestorven.

39
00:02:25,960 --> 00:02:27,920
Ik ben vrienden en familie kwijt.

40
00:02:29,080 --> 00:02:31,639
Ik denk gewoon bij mezelf: waarom?

41
00:02:31,640 --> 00:02:37,200
We willen antwoorden.
- We willen gerechtigheid.

42
00:02:49,200 --> 00:02:51,359
NOORD-KENSINGTON

43
00:02:51,360 --> 00:02:53,679
WEST-LONDEN

44
00:02:53,680 --> 00:02:56,679
Dit is het vieruurnieuws.
Ik ben Fenella Fudge.

45
00:02:56,680 --> 00:03:00,679
Het is vandaag zonnig.
De zon blijft de hele dag schijnen.

46
00:03:00,680 --> 00:03:05,839
Het is 24, 25 graden
en het zou zelfs nog warmer kunnen worden.

47
00:03:05,840 --> 00:03:10,239
De top drie blijft hetzelfde.
'Despacito' staat één maand op nummer een.

48
00:03:10,240 --> 00:03:15,400
Het is het nummer in een vreemde taal
dat het langst op nummer een staat.

49
00:03:16,760 --> 00:03:23,000
Ik herinner me
heel wat bekende liedjes uit 2017.

50
00:03:23,800 --> 00:03:25,719
'Despacito' was een grote hit.

51
00:03:25,720 --> 00:03:29,400
Mijn moeder zette dat nummer vaak
thuis en in de auto op.

52
00:03:31,120 --> 00:03:35,399
Ik ben Esi. Je luistert
naar de grootste zender van West-Londen.

53
00:03:35,400 --> 00:03:40,360
Dit is echt het liedje van deze zomer.
Hier is J Hus met 'Did you see'.

54
00:03:40,920 --> 00:03:43,360
<i>came in a black Benz, left in a white one</i>

55
00:03:44,240 --> 00:03:45,399
<i>I'm just a hoodlum</i>

56
00:03:45,400 --> 00:03:47,440
BEWOONSTER VAN DE GRENFELL TOWER

57
00:03:56,000 --> 00:03:59,080
{\an8}Ik was opgewonden,
omdat ik aan de tweede klas begon.

58
00:04:00,400 --> 00:04:03,360
Het werd zomer, het werd heet.

59
00:04:05,360 --> 00:04:07,560
Ik was op dat moment erg opgetogen.

60
00:04:08,640 --> 00:04:10,120
Ik was heel gelukkig.

61
00:04:12,360 --> 00:04:14,720
Ik wilde altijd goede cijfers halen.

62
00:04:16,080 --> 00:04:20,800
Ik was een gelukkig twaalfjarig meisje.

63
00:04:25,520 --> 00:04:27,040
13 JUNI 2017

64
00:04:29,600 --> 00:04:33,280
Ik weet nog dat we die avond
uit eten waren geweest.

65
00:04:37,160 --> 00:04:39,840
We reden zo rond 23.30 uur
terug naar huis...

66
00:04:40,600 --> 00:04:45,040
...en toen werd ik geappt door een vriend:
'Wil je op de Xbox spelen?'

67
00:04:46,360 --> 00:04:51,240
We gameden wat en daarna ging ik naar bed,
omdat ik de dag erop moest werken.

68
00:04:52,520 --> 00:04:54,360
En dat was alles.

69
00:04:56,160 --> 00:05:00,840
Het is weer lekker warm,
met een maximumtemperatuur van 26 graden.

70
00:05:01,760 --> 00:05:04,720
Ik ben rond middernacht naar bed gegaan.

71
00:05:05,480 --> 00:05:08,959
Ik sliep in die tijd in de sportzaal...

72
00:05:08,960 --> 00:05:11,959
...omdat ik niet graag
in de slaapzaal sliep...

73
00:05:11,960 --> 00:05:13,799
BRANDWEERMAN

74
00:05:13,800 --> 00:05:15,600
...bij de stinkende collega's.

75
00:05:17,160 --> 00:05:18,640
14 JUNI 2017

76
00:05:23,200 --> 00:05:24,280
Met de brandweer.

77
00:05:25,360 --> 00:05:26,280
Bruut.

78
00:05:27,800 --> 00:05:28,800
Chaos.

79
00:05:31,080 --> 00:05:33,520
De sirene ging af om 00.55 uur.

80
00:05:38,000 --> 00:05:43,040
De Grenfell Tower behoorde tot de zone
van onze kazerne in Noord-Kensington.

81
00:05:45,680 --> 00:05:48,839
11 MINUTEN NA DE UITBRAAK VAN DE BRAND

82
00:05:48,840 --> 00:05:52,840
Bij aankomst
zagen we rook uit een raam komen.

83
00:05:53,720 --> 00:05:55,720
We wisten dat daar de brand was.

84
00:05:59,320 --> 00:06:02,720
We gingen het flatgebouw in.

85
00:06:04,200 --> 00:06:08,600
De twee brandweermannen maakten zich klaar
met hun ademluchtmaskers.

86
00:06:11,560 --> 00:06:14,680
Je hoorde ze de deur inslaan
en ze gingen naar binnen.

87
00:06:16,200 --> 00:06:21,000
Het was een doodgewone keukenbrand
die ze vrij snel wisten te blussen.

88
00:06:23,800 --> 00:06:27,719
Nadat je de brand hebt geblust,
gebruik je je warmtebeeldcamera...

89
00:06:27,720 --> 00:06:30,919
...om te controleren
of er geen warme plekken meer zijn.

90
00:06:30,920 --> 00:06:34,559
Toen zagen ze dat er brandend materiaal...

91
00:06:34,560 --> 00:06:38,800
{\an8}...naar beneden drupte en beseften ze
dat de brand zich verspreid had.

92
00:06:41,040 --> 00:06:44,240
{\an8}Ik heb het tweede team erheen gestuurd
om ze te helpen.

93
00:06:45,920 --> 00:06:49,760
{\an8}Ik had eerder branden gezien
waarbij de brand zich verspreid had.

94
00:06:50,320 --> 00:06:52,639
{\an8}Het was ongebruikelijk...

95
00:06:52,640 --> 00:06:59,440
...maar het was mogelijk dat de brand
de flat erboven kon bereiken.

96
00:07:01,320 --> 00:07:05,599
Ik dacht dat we snel weer
terug naar de kazerne zouden gaan...

97
00:07:05,600 --> 00:07:07,960
...om onze nachtdienst voort te zetten.

98
00:07:09,520 --> 00:07:14,279
Ik kwam aan op de begane grond,
waar ik een meisje tegenkwam...

99
00:07:14,280 --> 00:07:18,160
...dat me vertelde dat haar zusje...

100
00:07:20,200 --> 00:07:22,359
...op de twintigste verdieping was...

101
00:07:22,360 --> 00:07:28,640
...en ze vroeg of ze haar mocht gaan halen.
Ze zei dat ze Jessica heette.

102
00:07:29,600 --> 00:07:33,200
{\an8}BEWOONSTER VAN DE GRENFELL TOWER

103
00:07:33,720 --> 00:07:40,080
Ik wilde haar zusje snel gaan halen
en dan weer verdergaan met mijn werk.

104
00:07:41,160 --> 00:07:42,640
Ik maakte me geen zorgen.

105
00:07:45,200 --> 00:07:47,120
Ik drukte op de knop in de lift...

106
00:07:50,800 --> 00:07:54,960
...en plotseling stopte de lift
op de vijftiende verdieping.

107
00:07:55,960 --> 00:07:57,120
Verdieping 15.

108
00:07:59,280 --> 00:08:00,600
De deuren gingen open...

109
00:08:01,480 --> 00:08:06,119
...en er kwam
een enorme lading zwarte rook de lift in.

110
00:08:06,120 --> 00:08:09,639
Ik zat in de problemen,
moest mijn ademluchtmasker halen...

111
00:08:09,640 --> 00:08:15,960
...en zo snel mogelijk terugkomen
om dat meisje uit haar flat te krijgen.

112
00:08:17,520 --> 00:08:23,119
Het laatste nieuws van vanochtend
is een grote brand in West-Londen.

113
00:08:23,120 --> 00:08:25,999
Het is bevestigd
dat het de Grenfell Tower is.

114
00:08:26,000 --> 00:08:32,399
De vraag is hoe een brand zich zo snel
in een betonnen pand kon verspreiden.

115
00:08:32,400 --> 00:08:33,760
Kom naar buiten.

116
00:08:34,320 --> 00:08:38,479
Het vuur ging razendsnel omhoog.
Ik had nog nooit zoiets gezien.

117
00:08:38,480 --> 00:08:40,640
Het was net een rampenfilm.

118
00:08:47,920 --> 00:08:50,839
Ik schrijf al zeven jaar
over de Grenfell Tower.

119
00:08:50,840 --> 00:08:55,520
Als je alle artikelen zou optellen,
zouden dat er meer dan duizend zijn.

120
00:08:57,600 --> 00:09:04,599
Toen mensen die ramp in Londen
en in het Verenigd Koninkrijk zagen...

121
00:09:04,600 --> 00:09:08,480
...hadden ze zoiets van:
hoe kon dit hier gebeuren?

122
00:09:10,760 --> 00:09:14,719
Het stond haaks op het beeld
dat ze van hun land hadden...

123
00:09:14,720 --> 00:09:16,760
...dat zoiets hier mogelijk was.

124
00:09:17,880 --> 00:09:19,720
Het heeft mijn leven veranderd.

125
00:09:20,240 --> 00:09:24,400
Je hebt mijn carrière tot aan de ramp
en mijn leven na de ramp.

126
00:09:25,520 --> 00:09:30,480
Ik was pas
vijf of zes maanden nieuwsredacteur.

127
00:09:31,600 --> 00:09:34,720
Ik werd een beetje in het diepe gegooid.

128
00:09:37,480 --> 00:09:41,240
Iedereen herinnert zich
de eerste keer dat hij die beelden zag.

129
00:09:42,840 --> 00:09:45,359
Je zou niet denken
dat een betonnen gebouw...

130
00:09:45,360 --> 00:09:52,039
Na een brand zoals in de Grenfell Tower
heerst er bij de media een verlangen...

131
00:09:52,040 --> 00:09:55,999
...om een eenvoudige zondebok te vinden,
een eenvoudig verhaal.

132
00:09:56,000 --> 00:09:58,279
Iemand wiens foto ze kunnen plaatsen.

133
00:09:58,280 --> 00:10:01,720
Iemand die ze kunnen afschilderen
als de slechterik.

134
00:10:03,840 --> 00:10:08,719
<i>The Daily Mail</i>
publiceerde een zeer agressief artikel...

135
00:10:08,720 --> 00:10:12,159
...en schreef bij wie
de brand uitgebroken was.

136
00:10:12,160 --> 00:10:15,240
DE VUURZEE BRAK UIT
VANWEGE ZIJN KAPOTTE KOELKAST

137
00:10:15,840 --> 00:10:18,319
Er werd op sociale media gesuggereerd...

138
00:10:18,320 --> 00:10:21,519
...dat het wat te maken had
met islamitisch terrorisme...

139
00:10:21,520 --> 00:10:25,839
...terwijl hij Ethiopisch-orthodox was
en thuis een foto van Maria had.

140
00:10:25,840 --> 00:10:27,119
WAREN HET DE MOSLIMS?

141
00:10:27,120 --> 00:10:29,079
ZONDER HEN WAS DIT NIET GEBEURD

142
00:10:29,080 --> 00:10:30,119
EEN BOM VAN ISIS

143
00:10:30,120 --> 00:10:31,519
DE STAAT STOND DIT TOE

144
00:10:31,520 --> 00:10:32,519
{\an8}GEEN OVERHAA... MOSLIM

145
00:10:32,520 --> 00:10:34,039
{\an8}Hij was Uber-chauffeur.

146
00:10:34,040 --> 00:10:38,719
{\an8}Hij woonde al ongeveer 25 jaar
op de vierde verdieping.

147
00:10:38,720 --> 00:10:41,800
Het is op de vierde verdieping.
Snel. Er is brand.

148
00:10:42,320 --> 00:10:46,960
De politie bood getuigenbescherming aan,
omdat hij zo lastiggevallen werd.

149
00:10:47,640 --> 00:10:53,280
Want na <i>The Daily Mail</i> kwamen
alle andere kranten ook met hun verhaal.

150
00:10:54,120 --> 00:11:00,759
Hij was een overlevende, een slachtoffer.
Hij was helemaal niet verantwoordelijk...

151
00:11:00,760 --> 00:11:03,759
...voor wat er gebeurd is
in de Grenfell Tower.

152
00:11:03,760 --> 00:11:05,560
{\an8}Het is vandaag 14 juni...

153
00:11:06,800 --> 00:11:11,400
{\an8}Ik had het gevoel
dat er hier iets goed was misgegaan.

154
00:11:12,240 --> 00:11:17,239
Dus ging ik op zoek naar experts
in brandveiligheidsrisico's in hoogbouw...

155
00:11:17,240 --> 00:11:19,360
...om ze een boel vragen te stellen.

156
00:11:22,920 --> 00:11:26,560
Ik werd vroeg in de ochtend gebeld.
Het was de BBC.

157
00:11:27,280 --> 00:11:30,120
En daarna Sky News. Dat was foute boel.

158
00:11:32,560 --> 00:11:36,480
Ik keek online wat er gebeurd was
en toen zag ik een enorme brand.

159
00:11:38,600 --> 00:11:42,400
Ik doe al lang onderzoek
naar branden in hoogbouw.

160
00:11:44,480 --> 00:11:46,599
{\an8}Toen ik de beelden van de brand zag...

161
00:11:46,600 --> 00:11:49,279
{\an8}...wist ik dat het vast
door de bekleding kwam.

162
00:11:49,280 --> 00:11:50,480
{\an8}BRANDEXPERT

163
00:11:51,280 --> 00:11:56,000
Al snel begonnen we ACM te bekijken,
wat een soort gevelbekleding is.

164
00:11:57,040 --> 00:11:59,639
ACM is aluminiumcomposietmateriaal.

165
00:11:59,640 --> 00:12:02,799
Je hebt aan beide kanten aluminium.

166
00:12:02,800 --> 00:12:06,480
En het dikkere, donkere deel ertussenin
is het polymeer.

167
00:12:08,440 --> 00:12:12,280
Polymeren zijn plastics.
En alle plastics zijn ontvlambaar.

168
00:12:13,680 --> 00:12:17,920
In het midden
wordt meestal PE gebruikt, polyethyleen.

169
00:12:18,440 --> 00:12:20,920
Dit is onbewerkt PE.

170
00:12:23,040 --> 00:12:26,759
We zien dat het materiaal
heel ontvlambaar is.

171
00:12:26,760 --> 00:12:28,120
Dat is niet veilig.

172
00:12:29,680 --> 00:12:32,959
Aluminiumcomposietmateriaal is gevaarlijk...

173
00:12:32,960 --> 00:12:37,200
...omdat de brand zich erg snel verspreidt
en moeilijk te blussen is.

174
00:12:38,640 --> 00:12:42,399
Dit materiaal
was in de jaren 2010 erg populair.

175
00:12:42,400 --> 00:12:45,919
Het werd op elk continent
in de bouw gebruikt.

176
00:12:45,920 --> 00:12:49,040
Er werden
miljoenen vierkante meters van verkocht.

177
00:12:50,120 --> 00:12:55,800
Er waren veel bedrijven wereldwijd die ACM
produceerden en verkochten, zoals Alcoa.

178
00:12:56,840 --> 00:12:59,760
Je hoeft niet ver te zoeken.
Je zit in een hotel...

179
00:13:00,280 --> 00:13:03,199
...in een vliegtuig of checkt je mails.

180
00:13:03,200 --> 00:13:07,959
De kans is groot dat het aluminium
dat je ziet geproduceerd is door Alcoa.

181
00:13:07,960 --> 00:13:10,799
ALCOA
HET ELEMENT MET POTENTIE

182
00:13:10,800 --> 00:13:15,560
{\an8}De Aluminum Company of America
werd afgekort tot Alcoa.

183
00:13:16,480 --> 00:13:18,879
Het was een van de oudere, grotere...

184
00:13:18,880 --> 00:13:23,280
...en historisch gezien
prestigieuze bedrijven in de VS.

185
00:13:24,760 --> 00:13:27,399
Veel producten op verschillende markten.

186
00:13:27,400 --> 00:13:29,160
Vleugels voor vliegtuigen.

187
00:13:29,760 --> 00:13:32,400
Aluminiumpanelen voor de auto-industrie.

188
00:13:33,240 --> 00:13:35,359
BEURS VAN NEW YORK

189
00:13:35,360 --> 00:13:37,240
Een groot bedrijf op de beurs.

190
00:13:38,280 --> 00:13:43,279
Ze dachten de waarde te kunnen vergroten
door het bedrijf op te splitsen.

191
00:13:43,280 --> 00:13:46,720
Arconic: Innovatie, vakkundig ontworpen.

192
00:13:47,280 --> 00:13:49,400
Zo is Arconic ontstaan.

193
00:13:51,640 --> 00:13:53,559
Arconic was onderdeel van Alcoa.

194
00:13:53,560 --> 00:13:58,360
Hun Franse tak heeft de bekleding
aan de Grenfell Tower verkocht.

195
00:14:00,560 --> 00:14:02,839
Terwijl de schade onderzocht wordt...

196
00:14:02,840 --> 00:14:07,079
...staat er één leverancier
in de schijnwerpers. Arconic.

197
00:14:07,080 --> 00:14:09,560
{\an8}Arconic heeft
de aluminiumbekleding gemaakt.

198
00:14:10,520 --> 00:14:12,879
...zichtbaar op kilometers afstand...

199
00:14:12,880 --> 00:14:17,880
Na de brand ontdekte ik
dat Arconic erbij betrokken was.

200
00:14:18,440 --> 00:14:20,239
En ik weet nog dat ik dacht:

201
00:14:20,240 --> 00:14:23,240
ik hoop dat ze
geen PE-platen hebben geplaatst.

202
00:14:24,800 --> 00:14:27,959
Omdat het een product
op basis van aardolie is.

203
00:14:27,960 --> 00:14:30,840
Het brandt. Heel erg hard.

204
00:14:32,160 --> 00:14:38,079
Als je bij hoogbouw iets hebt
wat licht ontvlambaar is...

205
00:14:38,080 --> 00:14:40,920
...hebben de mensen geen tijd
om te evacueren.

206
00:14:41,720 --> 00:14:43,759
Er waren gezinnen aan het slapen.

207
00:14:43,760 --> 00:14:46,600
Sommigen zaten binnen nog vast.

208
00:14:47,480 --> 00:14:52,120
En later hoorden we in het nieuws
dat het polyethyleenpanelen waren.

209
00:14:53,240 --> 00:14:54,880
Hoe konden ze die verkopen?

210
00:14:55,920 --> 00:14:59,639
Waarom? Dat zouden we
in Noord-Amerika niet hebben gedaan.

211
00:14:59,640 --> 00:15:01,240
Hoe is dit gebeurd?

212
00:15:02,400 --> 00:15:05,240
Achter elk raam bevond zich een woning.

213
00:15:05,840 --> 00:15:07,960
Veel waren er volledig afgebrand.

214
00:15:15,560 --> 00:15:20,800
Toen ik er een woning kreeg aangeboden,
was ik ongerust omdat het een flat was.

215
00:15:25,400 --> 00:15:31,280
Maar mijn vader zei altijd dat je weet
of een woning iets voor jou is.

216
00:15:33,040 --> 00:15:36,519
Dat gevoel had ik
toen ik de Grenfell Tower 134 binnenkwam.

217
00:15:36,520 --> 00:15:38,520
Ik werd er echt verliefd op.

218
00:15:42,040 --> 00:15:46,320
Ik was op mijn werk.
Andreia belde: 'Ik heb nieuws.'

219
00:15:47,040 --> 00:15:52,600
En ik stemde ermee in.
We gingen een huis kopen. Onze vaste stek.

220
00:15:54,720 --> 00:15:59,680
Ik geloof dat ik twee of bijna twee was
toen we daarheen verhuisden.

221
00:16:01,200 --> 00:16:04,680
Dus was de Grenfell Tower mijn thuis.

222
00:16:07,600 --> 00:16:11,240
Vanuit mijn slaapkamerraam
had ik uitzicht op London Eye.

223
00:16:13,240 --> 00:16:17,319
Ik vond dat we geluk hadden,
omdat we uitzicht op heel Londen hadden.

224
00:16:17,320 --> 00:16:20,600
Maar weinig mensen hebben dat.

225
00:16:27,800 --> 00:16:29,719
{\an8}Mijn hemel.

226
00:16:29,720 --> 00:16:31,559
{\an8}33 MINUTEN NA DE UITBRAAK

227
00:16:31,560 --> 00:16:33,439
We lagen te slapen.

228
00:16:33,440 --> 00:16:39,800
Als je slaapt en voortdurend lawaai hoort,
niet één ding waar je wakker van wordt...

229
00:16:44,640 --> 00:16:45,679
VERDIEPING VAN MARCIO

230
00:16:45,680 --> 00:16:49,879
En op dat moment
bonsde onze buurvrouw hard op onze deur.

231
00:16:49,880 --> 00:16:52,240
Andreia stond op om open te doen.

232
00:16:54,000 --> 00:16:58,360
Het waren Helen en haar dochter Lulya.
Ze zeiden: 'Er is brand.'

233
00:16:58,880 --> 00:17:01,720
{\an8}Ik zei: 'Kom binnen.
Laten we kijken wat er is.'

234
00:17:02,240 --> 00:17:07,519
{\an8}Ik weet nog dat mijn buurvrouw
me wakker maakte en dat vond ik raar.

235
00:17:07,520 --> 00:17:10,440
Wat deed ze daar midden in de nacht?

236
00:17:11,320 --> 00:17:15,760
Ik snapte er niets van.
En toen zei ze dat er brand was.

237
00:17:18,280 --> 00:17:23,319
Mijn zus Megan sliep nog.
Ik vroeg mama of ik haar moest wekken.

238
00:17:23,320 --> 00:17:27,640
{\an8}En mijn moeder zei: 'Nee, nog niet.
Misschien is het niet nodig.'

239
00:17:29,840 --> 00:17:35,520
Ik dacht dat de brand
zich verder niet zou uitbreiden.

240
00:17:37,440 --> 00:17:41,159
Ik keek uit het raam op de 21e verdieping.

241
00:17:41,160 --> 00:17:44,680
Ik zag alleen de zwaailichten
van de brandweer.

242
00:17:46,680 --> 00:17:51,879
Ik dacht dat alles wel goed zou komen.
Ik voelde me helemaal niet in gevaar.

243
00:17:51,880 --> 00:17:56,760
Ik snapte nog steeds niet echt
hoe groot de brand was.

244
00:17:58,560 --> 00:18:01,000
Hoort iemand van de brandweer me?

245
00:18:02,840 --> 00:18:06,440
Ik wist dat ik dat meisje moest vinden.
Jessica.

246
00:18:07,000 --> 00:18:11,640
Ik maakte me echt zorgen, want er was rook
en dat meisje was daar alleen.

247
00:18:14,240 --> 00:18:15,520
Ik rende de trap af.

248
00:18:16,200 --> 00:18:19,880
Ik weet niet of ik mensen
of brandweerlieden ben tegengekomen.

249
00:18:21,240 --> 00:18:22,920
Ik bereikte de begane grond.

250
00:18:24,480 --> 00:18:25,479
Ik hoor je.

251
00:18:25,480 --> 00:18:27,680
Het was één grote chaos.

252
00:18:29,520 --> 00:18:31,119
Veel gepraat op de zender.

253
00:18:31,120 --> 00:18:32,640
Vertel me waar je bent.

254
00:18:33,240 --> 00:18:35,520
Er stonden brandweermannen te wachten.

255
00:18:36,120 --> 00:18:38,639
Ga er allemaal heen. Hou ons op de hoogte.

256
00:18:38,640 --> 00:18:43,080
Ik pakte mijn ademluchtmasker
en ik rende het gebouw in.

257
00:18:46,280 --> 00:18:49,080
Ik zag twee brandweermannen
uit mijn kazerne...

258
00:18:50,640 --> 00:18:56,000
...en legde ze uit dat we Jessica
op de 20e verdieping moesten gaan halen.

259
00:18:57,600 --> 00:18:59,560
We zochten flat 176.

260
00:19:01,160 --> 00:19:02,760
De deur stond op een kier.

261
00:19:05,120 --> 00:19:07,680
De flat stond vol rook.

262
00:19:09,240 --> 00:19:11,560
We hebben de flat twee keer doorzocht.

263
00:19:12,840 --> 00:19:16,800
We schreeuwden, we bonsden,
we deden onze uiterste best.

264
00:19:20,400 --> 00:19:25,280
Maar we konden haar niet vinden.
We hoopten dat ze de flat had verlaten.

265
00:19:27,240 --> 00:19:29,239
En dat ze beneden was geraakt.

266
00:19:29,240 --> 00:19:30,839
Ze zwaaien met lampen.

267
00:19:30,840 --> 00:19:32,480
Dat hoopte ik.

268
00:19:36,320 --> 00:19:39,760
Iemand zwaait met een lamp.
Kun je die niet helpen?

269
00:19:42,760 --> 00:19:45,119
We hebben het Blijf binnen-beleid.

270
00:19:45,120 --> 00:19:48,959
We zijn ervan overtuigd
dat we panden zo hebben gebouwd...

271
00:19:48,960 --> 00:19:52,200
...dat een brand
twee uur in een flat blijft.

272
00:19:55,120 --> 00:19:59,439
En de Londense brandweer heeft vertrouwen
in het Blijf binnen-beleid...

273
00:19:59,440 --> 00:20:03,520
...en in het idee dat branden
in flatgebouwen nooit overslaan.

274
00:20:06,120 --> 00:20:08,239
Maar om half twee 's nachts...

275
00:20:08,240 --> 00:20:12,839
...begon de brand over te slaan
naar tientallen woningen in het gebouw.

276
00:20:12,840 --> 00:20:15,360
Er stonden tientallen woningen in brand.

277
00:20:17,080 --> 00:20:22,080
Ondanks die omstandigheden werd er gezegd
dat mensen binnen moesten blijven.

278
00:20:26,680 --> 00:20:33,679
Ik lag in bed en hoorde
de rookmelder van mijn buurman afgaan.

279
00:20:33,680 --> 00:20:35,119
VERDIEPING VAN EDDIE

280
00:20:35,120 --> 00:20:39,680
En vijf minuten later
hoorde ik wat geschreeuw...

281
00:20:40,240 --> 00:20:43,800
...en dat was zo laat in de nacht
echt niet normaal.

282
00:20:44,440 --> 00:20:48,279
En mijn eerste gedachte was
dat we binnen moesten blijven.

283
00:20:48,280 --> 00:20:54,719
Ik wilde in mijn flat blijven
en de brandweer bellen.

284
00:20:54,720 --> 00:20:58,519
Maar toen ging mijn mobiele telefoon.

285
00:20:58,520 --> 00:21:03,159
Het was een buurman die onder me woonde
en die het pand al uit was.

286
00:21:03,160 --> 00:21:10,159
En hij schreeuwde heel erg hard tegen me:
'Ga naar buiten. Ga het gebouw uit.'

287
00:21:10,160 --> 00:21:15,800
Het was zo krachtig
dat ik meteen besloot te vertrekken.

288
00:21:18,920 --> 00:21:23,800
En toen vormde zich daar
een groep van bewoners en omstanders.

289
00:21:27,560 --> 00:21:30,640
De brand was zo hevig.

290
00:21:32,240 --> 00:21:35,800
De brand was het hevigste
wat ik ooit heb gezien.

291
00:21:42,360 --> 00:21:46,640
De eerste keer dat ik de brandweer belde,
was ik nog vrij rustig.

292
00:21:49,000 --> 00:21:54,600
Ik wilde de meisjes niet laten zien
dat ik bezorgd of bang was.

293
00:21:57,560 --> 00:22:01,600
Ik zei dat we in flat 183
op de 21e verdieping waren.

294
00:22:02,640 --> 00:22:04,480
Samen met mijn zwangere vrouw.

295
00:22:05,200 --> 00:22:09,920
Andreia was zeven maanden zwanger
van een jongetje. Ze heeft astma.

296
00:22:10,560 --> 00:22:14,040
Ik weet nog dat ze zeiden
dat ze iemand zouden sturen.

297
00:22:16,160 --> 00:22:19,280
Ik zei dat we ons moesten klaarmaken
om te vertrekken.

298
00:22:19,880 --> 00:22:24,080
Het idee was dat we zouden gaan
zodra er op de deur gebonsd werd.

299
00:22:27,000 --> 00:22:30,400
Mijn vader heeft ze meerdere keren gebeld.

300
00:22:32,360 --> 00:22:34,480
We moesten binnen blijven van ze.

301
00:22:36,640 --> 00:22:39,880
Maar de brand kwam steeds dichterbij.
Het was onlogisch.

302
00:22:40,520 --> 00:22:41,880
Ik zie iemand bewegen.

303
00:22:42,960 --> 00:22:49,279
Ik weet nog dat mijn moeder en ik zeiden
dat hij ze terug moest bellen.

304
00:22:49,280 --> 00:22:54,279
Mijn hemel.
- Kan iemand ze helpen? Alsjeblieft.

305
00:22:54,280 --> 00:22:57,400
Mijn hemel.
- Kun je ze helpen?

306
00:22:59,920 --> 00:23:03,519
Bij de Grenfellramp
stond ontvlambare gevelbekleding centraal.

307
00:23:03,520 --> 00:23:04,879
OSLO, NOORWEGEN

308
00:23:04,880 --> 00:23:08,840
Gevelbekleding die gemaakt werd
door de multinational Arconic.

309
00:23:11,160 --> 00:23:17,160
In september 2007 was Gerard Sonntag,
de marketingmanager van Arconic...

310
00:23:17,760 --> 00:23:20,960
...namens het bedrijf
op een congres in Noorwegen.

311
00:23:23,400 --> 00:23:29,240
Een van de presentaties op dat congres
ging over aluminiumcomposietmateriaal.

312
00:23:30,960 --> 00:23:33,120
Over hoe gevaarlijk het product was.

313
00:23:34,720 --> 00:23:41,239
Het werd vergeleken met een tankwagen
die op een gebouw aangebracht wordt.

314
00:23:41,240 --> 00:23:42,759
BRANDGEDRAG

315
00:23:42,760 --> 00:23:46,160
Een duidelijkere waarschuwing
kun je je niet voorstellen.

316
00:23:47,760 --> 00:23:52,520
En een topmanager van Arconic
zat daar in de zaal bij die presentatie.

317
00:23:53,920 --> 00:23:56,079
Hij kwam vrij geschrokken terug...

318
00:23:56,080 --> 00:24:01,280
...want hij wist dat Arconic
de ontvlambare versie verkocht.

319
00:24:02,680 --> 00:24:04,279
MERXHEIM, FRANKRIJK

320
00:24:04,280 --> 00:24:09,480
Hij waarschuwde zijn leidinggevenden
op een erg directe manier...

321
00:24:10,600 --> 00:24:16,720
...voor een brand met dit materiaal
waarbij 60, 70 mensen doden zouden vallen.

322
00:24:18,120 --> 00:24:22,479
En hij waarschuwde daar in 2007 voor.
Tien jaar voor de Grenfell Tower.

323
00:24:22,480 --> 00:24:24,279
60 TOT 70 DODEN

324
00:24:24,280 --> 00:24:29,600
Maar helaas denk ik niet
dat die waarschuwing een verrassing was.

325
00:24:32,840 --> 00:24:39,360
Want Arconic had het product al getest,
maar hield de uitslag geheim.

326
00:24:43,840 --> 00:24:45,520
Ze hebben twee tests gedaan.

327
00:24:46,720 --> 00:24:53,360
Bij een van de tests was het product
met klinknagels aan een muur bevestigd.

328
00:24:54,520 --> 00:24:59,879
Bij de andere test werd het product getest
nadat het in een L-vorm was gebogen...

329
00:24:59,880 --> 00:25:04,479
...en in een rails geklikt was
waarmee het aan het gebouw bevestigd was...

330
00:25:04,480 --> 00:25:06,680
...in een 'cassettevorm'.

331
00:25:08,160 --> 00:25:12,720
Het verschil tussen klinknagels
en cassettes is bovenal de esthetiek.

332
00:25:14,400 --> 00:25:19,759
We hebben ontdekt dat bij cassettes,
waarbij het ACM gebogen wordt...

333
00:25:19,760 --> 00:25:23,759
...zich brandend materiaal ophoopt.

334
00:25:23,760 --> 00:25:29,040
Dat veroorzaakt onder in de cassette
een enorme brand. Bij elke cassette.

335
00:25:31,000 --> 00:25:33,599
Ze branden tien keer zo snel.

336
00:25:33,600 --> 00:25:37,160
Met zeven keer zo veel hitte
en drie keer zo veel rook.

337
00:25:40,840 --> 00:25:45,279
In plaats van de uitslagen te accepteren...

338
00:25:45,280 --> 00:25:49,999
...ervan te leren en via hun producten
de veiligheid van mensen te garanderen...

339
00:25:50,000 --> 00:25:53,920
...deden ze het tegenovergestelde.
Hadden ze er maar wat mee gedaan.

340
00:25:56,080 --> 00:26:00,360
In 2011 heeft Arconic
de ACM-bekleding nogmaals getest.

341
00:26:01,040 --> 00:26:04,680
Er brak een grote brand uit
en de test moest beëindigd worden.

342
00:26:07,360 --> 00:26:11,400
Claude Wehrle was in die tijd
technisch manager bij Arconic...

343
00:26:12,840 --> 00:26:16,880
...en ironisch genoeg
vrijwillig brandweerman.

344
00:26:18,600 --> 00:26:21,319
Het laboratorium mailde Claude en schreef:

345
00:26:21,320 --> 00:26:24,840
'Hallo, meneer Wehrle.
We hebben uw materiaal getest.

346
00:26:26,960 --> 00:26:30,879
Opmerking: veel brandend materiaal
dat vrijkwam aan de smalle kant...

347
00:26:30,880 --> 00:26:34,799
...grote brand aan de oppervlakte
die kritieke waarden bereikte...

348
00:26:34,800 --> 00:26:37,720
...waardoor de test stopgezet moest worden.'

349
00:26:40,440 --> 00:26:43,599
Als een product niet door een test komt...

350
00:26:43,600 --> 00:26:47,279
...staak je de verkoop
of de productie van dat product.

351
00:26:47,280 --> 00:26:50,080
Je laat verder niets naar de klanten gaan.

352
00:26:51,400 --> 00:26:54,080
Je mag zoiets niet negeren.

353
00:26:55,520 --> 00:26:58,240
Er veranderde niets.
Ze bleven het verkopen.

354
00:26:59,400 --> 00:27:04,999
Er is een interne e-mail waarin staat
dat het paneel een F had gekregen...

355
00:27:05,000 --> 00:27:08,879
...en simpelweg niet beoordeeld kon worden,
gevolgd door: 'oeps'.

356
00:27:08,880 --> 00:27:14,479
BIJ DE TESTS VAN VANOCHTEND
IS DE PE GECLASSIFICEERD ALS "F"!!!

357
00:27:14,480 --> 00:27:18,519
{\an8}OEPS...

358
00:27:18,520 --> 00:27:22,399
Ze kwamen erachter
dat als je het in een bepaalde vorm buigt...

359
00:27:22,400 --> 00:27:25,799
...de afloop bij een brand
vreselijk zou zijn.

360
00:27:25,800 --> 00:27:31,800
En helaas werd het product uiteindelijk
in die vorm gebruikt op de Grenfell Tower.

361
00:27:40,560 --> 00:27:46,239
Ik was er dol op om koffie te drinken
bij mijn raam in de Grenfell Tower...

362
00:27:46,240 --> 00:27:50,120
...en naar muziek te luisteren
met mijn broer Mohammad.

363
00:27:55,280 --> 00:27:57,760
Het was een erg vredig leven.

364
00:27:59,960 --> 00:28:01,440
Het pand zag er goed uit.

365
00:28:03,000 --> 00:28:06,639
Ik dacht: dat is een goede plek.
Laten we daar gaan wonen.

366
00:28:06,640 --> 00:28:11,199
Dus ben ik met mijn broer Mohammad
naar dat appartement verhuisd...

367
00:28:11,200 --> 00:28:15,240
...rond september 2016.

368
00:28:19,000 --> 00:28:22,919
Er zat maar één jaar verschil
tussen Mohammad en mij.

369
00:28:22,920 --> 00:28:24,959
BROER VAN OMAR

370
00:28:24,960 --> 00:28:26,600
We waren erg close.

371
00:28:28,120 --> 00:28:31,080
Hij was mijn beste vriend.
Niet alleen mijn broer.

372
00:28:35,000 --> 00:28:39,000
Ik was toegelaten tot de universiteit
en mijn broer Mohammad ook.

373
00:28:39,680 --> 00:28:41,400
We hadden werk gevonden.

374
00:28:43,400 --> 00:28:46,880
We waren samen gelukkig
in dat appartement.

375
00:28:50,560 --> 00:28:55,479
{\an8}1 UUR NA DE UITBRAAK VAN DE BRAND

376
00:28:55,480 --> 00:28:58,760
Die nacht hoorde ik wat lawaai.

377
00:28:59,920 --> 00:29:04,800
Mensen die buiten schreeuwden,
ambulances, politieauto's...

378
00:29:06,120 --> 00:29:07,999
Ik verliet mijn kamer...

379
00:29:08,000 --> 00:29:13,640
...en in de gang kwam ik mijn broer tegen
die zei: 'Ik ruik rook.'

380
00:29:17,920 --> 00:29:20,760
We hadden onze pyjama's aan
en wilden vertrekken.

381
00:29:21,280 --> 00:29:25,840
We openden de deur en waren geschokt
vanwege de hoeveelheid rook in de gang.

382
00:29:33,640 --> 00:29:38,200
We gingen naar de ramen
en schreeuwden: 'Hé, help.'

383
00:29:40,760 --> 00:29:44,960
De politie of de brandweer zei
dat ze naar ons toe zouden komen.

384
00:29:47,800 --> 00:29:50,399
We dachten: oké, ze doen er wat aan...

385
00:29:50,400 --> 00:29:56,360
...en komen ons zo ophalen
of iets geven ter bescherming.

386
00:29:59,160 --> 00:30:00,480
Ik kom uit Syrië...

387
00:30:01,560 --> 00:30:07,280
...en in het Verenigd Koninkrijk
dacht ik dat ik veilig was.

388
00:30:19,880 --> 00:30:21,839
In de jaren voor de brand...

389
00:30:21,840 --> 00:30:27,480
...waren er veel groepen die aandrongen
op veranderingen omtrent bouwveiligheid.

390
00:30:29,400 --> 00:30:34,760
En bovenal vanwege een brand in 2009
in het Lakanal House in Zuid-Londen.

391
00:30:37,800 --> 00:30:42,959
De brandweer was er na een paar minuten,
maar de brand was zo hevig...

392
00:30:42,960 --> 00:30:46,439
...dat de zes slachtoffers
pas uren later gevonden werden...

393
00:30:46,440 --> 00:30:48,880
...waaronder twee kinderen en een baby.

394
00:30:50,760 --> 00:30:53,680
Het was een hevige brand
die zich snel uitbreidde.

395
00:30:54,200 --> 00:31:00,999
{\an8}Er was brandbaar en ontvlambaar materiaal
bij de bouw van het pand gebruikt...

396
00:31:01,000 --> 00:31:04,840
...waardoor de brand
zich zo snel verspreidde.

397
00:31:06,800 --> 00:31:09,999
Het Lakanal House
vormde een enorme kans voor dit land...

398
00:31:10,000 --> 00:31:13,360
...om de brandveiligheidsmaatregelen
te verbeteren.

399
00:31:16,000 --> 00:31:20,840
Onze groep heeft meerdere parlementsleden
in Westminster ontmoet.

400
00:31:22,200 --> 00:31:27,319
We hebben zo hard aangedrongen
op veranderingen als we maar konden...

401
00:31:27,320 --> 00:31:32,160
...zonder ze bij de hand te nemen
of zelfs bij de lurven te pakken.

402
00:31:34,440 --> 00:31:37,679
Ik moest manieren bedenken om te bewijzen...

403
00:31:37,680 --> 00:31:42,800
...dat de richtlijnen op het vlak
van brandpreventie niet deugden.

404
00:31:43,800 --> 00:31:46,959
Ze waren niet handig in de praktijk...

405
00:31:46,960 --> 00:31:50,839
...en er was onjuiste informatie verstrekt.

406
00:31:50,840 --> 00:31:54,199
Je moest bij het begin beginnen,
dan door naar het eind...

407
00:31:54,200 --> 00:31:57,079
...en weer naar het midden.
Het was vreselijk.

408
00:31:57,080 --> 00:31:59,319
TEKORTKOMINGEN MET GROTE GEVOLGEN

409
00:31:59,320 --> 00:32:02,880
Na de brand in het Lakanal House
werd er onderzoek gedaan...

410
00:32:03,800 --> 00:32:09,799
...wat leidde tot een brief aan de regering
en de Londense brandweer...

411
00:32:09,800 --> 00:32:11,800
...met een verzoek om verandering.

412
00:32:12,760 --> 00:32:15,320
Er moesten telefonisten opgeleid worden.

413
00:32:15,840 --> 00:32:20,720
De brandweer moest leren omgaan
met een onbeheersbare brand in hoogbouw.

414
00:32:21,200 --> 00:32:25,799
De overheid moest bepalen wanneer
we afzagen van het Blijf binnen-beleid.

415
00:32:25,800 --> 00:32:27,079
BLIJF BINNEN-BELEID

416
00:32:27,080 --> 00:32:34,160
Veel mensen schuilden in hun badkamer
en kregen het advies om binnen te blijven.

417
00:32:36,600 --> 00:32:41,639
Ik denk achteraf gezien dat als we ze
aangeraden hadden om te vertrekken...

418
00:32:41,640 --> 00:32:45,760
...ze wellicht in leven zouden zijn gebleven
of gered zouden zijn.

419
00:32:48,840 --> 00:32:51,559
Het staat zwart op wit in een brief.

420
00:32:51,560 --> 00:32:55,439
De brief die aan de regering gericht werd,
was heel belangrijk...

421
00:32:55,440 --> 00:32:58,560
...maar helaas kwam hij
op een erg slecht moment aan.

422
00:33:00,520 --> 00:33:05,439
Een van de doelen van deze coalitie
is het terugbrengen van de regelgeving...

423
00:33:05,440 --> 00:33:07,359
PREMIER VAN 2010 TOT 2016

424
00:33:07,360 --> 00:33:09,879
...die jullie als idioten beschouwt.

425
00:33:09,880 --> 00:33:11,319
Er is een nieuwe regel.

426
00:33:11,320 --> 00:33:16,439
Wie een nieuwe regeling wil doorvoeren,
moet er eerst een schrappen.

427
00:33:16,440 --> 00:33:19,159
Vanaf nu
schrappen we twee regels per regel.

428
00:33:19,160 --> 00:33:22,759
Je moet twee regels schrappen
om er een door te voeren.

429
00:33:22,760 --> 00:33:27,959
Een van David Camerons voornaamste
politieke ideologieën was deregulering.

430
00:33:27,960 --> 00:33:33,159
Hij vond dat de staat niet mocht zeggen
wat bedrijven wel of niet moesten doen.

431
00:33:33,160 --> 00:33:37,399
We gaan dereguleren
en belastingen verlagen.

432
00:33:37,400 --> 00:33:42,119
{\an8}Excessieve regels wekten de indruk
dat je recht op een risicoloos leven hebt.

433
00:33:42,120 --> 00:33:47,599
Hij zorgde er dus voor
dat er geen nieuwe regels konden komen...

434
00:33:47,600 --> 00:33:49,240
...ook al waren die nodig.

435
00:33:51,640 --> 00:33:55,839
Zoals de premier al zei,
gaan we de slimste ambtenaren inzetten...

436
00:33:55,840 --> 00:33:58,999
{\an8}MINISTER VAN LOKAAL BESTUUR

437
00:33:59,000 --> 00:34:01,480
{\an8}...om af te rekenen met de bureaucratie.

438
00:34:04,200 --> 00:34:08,879
Pickles was de minister
die verantwoordelijk was voor huisvesting...

439
00:34:08,880 --> 00:34:14,240
...stadsplanning, bouwvoorschriften
en een tijdje voor brandbestrijding.

440
00:34:15,240 --> 00:34:19,879
Door bemoeizuchtige wetten en regelgeving
te ontmantelen...

441
00:34:19,880 --> 00:34:22,320
...kunnen we meer doen met minder geld.

442
00:34:24,080 --> 00:34:26,399
Hij wilde minder regels voor bedrijven.

443
00:34:26,400 --> 00:34:31,519
En na het onderzoek werd juist
om meer regelgeving gevraagd.

444
00:34:31,520 --> 00:34:35,279
En intern schreef een ambtenaar:

445
00:34:35,280 --> 00:34:40,759
'De wet vereist dat we reageren,
maar we hoeven de raad niet op te volgen.'

446
00:34:40,760 --> 00:34:42,559
{\an8}En hij verwoordde dat zo:

447
00:34:42,560 --> 00:34:45,880
'We moeten reageren,
maar hoeven geen hielen te likken.'

448
00:34:46,600 --> 00:34:48,720
Die ambtenaar was Brian Martin.

449
00:34:50,960 --> 00:34:52,239
{\an8}Dag, allemaal.

450
00:34:52,240 --> 00:34:53,879
{\an8}1 JAAR NA DE GRENFELLRAMP

451
00:34:53,880 --> 00:34:55,840
{\an8}Hij was een geval apart.

452
00:34:56,560 --> 00:34:59,159
{\an8}Hij had een interessante manier van doen.

453
00:34:59,160 --> 00:35:03,360
Hij stond bekend
als iemand die niet meewerkte.

454
00:35:04,400 --> 00:35:07,200
Ik werd ambtenaar
omdat ik niet hard wou werken.

455
00:35:07,720 --> 00:35:13,199
Het was een hele schok
dat we al de hele tijd hard werken.

456
00:35:13,200 --> 00:35:16,760
Brian Martin had meer macht
dan de meeste parlementsleden.

457
00:35:17,440 --> 00:35:20,960
Je kon alleen via hem
contact met de regering krijgen.

458
00:35:21,960 --> 00:35:26,919
Hij ging over de bouwvoorschriften
op het vlak van brandveiligheid.

459
00:35:26,920 --> 00:35:29,199
Bovenaan heb je de strategieafdeling.

460
00:35:29,200 --> 00:35:35,000
Ik weet zelf ook niet wat ze doen,
maar ze zijn druk bezig met strategie.

461
00:35:35,680 --> 00:35:41,400
We vroegen hem wat er moest gebeuren
om een verandering teweeg te brengen.

462
00:35:41,920 --> 00:35:46,440
En hij zei dat de regering niets zou doen
zolang er geen doden vielen.

463
00:35:48,280 --> 00:35:51,880
En hij zou
tegen mijn collega's gezegd hebben:

464
00:35:53,320 --> 00:35:54,480
'Laat de lijken zien.'

465
00:35:59,840 --> 00:36:01,959
{\an8}1 UUR EN 12 MINUTEN NA DE UITBRAAK

466
00:36:01,960 --> 00:36:04,639
{\an8}B01, kun je iets doorgeven
aan de brandweer?

467
00:36:04,640 --> 00:36:07,560
{\an8}We hebben een blinde man
die nog binnen is, over.

468
00:36:09,400 --> 00:36:15,039
{\an8}Iemand heeft contact gehad met een bewoner
op de zevende verdieping. Er is veel rook.

469
00:36:15,040 --> 00:36:19,280
De brandweer
werd overspoeld met telefoontjes.

470
00:36:19,880 --> 00:36:23,880
De telefonisten hadden nog nooit
zo veel telefoontjes ontvangen.

471
00:36:24,480 --> 00:36:26,639
{\an8}De brand heeft de flat bereikt.

472
00:36:26,640 --> 00:36:29,120
{\an8}Twee volwassenen en twee kinderen binnen.

473
00:36:29,640 --> 00:36:32,519
Ze werden doorgeschakeld
naar andere controlekamers.

474
00:36:32,520 --> 00:36:35,080
Zo gaat dat in zo'n geval.

475
00:36:36,160 --> 00:36:38,399
{\an8}Een dame zit vast op de elfde verdieping.

476
00:36:38,400 --> 00:36:40,920
{\an8}Iemand zit vast op de tiende verdieping.

477
00:36:41,960 --> 00:36:46,759
Maar al die telefonisten
gaven het gebruikelijke advies...

478
00:36:46,760 --> 00:36:50,279
...aan bewoners van branden in flats:
'Blijf binnen.'

479
00:36:50,280 --> 00:36:52,359
{\an8}Er zit nog iemand vast.

480
00:36:52,360 --> 00:36:55,119
{\an8}Er zitten mensen vast
op de 10e en 11e verdieping.

481
00:36:55,120 --> 00:36:56,920
{\an8}Een vrouw en drie kinderen.

482
00:36:57,440 --> 00:36:59,759
Na de brand in het Lakanal House...

483
00:36:59,760 --> 00:37:03,440
...hadden ze kunnen weten
dat het de foute beslissing was.

484
00:37:04,120 --> 00:37:08,079
{\an8}De vrouw die ik gesproken heb,
zegt dat hij nog in de flat zit.

485
00:37:08,080 --> 00:37:09,640
{\an8}Alles is er erg heet.

486
00:37:10,160 --> 00:37:12,800
En ze hadden geen televisie.

487
00:37:14,080 --> 00:37:16,080
De televisie deed het niet.

488
00:37:16,680 --> 00:37:21,480
Dus zagen ze niet wat er aan de hand was
bij de Grenfell Tower.

489
00:37:22,000 --> 00:37:26,479
Ze hadden op hun scherm
maar één regel met informatie:

490
00:37:26,480 --> 00:37:28,960
'Keuken op de vierde verdieping
deels in brand.'

491
00:37:31,080 --> 00:37:33,759
{\an8}Verdieping 22, een vrouw en drie kinderen.

492
00:37:33,760 --> 00:37:35,639
{\an8}Twee volwassenen zitten vast.

493
00:37:35,640 --> 00:37:39,679
{\an8}Er zitten bewoners vast op de elfde,
tiende en vijftiende etage.

494
00:37:39,680 --> 00:37:42,039
{\an8}Vijf mensen op de 17e etage.

495
00:37:42,040 --> 00:37:44,039
{\an8}Zestiende etage.
- Achttiende etage.

496
00:37:44,040 --> 00:37:45,759
{\an8}Tweeëntwintigste etage.

497
00:37:45,760 --> 00:37:47,759
{\an8}Zeventien.
- Elfde etage.

498
00:37:47,760 --> 00:37:51,320
{\an8}Een vrouw, mogelijk met twee kinderen.
- Drie kinderen, over.

499
00:38:00,600 --> 00:38:05,359
Ik weet niet meer in welke straat
ik het flatgebouw voor het eerst zag.

500
00:38:05,360 --> 00:38:09,159
BRANDWEERMAN

501
00:38:09,160 --> 00:38:13,400
Maar het was links van me
en één kant stond helemaal in brand.

502
00:38:14,240 --> 00:38:15,560
Hoe kan dat nu?

503
00:38:16,240 --> 00:38:20,640
Ik geloof dat ik er nog nooit geweest was.
Ik kende het pand niet.

504
00:38:22,840 --> 00:38:26,680
Ik wilde gewoon naar binnen
en doen wat ik kon doen.

505
00:38:28,520 --> 00:38:31,360
De trappen waren er erg smal.

506
00:38:32,320 --> 00:38:36,119
Brandweerlieden droegen slachtoffers.
Ze riepen: 'Slachtoffer'.

507
00:38:36,120 --> 00:38:40,599
Zodra je dat hoorde, ging je
met je zuurstoffles in de hoek staan...

508
00:38:40,600 --> 00:38:42,599
...en maakte je ruimte.

509
00:38:42,600 --> 00:38:47,480
De mensen huilden, hoestten en proestten.
Sommigen waren buiten bewustzijn.

510
00:38:49,000 --> 00:38:50,159
Het was chaotisch.

511
00:38:50,160 --> 00:38:55,480
Het leek alsof iedereen
hier een beetje door overrompeld werd.

512
00:38:58,400 --> 00:39:00,759
De brandweer kwam uiteindelijk aan.

513
00:39:00,760 --> 00:39:02,319
VERDIEPING VAN OMAR

514
00:39:02,320 --> 00:39:05,640
We vroegen: 'Oké, vertrekken we nu?'

515
00:39:06,680 --> 00:39:11,960
Hij zei: 'Nee, ga naar de flat hiernaast.
We komen straks terug.'

516
00:39:13,320 --> 00:39:18,040
Zodra ik dat appartement binnenkwam,
zag ik daar veel mensen...

517
00:39:19,080 --> 00:39:22,400
...waaronder de bewoner van de flat
en zijn familie.

518
00:39:24,760 --> 00:39:26,040
Ik zag Zainab.

519
00:39:27,720 --> 00:39:29,040
En haar zoon.

520
00:39:32,160 --> 00:39:33,000
Denis.

521
00:39:34,480 --> 00:39:36,840
En verder had je daar mijn broer en ik.

522
00:39:38,040 --> 00:39:40,999
Mohammad had een koran
uit onze flat meegenomen.

523
00:39:41,000 --> 00:39:43,319
Hij las een tijdje de Koran.

524
00:39:43,320 --> 00:39:47,600
Hij zei: 'Dit zal helpen.'
En de Koran gaf hem kracht.

525
00:39:48,520 --> 00:39:51,800
Maar we wisten niet wat er zou gebeuren.

526
00:39:55,040 --> 00:39:57,400
Ik wilde gewoon gered worden.

527
00:39:58,080 --> 00:40:02,280
Andreia was zeven maanden zwanger.
Zij en Megan hebben astma.

528
00:40:03,400 --> 00:40:09,119
Ik wilde een zuurstoffles met een masker,
zodat we konden vertrekken.

529
00:40:09,120 --> 00:40:13,559
Ik weet nog dat mijn vader
de badkuip vol liet lopen...

530
00:40:13,560 --> 00:40:19,000
...en er erg veel handdoeken in stopte,
zodat ze allemaal kletsnat werden.

531
00:40:20,400 --> 00:40:23,359
Het werd alsmaar erger...

532
00:40:23,360 --> 00:40:27,160
...en toen ik de deur opende,
zag ik alleen nog maar rook.

533
00:40:27,680 --> 00:40:28,800
Waarom huil je?

534
00:40:30,000 --> 00:40:31,160
Je huilt.

535
00:40:39,000 --> 00:40:41,999
Het was erg dikke, zwarte rook.

536
00:40:42,000 --> 00:40:45,999
Elke keer dat ik de deur opendeed
en adem probeerde te halen...

537
00:40:46,000 --> 00:40:50,240
...moest ik kokhalzen,
alsof de lucht vol chemicaliën zat.

538
00:40:55,600 --> 00:41:00,000
Rook van plastic is heel giftig.
Het is verstikkend.

539
00:41:01,200 --> 00:41:07,040
Je moet hoesten en wordt meteen ziek.
Je zult snel flauwvallen.

540
00:41:08,080 --> 00:41:12,520
Je begint buiten westen te raken
zonder dat je dat beseft.

541
00:41:13,920 --> 00:41:15,840
De rook begon dikker te worden.

542
00:41:16,360 --> 00:41:20,119
Het was vuile rook. Erg vuile rook.

543
00:41:20,120 --> 00:41:24,480
Ik zag geen hand voor ogen.
Zaklampen hielpen niet.

544
00:41:26,760 --> 00:41:29,880
We hadden het heel erg heet.

545
00:41:31,200 --> 00:41:34,359
We snapten niet
waarom het daar zo heet was.

546
00:41:34,360 --> 00:41:36,120
Ik snapte er niets van.

547
00:41:38,120 --> 00:41:41,199
Dit flatgebouw is onlangs
van buitenaf opgeknapt...

548
00:41:41,200 --> 00:41:43,759
...dankzij een initiatief van de gemeente.

549
00:41:43,760 --> 00:41:48,639
Ze hebben het bedekt met plastic panelen,
zodat het er beter uitzag.

550
00:41:48,640 --> 00:41:52,279
Ze vermoeden
dat dat geen veilige constructie was.

551
00:41:52,280 --> 00:41:55,960
Ze zijn gewaarschuwd.
Zorg dat er verder niemand langskomt.

552
00:41:59,120 --> 00:42:06,080
Mijn broer Raymond, ook wel Moses genoemd,
woonde op de 23e verdieping in flat 201.

553
00:42:07,040 --> 00:42:10,599
{\an8}BEWONER VAN DE GRENFELL TOWER

554
00:42:10,600 --> 00:42:12,999
{\an8}Hij was heel ondeugend.

555
00:42:13,000 --> 00:42:17,840
{\an8}Hij had een prachtige lach.
Je bezweek voor zijn glimlach.

556
00:42:23,000 --> 00:42:24,840
Ray was opgegroeid in Trinidad.

557
00:42:25,840 --> 00:42:29,520
Hij was op zijn zestiende
naar het Verenigd Koninkrijk gekomen.

558
00:42:31,080 --> 00:42:33,440
En hij was dol op calypso.

559
00:42:34,200 --> 00:42:37,199
Hij was erg bekend tijdens het carnaval...

560
00:42:37,200 --> 00:42:41,679
...tot de ouderdom vanwege zijn artritis
daar een eind aan maakte...

561
00:42:41,680 --> 00:42:43,840
...en hij niet meer kon springen.

562
00:42:45,760 --> 00:42:49,000
Hij heeft ruim dertig jaar
in de Grenfell Tower gewoond.

563
00:42:53,120 --> 00:42:54,879
Ik deed zijn administratie.

564
00:42:54,880 --> 00:42:59,680
Dus ik schreef
of belde de woningbouwvereniging.

565
00:43:01,240 --> 00:43:08,039
Als ik mijn band zou moeten beschrijven
met de woningbouwvereniging...

566
00:43:08,040 --> 00:43:09,839
...zou ik hem vreselijk nemen.

567
00:43:09,840 --> 00:43:12,439
Hij betaalde om daar te wonen.

568
00:43:12,440 --> 00:43:15,880
Het was geen cadeau.
Hij woonde daar niet gratis.

569
00:43:18,120 --> 00:43:20,880
Ze deden alsof we er niet toe deden.

570
00:43:21,480 --> 00:43:27,160
Ze beschouwden ons als arbeiders of armen,
maar dat waren we helemaal niet.

571
00:43:28,080 --> 00:43:34,159
Er woonden IT-consultants,
mensen uit de zorg, leraren, architecten.

572
00:43:34,160 --> 00:43:36,640
We waren niet arm. We hadden werk.

573
00:43:39,360 --> 00:43:41,320
De flat stond in Kensington.

574
00:43:42,400 --> 00:43:46,120
En zelfs binnen de context van Londen
is dat een ongewone plek.

575
00:43:47,120 --> 00:43:52,080
Kensington is zowel een van de rijkste
als een van de armste wijken van Londen.

576
00:43:53,720 --> 00:43:59,799
Het flatgebouw was een doorn in het oog
van de welgestelde mensen in die wijk.

577
00:43:59,800 --> 00:44:02,160
Het tastte de huizenprijzen aan.

578
00:44:05,160 --> 00:44:10,480
De flat was in de jaren zeventig gebouwd,
maar was niet goed onderhouden.

579
00:44:12,160 --> 00:44:14,160
Hij was nooit echt goed opgeknapt.

580
00:44:15,640 --> 00:44:19,719
Er werden een nieuwe, chique school
en een recreatiecentrum gebouwd...

581
00:44:19,720 --> 00:44:23,199
...maar er stond een flat naast
die er niet zo goed uitzag.

582
00:44:23,200 --> 00:44:29,279
In interne e-mails werd geschreven
dat het pand bekleed zou moeten worden...

583
00:44:29,280 --> 00:44:33,040
...omdat het dan niet zo
het ondergeschoven kindje zou lijken.

584
00:44:33,720 --> 00:44:37,879
Ze besloten het pand te bekleden
en nieuwe ramen te plaatsen.

585
00:44:37,880 --> 00:44:43,919
De ramen waren totaal vervallen,
maar de bekleding was een schok voor ons.

586
00:44:43,920 --> 00:44:48,239
Ik wist niet eens dat je het zo noemde.
- Dat woord kende ik niet.

587
00:44:48,240 --> 00:44:51,879
RENOVATIEPROJECT VOOR DE GRENFELL TOWER

588
00:44:51,880 --> 00:44:58,680
Binnen het ontwerp van de architecten
werd gevelbekleding van zink genoemd.

589
00:44:59,560 --> 00:45:02,160
Dat is van metaal en brandt niet.

590
00:45:03,400 --> 00:45:06,960
Ik ben bij vrijwel
elke informatiebijeenkomst geweest.

591
00:45:08,200 --> 00:45:14,120
Ze hebben nooit een voorbeeld
van die bekleding laten zien.

592
00:45:15,440 --> 00:45:19,800
De gemeente is op zoek gegaan
naar de goedkoopste aannemer.

593
00:45:21,760 --> 00:45:25,200
En uiteindelijk kwamen ze uit bij Rydon.

594
00:45:26,960 --> 00:45:29,959
Tijdens de renovatie sprak ik Ray vaak...

595
00:45:29,960 --> 00:45:33,560
...en hij zei dat het werk
heel erg slecht uitgevoerd werd.

596
00:45:34,520 --> 00:45:39,160
Ze noemden mij en andere mensen
die bezwaar maakten opstandelingen.

597
00:45:39,680 --> 00:45:43,519
We hebben geklaagd
bij een topmanager van Rydon...

598
00:45:43,520 --> 00:45:48,039
...en gevraagd hoe hij zou reageren
als hij hier zou wonen.

599
00:45:48,040 --> 00:45:50,039
Hij draaide zich om en zei:

600
00:45:50,040 --> 00:45:52,799
'Als het gratis is,
zou ik het prima vinden.'

601
00:45:52,800 --> 00:45:56,959
Die opmerking vat samen
hoe we behandeld werden...

602
00:45:56,960 --> 00:46:01,039
...door Rydon,
de woningbouwvereniging en de gemeente.

603
00:46:01,040 --> 00:46:04,479
We waren profiteurs,
omdat we iets gratis kregen.

604
00:46:04,480 --> 00:46:08,760
We hadden het niet verdiend,
dus moesten we zwijgen en ze laten begaan.

605
00:46:13,360 --> 00:46:14,759
Tijdens de renovatie...

606
00:46:14,760 --> 00:46:20,040
...heeft de woningbouwvereniging
gesprekken met Rydon gevoerd...

607
00:46:20,880 --> 00:46:25,400
...om de kosten nog meer te kunnen drukken,
tot op de laatste cent.

608
00:46:27,520 --> 00:46:30,279
En een van de eerste dingen die ze deden...

609
00:46:30,280 --> 00:46:35,519
...was die zinken panelen vervangen
door de goedkoopste die ze konden vinden.

610
00:46:35,520 --> 00:46:42,000
En het goedkoopste materiaal
was ACM met in het midden onbewerkt PE.

611
00:46:44,120 --> 00:46:47,400
En Arconic heeft ze de bekleding verkocht.

612
00:46:48,600 --> 00:46:50,679
BRAND IN BOEKAREST

613
00:46:50,680 --> 00:46:57,440
Ik hoorde dat er in 2009 brand was geweest
in een kantoorpand in Boekarest.

614
00:46:58,160 --> 00:47:00,079
BOEKAREST
JUNI 2009

615
00:47:00,080 --> 00:47:03,679
En dat baarde
technisch manager Claude Wehrle zorgen...

616
00:47:03,680 --> 00:47:05,920
...omdat daar ACM was gebruikt.

617
00:47:07,280 --> 00:47:11,080
Hij heeft zijn leidinggevenden
beelden van die brand gestuurd.

618
00:47:13,160 --> 00:47:16,800
{\an8}En dat was niet de laatste keer
dat er gewaarschuwd werd.

619
00:47:19,560 --> 00:47:22,999
De branche maakte zich zorgen
over een aantal branden...

620
00:47:23,000 --> 00:47:26,760
...omdat er
dit soort bekleding was gebruikt.

621
00:47:27,640 --> 00:47:30,120
Er was nog een brand. In Frankrijk.

622
00:47:30,640 --> 00:47:34,800
Helaas viel er een dode.
Een gehandicapte vrouw in het pand.

623
00:47:37,880 --> 00:47:40,800
FEBRUARI 2015

624
00:47:41,760 --> 00:47:44,239
Er werden maatregelen genomen
in Frankrijk.

625
00:47:44,240 --> 00:47:47,639
De brandbaardere variant
mocht niet meer verkocht worden...

626
00:47:47,640 --> 00:47:51,600
...en andere landen in Europa
namen soortgelijke maatregelen.

627
00:47:52,200 --> 00:47:54,559
Maar Claude Wehrle vond...

628
00:47:54,560 --> 00:47:58,439
...dat ze konden blijven opereren
op minder strikte markten.

629
00:47:58,440 --> 00:48:04,400
En helaas was de markt
in het Verenigd Koninkrijk niet strikt.

630
00:48:05,480 --> 00:48:10,679
In interne mails stond dat je in Engeland
alles met dit product mocht doen.

631
00:48:10,680 --> 00:48:14,960
JE MAG IN ENGELAND ALLES MET PE DOEN.

632
00:48:17,560 --> 00:48:21,839
Ten tijde van de renovatie
was PE de gebruikte technologie.

633
00:48:21,840 --> 00:48:26,520
En verder had je nog
brandvertragend materiaal.

634
00:48:27,800 --> 00:48:32,440
In Noord-Amerika waren er projecten
waarbij dat materiaal nodig was.

635
00:48:33,480 --> 00:48:37,920
Je had het nodig als een pand
meer dan twee verdiepingen had.

636
00:48:41,000 --> 00:48:44,159
De renovatie
werd in 2016 eindelijk afgerond...

637
00:48:44,160 --> 00:48:47,480
...en de gemeente was blij
met het werk dat was verricht.

638
00:48:48,080 --> 00:48:52,559
In een persbericht stond
dat het buitengewoon was om te zien...

639
00:48:52,560 --> 00:48:56,000
...hoe de bekleding
het aanzicht van het pand had verbeterd.

640
00:48:58,240 --> 00:49:04,680
Maar er waren honderdtwintig huizen
met erg brandbaar plastic bedekt.

641
00:49:07,480 --> 00:49:10,560
Ik vond niet dat het pand
opgeknapt hoefde te worden.

642
00:49:11,080 --> 00:49:13,320
Het was gewoon een betonnen flat.

643
00:49:13,920 --> 00:49:17,839
Ik voelde me daar veilig.

644
00:49:17,840 --> 00:49:22,720
Ik dacht dat de veiligheid
boven het aanzicht zou gaan.

645
00:49:24,240 --> 00:49:27,480
Gebaseerd op de manier
waarop Arconic zakendeed...

646
00:49:28,280 --> 00:49:32,479
...lijkt het me niet aannemelijk
dat mensen niet wisten...

647
00:49:32,480 --> 00:49:35,800
...dat dit materiaal
op dat gebouw zou worden geplaatst.

648
00:49:38,040 --> 00:49:41,000
Het had twee pond
per vierkante meter extra gekost.

649
00:49:41,520 --> 00:49:45,079
Voor het hele gebouw
komt dat neer op zo'n 5000 pond.

650
00:49:45,080 --> 00:49:50,239
Per flat kostte het ongeveer veertig pond
om de veiligere versie te gebruiken.

651
00:49:50,240 --> 00:49:55,440
Maar ze wilden zo graag geld besparen,
dat het niet eens overwogen werd.

652
00:49:58,400 --> 00:49:59,959
{\an8}1 UUR EN 33 MINUTEN NA DE UITBRAAK

653
00:49:59,960 --> 00:50:03,600
{\an8}Ongeveer veertig pond per flat.

654
00:50:05,760 --> 00:50:08,999
Een vriendin belde me als eerste.

655
00:50:09,000 --> 00:50:13,560
Ze zei: 'Er is brand in de wijk.
Waar is Ray?'

656
00:50:14,400 --> 00:50:17,639
We weten niet hoeveel mensen
zich in het pand bevinden...

657
00:50:17,640 --> 00:50:20,200
Ik ging naar beneden en zette de tv aan.

658
00:50:20,960 --> 00:50:24,600
Toen besefte ik wat er aan de hand was.

659
00:50:26,000 --> 00:50:29,080
Ik probeerde hem te bellen,
maar hij nam niet op.

660
00:50:30,400 --> 00:50:33,239
En het enige
wat ik op dat moment dacht, was:

661
00:50:33,240 --> 00:50:36,679
hopelijk bereikt de brand
de woning van Ray niet.

662
00:50:36,680 --> 00:50:39,000
Hopelijk is Ray in orde.

663
00:50:40,320 --> 00:50:43,000
En ik ging naar Ladbroke Grove.

664
00:50:43,680 --> 00:50:47,360
Het was een vuurzee.

665
00:50:49,160 --> 00:50:53,440
Maar ik had er echt vertrouwen in
dat het opgelost zou worden.

666
00:50:55,200 --> 00:50:56,280
Want...

667
00:50:59,960 --> 00:51:01,360
Het is het VK.

668
00:51:02,440 --> 00:51:04,919
{\an8}1 UUR EN 53 MINUTEN NA DE UITBRAAK

669
00:51:04,920 --> 00:51:11,279
{\an8}Als iemand nog telefooncontact heeft
met bewoners die nog in de flat zijn...

670
00:51:11,280 --> 00:51:15,440
...moeten ze hen zeggen
dat ze moeten proberen te ontsnappen.

671
00:51:18,040 --> 00:51:22,279
Ze zagen in de controlekamer om 02.35 uur
van het Blijf binnen-beleid af...

672
00:51:22,280 --> 00:51:24,720
...en op locatie om 02.47 uur.

673
00:51:26,040 --> 00:51:30,040
Op dat moment waren er nog
meer dan 100 mensen in de Grenfell Tower.

674
00:51:33,000 --> 00:51:38,080
Ik weet nog dat een leidinggevende
de brandweerlieden toesprak.

675
00:51:39,040 --> 00:51:40,880
Hij probeerde ze op te zwepen.

676
00:51:42,360 --> 00:51:45,559
'Dit is erger
dan wat je ooit nog zult meemaken...

677
00:51:45,560 --> 00:51:48,839
...maar er zijn nog mensen
die gered kunnen worden.

678
00:51:48,840 --> 00:51:52,040
We moeten jullie
in erg gevaarlijke situaties plaatsen.'

679
00:51:54,680 --> 00:51:56,240
We wisten niet waar we waren.

680
00:51:57,280 --> 00:52:01,120
We schreeuwden,
maar er werd niet geantwoord.

681
00:52:02,280 --> 00:52:05,720
Er werd met zaklampen geschenen
terwijl mensen rondrenden.

682
00:52:07,800 --> 00:52:13,680
En opeens verscheen er een brandweerman
met een bewusteloze vrouw.

683
00:52:14,520 --> 00:52:18,639
Hij was alleen met haar.
Hij was zichtbaar van streek.

684
00:52:18,640 --> 00:52:20,160
Dus pakten we haar beet.

685
00:52:21,640 --> 00:52:26,760
We vielen de hele tijd om met haar.
Het was zo lastig om overeind te blijven.

686
00:52:28,880 --> 00:52:33,920
We hebben haar naar beneden gebracht
en overgedragen aan de artsen.

687
00:52:35,720 --> 00:52:37,679
Er was geen tijd te verliezen.

688
00:52:37,680 --> 00:52:41,760
We moesten weer naar binnen
om andere mensen te helpen redden.

689
00:52:45,840 --> 00:52:49,879
Telkens als we de rook inademden,
ademden we de dood in.

690
00:52:49,880 --> 00:52:53,760
Sommigen deden de deur open
om te zien of we konden ontsnappen.

691
00:52:55,600 --> 00:52:58,879
Mijn buurman
maakte zich zorgen om zijn familie.

692
00:52:58,880 --> 00:53:01,200
Hij begon lakens aan elkaar te knopen.

693
00:53:04,160 --> 00:53:07,600
Hij heeft een touw van lakens gemaakt
en daar neergehangen.

694
00:53:08,920 --> 00:53:13,319
Daar is nog iemand.
- Ik heb net een hond opgevangen.

695
00:53:13,320 --> 00:53:18,200
Hij wilde ontsnappen via de lakens.
Hij heeft het geprobeerd.

696
00:53:20,320 --> 00:53:24,560
Mijn broer en ik waren erg bang.
We hebben hem naar binnen getrokken.

697
00:53:26,080 --> 00:53:28,999
De kinderen huilden, schreeuwden.

698
00:53:29,000 --> 00:53:31,840
Ik herinner me dat Zainab huilde en...

699
00:53:32,440 --> 00:53:37,040
De mensen renden door het appartement,
waren bang en ten einde raad.

700
00:53:39,040 --> 00:53:42,160
Maar we hoopten
dat de brandweer terug zou komen.

701
00:53:44,840 --> 00:53:49,999
Ik heb gehoord dat de brand zo hevig was
op de andere verdiepingen...

702
00:53:50,000 --> 00:53:52,000
...dat bewoners naar boven gingen.

703
00:53:54,640 --> 00:53:57,679
Er hebben bewoners aangebeld bij Ray.

704
00:53:57,680 --> 00:54:02,200
En op dat moment was zijn flat
nog niet echt gevuld met rook.

705
00:54:04,160 --> 00:54:09,040
Hij heeft heel wat mensen binnengelaten.
Het waren vrouwen en kinderen.

706
00:54:10,520 --> 00:54:12,840
{\an8}Het was bekend dat Ray gehandicapt was...

707
00:54:14,120 --> 00:54:19,160
...maar er was geen plan
om bewoners met een handicap te evacueren.

708
00:54:20,800 --> 00:54:25,160
Hij zag al die zwarte rook
zodra hij de deur opendeed.

709
00:54:25,960 --> 00:54:29,760
Maar hij liet ze toch binnen.
Hij bood ze toch onderdak.

710
00:54:34,880 --> 00:54:40,959
Ik denk dat Jessica
de andere volwassenen waarschijnlijk...

711
00:54:40,960 --> 00:54:43,040
{\an8}...naar Ray's flat heeft gebracht.

712
00:54:44,240 --> 00:54:47,840
{\an8}Jessica en mijn kleindochter
zaten op dezelfde school.

713
00:54:48,720 --> 00:54:53,079
Ze kende Ray en ze wist
dat ze bij hem veilig zou zijn.

714
00:54:53,080 --> 00:54:57,119
VERDIEPING VAN RAY

715
00:54:57,120 --> 00:55:02,520
Ik belde de brandweer om te vragen
wanneer we gered zouden worden.

716
00:55:04,320 --> 00:55:06,999
Ze zeiden:
'O ja, ik heb je eerder gesproken.'

717
00:55:07,000 --> 00:55:09,560
En ik zei: 'Ik heb al vier keer gebeld.'

718
00:55:10,880 --> 00:55:12,879
{\an8}Hoeveel mensen zijn daar nu?

719
00:55:12,880 --> 00:55:15,400
{\an8}Zes. Drie kinderen, drie volwassenen.

720
00:55:16,160 --> 00:55:19,119
{\an8}We kunnen niet naar buiten
en de rook is binnen.

721
00:55:19,120 --> 00:55:22,599
{\an8}Je kunt niet naar buiten
en er zijn daar kinderen.

722
00:55:22,600 --> 00:55:24,039
{\an8}Ja.

723
00:55:24,040 --> 00:55:26,999
Op een gegeven moment,
na een minuut of twee...

724
00:55:27,000 --> 00:55:31,399
...keek ik mijn slaapkamer in
en lichtte heel mijn raam op.

725
00:55:31,400 --> 00:55:33,999
En de brand kwam ineens op me af.

726
00:55:34,000 --> 00:55:38,159
{\an8}Verdomme, de brand is hier.
Pak de natte handdoeken.

727
00:55:38,160 --> 00:55:40,439
{\an8}Je moet je gezin naar buiten brengen.

728
00:55:40,440 --> 00:55:42,759
{\an8}Ja. Dat doen we nu. Pak de handdoeken.

729
00:55:42,760 --> 00:55:45,680
{\an8}Hou de telefoon bij je.
Ik blijf aan de lijn.

730
00:55:46,200 --> 00:55:50,119
Hou elkaars handen vast
en pak zo veel mogelijk natte kleren...

731
00:55:50,120 --> 00:55:52,200
Alles...

732
00:55:53,600 --> 00:55:55,440
Alles ging heel erg snel.

733
00:55:56,760 --> 00:56:01,480
We bedekten ons met de deken
die mijn vader in de badkuip had gedaan.

734
00:56:03,520 --> 00:56:04,720
Ik pakte mijn hond.

735
00:56:09,280 --> 00:56:13,679
En we renden naar het trappenhuis.

736
00:56:13,680 --> 00:56:16,599
{\an8}Daar gaat ie, meiden. Hup.

737
00:56:16,600 --> 00:56:18,720
In het trappenhuis was het akelig.

738
00:56:20,960 --> 00:56:22,920
Ik hoestte. Ik moest kokhalzen.

739
00:56:23,800 --> 00:56:26,840
{\an8}Ga door. Hou vol.

740
00:56:28,040 --> 00:56:29,160
{\an8}Hou vol, meiden.

741
00:56:31,040 --> 00:56:33,759
{\an8}Ga door.
- Luister naar wat ik zeg.

742
00:56:33,760 --> 00:56:38,519
Ik had geen flauw idee waar ze waren.
Ik dacht dat ze voor me waren.

743
00:56:38,520 --> 00:56:39,880
Ze komen naar boven.

744
00:56:40,440 --> 00:56:41,440
{\an8}Hou vol.

745
00:56:42,440 --> 00:56:43,920
{\an8}Oké.
- Hou vol...

746
00:56:44,760 --> 00:56:46,280
Mijn vader was achter me.

747
00:56:47,040 --> 00:56:50,119
Ik hoorde zijn stem achter me.

748
00:56:50,120 --> 00:56:53,760
Hij bleef maar schreeuwen:
'Ga door. Hou vol.'

749
00:56:55,000 --> 00:56:56,880
Hou vol, oké?

750
00:56:57,720 --> 00:56:59,160
En ik herinner me...

751
00:57:01,600 --> 00:57:04,720
Ik herinner me
dat ik op zo veel lijken stapte.

752
00:57:14,440 --> 00:57:20,240
En op een gegeven moment
hoorde ik mijn vader niet meer achter me.

753
00:57:21,240 --> 00:57:27,800
Het leek alsof hij al veel verder was.
Onder in het trappenhuis.

754
00:57:30,280 --> 00:57:35,080
Ik heb niemand horen praten
of wat tegen me horen zeggen...

755
00:57:35,920 --> 00:57:40,720
...totdat ik Luana 'papa' hoorde zeggen.

756
00:57:46,960 --> 00:57:51,800
Toen besefte ik dat ze niet voor me waren,
maar achter me.

757
00:57:52,320 --> 00:57:55,600
Ik weet nog dat ik zei
dat ik het niet langer aankon.

758
00:57:56,520 --> 00:57:58,400
Ik kon zo niet langer doorgaan.

759
00:58:03,560 --> 00:58:10,560
En ik weet nog hoe ik mijn hond
op de trap zette, omdat ik op was.

760
00:58:13,320 --> 00:58:17,280
Dat was het.
Dat was het enige wat ik me nog herinner.

761
00:58:19,640 --> 00:58:21,080
Ik was ingestort.

762
00:58:22,800 --> 00:58:24,760
Het werd me zwart voor de ogen.

763
00:58:26,760 --> 00:58:30,559
{\an8}Luister naar me.

764
00:58:30,560 --> 00:58:34,159
{\an8}Je moet bedenken waar je...
- Ik moet naar boven.

765
00:58:34,160 --> 00:58:37,319
{\an8}Je moet...
- Ik moet ze gaan zoeken.

766
00:58:37,320 --> 00:58:40,480
{\an8}Je moet naar boven gaan
en je meisjes gaan halen.

767
00:58:45,840 --> 00:58:47,520
Mijn God.

768
00:58:49,000 --> 00:58:51,720
Ze hebben mensen laten sterven, verdomme.

769
00:58:55,960 --> 00:58:58,520
Ineens werd onze voordeur geopend.

770
00:59:00,840 --> 00:59:04,640
Het eerste wat ik zag,
was een brandweerman.

771
00:59:05,360 --> 00:59:09,640
En daarna zag ik onze buurman
en zijn familie weggaan.

772
00:59:10,840 --> 00:59:16,960
Ik herinner me hoe iemand me aan mijn nek
of mijn T-shirt naar buiten trok.

773
00:59:18,840 --> 00:59:21,360
En toen voelde ik de trap.

774
00:59:22,120 --> 00:59:24,960
Iemand duwde me
en zei dat ik door moest lopen.

775
00:59:25,600 --> 00:59:31,440
Dat wilde ik niet, omdat ik mijn broer
en de anderen zocht, maar ik zag niets.

776
00:59:32,760 --> 00:59:35,720
Op de derde verdieping
begon ik weer licht te zien.

777
00:59:37,280 --> 00:59:38,679
BEVEILIGINGSBEELDEN

778
00:59:38,680 --> 00:59:42,920
En toen begon ik mijn broer te zoeken.

779
00:59:43,440 --> 00:59:44,520
Ik zag hem niet.

780
00:59:45,440 --> 00:59:48,639
Ik heb hem gebeld:
'Waar ben je, Mohammad?'

781
00:59:48,640 --> 00:59:50,960
En hij vroeg: 'Omar, waar ben jij?'

782
00:59:52,360 --> 00:59:55,759
'Mohammad, ze zijn langsgekomen
en hebben me meegenomen.

783
00:59:55,760 --> 00:59:58,160
Ik dacht dat jij ook bij ons was.'

784
00:59:59,600 --> 01:00:06,599
En hij zei: 'Niemand is ons komen halen.
Ik ben hier nog met Zainab en haar zoon.'

785
01:00:06,600 --> 01:00:09,280
Ik vroeg: 'Zijn jullie daar nog?' 'Ja.'

786
01:00:11,160 --> 01:00:15,959
Ik heb de brandweerlieden gezegd
dat mijn broer en Zainab nog boven waren.

787
01:00:15,960 --> 01:00:19,720
'Gaan jullie naar boven?'
En iedereen zei: 'Ja.'

788
01:00:25,040 --> 01:00:27,960
Ik liep naar beneden en verliet de flat.

789
01:00:28,840 --> 01:00:32,840
Er was een man aan de telefoon.
Hij schreeuwde en was erg opgewonden.

790
01:00:33,360 --> 01:00:38,440
Hij zei: 'Mijn dochter is binnen.
Ik heb haar aan de lijn.'

791
01:00:40,240 --> 01:00:43,200
Ik pakte de telefoon en zei:
'Ik ben Chris.'

792
01:00:43,880 --> 01:00:47,560
Ze zei dat ze op de 14e verdieping was
met haar 2-jarige zoon...

793
01:00:48,080 --> 01:00:52,040
...dat ze Zainab heette
en haar zoon Jeremiah.

794
01:00:54,120 --> 01:00:57,600
{\an8}'We komen je halen.
Je kunt alleen het pand niet uit.'

795
01:00:58,920 --> 01:01:00,520
Ik hoorde Jeremiah huilen.

796
01:01:04,760 --> 01:01:07,120
Ik ging naar de commandopost.

797
01:01:08,080 --> 01:01:10,320
Ik zei: 'De 14e verdieping.'

798
01:01:13,360 --> 01:01:17,800
En hij zei dat we niet hoger
dan de 12e verdieping konden komen.

799
01:01:19,800 --> 01:01:23,520
Ik heb Zainab
25, 30 minuten aan de lijn gehad.

800
01:01:25,760 --> 01:01:27,760
Jeremiah huilde niet meer.

801
01:01:30,240 --> 01:01:31,880
Op een gegeven moment...

802
01:01:34,840 --> 01:01:36,840
...vertelde ze me...

803
01:01:38,960 --> 01:01:40,320
...dat Jeremiah dood was.

804
01:01:41,720 --> 01:01:46,400
Ze zei dat Jeremiah dood was
en dat ze bij hem wilde zijn.

805
01:01:48,160 --> 01:01:50,520
Ik zei: 'Kom op, Zainab. Blijf bij me.

806
01:01:52,280 --> 01:01:54,160
Je geliefden wachten op je.

807
01:01:55,520 --> 01:02:00,240
Je moet dit gebouw uit en wij...'
Ik zei nog steeds dat we eraan kwamen.

808
01:02:02,480 --> 01:02:09,280
Ik dacht dat ik haar hoorde schreeuwen.
Dat dacht ik. Helemaal uit het niets.

809
01:02:12,240 --> 01:02:13,680
En toen was het stil.

810
01:02:15,080 --> 01:02:19,320
Ik wachtte vijf minuten voor ik ophing,
voor het geval dat.

811
01:02:23,280 --> 01:02:27,760
Ik had mijn broer aan de lijn.
Hij bad en sprak met me.

812
01:02:29,640 --> 01:02:35,399
Het laatste wat hij zei, was:
'Omar, ik ga dood.

813
01:02:35,400 --> 01:02:37,280
Ik ga hier dood. Het is zover.

814
01:02:41,840 --> 01:02:46,760
Ik heb Zainab en haar zoon
voor mijn ogen dood zien gaan.

815
01:02:48,000 --> 01:02:49,279
En Denis.'

816
01:02:49,280 --> 01:02:51,400
56 JAAR OUD

817
01:02:52,160 --> 01:02:54,240
'En ik ga dood, Omar.'

818
01:03:02,360 --> 01:03:04,840
Mijn broer nam afscheid van me.

819
01:03:12,800 --> 01:03:15,799
{\an8}Hou de reling vast. Ga door, Luana.

820
01:03:15,800 --> 01:03:18,440
{\an8}Kom naar beneden...
- Megan, Luana, kom op.

821
01:03:21,680 --> 01:03:22,920
{\an8}Kom op, meiden.

822
01:03:25,560 --> 01:03:26,840
{\an8}O, kom op.

823
01:03:29,520 --> 01:03:34,200
Toen begreep ik dat Luana bewusteloos was.

824
01:03:34,920 --> 01:03:39,400
Ik keek tussen de reling door
in het trappenhuis en ik zag licht.

825
01:03:40,120 --> 01:03:42,000
Heel zwak, maar ik zag licht.

826
01:03:42,960 --> 01:03:45,360
Ik dacht: dat is een brandweerman.

827
01:03:45,960 --> 01:03:49,400
Ik rende naar beneden
en riep dat mijn dochter boven was.

828
01:03:50,400 --> 01:03:52,759
{\an8}Ik moet naar boven om ze te halen.

829
01:03:52,760 --> 01:03:55,720
{\an8}Ik moet ze gaan halen. Ik moet...

830
01:03:56,920 --> 01:03:58,959
Ik wilde met ze naar boven.

831
01:03:58,960 --> 01:04:02,319
Maar een andere brandweerman
greep me van achteren beet:

832
01:04:02,320 --> 01:04:04,520
'Nee, je moet weg. Ga naar beneden.'

833
01:04:06,040 --> 01:04:08,720
Ik zag hoe Luana
naar buiten werd gedragen...

834
01:04:10,520 --> 01:04:11,480
...maar...

835
01:04:12,840 --> 01:04:16,520
...ik wist niet waar mijn vrouw was.
Ik wist niet waar Megan was.

836
01:04:20,040 --> 01:04:22,440
Ik wist dat Helen en Lulya veilig waren.

837
01:04:23,920 --> 01:04:25,760
Ze brachten me naar de politie.

838
01:04:26,280 --> 01:04:31,360
Ze zeiden: 'Ik kan niks beloven, maar daar
is een zwangere vrouw met een kind.'

839
01:04:31,880 --> 01:04:36,240
Ik had haar nog niet gezien,
maar ik slaakte een zucht van verlichting.

840
01:04:37,480 --> 01:04:44,080
Toen draaide ik me om en zag ik Andreia
bij de boom zitten met Megan naast haar.

841
01:04:46,920 --> 01:04:52,120
Andreia vroeg waar Luana was.
En ik wist dat. Ze was even verderop.

842
01:04:56,000 --> 01:04:57,680
Ze werd gereanimeerd.

843
01:05:01,200 --> 01:05:04,440
En we werden in één ambulance gestopt.
Allemaal samen.

844
01:05:07,240 --> 01:05:11,239
Ineens werd ik wakker
en lag ik in de ambulance.

845
01:05:11,240 --> 01:05:13,560
Ik lag als enige op de brancard.

846
01:05:16,000 --> 01:05:19,799
Ik bleef maar denken:
waarom lig ik op de brancard?

847
01:05:19,800 --> 01:05:25,240
Ik ben hier niet het belangrijkst,
maar mijn moeder.

848
01:05:27,360 --> 01:05:29,760
Want ze was toen zwanger.

849
01:05:34,520 --> 01:05:37,760
En toen viel ik weer in slaap.

850
01:05:41,400 --> 01:05:42,440
En ja...

851
01:05:49,800 --> 01:05:54,520
Volgens de politie zijn er gewonden
en wordt de evacuatie voortgezet.

852
01:05:56,640 --> 01:06:00,000
Tot nu toe zijn er 12 doden
en ruim 70 gewonden.

853
01:06:04,440 --> 01:06:07,959
We zijn hier nu vijfenhalf, bijna zes uur...

854
01:06:07,960 --> 01:06:13,239
...en geen enkele politieagent,
vertegenwoordiger van onze huisbaas...

855
01:06:13,240 --> 01:06:15,759
...of van de gemeente heeft ons gesproken.

856
01:06:15,760 --> 01:06:20,360
Er zijn hier mensen die niet weten
of hun familieleden nog leven.

857
01:06:22,080 --> 01:06:23,840
621, waar ben je?

858
01:06:24,920 --> 01:06:28,120
{\an8}Een vijfjarige wordt vermist.
Hij is binnen gezien.

859
01:06:28,640 --> 01:06:31,760
{\an8}Een meisje is in een ambulance afgevoerd.

860
01:06:32,000 --> 01:06:35,600
Als we alle vermiste mensen
op hetzelfde raam plakken...

861
01:06:36,280 --> 01:06:42,240
Ik ben 's avonds op de 14e
naar Ladbroke Grove gekomen.

862
01:06:42,840 --> 01:06:45,440
We hadden foto's en hingen die op.

863
01:06:47,960 --> 01:06:49,439
We waren wanhopig...

864
01:06:49,440 --> 01:06:52,839
...omdat niet verteld werd
waar je heen moest gaan...

865
01:06:52,840 --> 01:06:57,959
...om je broer, zus,
moeder, neef of wie dan ook te vinden.

866
01:06:57,960 --> 01:06:59,559
VERMIST

867
01:06:59,560 --> 01:07:01,000
Waar zijn de kinderen?

868
01:07:04,000 --> 01:07:06,759
21 JUNI 2017

869
01:07:06,760 --> 01:07:08,199
7 DAGEN NA DE BRAND

870
01:07:08,200 --> 01:07:10,999
Een week na de brand in de Grenfell Tower...

871
01:07:11,000 --> 01:07:15,159
...klagen veel bewoners nog
over een gebrek aan steun van de staat.

872
01:07:15,160 --> 01:07:20,800
Veel mensen slapen nog in een gymzaal
en sommigen naar verluidt in hun auto.

873
01:07:25,240 --> 01:07:29,719
GEMEENTEHUIS VAN KENSINGTON

874
01:07:29,720 --> 01:07:32,639
Niemand van de gemeente
is hierheen gekomen.

875
01:07:32,640 --> 01:07:39,119
We willen dat iemand de families vertelt
wat er gebeurd is met vermiste dierbaren.

876
01:07:39,120 --> 01:07:41,239
Aftreden.

877
01:07:41,240 --> 01:07:44,400
Er was onmiddellijk
een streven naar gerechtigheid.

878
01:07:45,280 --> 01:07:48,839
Het was duidelijk voor de mensen
die in het gebouw woonden...

879
01:07:48,840 --> 01:07:53,679
...en die familieleden waren kwijtgeraakt
dat dit geen ongeluk was.

880
01:07:53,680 --> 01:07:55,399
Wat willen we?
- Gerechtigheid.

881
01:07:55,400 --> 01:07:57,199
En wanneer willen we dat?
- Nu.

882
01:07:57,200 --> 01:07:58,319
We willen antwoorden.

883
01:07:58,320 --> 01:08:03,519
De mensen hadden behoefte
aan helderheid en steun van de gemeente.

884
01:08:03,520 --> 01:08:07,999
De fundamentele mensenrechten
die we als vanzelfsprekend beschouwen.

885
01:08:08,000 --> 01:08:10,200
Eten, onderdak, kleding.

886
01:08:10,800 --> 01:08:13,199
Ze zitten zonder eten en zonder huizen.

887
01:08:13,200 --> 01:08:16,719
Ze dolen rond met stickers
van hun kinderen op hun shirt.

888
01:08:16,720 --> 01:08:18,000
Niemand helpt ze.

889
01:08:19,200 --> 01:08:22,480
Veel mensen zijn boos
wegens de reactie van de regering.

890
01:08:24,280 --> 01:08:28,239
Er raasde een konvooi
met de premier voorbij.

891
01:08:28,240 --> 01:08:32,880
Theresa May sprak met hulpverleners,
maar vertoonde zich niet in het openbaar.

892
01:08:33,480 --> 01:08:36,719
Theresa May was hier
en sprak met niemand van ons.

893
01:08:36,720 --> 01:08:38,199
May moet aftreden.

894
01:08:38,200 --> 01:08:40,680
Waarom hebt u de mensen niet opgezocht?

895
01:08:41,760 --> 01:08:45,479
Ik heb besloten om de gemeenschap
niet meteen te ontmoeten...

896
01:08:45,480 --> 01:08:50,080
...omdat ik ervoor wilde zorgen
dat de hulpdiensten...

897
01:08:50,600 --> 01:08:54,359
...de benodigde middelen hadden
om hun werk te kunnen doen.

898
01:08:54,360 --> 01:09:01,399
{\an8}Ik besef nu dat een van de problemen
voor de gemeenschap en de overlevenden...

899
01:09:01,400 --> 01:09:04,839
...de manier was
waarop er niet naar hen geluisterd werd.

900
01:09:04,840 --> 01:09:09,880
En ik heb dat alleen maar verergerd
door niet eerst bij hen langs te gaan.

901
01:09:12,360 --> 01:09:14,039
Vandaag is hier in Londen...

902
01:09:14,040 --> 01:09:17,239
...een openbaar onderzoek gestart
naar de Grenfellramp...

903
01:09:17,240 --> 01:09:19,560
...die 72 mensenlevens heeft geëist.

904
01:09:22,080 --> 01:09:28,759
Ik heb dat onderzoek zo snel laten doen,
omdat het gezien de omvang van de ramp...

905
01:09:28,760 --> 01:09:33,440
...belangrijk was dat we echt achterhaalden
wat er precies gebeurd was.

906
01:09:36,600 --> 01:09:41,760
Ik moest als advocaat binnen het onderzoek
het volk vertegenwoordigen.

907
01:09:42,920 --> 01:09:47,119
{\an8}Een nieuwsgierig mens
die de vreselijke brand heeft gezien...

908
01:09:47,120 --> 01:09:51,280
{\an8}...en wil weten wat er is gebeurd en waarom.

909
01:09:52,440 --> 01:09:56,119
Er wordt onderzoek gedaan
naar de gebeurtenissen van die nacht...

910
01:09:56,120 --> 01:09:58,920
...waaronder de reactie van de hulpdiensten.

911
01:10:00,440 --> 01:10:04,439
Ik beloof plechtig...

912
01:10:04,440 --> 01:10:11,360
Bij het onderzoek was er een moeilijkheid
op emotioneel en op forensisch vlak.

913
01:10:12,080 --> 01:10:13,679
...de hele waarheid...

914
01:10:13,680 --> 01:10:16,479
...en niets dan de waarheid.

915
01:10:16,480 --> 01:10:19,760
De moeilijkheid op emotioneel vlak
volgde al erg snel...

916
01:10:20,280 --> 01:10:25,120
...toen ik de eerste brandweerlieden
ondervroeg over wat er was gebeurd.

917
01:10:27,480 --> 01:10:33,679
Ik besloot haar zusje
op de twintigste verdieping te gaan halen.

918
01:10:33,680 --> 01:10:37,719
Er is context die ik moet laten zien
op basis van uw verklaring.

919
01:10:37,720 --> 01:10:40,639
Laat hem pagina zeven
van zijn verklaring zien.

920
01:10:40,640 --> 01:10:42,959
'Ik dacht dat ik bij flat 176 was...

921
01:10:42,960 --> 01:10:47,280
...maar moest de zaklamp gebruiken
en mijn gezicht vlak bij de deur houden.

922
01:10:47,880 --> 01:10:51,319
Ik zag dat de deur ernaast
nummer 175 was.'

923
01:10:51,320 --> 01:10:56,119
Hebt u op de deur geklopt of geschreeuwd...

924
01:10:56,120 --> 01:10:59,600
...voor het geval er iemand in flat 175 was?

925
01:11:01,000 --> 01:11:02,000
{\an8}Nee.

926
01:11:06,320 --> 01:11:08,160
Mag ik wat zeggen?
- Natuurlijk.

927
01:11:11,760 --> 01:11:15,600
Ik richt me
tot de familie van de mensen in flat 175.

928
01:11:16,520 --> 01:11:22,040
Ik was op zoek naar een ander meisje.
Ik wist niet dat er daar iemand was.

929
01:11:23,400 --> 01:11:25,440
Dat is in orde. Bedankt.

930
01:11:28,600 --> 01:11:32,999
Er is veel fout gegaan
op institutioneel niveau bij de brandweer.

931
01:11:33,000 --> 01:11:38,480
En eveneens in de praktijk.
Het optreden is niet goed verlopen.

932
01:11:39,080 --> 01:11:44,959
Maar je moet ook rekening houden
met de pijn die erbij komt kijken...

933
01:11:44,960 --> 01:11:50,680
...als het je taak is om mensen te redden,
maar je dat niet kan.

934
01:11:51,240 --> 01:11:56,400
Dat is heel zwaar. Dat alleen al
is iets wat erg zwaar moet zijn.

935
01:11:58,520 --> 01:12:00,799
Welkom bij de hoorzitting van vandaag...

936
01:12:00,800 --> 01:12:04,159
...waarbij we
de brandweercommissaris gaan verhoren.

937
01:12:04,160 --> 01:12:05,520
Ik zweer plechtig...

938
01:12:06,120 --> 01:12:09,519
{\an8}Een van mijn vragen over de brandweer...

939
01:12:09,520 --> 01:12:13,399
{\an8}...was waarom ze niets geleerd hadden
van de Lakanal House-brand.

940
01:12:13,400 --> 01:12:14,680
...en niets dan de waarheid.

941
01:12:16,440 --> 01:12:20,360
Ik kwam erachter
dat de brandweer gewaarschuwd was.

942
01:12:21,800 --> 01:12:26,000
We wisten dat gebouwen bekleed waren
en waren daar niet op getraind.

943
01:12:27,160 --> 01:12:28,839
Bij alle trainingen...

944
01:12:28,840 --> 01:12:34,200
...vertrouwden we tot aan de Grenfellramp
volledig op het Blijf binnen-beleid.

945
01:12:35,080 --> 01:12:38,480
En we hadden niet echt een plan B.

946
01:12:40,200 --> 01:12:45,559
Dit is een presentatie
die gemaakt is door de Londense brandweer.

947
01:12:45,560 --> 01:12:48,599
Er werd veel onthuld
over de Londense brandweer...

948
01:12:48,600 --> 01:12:52,840
...tijdens het openbaar onderzoek,
en vooral over hoeveel ze wisten.

949
01:12:53,360 --> 01:12:57,839
Het meest opzienbarende voorbeeld
was een powerpointpresentatie...

950
01:12:57,840 --> 01:13:01,440
...waarin de risico's van gevelbranden
werden besproken.

951
01:13:02,040 --> 01:13:06,560
Hebt u de presentatie in die tijd gezien?
- Nee.

952
01:13:07,360 --> 01:13:11,559
Kunt u uitleggen waarom slechts
enkele experts hem gezien hebben...

953
01:13:11,560 --> 01:13:13,079
...en zelfs u niet?

954
01:13:13,080 --> 01:13:14,480
Nee, geen idee.

955
01:13:16,280 --> 01:13:20,480
Geen van de brandweerlieden
had dit belangrijke document gezien.

956
01:13:21,000 --> 01:13:24,360
Toen bleek dat dit
een institutioneel probleem was.

957
01:13:25,080 --> 01:13:28,999
Het ging niet om brandweermannen
die fouten hadden gemaakt.

958
01:13:29,000 --> 01:13:31,039
GEVELBRANDEN

959
01:13:31,040 --> 01:13:36,240
Als we bij aankomst
hadden kunnen concluderen...

960
01:13:36,920 --> 01:13:39,639
...dat die gevelbrand niet te stoppen was...

961
01:13:39,640 --> 01:13:43,280
...en we niet moesten blussen,
maar moesten evacueren...

962
01:13:44,720 --> 01:13:48,560
Als we die kennis hadden gehad,
was alles heel anders afgelopen.

963
01:13:49,720 --> 01:13:55,240
Er zouden vast mensen zijn gestorven,
maar zo veel? Dat weet ik niet.

964
01:13:59,400 --> 01:14:01,199
IK STA VOOR VEILIGHEID

965
01:14:01,200 --> 01:14:06,719
De getuigen naar wie ik het meest uitkeek,
waren mensen die voor Arconic werkten...

966
01:14:06,720 --> 01:14:08,080
{\an8}NIETS IS BELANGRIJKER

967
01:14:08,920 --> 01:14:12,199
...en besloten hadden
om dit product te blijven verkopen...

968
01:14:12,200 --> 01:14:17,320
...ondanks de tests en waarschuwingen.
Ik wou weten waarom ze dat gedaan hadden.

969
01:14:18,800 --> 01:14:22,119
Arconic is een enorm Amerikaans bedrijf...

970
01:14:22,120 --> 01:14:25,520
...maar drie werknemers
weigeren te getuigen.

971
01:14:26,480 --> 01:14:31,919
De getuigen van Arconic die niet
wilden deelnemen aan het onderzoek...

972
01:14:31,920 --> 01:14:35,480
...zijn naar mijn mening
een stelletje lafaards.

973
01:14:36,600 --> 01:14:41,759
Bij het openbaar onderzoek kunnen ze
Britten dwingen om aanwezig te zijn...

974
01:14:41,760 --> 01:14:45,760
...maar dat geldt niet voor mensen
die geen Brits staatsburger zijn.

975
01:14:46,840 --> 01:14:52,600
We hebben mensen als Wehrle niet gehoord,
die nog heel wat uit te leggen hadden.

976
01:14:53,920 --> 01:15:00,199
Maar er werd een grote lading e-mails
afkomstig van Arconic geopenbaard...

977
01:15:00,200 --> 01:15:04,039
...waaronder een e-mail
waarin Claude Wehrle iets schreef als:

978
01:15:04,040 --> 01:15:08,279
'Mijn hemel, laat de klanten
de uitslagen van die test niet zien.'

979
01:15:08,280 --> 01:15:10,040
VERSPREID DE DOCUMENTEN NIET

980
01:15:10,760 --> 01:15:13,800
Mijn hemel.
- Kan iemand ze helpen?

981
01:15:14,920 --> 01:15:17,399
Topmanagers vertellen het personeel...

982
01:15:17,400 --> 01:15:22,160
...dat het de echte uitslagen
omtrent brandveiligheid moet achterhouden.

983
01:15:23,360 --> 01:15:26,360
Er wonen baby's in die flat.
- Waar zijn de mensen?

984
01:15:26,960 --> 01:15:30,040
Wehrle schreef dat ze niet clean waren.

985
01:15:31,680 --> 01:15:33,800
Kom de flat uit.

986
01:15:34,640 --> 01:15:37,719
Er werd
een enorm zakelijk schandaal onthuld.

987
01:15:37,720 --> 01:15:39,440
WE REGELEN GOEDKEURING

988
01:15:39,960 --> 01:15:45,800
{\an8}Ze wisten dat als dit bekend zou worden,
hun product niet meer gekocht zou worden.

989
01:15:49,200 --> 01:15:52,040
NIET CLEAN

990
01:15:53,600 --> 01:15:56,639
We hebben ontdekt
dat tijdens de Grenfelldeal...

991
01:15:56,640 --> 01:16:00,280
...een manager een brandveiligheidsrapport
had aangevraagd.

992
01:16:01,760 --> 01:16:05,439
Ze las dat PE-bekleding
ongeschikt was boven de twaalf meter...

993
01:16:05,440 --> 01:16:06,359
{\an8}ONTVLAMBAAR

994
01:16:06,360 --> 01:16:09,680
{\an8}...en dat er zelfs
brandend materiaal af kon vallen.

995
01:16:11,840 --> 01:16:15,800
Dat hoe hoger het pand was,
hoe hoger de brandweerstand moest zijn.

996
01:16:18,080 --> 01:16:21,599
Ze hoorde dat ze PE
aan de Grenfell Tower hadden verkocht...

997
01:16:21,600 --> 01:16:26,200
...en 115.000 euro hadden verdiend,
maar veiligheid niet aan bod gekomen was.

998
01:16:28,800 --> 01:16:31,880
Dit is de duistere kern...

999
01:16:32,640 --> 01:16:36,639
...van een cultuur binnen multinationals...

1000
01:16:36,640 --> 01:16:42,199
...waarbinnen winst zo belangrijk wordt...

1001
01:16:42,200 --> 01:16:44,920
...dat al de rest vergeten wordt.

1002
01:16:46,720 --> 01:16:49,440
Die bedrijven gaan schuil achter de ramp.

1003
01:16:50,360 --> 01:16:51,520
Arconic.

1004
01:16:52,320 --> 01:16:55,200
Celotex, de producent
van het isolatiemateriaal.

1005
01:16:56,360 --> 01:16:59,519
Samen met nog een bedrijf, Kingspan.

1006
01:16:59,520 --> 01:17:03,719
Al die fabrikanten kregen veel kritiek
vanwege de materialen...

1007
01:17:03,720 --> 01:17:06,680
...die gebruikt waren bij de Grenfell Tower.

1008
01:17:07,640 --> 01:17:11,239
Bij het onderzoek werd me gevraagd
om als expert op te treden...

1009
01:17:11,240 --> 01:17:15,279
...voor de slachtoffers en nabestaanden.
Ik moest de advocaten helpen.

1010
01:17:15,280 --> 01:17:18,040
Ik moest de documenten doornemen.

1011
01:17:18,640 --> 01:17:23,720
Het bleek dat Kingspan in 2005
het product K15 getest had.

1012
01:17:24,320 --> 01:17:28,760
Maar het product dat vervolgens
op de markt werd gebracht, was anders.

1013
01:17:29,640 --> 01:17:33,679
Arconic deed iets,
Celotex deed iets en Kingspan deed iets.

1014
01:17:33,680 --> 01:17:38,239
Laat me één positief voorbeeld zien,
iemand die de juiste beslissing neemt...

1015
01:17:38,240 --> 01:17:42,159
...iemand die de held is binnen het verhaal.
Maar die is er niet.

1016
01:17:42,160 --> 01:17:46,319
De belangrijkste oorzaak
voor de snelle verspreiding van de brand...

1017
01:17:46,320 --> 01:17:49,480
...was de aanwezigheid
van de bekleding met ACM en PE.

1018
01:17:50,080 --> 01:17:52,639
Ik dacht: ze geven elkaar de schuld.

1019
01:17:52,640 --> 01:17:56,719
De gevelbrand
was in overweldigende mate te wijten...

1020
01:17:56,720 --> 01:18:01,359
...aan de ACM-bekleding met Reynobond
en polyethyleen van Arconic.

1021
01:18:01,360 --> 01:18:05,279
Als ze allemaal gelijk hadden,
was er niemand schuldig.

1022
01:18:05,280 --> 01:18:06,639
Dat was het probleem.

1023
01:18:06,640 --> 01:18:09,560
Het gedrag van Celotex en Kingspan...

1024
01:18:10,160 --> 01:18:14,519
...die verzekerden dat hun producten
op grote hoogte gebruikt konden worden...

1025
01:18:14,520 --> 01:18:19,080
...was de doorslaggevende oorzaak
voor de Grenfellbrand.

1026
01:18:19,640 --> 01:18:23,840
Ik zou niet alle schuld
op één bedrijf of één persoon afschuiven.

1027
01:18:24,360 --> 01:18:26,239
Het gaat om een systeem.

1028
01:18:26,240 --> 01:18:29,120
Waarom is er niemand opgestaan
om te zeggen:

1029
01:18:29,880 --> 01:18:33,279
'Dit doen we niet. Zo zijn we niet.'

1030
01:18:33,280 --> 01:18:35,199
VOOR ALTIJD IN ONS HART

1031
01:18:35,200 --> 01:18:39,839
Ik denk dat het onderzoek onthuld heeft
dat de openbare veiligheid...

1032
01:18:39,840 --> 01:18:46,360
...minder interessant was
dan het individuele streven naar winst.

1033
01:18:47,240 --> 01:18:49,759
Mijn vraag was of het klopt...

1034
01:18:49,760 --> 01:18:54,599
...dat de woningbouwvereniging
de goedkoopste bekleding heeft gezocht...

1035
01:18:54,600 --> 01:18:57,119
...om de totale kosten te verlagen?

1036
01:18:57,120 --> 01:19:01,639
{\an8}Nee, we zochten bekleding
waarvoor we een vergunning zouden krijgen.

1037
01:19:01,640 --> 01:19:07,159
Het klopt dat er een slechte band was
tussen de bewoners van de Grenfell Tower...

1038
01:19:07,160 --> 01:19:08,959
...en de woningbouwvereniging.

1039
01:19:08,960 --> 01:19:12,159
Dit is een verslag van een onderzoek...

1040
01:19:12,160 --> 01:19:17,120
...naar lang voortdurende klachten
over de woningbouwvereniging.

1041
01:19:17,720 --> 01:19:20,279
{\an8}'Een aantal huurders en eigenaars...

1042
01:19:20,280 --> 01:19:23,959
{\an8}...hebben er moeite mee
dat hun problemen niet zijn opgelost...

1043
01:19:23,960 --> 01:19:26,040
{\an8}...ondanks meerdere jaren klagen.'

1044
01:19:26,600 --> 01:19:29,319
{\an8}Hebt u dit document ooit eerder gezien?

1045
01:19:29,320 --> 01:19:32,519
{\an8}Ik herinner me niet
dat ik het ontvangen heb...

1046
01:19:32,520 --> 01:19:37,160
{\an8}...en als dat wel zo is, herinner ik me niet
dat ik het uitgebreid gelezen heb.

1047
01:19:38,480 --> 01:19:42,279
Je zag dat ze niet in staat waren
om de situatie te begrijpen.

1048
01:19:42,280 --> 01:19:45,520
Een soort gevoelloosheid, een blindheid.

1049
01:19:46,320 --> 01:19:53,120
Ik wil u nu ondervragen over een klacht
van meneer Daffarn over brandveiligheid.

1050
01:19:54,440 --> 01:19:57,799
We hebben dat blogartikel
in november 2016 geschreven.

1051
01:19:57,800 --> 01:20:00,519
'De woningbouwvereniging speelt met vuur.

1052
01:20:00,520 --> 01:20:04,279
Het is een angstaanjagende gedachte
dat de Grenfellactiegroep...

1053
01:20:04,280 --> 01:20:08,559
...ervan overtuigd is
dat alleen een rampzalige gebeurtenis...

1054
01:20:08,560 --> 01:20:13,399
...waarbij veel mensen sterven
een licht zal werpen op de praktijken...

1055
01:20:13,400 --> 01:20:18,200
...die het schadelijke bestuur kenmerken
van deze niet-functionerende organisatie.'

1056
01:20:20,880 --> 01:20:23,360
Dat schreven we zes maanden voor de brand.

1057
01:20:24,480 --> 01:20:27,039
En uw antwoord staat op pagina één.

1058
01:20:27,040 --> 01:20:31,440
'Ik vind die blog bangmakerij.
Hij zou bewoners angst kunnen aanjagen.'

1059
01:20:33,120 --> 01:20:36,359
We ontdekten dat de blog
van de Grenfellactiegroep...

1060
01:20:36,360 --> 01:20:41,199
...werd geblokkeerd op de servers
van de gemeente en woningbouwvereniging...

1061
01:20:41,200 --> 01:20:43,999
...zodat het personeel het niet kon lezen.

1062
01:20:44,000 --> 01:20:48,320
Ik heb daar een eind aan laten maken,
want ik vond het nutteloos.

1063
01:20:51,040 --> 01:20:55,240
Het waren nummertjes,
geen individuele mensen met huizen.

1064
01:20:56,720 --> 01:20:59,839
Ik kan me voorstellen
dat ze moeten hebben gedacht:

1065
01:20:59,840 --> 01:21:03,120
wat was het nut?
Waar was het allemaal goed voor?

1066
01:21:08,360 --> 01:21:13,519
Toen het onderzoek begon,
was ik erg gefrustreerd...

1067
01:21:13,520 --> 01:21:18,400
...vanwege de weigering van de regering
om met echte antwoorden te komen.

1068
01:21:19,800 --> 01:21:21,560
Brian Martin werd opgeroepen.

1069
01:21:22,240 --> 01:21:27,760
Hij was voor de ramp bijna twintig jaar
verantwoordelijk voor brandveiligheid.

1070
01:21:28,840 --> 01:21:34,719
'Ik zei: "Als het 's nachts gebeurt,
vallen er 10 tot 12 keer zo veel doden...

1071
01:21:34,720 --> 01:21:37,440
{\an8}...als bij de Lakanal House-brand."

1072
01:21:37,960 --> 01:21:42,120
{\an8}En Martin vroeg toen: "Waar is het bewijs?
Laat me de lijken zien."'

1073
01:21:44,000 --> 01:21:48,759
Hebt u dat zo tegen hem gezegd?
- Dat heb ik niet gezegd.

1074
01:21:48,760 --> 01:21:53,999
Martin had doorslaggevender kunnen zijn
op het vlak van brandveiligheid.

1075
01:21:54,000 --> 01:21:56,999
Zeker na de brand in het Lakanal House.

1076
01:21:57,000 --> 01:22:02,359
We gaan nu de aanbevelingen bespreken
die voortkwamen uit het onderzoek...

1077
01:22:02,360 --> 01:22:07,920
Maar hij had wellicht
een passievere benadering.

1078
01:22:09,040 --> 01:22:12,519
De opmerking dat u enkel
op het onderzoek hoeft te reageren...

1079
01:22:12,520 --> 01:22:16,999
...en geen hielen hoeft te likken,
wijst op uw houding tegenover de adviezen...

1080
01:22:17,000 --> 01:22:20,880
...en geeft me niet het gevoel
dat u de adviezen serieus nam.

1081
01:22:21,800 --> 01:22:25,080
Vindt u dat ook?
- Het was een informele opmerking.

1082
01:22:27,720 --> 01:22:31,160
We konden helaas
niet sneller voor verandering zorgen.

1083
01:22:32,640 --> 01:22:38,040
Ik heb het gevoel dat ik niet genoeg
heb kunnen doen om zo'n ramp te voorkomen.

1084
01:22:38,680 --> 01:22:41,760
En dat is iets wat aan me knaagt.

1085
01:22:42,960 --> 01:22:45,280
Ze wilden op dat moment niet luisteren.

1086
01:22:46,920 --> 01:22:49,960
De afgelopen maanden
heb ik het bewijs bekeken.

1087
01:22:51,080 --> 01:22:54,319
Het werd me duidelijk
dat er een aantal momenten waren...

1088
01:22:54,320 --> 01:22:58,719
...waarop ik dit alles
wellicht had kunnen voorkomen.

1089
01:22:58,720 --> 01:23:04,079
Dat leidde ertoe dat ik binnen de dienst
de enige cruciale factor van falen was.

1090
01:23:04,080 --> 01:23:09,039
Daarom denk ik dat we dit
niet hebben kunnen voorkomen.

1091
01:23:09,040 --> 01:23:11,480
En dat spijt me heel erg.

1092
01:23:13,760 --> 01:23:17,760
Ben je het ermee eens dat Martin
de enige cruciale factor was?

1093
01:23:19,560 --> 01:23:22,080
Interessant. Niet echt.

1094
01:23:24,760 --> 01:23:28,040
Er zijn meer schuldigen. Naar mijn mening.

1095
01:23:29,360 --> 01:23:31,000
Ik zweer plechtig...

1096
01:23:31,640 --> 01:23:36,559
Pickles was als minister verantwoordelijk
voor brandveiligheid voor de Grenfellramp.

1097
01:23:36,560 --> 01:23:37,920
...en niets dan de waarheid.

1098
01:23:38,880 --> 01:23:45,519
Alle getuigen moeten beseffen
dat we de waarheid willen achterhalen.

1099
01:23:45,520 --> 01:23:49,159
En als ze getuigen,
moeten mensen ook beseffen...

1100
01:23:49,160 --> 01:23:52,480
...dat dit onderzoek er is
omdat er mensen zijn omgekomen.

1101
01:23:53,080 --> 01:23:59,199
{\an8}Stel gerust zo veel vragen als u wilt,
maar ik wil u er graag op wijzen...

1102
01:23:59,200 --> 01:24:02,479
...dat er beloofd is
dat dit vanmorgen afgerond zou zijn.

1103
01:24:02,480 --> 01:24:03,639
TWEEDE DAG

1104
01:24:03,640 --> 01:24:06,799
Ik heb hier mijn planning voor aangepast.

1105
01:24:06,800 --> 01:24:09,959
Ik heb vandaag
een erg drukke dag met afspraken.

1106
01:24:09,960 --> 01:24:14,960
Dit is belangrijker dan wat dan ook,
maar ik wil dat u de tijd goed gebruikt.

1107
01:24:19,040 --> 01:24:20,000
Goed.

1108
01:24:21,280 --> 01:24:25,959
Pickles werd meermaals gevraagd
naar het dereguleringsbeleid...

1109
01:24:25,960 --> 01:24:30,640
...en het schrappen van veiligheidsregels
in de jaren voor de ramp.

1110
01:24:31,760 --> 01:24:36,439
De regering wilde voor ik premier werd
er graag voor zorgen...

1111
01:24:36,440 --> 01:24:40,040
...dat er zo min mogelijk regels waren.

1112
01:24:41,720 --> 01:24:45,879
Tijdens het onderzoek hebben we gezien
dat te veel mensen...

1113
01:24:45,880 --> 01:24:49,879
...bij het bekijken van die regels
wellicht niet erkenden...

1114
01:24:49,880 --> 01:24:53,640
...hoe belangrijk ze waren
voor de veiligheid van mensen.

1115
01:24:55,600 --> 01:25:01,879
Uw ministerie was altijd al afhankelijk
van de dereguleringsagenda...

1116
01:25:01,880 --> 01:25:06,920
...wat leidde tot een totale afwezigheid van
controlemechanismen op veiligheidsvlak.

1117
01:25:08,680 --> 01:25:10,480
Dat is geen juiste conclusie.

1118
01:25:11,080 --> 01:25:16,040
En ik moet zeggen,
zonder dat ik te emotioneel word...

1119
01:25:17,440 --> 01:25:23,839
...ik heb het plechtig gezworen.
Op de Bijbel. Ik ben een christen.

1120
01:25:23,840 --> 01:25:30,479
Bij Grenfell waren er regels,
maar helaas waren die niet afdoende.

1121
01:25:30,480 --> 01:25:34,840
Ze fungeerden niet goed,
omdat bedrijven ze wisten te omzeilen.

1122
01:25:41,440 --> 01:25:43,840
We mogen niet uit het oog verliezen...

1123
01:25:45,720 --> 01:25:48,159
...dat dit niet om deregulering draait.

1124
01:25:48,160 --> 01:25:51,199
LAAT HET WETEN
ALS U HAAR OF HAAR MOEDER ZIET

1125
01:25:51,200 --> 01:25:55,920
Uiteindelijk draait het om de naamloze...

1126
01:25:56,600 --> 01:26:01,119
...ik geloof 96 mensen
die omgekomen zijn bij de brand.

1127
01:26:01,120 --> 01:26:03,160
We moeten aan hen denken.

1128
01:26:04,600 --> 01:26:07,879
Zoals iedereen weet,
zijn er 72 bewoners gestorven.

1129
01:26:07,880 --> 01:26:11,919
Bij de Hillsboroughramp
zijn 96 doden gevallen.

1130
01:26:11,920 --> 01:26:13,879
GRENFELL VOOR EEUWIG

1131
01:26:13,880 --> 01:26:16,399
Iedereen zou het nummer 72 moeten kennen.

1132
01:26:16,400 --> 01:26:22,399
Als het belangrijk voor je is.
En als dat niet zo is, vergeet je het.

1133
01:26:22,400 --> 01:26:25,919
Dan denk je aan een andere ramp
waarbij arbeiders stierven.

1134
01:26:25,920 --> 01:26:28,159
VOOR ALTIJD IN ONS HART

1135
01:26:28,160 --> 01:26:31,920
Ze hadden allemaal een leven
en een levensverwachting.

1136
01:26:33,480 --> 01:26:37,399
Deze brand was van buitenaf
hun huizen binnengekomen.

1137
01:26:37,400 --> 01:26:44,040
En dat zie ik als de binnenkomst
van absolute gruwel.

1138
01:26:46,040 --> 01:26:49,160
Er zijn meerdere dingen
die we allemaal moeten leren.

1139
01:26:50,120 --> 01:26:55,159
Een van de belangrijkste punten
was dat we in dit land het idee hadden...

1140
01:26:55,160 --> 01:27:00,879
...dat er mensen waren
die vanwege de huizen waarin ze woonden...

1141
01:27:00,880 --> 01:27:04,559
...in zekere zin onderdeden voor anderen.

1142
01:27:04,560 --> 01:27:06,839
VERMIST

1143
01:27:06,840 --> 01:27:09,040
Dat hebben we meermaals gezien.

1144
01:27:09,640 --> 01:27:12,439
Mensen werden behandeld
als tweederangsburgers.

1145
01:27:12,440 --> 01:27:13,559
VERMIST

1146
01:27:13,560 --> 01:27:19,360
En ik hoop dat we na de Grenfellramp
dat gevoel kunnen wegnemen.

1147
01:27:21,640 --> 01:27:22,479
GERECHTIGHEID

1148
01:27:22,480 --> 01:27:28,520
Na 312 dagen en 300.000 documenten
is het openbaar onderzoek afgerond.

1149
01:27:30,040 --> 01:27:32,840
Er zullen aanbevelingen opgesteld worden...

1150
01:27:33,480 --> 01:27:36,680
...maar voorlopig
is het afwachten voor de families.

1151
01:27:40,560 --> 01:27:45,600
Op de 14e van elke maand
begonnen er mensen bijeen te komen.

1152
01:27:47,240 --> 01:27:50,720
En daarna was er elk jaar
een mars op de dag van de ramp.

1153
01:27:52,320 --> 01:27:55,319
Het is ook een vorm van protest
van de gemeenschap.

1154
01:27:55,320 --> 01:27:58,440
'We zijn er nog.
We wachten nog op gerechtigheid.'

1155
01:28:01,440 --> 01:28:04,360
Ik begon op sociale media te kijken.

1156
01:28:05,080 --> 01:28:10,360
Ik zag een bericht van een vriend
die ik al lang niet gesproken had.

1157
01:28:11,280 --> 01:28:12,400
En toen...

1158
01:28:13,760 --> 01:28:17,480
...besefte ik dat ik
hun nichtje gezocht had.

1159
01:28:21,160 --> 01:28:23,679
KNOK, VERZET
GERECHTIGHEID, BESCHERM

1160
01:28:23,680 --> 01:28:28,399
Ik denk dat het gaandeweg duidelijk werd
dat ze niet naar beneden was gegaan...

1161
01:28:28,400 --> 01:28:31,240
...maar naar boven,
om aan de rook te ontsnappen.

1162
01:28:32,640 --> 01:28:39,040
Dat ze helemaal naar boven was gegaan
en op de 23e verdieping gestorven is.

1163
01:28:43,720 --> 01:28:46,160
Mijn hele leven stortte in.

1164
01:28:48,840 --> 01:28:54,320
{\an8}12 JAAR OUD

1165
01:28:56,640 --> 01:29:00,720
Hij heeft de vrouwen en kinderen
op het bed gelegd.

1166
01:29:01,200 --> 01:29:05,759
En hij is als laatste overleden.

1167
01:29:05,760 --> 01:29:09,800
Zijn lichaam
werd voor het bed aangetroffen.

1168
01:29:10,520 --> 01:29:12,520
Hij zat op de grond.

1169
01:29:13,560 --> 01:29:17,799
Dat is bekend. Daarom zeggen we
dat hij hen troost geboden heeft.

1170
01:29:17,800 --> 01:29:21,760
Hij was een goed mens.

1171
01:29:23,160 --> 01:29:26,319
{\an8}Hij heeft tot aan het einde
voor ze gezorgd.

1172
01:29:26,320 --> 01:29:29,640
{\an8}63 JAAR OUD

1173
01:29:31,400 --> 01:29:32,640
Ik denk veel aan ze.

1174
01:29:35,360 --> 01:29:39,240
We wilden meer weten
over de mensen die we niet konden redden.

1175
01:29:40,160 --> 01:29:41,680
Dat was de eerste keer.

1176
01:29:43,320 --> 01:29:45,440
En dat was zwaar.

1177
01:29:46,120 --> 01:29:50,640
32 JAAR OUD

1178
01:29:51,680 --> 01:29:56,640
2 JAAR OUD

1179
01:29:58,080 --> 01:30:02,800
Zijn enige optie was via het raam
proberen te ontsnappen.

1180
01:30:03,760 --> 01:30:07,400
Hij probeerde de aan elkaar
geknoopte lakens te gebruiken.

1181
01:30:08,560 --> 01:30:12,279
Ik denk niet dat het hem gelukt is
om naar beneden te klimmen.

1182
01:30:12,280 --> 01:30:15,400
Hij is uit het raam gevallen.

1183
01:30:17,000 --> 01:30:17,839
{\an8}24 JAAR OUD

1184
01:30:17,840 --> 01:30:21,200
{\an8}Als je uit een raam springt,
heb je alle hoop verloren.

1185
01:30:22,720 --> 01:30:26,680
{\an8}Ik ben erg boos op iedereen
die verantwoordelijk was voor zijn dood.

1186
01:30:31,520 --> 01:30:35,520
Na de brand werden we
naar het ziekenhuis gebracht.

1187
01:30:36,760 --> 01:30:39,600
De dokters zeiden
dat ze me moesten spreken.

1188
01:30:41,280 --> 01:30:45,760
Ze zeiden dat ze moesten bepalen
of ze Andreia of de baby zouden redden.

1189
01:30:50,400 --> 01:30:54,320
Ze zeiden: 'Bij zulke omstandigheden
kiezen we voor de moeder.'

1190
01:30:55,360 --> 01:30:58,200
En ik zei: 'Dat snap ik.
Dat moeten jullie doen.'

1191
01:30:58,720 --> 01:31:01,920
En toen zeiden ze dat Logan was overleden.

1192
01:31:08,720 --> 01:31:10,680
Er zijn 72 mensen gestorven.

1193
01:31:13,040 --> 01:31:16,439
Achttien kinderen.

1194
01:31:16,440 --> 01:31:19,240
Waaronder mijn zoon,
het jongste slachtoffer.

1195
01:31:20,720 --> 01:31:24,680
Er is ze allemaal hun toekomst ontnomen.

1196
01:31:28,440 --> 01:31:31,879
Er was eens...

1197
01:31:31,880 --> 01:31:33,399
{\an8}8 JAAR OUD

1198
01:31:33,400 --> 01:31:35,279
{\an8}...een jongen op een boot.

1199
01:31:35,280 --> 01:31:38,120
{\an8}En hij leefde nog lang en gelukkig.

1200
01:31:41,400 --> 01:31:44,840
{\an8}15 JAAR OUD

1201
01:31:47,560 --> 01:31:51,280
{\an8}5 JAAR OUD

1202
01:31:52,000 --> 01:31:57,160
{\an8}13 JAAR OUD

1203
01:31:57,840 --> 01:32:02,480
{\an8}6 JAAR OUD

1204
01:32:04,600 --> 01:32:09,560
12 JAAR OUD

1205
01:32:17,400 --> 01:32:19,760
Je voelt je in zekere zin schuldig.

1206
01:32:23,400 --> 01:32:28,840
Ik voel me schuldig
omdat ik hier nu mijn leven leid.

1207
01:32:32,840 --> 01:32:33,800
En zij niet.

1208
01:32:37,680 --> 01:32:38,919
4 SEPTEMBER 2024

1209
01:32:38,920 --> 01:32:41,559
Zeven jaar na de brand
in de Grenfell Tower...

1210
01:32:41,560 --> 01:32:46,119
...wordt het eindrapport
over de oorzaken gepubliceerd.

1211
01:32:46,120 --> 01:32:49,439
De commissie kan niemand straffen
of compensatie bieden.

1212
01:32:49,440 --> 01:32:52,400
Daar zijn afzonderlijke rechtszaken
voor nodig.

1213
01:32:57,640 --> 01:33:00,080
De voorzitter neemt het woord.

1214
01:33:01,400 --> 01:33:04,359
Ze zijn niet allemaal
even verantwoordelijk...

1215
01:33:04,360 --> 01:33:07,680
...maar ze hebben
op de een of andere manier bijgedragen.

1216
01:33:08,400 --> 01:33:10,479
Meestal omdat ze incompetent waren...

1217
01:33:10,480 --> 01:33:14,239
...maar soms ook
omdat ze oneerlijk en hebzuchtig waren.

1218
01:33:14,240 --> 01:33:17,159
Een vernietigend eindrapport.

1219
01:33:17,160 --> 01:33:21,679
Zo veel nalatigheid
dat het bijna onvoorstelbaar is.

1220
01:33:21,680 --> 01:33:24,799
Je wordt getroffen
door het woord 'vermijdbaar'.

1221
01:33:24,800 --> 01:33:28,079
De families
willen strafrechtelijke vervolging.

1222
01:33:28,080 --> 01:33:31,599
Ze hebben te horen gekregen
dat dat nog jaren gaat duren.

1223
01:33:31,600 --> 01:33:35,520
Hun levens staan stil
terwijl de schuldigen vrijuit gaan.

1224
01:33:36,400 --> 01:33:39,320
Het onderzoek heeft geleid
tot 58 aanbevelingen.

1225
01:33:40,280 --> 01:33:43,800
In de eerste plaats
op het vlak van bouwvoorschriften.

1226
01:33:48,800 --> 01:33:52,079
Ik wil jullie nu voorstellen
aan Pete Apps...

1227
01:33:52,080 --> 01:33:56,639
...een journalist
die onze strijd voor gerechtigheid steunt...

1228
01:33:56,640 --> 01:33:59,519
...sinds de brand
zeven jaar geleden uitbrak.

1229
01:33:59,520 --> 01:34:01,560
Geef hem een hartelijk applaus.

1230
01:34:08,040 --> 01:34:13,640
Zoals veel mensen hier kom ik
al zeven jaar naar deze stille tochten.

1231
01:34:14,960 --> 01:34:18,800
Bij elke tocht
worden er 72 namen voorgelezen.

1232
01:34:21,200 --> 01:34:23,680
Maar vandaag wil ik
andere namen voorlezen.

1233
01:34:24,280 --> 01:34:27,759
Ze willen dat we die namen vergeten,
maar dat doen we niet.

1234
01:34:27,760 --> 01:34:28,999
JE STRIJD LEEFT VOORT

1235
01:34:29,000 --> 01:34:31,480
Herinner je de gemeente.

1236
01:34:32,720 --> 01:34:36,719
'Ik bied nabestaanden, overlevenden
en bewoners mijn excuses aan...

1237
01:34:36,720 --> 01:34:38,959
...omdat we ze niet hebben beschermd.'

1238
01:34:38,960 --> 01:34:43,839
De gemeente heeft de eerste aanbevelingen
doorgevoerd en werkt nu aan de rest.

1239
01:34:43,840 --> 01:34:49,960
Nabestaanden gaan de cultuur doorlichten,
zodat de gemeente rekenschap kan afleggen.

1240
01:34:50,720 --> 01:34:52,239
Herinner je de brandweer.

1241
01:34:52,240 --> 01:34:56,519
Volgens de brandweer was deze brand
de grootste uitdaging binnen het VK.

1242
01:34:56,520 --> 01:35:00,279
Ze hebben hun beleid aangepast
en blijven leren van de ramp.

1243
01:35:00,280 --> 01:35:04,320
De eerste aanbevelingen zijn doorgevoerd.
Aan de rest wordt gewerkt.

1244
01:35:05,520 --> 01:35:08,560
Ik geloof dat zoiets
nog eens zou kunnen gebeuren.

1245
01:35:11,080 --> 01:35:14,799
We weten nog steeds niet
wie de gevangenis in moet...

1246
01:35:14,800 --> 01:35:19,160
...dus voel ik me nu een beetje verloren.

1247
01:35:19,760 --> 01:35:23,719
Eric Pickles bood excuses aan
en zei dat doden geen nummertjes zijn.

1248
01:35:23,720 --> 01:35:28,960
Hij weigerde verder commentaar te geven
en werd in 2018 lid van het Hogerhuis.

1249
01:35:30,560 --> 01:35:32,079
De woningbouwvereniging.

1250
01:35:32,080 --> 01:35:36,879
'We zijn ons bewust van de impact
die de ramp op de nabestaanden heeft.

1251
01:35:36,880 --> 01:35:41,280
We hebben bijgedragen aan de ramp
en dat spijt ons enorm.'

1252
01:35:43,680 --> 01:35:48,600
Er is zo veel tijd verstreken
en zo weinig veranderd. Daar gaat het om.

1253
01:35:49,600 --> 01:35:55,239
Er was sprake van hartverscheurende,
ongelooflijke wreedheid...

1254
01:35:55,240 --> 01:35:59,439
...tegenover burgers in een land
waar men dat niet voor mogelijk acht.

1255
01:35:59,440 --> 01:36:01,199
ZO VEEL BEWIJS EN GEEN AANKLACHT

1256
01:36:01,200 --> 01:36:02,519
Herinner je Kingspan.

1257
01:36:02,520 --> 01:36:03,560
GERECHTIGHEID

1258
01:36:04,240 --> 01:36:07,719
'Er is uitgewezen
dat het type isolatie er niet toe deed...

1259
01:36:07,720 --> 01:36:12,519
...en dat de brand zich verspreid heeft
vanwege de ACM-bekleding met PE.'

1260
01:36:12,520 --> 01:36:15,200
Kingspan zegt
dat het K15-product veilig was.

1261
01:36:16,280 --> 01:36:17,479
Herinner je Celotex.

1262
01:36:17,480 --> 01:36:22,399
Het bedrijf zegt dat uit tests gebleken is
dat de isolatie veilig zou zijn geweest...

1263
01:36:22,400 --> 01:36:25,400
...in combinatie met onbrandbare bekleding.

1264
01:36:26,280 --> 01:36:31,360
Er zal niets veranderen zolang winst
meer waard is dan een mensenleven.

1265
01:36:32,400 --> 01:36:38,000
Er zijn duizenden gebouwen die nog steeds
brandbare bekleding op de gevel hebben.

1266
01:36:40,360 --> 01:36:41,760
Herinner je Arconic.

1267
01:36:42,640 --> 01:36:46,279
'Het materiaal was veilig
en mocht in het VK verkocht worden.

1268
01:36:46,280 --> 01:36:50,840
We hebben geen informatie achtergehouden
en organisaties of klanten misleid.'

1269
01:36:52,000 --> 01:36:57,279
Claude Wehrle, Rydon en Brian Martin
wilden geen commentaar geven voor de film.

1270
01:36:57,280 --> 01:36:58,999
GERECHTIGHEID VOOR GRENFELL

1271
01:36:59,000 --> 01:37:04,079
Gerechtigheid bereik je niet alleen
door alle gevaarlijke bekleding...

1272
01:37:04,080 --> 01:37:05,959
...van andere gebouwen te halen...

1273
01:37:05,960 --> 01:37:11,879
...maar ook door de besluitvormers
binnen die organisaties...

1274
01:37:11,880 --> 01:37:18,319
...verantwoordelijk te stellen voor de dood
van mijn broer en 71 andere slachtoffers.

1275
01:37:18,320 --> 01:37:19,879
SAMEN VOOR GRENFELL

1276
01:37:19,880 --> 01:37:21,800
Jullie komen hier niet mee weg.

1277
01:37:23,200 --> 01:37:27,720
We houden jullie namen in gedachten
en op onze lippen...

1278
01:37:29,080 --> 01:37:34,159
...tot er gerechtigheid is voor de 72 namen
die we in ons hart met ons meedragen.

1279
01:37:34,160 --> 01:37:35,560
Heel erg bedankt.

1280
01:37:43,360 --> 01:37:47,479
De regering accepteert de conclusies
en de aangekaarte problemen.

1281
01:37:47,480 --> 01:37:51,799
Er wonen nog honderdduizenden mensen
in gebouwen met onveilige bekleding.

1282
01:37:51,800 --> 01:37:55,880
Het Blijf binnen-beleid is nog van kracht
voor de meeste hoge panden.

1283
01:37:58,160 --> 01:38:00,480
We willen gewoon gerechtigheid.

1284
01:38:03,560 --> 01:38:06,120
Dat is niet te veel gevraagd.

1285
01:38:07,920 --> 01:38:11,120
SOLIDARITEIT

1286
01:38:13,240 --> 01:38:16,279
Het strafrechtelijk onderzoek
is nog gaande.

1287
01:38:16,280 --> 01:38:22,440
Op het moment van de opnamen
waren er nog geen arrestaties verricht.

1288
01:38:25,240 --> 01:38:32,200
{\an8}TER HERINNERING AAN DE 72 DODEN
VAN DE GRENFELL TOWER

1289
01:40:19,880 --> 01:40:24,880
Vertaling: Robby van den Hoek