1
00:00:02,000 --> 00:00:07,000
Downloaded from
YTS.MX
2
00:00:08,000 --> 00:00:13,000
Official YIFY movies site:
YTS.MX
3
00:00:08,040 --> 00:00:09,000
{\an8}İtfaiye.
4
00:00:09,520 --> 00:00:12,600
{\an8}Evet, alo.
Grenfell Tower, daire 16'da yangın var.
5
00:00:13,160 --> 00:00:14,679
{\an8}Dördüncü kat.
6
00:00:14,680 --> 00:00:16,719
{\an8}-Tamam.
- Çabuk olun.
7
00:00:16,720 --> 00:00:18,599
{\an8}-Geliyorlar.
- Yanıyor.
8
00:00:18,600 --> 00:00:21,639
{\an8}Evet, yandığını biliyorum
ama daha yeni aradın.
9
00:00:21,640 --> 00:00:23,640
{\an8}Önemli olan senin iyi olman.
10
00:00:25,720 --> 00:00:27,040
Çıkın!
11
00:00:28,480 --> 00:00:32,160
Olay yerine ilk biz gittik.
12
00:00:36,560 --> 00:00:39,680
Kelimelerle anlatamam.
Büyük bir kargaşa vardı.
13
00:00:40,560 --> 00:00:42,600
Binadan çıkın!
14
00:00:43,720 --> 00:00:46,880
Bir felaket filminin ortasındaydım sanki.
15
00:00:51,320 --> 00:00:55,720
Binanın bir bölümünün tamamı
alevler içindeydi.
16
00:00:57,240 --> 00:00:59,240
Öylesini hiç görmemiştim.
17
00:01:00,360 --> 00:01:02,799
Gökdelende Panik gibi. Ha siktir.
18
00:01:02,800 --> 00:01:04,080
Bu nasıl olur?
19
00:01:09,600 --> 00:01:14,080
İnsanlar Birleşik Krallık'ta
böyle bir felaket yaşandığını görünce
20
00:01:14,600 --> 00:01:18,840
herkes "Bunun burada yaşanmasına
nasıl müsaade ederler?" diye düşündü.
21
00:01:19,360 --> 00:01:21,400
Bina yıkılacakmış gibi görünüyor.
22
00:01:22,080 --> 00:01:25,359
Böylesini görmemiştim.
11 Eylül'ümüzü yaşıyoruz sanki.
23
00:01:25,360 --> 00:01:29,239
Grenfell'de daha önce
hiç görmediğim bir şey vardı.
24
00:01:29,240 --> 00:01:31,519
Tüm binayı kaplayan bir yangın vardı.
25
00:01:31,520 --> 00:01:34,519
- Aman tanrım.
- Onlara nasıl yardım edecekler?
26
00:01:34,520 --> 00:01:37,920
Çok büyük terslikler yaşandığı belliydi.
27
00:01:39,280 --> 00:01:43,160
Sorulacak çok soru var.
İlk soru binanın cephe kaplaması hakkında.
28
00:01:43,680 --> 00:01:45,920
Alüminyum kaplamayı Arconic üretti.
29
00:01:47,000 --> 00:01:51,839
Birinin çok büyük bir ihmalkârlık
yaptığını düşündüğümü hatırlıyorum.
30
00:01:51,840 --> 00:01:55,160
Burada ne oldu?
O nasıl satıldı? Bunu anlamıyorum.
31
00:01:55,920 --> 00:01:58,799
Manipüle edilen, saklanan testler vardı.
32
00:01:58,800 --> 00:02:03,039
Artık elimizde
çok ciddi suçlara ait kanıtlar var
33
00:02:03,040 --> 00:02:05,800
ve hâlâ tutuklanan kimse yok.
34
00:02:06,880 --> 00:02:10,799
Bu binanın yangına açık olduğuna dair
uyarılar kulak ardı edilmiş.
35
00:02:10,800 --> 00:02:12,839
Burası bir suç mahalli.
36
00:02:12,840 --> 00:02:14,439
- Ne istiyoruz?
- Adalet!
37
00:02:14,440 --> 00:02:16,199
- Ne zaman istiyoruz?
- Derhâl!
38
00:02:16,200 --> 00:02:17,599
Cevap istiyoruz!
39
00:02:17,600 --> 00:02:22,679
Kendime hep şunu soruyorum, neden?
Böyle bir şey neden oldu?
40
00:02:22,680 --> 00:02:24,840
İnsanlar hayatlarını kaybetti.
41
00:02:25,960 --> 00:02:27,880
Dostlarını, ailelerini kaybetti.
42
00:02:29,080 --> 00:02:31,639
Kendi kendime soruyorum, neden?
43
00:02:31,640 --> 00:02:37,200
- Cevap istiyoruz!
- Adalet istiyoruz!
44
00:02:40,680 --> 00:02:46,160
{\an8}GRENFELL TOWER YANGINI
45
00:02:49,200 --> 00:02:51,199
KUZEY KENSINGTON
46
00:02:51,200 --> 00:02:53,679
BATI LONDRA
47
00:02:53,680 --> 00:02:56,679
BBC News, 16.00 yayını. Ben Fenella Fudge.
48
00:02:56,680 --> 00:03:00,679
Bol güneşli bir gün
ve bu güneşli hava tüm gün bizimle.
49
00:03:00,680 --> 00:03:04,959
Sıcaklık 24, belki 25 santigrat derece.
Daha yüksek bile olabilir.
50
00:03:04,960 --> 00:03:06,639
İlk üçte değişiklik yok.
51
00:03:06,640 --> 00:03:10,239
Luis Fonsi'den "Despacito"
bir numaradan bu aya giriş yaptı.
52
00:03:10,240 --> 00:03:11,959
Resmî sıralama tarihinde
53
00:03:11,960 --> 00:03:15,400
en uzun süre tepede kalan
yabancı dildeki şarkı oldu.
54
00:03:16,760 --> 00:03:18,440
2017 senesi.
55
00:03:18,960 --> 00:03:23,000
O döneme ait
pek çok ünlü şarkı hatırlıyorum.
56
00:03:23,800 --> 00:03:25,719
"Despacito" çok popülerdi.
57
00:03:25,720 --> 00:03:29,400
Annemin hem evde
hem arabada çaldığını hatırlıyorum.
58
00:03:31,120 --> 00:03:35,399
Ben Esi, Batı Londra'nın
en büyük kanalını dinliyorsunuz.
59
00:03:35,400 --> 00:03:38,479
Bu yazın şarkısı kesinlikle bu.
60
00:03:38,480 --> 00:03:40,360
J Hus'tan "Did You See".
61
00:03:42,760 --> 00:03:46,120
LUANA GOMES
GRENFELL SAKİNİ
62
00:03:47,520 --> 00:03:48,520
Evet.
63
00:03:56,000 --> 00:03:58,879
{\an8}Lise ikiye başlayacağım için
çok heyecanlıydım.
64
00:03:58,880 --> 00:03:59,799
{\an8}GOMES AİLESİ
65
00:03:59,800 --> 00:04:03,360
{\an8}Yaz geliyordu, hava ısınıyordu.
66
00:04:05,360 --> 00:04:07,560
Kıpır kıpırdım diyebilirim.
67
00:04:09,000 --> 00:04:10,320
Çok mutluydum.
68
00:04:12,360 --> 00:04:14,720
Daima iyi notlar almak istemişimdir.
69
00:04:16,080 --> 00:04:20,800
Evet, 12 yaşında, mutlu, iyi bir kızdım.
70
00:04:25,520 --> 00:04:27,000
13 HAZİRAN 2017
71
00:04:29,600 --> 00:04:33,280
Akşam saatlerinde
yemeğe çıktığımızı hatırlıyorum.
72
00:04:37,160 --> 00:04:39,440
Döndüğümüzde saat 23.30 civarıydı.
73
00:04:40,600 --> 00:04:43,759
Sonra bir arkadaşımdan mesaj aldım.
74
00:04:43,760 --> 00:04:45,040
"Xbox oynayalım mı?"
75
00:04:46,360 --> 00:04:47,679
Birkaç oyun oynadık.
76
00:04:47,680 --> 00:04:51,240
Yarın iş var, dedim.
Xbox'ı kapatıp yattım.
77
00:04:52,520 --> 00:04:54,320
Doğrusu o kadar basitti.
78
00:04:56,160 --> 00:05:00,840
Hava yine çok sıcak,
en yüksek sıcaklık 26 santigrat derece.
79
00:05:01,760 --> 00:05:04,720
Sanırım gece yarısı gibi yattım.
80
00:05:05,480 --> 00:05:08,959
O dönemler spor salonunda uyuyordum.
81
00:05:08,960 --> 00:05:11,959
Kötü kokan itfaiyecilerle dolu
bir yatakhanede...
82
00:05:11,960 --> 00:05:13,919
DAVID BADILLO
İTFAİYECİ
83
00:05:13,920 --> 00:05:15,600
...uyumayı sevmediğim için.
84
00:05:17,160 --> 00:05:18,640
14 HAZİRAN 2017
85
00:05:23,200 --> 00:05:24,280
İtfaiye.
86
00:05:25,360 --> 00:05:26,320
Şiddet!
87
00:05:27,800 --> 00:05:28,800
Delilik.
88
00:05:31,080 --> 00:05:33,520
Sirenler 00.55 gibi çalmaya başladı.
89
00:05:38,000 --> 00:05:43,040
Kuzey Kensington'da olduğumuz için
Grenfell Tower bizim sorumluluğumuzda.
90
00:05:45,680 --> 00:05:48,839
YANGIN BAŞLADIKTAN 11 DAKİKA SONRA
91
00:05:48,840 --> 00:05:52,840
Olay yerine vardığımızda
bir pencereden dumanlar çıktığını gördük.
92
00:05:53,720 --> 00:05:55,720
Yangının orada olduğunu anladık.
93
00:05:59,320 --> 00:06:02,720
Binaya doğru ilerledik.
94
00:06:04,200 --> 00:06:08,600
İki itfaiyeci
solunum cihazlarını takıp hazırlandı.
95
00:06:11,640 --> 00:06:14,680
Kapıyı kırıp
daireye girdiklerini duyabiliyordum.
96
00:06:16,200 --> 00:06:18,199
Standart bir mutfak yangınıydı.
97
00:06:18,200 --> 00:06:21,000
Hızlıca söndürdüler.
98
00:06:23,800 --> 00:06:26,599
Her yangını
söndürdükten sonra yaptığımız gibi
99
00:06:26,600 --> 00:06:31,039
sıcak nokta kalmadığından emin olmak için
termal kamerayla etrafa baktılar.
100
00:06:31,040 --> 00:06:35,839
{\an8}O an damlayan alev parçacıkları
olduğunu fark ettiler.
101
00:06:35,840 --> 00:06:38,800
{\an8}Yangının yayıldığını o an fark ettiler.
102
00:06:41,040 --> 00:06:44,160
{\an8}Onlara destek olması için
ikinci ekibi gönderdim.
103
00:06:45,920 --> 00:06:49,760
{\an8}Alevlerin üst daireye sıçradığı
yangınlar görmüştüm.
104
00:06:50,320 --> 00:06:52,639
{\an8}Çok alışıldık olmasa da
105
00:06:52,640 --> 00:06:56,079
alevlerin üst daireye çıkması
106
00:06:56,080 --> 00:06:59,440
imkânsız değildi.
107
00:07:01,320 --> 00:07:05,599
Yakında merkeze dönüp gece mesaimize
devam edeceğimizi düşünmemek için
108
00:07:05,600 --> 00:07:07,960
hiçbir sebebimiz yoktu.
109
00:07:09,520 --> 00:07:14,279
Zemin kata indiğimde
genç bir kızla karşılaştım.
110
00:07:14,280 --> 00:07:18,040
Bana küçük kız kardeşinin
111
00:07:20,200 --> 00:07:22,359
20. katta olduğunu söyledi.
112
00:07:22,360 --> 00:07:28,640
Onu almaya gidip gidemeyeceğini sordu.
Adının Jessica olduğunu söyledi.
113
00:07:29,320 --> 00:07:33,240
{\an8}JESSICA URBANO RAMIREZ
GRENFELL SAKİNİ
114
00:07:33,720 --> 00:07:37,599
Hemen çıkıp küçük kardeşini getirecek
115
00:07:37,600 --> 00:07:40,000
ve işime devam edecektim.
116
00:07:41,160 --> 00:07:42,640
Hiç endişeli değildim.
117
00:07:45,200 --> 00:07:46,839
Yirminci kata bastım.
118
00:07:46,840 --> 00:07:49,240
ZEMİN
119
00:07:50,800 --> 00:07:54,960
Birden asansördeki ekranda
15. kat belirdi.
120
00:07:55,960 --> 00:07:57,120
On beş.
121
00:07:59,280 --> 00:08:00,520
Kapılar açıldı.
122
00:08:01,480 --> 00:08:06,119
Kara dumanlar aniden asansöre doldu.
123
00:08:06,120 --> 00:08:09,639
Başım belada, çıkmalıyım dedim.
Solunum cihazı lazımdı.
124
00:08:09,640 --> 00:08:15,960
Kızı daireden çıkarabilmek için
hemen aşağı inmeliydim.
125
00:08:17,480 --> 00:08:19,039
Bu sabah bir gelişme oldu.
126
00:08:19,040 --> 00:08:23,119
Batı Londra'da bir gökdelende
büyük bir yangın çıktı.
127
00:08:23,120 --> 00:08:25,999
Bu binanın
Grenfell Tower olduğu teyit edildi.
128
00:08:26,000 --> 00:08:29,359
Beton bir binanın
nasıl bu kadar hızlı biçimde
129
00:08:29,360 --> 00:08:32,399
alevlere teslim olduğu merak konusu.
130
00:08:32,400 --> 00:08:33,760
Çıkın!
131
00:08:34,360 --> 00:08:35,959
Saniyeler içinde sardı.
132
00:08:35,960 --> 00:08:38,479
Durmadan yükseldi. Böylesini görmemiştim.
133
00:08:38,480 --> 00:08:40,800
Hollywood kıyamet filmleri gibiydi.
134
00:08:47,920 --> 00:08:50,400
Yedi yıldır Grenfell hakkında yazıyorum.
135
00:08:50,920 --> 00:08:52,840
Yazdığım makaleleri toplarsanız
136
00:08:53,520 --> 00:08:55,520
şimdiye bini geçer.
137
00:08:57,600 --> 00:09:04,000
İnsanlar böyle bir felaketin
İngiltere, Londra'da yaşandığını görünce
138
00:09:04,680 --> 00:09:08,480
"Bu olay nasıl burada olabilir?"
diye düşündü.
139
00:09:10,760 --> 00:09:13,759
Çünkü burada böyle bir şey olma ihtimali
140
00:09:13,760 --> 00:09:16,560
yaşadıkları ülkeye dair algılarını sarstı.
141
00:09:17,960 --> 00:09:19,680
Doğrusu hayatımı değiştirdi.
142
00:09:20,240 --> 00:09:24,480
Kariyerim, hayatım Grenfell'den önce
ve sonra diye ayrılıyor, çok farklı.
143
00:09:25,520 --> 00:09:30,480
Sadece beş altı aydır haber editörüydüm.
144
00:09:31,600 --> 00:09:34,720
Biraz hazırlıksız yakalanmış gibi oldum.
145
00:09:37,480 --> 00:09:41,080
Bence kimse o görüntüleri ilk gördüğü anı
unutamamıştır.
146
00:09:42,840 --> 00:09:45,359
Açıkçası beton bir binanın bu kadar hızlı...
147
00:09:45,360 --> 00:09:48,240
Grenfell'deki gibi bir yangının sonunda
148
00:09:49,440 --> 00:09:52,039
medya bir günah keçisi,
149
00:09:52,040 --> 00:09:55,999
basit bir neden bulmak istiyor.
150
00:09:56,000 --> 00:09:58,279
Fotoğrafını gazeteye koyabilecekleri,
151
00:09:58,280 --> 00:10:01,720
sorumlu tutabilecekleri kötü bir adam
bulmak istiyorlar.
152
00:10:03,840 --> 00:10:07,839
Daily Mail gazetesi
çok agresif bir yazı yazdı
153
00:10:07,840 --> 00:10:12,159
ve yangının başladığı dairenin
sahibinin ismini paylaştı.
154
00:10:12,160 --> 00:10:15,239
BU KİŞİNİN ARIZALI BUZDOLABI YÜZÜNDEN
CEHENNEM BAŞLADI
155
00:10:15,240 --> 00:10:21,159
Sosyal medyada bunun İslami terörizmle
ilgili olduğuna dair ifadeler var.
156
00:10:21,160 --> 00:10:25,839
Oysaki adam Etiyopyalı Ortodoks Hristiyan.
Evinde Bakire Meryem resmi var.
157
00:10:25,840 --> 00:10:28,799
- YANGINI MÜSLÜMANLAR MI ÇIKARDI?
- MÜSLÜMANLAR OLMASA...
158
00:10:28,800 --> 00:10:31,640
- HÂKİM: YANGINI IŞİD BOMBASI ÇIKARDI
- ...MÜSLÜMAN BİNASI?
159
00:10:32,600 --> 00:10:33,999
{\an8}Uber şoförüydü.
160
00:10:34,000 --> 00:10:38,719
{\an8}Yirmi beş yıldır Grenfell Tower'ın
dördüncü katında oturuyordu.
161
00:10:38,720 --> 00:10:41,800
Dördüncü kat. Çabuk, yanıyor!
162
00:10:42,320 --> 00:10:46,960
Çok tacize uğradığı için polis onun
tanık korumasına alınmasını önerdi
163
00:10:47,560 --> 00:10:49,519
çünkü Daily Mail başlayınca
164
00:10:49,520 --> 00:10:53,040
diğer tüm gazeteler
adam hakkında haberler yazmaya çalıştı.
165
00:10:54,120 --> 00:10:57,279
Yangından sağ çıkan biriydi,
yaşananların kurbanıydı.
166
00:10:57,280 --> 00:11:00,240
Grenfell Tower'da yaşananlara dair
167
00:11:00,840 --> 00:11:03,640
hiçbir sorumluluğu yoktu.
168
00:11:04,360 --> 00:11:05,920
{\an8}Bugün 14 Haziran...
169
00:11:06,800 --> 00:11:11,400
{\an8}Burada çok ama çok yanlış bir şeyler
olduğunu hissettim.
170
00:11:12,240 --> 00:11:13,399
Yüksek binalardaki
171
00:11:13,400 --> 00:11:16,479
yangın emniyeti risklerinden
anlayan birini bulup
172
00:11:16,480 --> 00:11:19,360
ona sorabileceğim kadar çok soru
sormak istedim.
173
00:11:22,920 --> 00:11:26,560
Sabah telefonum çaldı.
BBC'den arıyorlardı.
174
00:11:27,280 --> 00:11:30,120
Sonra Sky News aradı.
Kötü bir olay var demekti.
175
00:11:32,560 --> 00:11:36,360
Haberlere bakmak için internete girdim.
Dev yangını hemen gördüm.
176
00:11:38,600 --> 00:11:42,400
Uzun bir süredir
yüksek binalardaki yangınları inceliyorum.
177
00:11:44,480 --> 00:11:46,679
{\an8}Yangının görüntülerini ilk gördüğümde
178
00:11:46,680 --> 00:11:49,600
{\an8}cephe kaplaması yüzünden
yayıldığını anlamıştım.
179
00:11:51,280 --> 00:11:56,000
Hemen AKM'yi araştırmaya başladık.
Bir tür cephe kaplamasıdır.
180
00:11:57,040 --> 00:11:59,639
AKM, alüminyum kompozit malzemedir.
181
00:11:59,640 --> 00:12:02,799
Burada ve burada alüminyum vardır.
182
00:12:02,800 --> 00:12:06,480
Ortasındaki daha kalın,
daha koyu kısım polimerdir.
183
00:12:08,440 --> 00:12:12,280
Polimerler plastiktir.
Tüm plastikler, hem de hepsi yanıcıdır.
184
00:12:13,680 --> 00:12:17,920
Ortadaki polimerin
en popüler türü PE, polietilen.
185
00:12:18,440 --> 00:12:20,920
Bu da ham PE.
186
00:12:23,040 --> 00:12:28,120
Bu malzemenin çok yanıcı olduğunu
ve hiç güvenli olmadığını gördük.
187
00:12:29,680 --> 00:12:32,959
Alüminyum kompozit malzemenin
tehlikeli olmasının sebebi
188
00:12:32,960 --> 00:12:36,880
yangının çok hızlı yayılması
ve zor söndürülmesi.
189
00:12:38,640 --> 00:12:42,399
2010'larda bu yapı malzemesi
çok popülerdi.
190
00:12:42,400 --> 00:12:45,919
Her kıtada binalarda kullanılır.
191
00:12:45,920 --> 00:12:49,040
Milyonlarca metrekare satılır.
192
00:12:50,120 --> 00:12:54,399
Dünyada AKM üreten, pazarlayan
ve satan pek çok şirket var.
193
00:12:54,400 --> 00:12:55,800
Biri de Alcoa.
194
00:12:56,840 --> 00:12:58,519
Uzaklara bakmaya gerek yok.
195
00:12:58,520 --> 00:13:02,760
Bir otelde, bir uçakta oturmuş
e-postalarınıza bakıyorsunuz.
196
00:13:03,280 --> 00:13:04,639
Gördüğünüz alüminyumun
197
00:13:04,640 --> 00:13:07,959
Alcoa alümininden
gelme ihtimali çok yüksek.
198
00:13:07,960 --> 00:13:10,799
ALCOA
İHTİMALLER ELEMENTİ
199
00:13:10,800 --> 00:13:13,759
{\an8}Alcoa'nın açılımı
"Amerikan Alüminyum Şirketi."
200
00:13:13,760 --> 00:13:15,560
{\an8}Kısaltıp Alcoa yapmışlar.
201
00:13:16,480 --> 00:13:18,879
ABD'nin en eski, en büyük,
202
00:13:18,880 --> 00:13:23,280
tarihsel açıdan
en prestijli şirketlerinden biri.
203
00:13:24,760 --> 00:13:27,399
Farklı pazarlarda bir sürü ürünü var.
204
00:13:27,400 --> 00:13:29,160
Uçak kanatları.
205
00:13:29,760 --> 00:13:32,400
Otomotiv sektöründe alüminyum paneller.
206
00:13:35,440 --> 00:13:37,160
Borsada çok büyük.
207
00:13:38,000 --> 00:13:43,279
Şirketin bölünerek
hisse değerinin artırılması düşünülüyordu.
208
00:13:43,280 --> 00:13:46,720
Arconic. İlmek ilmek işlenmiş inovasyon.
209
00:13:47,280 --> 00:13:49,400
Böylece Arconic doğdu.
210
00:13:51,640 --> 00:13:53,559
Arconic, Alcoa'nın bir bölümü.
211
00:13:53,560 --> 00:13:58,360
AKM, polietilen kaplamayı Grenfell Tower'a
şirketin Fransız ayağı satmıştı.
212
00:14:00,560 --> 00:14:02,839
Yetkililer hasarı değerlendirirken
213
00:14:02,840 --> 00:14:07,079
tüm gözler bir tedarikçiye,
Arconic'e çevrildi.
214
00:14:07,080 --> 00:14:09,560
{\an8}Söz konusu kaplamayı Arconic üretti.
215
00:14:10,520 --> 00:14:12,879
Kilometrelerce öteden görülebilir...
216
00:14:12,880 --> 00:14:17,880
Yangın çıktığında
Arconic'in işin içinde olduğunu öğrendim.
217
00:14:18,440 --> 00:14:23,240
Umarım polietilen paneller koymamışlardır
diye düşündüğümü hatırlıyorum.
218
00:14:24,800 --> 00:14:27,959
Çünkü petrol bazlı bir ürün olduğu için
219
00:14:27,960 --> 00:14:30,840
yanar, hem de çok şiddetli yanar.
220
00:14:32,160 --> 00:14:34,159
Yani yüksek katlı bir binada
221
00:14:34,160 --> 00:14:36,719
çok yanıcı bir şey varsa
222
00:14:36,720 --> 00:14:40,920
insanların binayı
tahliye edecek süresi olmaz.
223
00:14:41,720 --> 00:14:43,759
Aileler burada uyuyordu.
224
00:14:43,760 --> 00:14:46,600
Bazıları hâlâ içerideydi.
225
00:14:47,480 --> 00:14:48,799
Daha sonra
226
00:14:48,800 --> 00:14:52,200
sebebinin polietilen paneller olduğu
haberlerde söylendi.
227
00:14:53,240 --> 00:14:54,880
Bu paneller nasıl satıldı?
228
00:14:55,920 --> 00:14:59,639
Neden satıldı?
Kuzey Amerika'da o şekilde satmazdık.
229
00:14:59,640 --> 00:15:01,240
Bu nasıl oldu?
230
00:15:02,400 --> 00:15:05,239
Her pencerenin ardında bir yuva vardı.
231
00:15:05,240 --> 00:15:07,960
Çoğu baştan aşağı kül oldu.
232
00:15:15,560 --> 00:15:20,800
Bana Grenfell'deki evi teklif ettiklerinde
gökdelende yaşamaktan biraz çekindim.
233
00:15:25,400 --> 00:15:31,160
Ama babam hep "Bir eve girdiğinde
sana göre olup olmadığını anlarsın" derdi.
234
00:15:33,040 --> 00:15:36,519
Grenfell Tower'ın 134. dairesine girince
öyle hissettim.
235
00:15:36,520 --> 00:15:38,520
Hatta oraya âşık oldum.
236
00:15:42,040 --> 00:15:44,439
İşteydim. Andreia aradı.
237
00:15:44,440 --> 00:15:46,320
"Haberlerim var" dedi.
238
00:15:47,040 --> 00:15:48,040
Kabul ettim.
239
00:15:48,920 --> 00:15:52,600
Orası yuvamız olacaktı. Kalıcı yuvamız.
240
00:15:54,720 --> 00:15:57,599
Oraya taşındığımızda
sanırım ya iki yaşındaydım
241
00:15:57,600 --> 00:15:59,680
ya da iki yaşına girmek üzereydim.
242
00:16:01,200 --> 00:16:04,680
Grenfell benim evimdi, diyorum.
243
00:16:07,600 --> 00:16:11,240
Yatak odamın penceresinden
London Eye'ı görebiliyordum.
244
00:16:13,240 --> 00:16:17,319
Bir bakıma şanslı hissederdim
çünkü kuş bakışı görüyorduk
245
00:16:17,320 --> 00:16:20,600
ve çoğu insan bunu göremiyor.
246
00:16:27,800 --> 00:16:29,479
{\an8}İnanamıyorum.
247
00:16:29,480 --> 00:16:31,679
{\an8}YANGIN BAŞLADIKTAN 33 DAKİKA SONRA
248
00:16:31,680 --> 00:16:32,960
Uyuyorduk.
249
00:16:33,480 --> 00:16:36,119
Sürekli devam eden bir curcunaya uyanınca
250
00:16:36,120 --> 00:16:39,800
belirli bir sese uyanmış olmuyorsun,
curcunaya uyanıyorsun.
251
00:16:44,640 --> 00:16:45,839
21 - MARCIO'NUN KATI
252
00:16:45,840 --> 00:16:49,879
Aynı anda komşumuz kapımıza vurdu.
Güm, güm, güm diye.
253
00:16:49,880 --> 00:16:52,240
Andreia kapıyı açmak için kalktı.
254
00:16:54,000 --> 00:16:56,319
Kapıda Helen ve kızı Lulya vardı.
255
00:16:56,320 --> 00:16:58,360
"Yangın var!" dediler.
256
00:16:58,880 --> 00:17:01,560
{\an8}"İçeri gelin.
Neler olduğunu konuşalım" dedim.
257
00:17:02,240 --> 00:17:05,319
{\an8}Komşumun beni uyandırdığını hatırlıyorum.
258
00:17:05,320 --> 00:17:07,519
Elbette tuhaf bir durumdu.
259
00:17:07,520 --> 00:17:10,440
"Gecenin bir yarısı burada ne işin var?"
260
00:17:11,320 --> 00:17:13,199
Kafam çok karışmıştı.
261
00:17:13,200 --> 00:17:15,760
Sonra yangın olduğunu söyledi.
262
00:17:18,280 --> 00:17:23,319
Kız kardeşim Megan hâlâ uyuyordu.
Anneme onu uyandırsam mı diye sordum.
263
00:17:23,320 --> 00:17:27,640
{\an8}Daha uyandırma, belki gerek kalmaz, dedi.
264
00:17:29,840 --> 00:17:35,520
{\an8}Yangının o daireden çıkmayacağını
ve söndürüleceğini düşündüm.
265
00:17:37,440 --> 00:17:41,159
Yirmi birinci kattan
dışarı bakmaya çalışıyordum.
266
00:17:41,160 --> 00:17:44,680
Sadece itfaiye ışıklarını görebiliyordum.
267
00:17:46,680 --> 00:17:51,879
Evet, her şey yoluna girer diye düşündüm.
Hiç tehlikede hissetmedim.
268
00:17:51,880 --> 00:17:52,960
Yangının boyutunu
269
00:17:54,240 --> 00:17:56,760
hâlâ kavrayamamıştım.
270
00:17:58,560 --> 00:18:01,000
Londra İtfaiyesi'nden cevap alan var mı?
271
00:18:02,840 --> 00:18:06,440
Jessica adında küçük kızı
bulmam gerektiğini biliyordum.
272
00:18:07,000 --> 00:18:08,199
Çok endişelendim.
273
00:18:08,200 --> 00:18:11,640
Dumanlar her yeri sarmıştı
ve küçük bir kız tek başınaydı.
274
00:18:14,240 --> 00:18:15,520
Merdivenlerden indim.
275
00:18:16,200 --> 00:18:19,760
Hatırladığıma göre kimse yoktu.
Ne sivil ne itfaiyeci.
276
00:18:21,240 --> 00:18:22,800
Zemin kata indim.
277
00:18:24,480 --> 00:18:25,479
Alıyoruz.
278
00:18:25,480 --> 00:18:27,680
Büyük kargaşa vardı.
279
00:18:29,520 --> 00:18:31,119
Telsizden konuşmalar vardı.
280
00:18:31,120 --> 00:18:32,640
Konumunu teyit et.
281
00:18:33,240 --> 00:18:35,520
Solunum cihazlı itfaiyeciler
girmeyi bekliyordu.
282
00:18:36,120 --> 00:18:38,639
Birimler yol açsın. Bilgilendirin.
283
00:18:38,640 --> 00:18:40,080
Solunum cihazımı aldım.
284
00:18:41,320 --> 00:18:43,080
Binaya girdim.
285
00:18:46,280 --> 00:18:49,080
Benim birimimden iki itfaiyeci gördüğümde
286
00:18:50,640 --> 00:18:52,639
Jessica'nın 20. katta olduğunu,
287
00:18:52,640 --> 00:18:56,000
oraya çıkıp
onu çıkarmamız gerektiğini söyledim.
288
00:18:57,600 --> 00:18:59,559
Daire 176'yı aradık.
289
00:18:59,560 --> 00:19:01,079
JESSICA'NIN KATI - 20
290
00:19:01,080 --> 00:19:02,760
Kapı hafif aralıktı.
291
00:19:05,120 --> 00:19:07,680
Daire dumanla kaplıydı.
292
00:19:09,240 --> 00:19:11,560
Daireyi iki kez aradık.
293
00:19:12,840 --> 00:19:16,800
Bağırıyor, yere vuruyor,
elimizden gelen her şeyi yapıyorduk.
294
00:19:20,400 --> 00:19:22,040
Ama onu bulamadık.
295
00:19:22,680 --> 00:19:25,080
Çaresizce umut ettik ki
296
00:19:27,240 --> 00:19:29,239
daireden çıkıp aşağı inmiş olsun.
297
00:19:29,240 --> 00:19:30,839
Işık yakıp söndürüyorlar.
298
00:19:30,840 --> 00:19:32,240
Evet, öyle umut ettim.
299
00:19:36,320 --> 00:19:39,760
Birisi ışıklarını yakıp kapatıyor.
Yardım edemez misiniz?
300
00:19:42,720 --> 00:19:45,199
Birleşik Krallık'ta
yerinde kal kuralı var.
301
00:19:45,200 --> 00:19:48,639
İnşa ettiğimiz binalarda
bir dairede yangın çıktığında
302
00:19:48,640 --> 00:19:52,200
alevlerin iki saat
başka dairelere sıçramayacağına inanılır.
303
00:19:55,120 --> 00:19:57,839
Londra İtfaiyesi yerinde kal kuralına,
304
00:19:57,840 --> 00:20:02,159
Birleşik Krallık'taki bir binada
yangının başka dairelere sıçramayacağına
305
00:20:02,160 --> 00:20:03,560
sonuna kadar inanıyor.
306
00:20:06,120 --> 00:20:08,239
Ama gece 01.30'da
307
00:20:08,240 --> 00:20:12,839
alevler onlarca farklı daireye
sıçramaya başlamıştı.
308
00:20:12,840 --> 00:20:15,040
Onlarca daire alevler içindeydi.
309
00:20:17,080 --> 00:20:22,080
Binadaki bu duruma rağmen
insanlara yerlerinde kalması söyleniyordu.
310
00:20:26,680 --> 00:20:28,079
Yatakta yatıyordum.
311
00:20:28,080 --> 00:20:33,759
Komşumun duman alarmının öttüğünü duydum.
312
00:20:33,760 --> 00:20:35,119
EDDIE'NİN KATI - 16
313
00:20:35,120 --> 00:20:39,680
Beş dakika sonra birkaç bağırış duydum.
314
00:20:40,240 --> 00:20:43,800
Gecenin o saatinde
hiç normal bir durum değildi.
315
00:20:44,440 --> 00:20:48,279
İlk düşüncem şu oldu,
bize yerimizde kalmamızı söylediler.
316
00:20:48,280 --> 00:20:54,719
Dairemde kalıp itfaiyeyi arayacağım, dedim
317
00:20:54,720 --> 00:20:58,519
ama o anda cep telefonum çaldı.
318
00:20:58,520 --> 00:21:00,679
Alt kattaki komşum arıyordu.
319
00:21:00,680 --> 00:21:03,159
Çoktan binadan çıkmıştı.
320
00:21:03,160 --> 00:21:04,559
Bana bağırdı.
321
00:21:04,560 --> 00:21:07,359
Bana çok güçlü bir şekilde bağırdı,
322
00:21:07,360 --> 00:21:10,159
"Çık! Binadan çık!"
323
00:21:10,160 --> 00:21:13,199
Sözlerinin çok güçlü bir yanı vardı.
324
00:21:13,200 --> 00:21:15,800
O an binadan çıkmayı aklıma koydum.
325
00:21:18,920 --> 00:21:20,039
Bina sakinlerinin
326
00:21:20,040 --> 00:21:23,800
ve olayı izleyenlerin oluşturduğu
küçük kalabalığa karıştım.
327
00:21:27,560 --> 00:21:30,640
O yangının şiddeti çok yüksekti.
328
00:21:32,240 --> 00:21:35,800
Ömrümde gördüğüm en şiddetli şeydi.
329
00:21:42,360 --> 00:21:46,639
Londra İtfaiyesi'ni ilk aradığımda
sanırım hâlâ çok sakindim.
330
00:21:46,640 --> 00:21:48,919
MARCIO'NUN KATI - 21
331
00:21:48,920 --> 00:21:54,600
Gergin olduğumu, korktuğumu
kızlara hissettirmek istemedim.
332
00:21:57,560 --> 00:22:01,600
Yirmi birinci kattaki
183 numaralı dairedeydik.
333
00:22:02,640 --> 00:22:04,480
Yanımda hamile karım vardı.
334
00:22:05,200 --> 00:22:08,599
Andreia yedi aylık oğlumuza hamileydi.
335
00:22:08,600 --> 00:22:09,920
Karım astım hastası.
336
00:22:10,560 --> 00:22:14,040
Merkezle konuşup
yardım göndereceklerini söylediler.
337
00:22:16,160 --> 00:22:19,240
Kızlara gitmeye hazır olmalarını söyledim
338
00:22:19,880 --> 00:22:24,080
çünkü kapımızı çaldıkları an gidecektik.
339
00:22:27,000 --> 00:22:30,400
Babamın onları
defalarca aradığını biliyorum.
340
00:22:32,360 --> 00:22:34,280
İçeride kalmamızı söylüyorlardı.
341
00:22:36,680 --> 00:22:39,880
Ama alevler yaklaşıyordu,
yani çok saçmaydı.
342
00:22:40,520 --> 00:22:41,600
Evet, hareket var.
343
00:22:42,960 --> 00:22:47,359
Hatırlıyorum, annemle birlikte babama
344
00:22:47,360 --> 00:22:49,279
"Tekrar ara" deyip durduk.
345
00:22:49,280 --> 00:22:54,279
- Tanrı aşkına.
- Onlara nasıl yardım edecekler? Lütfen!
346
00:22:54,280 --> 00:22:57,400
- Tanrım!
- Yardım edebilir misiniz?
347
00:22:59,920 --> 00:23:03,519
Grenfell trajedisinin baş sorumlusu
yanıcı cephe kaplaması.
348
00:23:03,520 --> 00:23:04,879
OSLO, NORVEÇ
2007
349
00:23:04,880 --> 00:23:08,840
Çok uluslu şirket Arconic'in ürettiği
cephe kaplaması.
350
00:23:11,160 --> 00:23:12,920
Eylül, 2007'de
351
00:23:14,120 --> 00:23:17,160
Arconic'in pazarlama müdürü Gerard Sontag
352
00:23:17,760 --> 00:23:20,960
Norveç'te bir endüstri konferansına gitti.
353
00:23:23,400 --> 00:23:25,759
Konferansta yapılan sunumlardan biri
354
00:23:25,760 --> 00:23:29,240
alüminyum kompozit malzemeyle ilgiliydi.
355
00:23:30,960 --> 00:23:32,880
Bu ürünün tehlikesi hakkında.
356
00:23:34,720 --> 00:23:36,359
Hatta binanın dışına
357
00:23:36,360 --> 00:23:41,239
benzin tankeri bağlamaya benzetildi.
358
00:23:41,240 --> 00:23:42,759
YANGININ SEYRİ
359
00:23:42,760 --> 00:23:46,080
Tahmin edebileceğiniz gibi
açık ve net bir uyarıydı.
360
00:23:47,760 --> 00:23:50,839
Seyirciler arasında
Arconic'in kıdemli ekibinden biri
361
00:23:50,840 --> 00:23:52,240
bu sunumu izliyordu.
362
00:23:53,920 --> 00:23:56,079
Çok endişeli biçimde geldi.
363
00:23:56,080 --> 00:24:01,280
Arconic'in AKM'nin yanıcı hâlini
sattığını biliyordu.
364
00:24:02,680 --> 00:24:04,279
MERXHEIM, FRANSA
365
00:24:04,280 --> 00:24:09,480
Kendinden kıdemlilere
bu malzemenin bulunduğu yerde çıkan
366
00:24:10,600 --> 00:24:14,159
ve 60 ila 70 kişinin öldüğü
bir yangın haberiyle
367
00:24:14,160 --> 00:24:16,720
çok açık bir uyarı mesajı gönderdi.
368
00:24:18,120 --> 00:24:22,479
O uyarı 2007'de,
Grenfell'den 10 sene önce yapıldı.
369
00:24:22,480 --> 00:24:24,279
...60 İLA 70 KİŞİ ÖLDÜ...
370
00:24:24,280 --> 00:24:26,399
Ama ne yazık ki
371
00:24:26,400 --> 00:24:29,600
o kişilerin
bu uyarıya şaşırdıklarını düşünmüyorum.
372
00:24:32,840 --> 00:24:37,199
Çünkü Arconic aslında
o ürünü çoktan test etmişti
373
00:24:37,200 --> 00:24:39,240
ve o sonucu gizli tutuyordu.
374
00:24:43,840 --> 00:24:45,480
Arconic iki test yaptı.
375
00:24:46,720 --> 00:24:53,360
Birinde ürün, perçinle duvara monte edilip
test ediliyor.
376
00:24:54,520 --> 00:24:59,879
Diğerinde de L şeklinde bükülüyor
377
00:24:59,880 --> 00:25:04,479
ve binaya tutturulan raylara
takılıp test ediliyor.
378
00:25:04,480 --> 00:25:06,680
Bu şekle kaset şekli deniyor.
379
00:25:08,160 --> 00:25:12,720
Perçinle kaset arasındaki
ana fark dışarıdan görünüşleri.
380
00:25:14,400 --> 00:25:19,759
Ama kaset tekniğinde
alüminyum kompozit malzeme büküldüğünde
381
00:25:19,760 --> 00:25:23,759
alev damlacıklarının birikmesine
imkân veriyor.
382
00:25:23,760 --> 00:25:27,039
Bu da kasetin altında
devasa bir yangına sebep oluyor.
383
00:25:27,040 --> 00:25:29,040
Bu durum her kasette yaşanıyor.
384
00:25:31,000 --> 00:25:33,599
On kat daha hızlı yanıyor.
385
00:25:33,600 --> 00:25:37,160
Yedi kat daha fazla ısı,
üç kat daha fazla duman yayıyor.
386
00:25:40,840 --> 00:25:45,279
Arconic sonuçları kabul etmek,
sonuçlardan ders çıkarmak,
387
00:25:45,280 --> 00:25:50,039
kendi ürünleriyle
insanların güvenliğini sağlamak yerine
388
00:25:50,040 --> 00:25:51,400
tam tersini yaptı.
389
00:25:52,040 --> 00:25:53,920
Keşke sorunu çözselerdi.
390
00:25:56,080 --> 00:26:00,360
2011'de Arconic alüminyum cepheyi
tekrar test etti.
391
00:26:01,040 --> 00:26:04,680
Test çok hızlı yayılan,
çok büyük bir yangınla sonlandırıldı.
392
00:26:07,360 --> 00:26:11,400
Bu dönemde
Arconic'in teknik müdürü Claude Wehrle'ydı
393
00:26:12,840 --> 00:26:16,880
ve çok ironiktir,
kendisi gönüllü itfaiyecidir.
394
00:26:18,600 --> 00:26:21,319
Claude, laboratuvardan bir e-posta aldı.
395
00:26:21,320 --> 00:26:24,840
"Merhaba Bay Wehrle.
Malzemelerinizi test ettik.
396
00:26:26,960 --> 00:26:27,960
Not:
397
00:26:28,760 --> 00:26:30,879
Küçük kanattan düşen büyük parçalar
398
00:26:30,880 --> 00:26:34,799
yüzeyde büyük bir yangın çıkarıp
kritik değerlere ulaştı
399
00:26:34,800 --> 00:26:37,720
ve yapılan testin
sonlandırılması gerekti."
400
00:26:40,440 --> 00:26:43,599
Bir ürün testi geçemezse
401
00:26:43,600 --> 00:26:47,279
ürünü satmaz,
durdurur, üretimi kesersiniz.
402
00:26:47,280 --> 00:26:50,080
Müşterilere gitmesine izin vermezsiniz.
403
00:26:50,880 --> 00:26:54,080
Görmezden gelip çekip gitmezsiniz.
404
00:26:55,520 --> 00:26:58,240
Hiçbir şey değişmedi.
Satmaya devam ettiler.
405
00:26:59,400 --> 00:27:01,919
Şirket içi yazışmalardan birinde denmiş ki
406
00:27:01,920 --> 00:27:04,999
"Bugün test edilen panelin derecesi F."
407
00:27:05,000 --> 00:27:08,039
Böyle bir kategori yok,
yani derecelendirilmemiş.
408
00:27:08,040 --> 00:27:09,519
Sonra "Tüh" yazmışlar.
409
00:27:09,520 --> 00:27:14,479
BU SABAHKİ TESTTEN SONRA
KASETLERDEKİ POLİETİLEN DERECESİ F!
410
00:27:14,480 --> 00:27:18,519
TÜH...
411
00:27:18,520 --> 00:27:22,399
Bu ürününü belli şekillere
gelecek şekilde büktüğünüzde
412
00:27:22,400 --> 00:27:25,799
sonucunda korkunç bir yangın
çıkacağını öğrendiler.
413
00:27:25,800 --> 00:27:31,800
Ne yazık ki
Grenfell Tower'da bu şekilde kullanılmış.
414
00:27:40,560 --> 00:27:45,840
Eskiden en sevdiğim şeylerden biri
Grenfell Tower'da, penceremin önünde
415
00:27:46,320 --> 00:27:49,239
kardeşim Mohammad'le
farklı tür müzikler dinlerken
416
00:27:49,240 --> 00:27:50,320
kahve içmekti.
417
00:27:55,280 --> 00:27:57,760
Son derece huzurlu bir hayattı.
418
00:27:59,440 --> 00:28:01,400
Gökdelen eskiden güzel görünürdü.
419
00:28:03,000 --> 00:28:06,639
"Peki, burası güzel bir yer.
Buraya taşınalım" dedim.
420
00:28:06,640 --> 00:28:11,199
Yani kardeşim Mohammad'le birlikte
421
00:28:11,200 --> 00:28:15,240
2016'nın eylül ayında bu daireye taşındık.
422
00:28:19,000 --> 00:28:22,919
Mohammad'le aramızda sadece bir yaş vardı.
423
00:28:22,920 --> 00:28:24,959
MOHAMMAD ALHAJ ALI
OMAR'IN KARDEŞİ
424
00:28:24,960 --> 00:28:26,600
Çok yakındık.
425
00:28:28,120 --> 00:28:31,000
Sadece kardeşim değil,
en yakın arkadaşımdı.
426
00:28:35,000 --> 00:28:39,000
Üniversiteyi kazandım.
Kardeşim Mohammad de kazandı.
427
00:28:39,680 --> 00:28:41,480
Sonra da iş bulduk.
428
00:28:43,400 --> 00:28:46,600
Birlikte mutluyduk. O dairede mutluyduk.
429
00:28:50,560 --> 00:28:55,479
{\an8}YANGIN BAŞLADIKTAN 1 SAAT SONRA
430
00:28:55,480 --> 00:28:58,760
O gece gürültü duymaya başladım.
431
00:28:59,920 --> 00:29:04,800
Dışarıdaki insanlar çığlık atıyordu.
Ambulanslar, polis arabaları.
432
00:29:06,120 --> 00:29:09,599
Hemen odamdan çıktım
ve odamdan çıkar çıkmaz
433
00:29:09,600 --> 00:29:13,640
kardeşim koridordaydı,
"Omar, duman kokusu geliyor" dedi.
434
00:29:17,960 --> 00:29:20,760
Pijamalarımız üzerimizdeydi,
"Gidelim" dedik.
435
00:29:21,280 --> 00:29:22,759
Kapıyı açar açmaz
436
00:29:22,760 --> 00:29:25,840
koridordaki duman miktarı bizi şoke etti.
437
00:29:33,640 --> 00:29:36,239
Pencerelere gittik. İnsanlara bağırdık.
438
00:29:36,240 --> 00:29:38,200
"Hey, yardım edin!" dedik.
439
00:29:40,760 --> 00:29:44,960
Polis veya itfaiye
"Orada durun, geliyoruz" dedi.
440
00:29:47,800 --> 00:29:50,399
"Tamam, bir şey yapıyorlar.
441
00:29:50,400 --> 00:29:52,199
Gelip bizi çıkaracaklar
442
00:29:52,200 --> 00:29:56,360
veya kendimizi korumamız için
bir şey verip gidecekler" diye düşündük.
443
00:29:59,120 --> 00:30:00,680
Suriye'den geldikten sonra
444
00:30:01,560 --> 00:30:03,320
Birleşik Krallık'ta yaşarken
445
00:30:03,960 --> 00:30:07,280
güvenli bir yerde olduğumu düşünürdüm.
446
00:30:19,880 --> 00:30:21,839
Yangından önceki senelerde
447
00:30:21,840 --> 00:30:24,839
bina güvenliği düzenlemelerinin
değişmesi için
448
00:30:24,840 --> 00:30:27,480
hükûmete baskı kuran pek çok grup vardı.
449
00:30:29,400 --> 00:30:30,719
En büyük sebebi de
450
00:30:30,720 --> 00:30:34,760
2009'da Güney Londra'daki
Lakanal House adlı binada çıkan yangındı.
451
00:30:37,800 --> 00:30:40,639
İtfaiyeciler dakikalar içinde
binaya ulaştı
452
00:30:40,640 --> 00:30:42,959
ama alevler o kadar şiddetliydi ki
453
00:30:42,960 --> 00:30:47,999
ikisi çocuk, biri bebek,
altı kişinin cesedine ulaşmaları
454
00:30:48,000 --> 00:30:49,080
saatler sürdü.
455
00:30:50,760 --> 00:30:53,560
Hızlı, hem de çok hızlı,
şiddetli bir yangındı.
456
00:30:54,200 --> 00:30:57,040
{\an8}Binanın inşaatında kolay tutuşan,
457
00:30:57,680 --> 00:30:59,719
{\an8}yanıcı maddeler kullanılmıştı.
458
00:30:59,720 --> 00:31:04,840
{\an8}Bu da o an yangının hızını katladı.
459
00:31:06,840 --> 00:31:09,999
Lakanal House bu ülkenin dikkatini verip
460
00:31:10,000 --> 00:31:13,440
yangın güvenliği önlemleri alması için
büyük bir fırsattı.
461
00:31:16,000 --> 00:31:20,840
Grubumuz Westminster'da
çeşitli milletvekilleriyle görüşüyordu.
462
00:31:22,200 --> 00:31:27,319
Milletvekillerine pusu kurmak,
ellerinden, boyunlarından tutmak dışında
463
00:31:27,320 --> 00:31:32,160
değişiklik yapılması için
elimizden geleni yaptık.
464
00:31:34,440 --> 00:31:40,319
Yangınla ilgili yönergelerin
amaca uygun olmadığını kanıtlamak için
465
00:31:40,320 --> 00:31:42,800
belli yollar bulmam gerekiyordu.
466
00:31:43,800 --> 00:31:46,959
Kullanılamayacak kadar kötü tasarlanmıştı
467
00:31:46,960 --> 00:31:50,839
ve düpedüz yanlış bilgiler içeriyordu.
468
00:31:50,840 --> 00:31:56,039
Belgeye baştan başlamanız, sona geçmeniz,
sonra ortasını açmanız gerekiyordu.
469
00:31:56,040 --> 00:31:57,079
Resmen berbattı.
470
00:31:57,080 --> 00:31:59,319
LAKANAL HOUSE YANGINI:
BAŞARISIZLIĞIN BEDELİ
471
00:31:59,320 --> 00:32:02,960
Lakanal House yangınından sonra
adli tabip soruşturması oldu.
472
00:32:03,800 --> 00:32:05,799
Sonucunda adli tabip
473
00:32:05,800 --> 00:32:09,319
hükûmete ve Londra İtfaiyesi'ne
bir yazı yazıp
474
00:32:09,320 --> 00:32:11,800
değişikliğe gidilmesini talep etti.
475
00:32:12,760 --> 00:32:15,360
"Çağrı merkezi çalışanlarını eğitmeliyiz.
476
00:32:15,840 --> 00:32:18,519
Londra İtfaiyesi
yüksek binalardaki yangınları
477
00:32:18,520 --> 00:32:20,440
nasıl söndüreceğini öğrenmeli."
478
00:32:21,200 --> 00:32:25,799
Hükûmet yerinde kal kuralının
ne zaman bırakılacağını belirlemeliydi.
479
00:32:25,800 --> 00:32:27,079
"YERİNDE KAL" KURALI
480
00:32:27,080 --> 00:32:29,079
Çoğu insan banyolarına sığındı.
481
00:32:29,080 --> 00:32:30,359
999'u aradıklarında
482
00:32:30,360 --> 00:32:34,040
yerinde kalmaları gibi
ölümcül bir tavsiye verildi.
483
00:32:36,600 --> 00:32:38,159
Bence geriye dönüp bakınca
484
00:32:38,160 --> 00:32:41,639
binadan ayrılma tavsiyesi
daha erken verilseydi
485
00:32:41,640 --> 00:32:45,760
daha fazla insan kaçabilir
veya kurtarılabilirdi.
486
00:32:48,840 --> 00:32:51,559
Ortada bir mektup var.
Gün gibi ortada. Net.
487
00:32:51,560 --> 00:32:55,439
Lakanal House'a giden adli tabibin
hükûmete mektubu önemliydi
488
00:32:55,440 --> 00:32:58,560
ama ne yazık ki kötü bir zamanda geldi.
489
00:33:00,520 --> 00:33:02,679
Bu koalisyonun bir temel amacı da
490
00:33:02,680 --> 00:33:05,439
açıkçası hepinizi aptal yerine koyan...
491
00:33:05,440 --> 00:33:07,439
DAVID CAMERON
BAŞBAKAN, 2010-2016
492
00:33:07,440 --> 00:33:09,879
...kural, yasa ve regülasyonları azaltmak.
493
00:33:09,880 --> 00:33:11,599
Yeni bir kural getireceğiz,
494
00:33:11,600 --> 00:33:16,439
yeni regülasyon getirmek isteyen her bakan
önce bir regülasyon kaldırmak zorunda.
495
00:33:16,440 --> 00:33:19,319
Bir regülasyon için
iki regülasyon kaldırılacak.
496
00:33:19,320 --> 00:33:22,759
Yeni bir regülasyon getirmek için
iki tanesi kaldırılacak.
497
00:33:22,760 --> 00:33:27,959
David Cameron'ın en temel
ideolojilerinden biri deregülasyondu.
498
00:33:27,960 --> 00:33:29,639
Devletin özel şirketlere
499
00:33:29,640 --> 00:33:33,159
ne yapması gerektiğini
söyleyemeyeceğine inanıyordu.
500
00:33:33,160 --> 00:33:37,399
Deregülasyonla, vergilerinizi kısarak
önünüzden çekilmek istiyoruz.
501
00:33:37,400 --> 00:33:42,119
{\an8}Aşırı kurallar risksiz yaşama hakkına
sahip olduğumuz izlenimini veriyor.
502
00:33:42,120 --> 00:33:43,679
Aslında yaptığı şey
503
00:33:43,680 --> 00:33:45,039
gerekli olsa bile
504
00:33:45,040 --> 00:33:49,240
yeni yangın güvenliği düzenlemelerinin
getirilmesini yasaklamaktı.
505
00:33:51,640 --> 00:33:55,839
Başbakanın dediği gibi en parlak...
506
00:33:55,840 --> 00:33:57,919
{\an8}ERIC PICKLES
BAKAN
507
00:33:57,920 --> 00:34:01,479
{\an8}...en zeki memurlarımız
bürokrasiyi yerle bir edecek.
508
00:34:01,480 --> 00:34:04,119
Yeni bir mevzuatla birlikte...
509
00:34:04,120 --> 00:34:07,279
Eric Pickles barınma, planlama,
inşaat regülasyonları
510
00:34:07,280 --> 00:34:11,599
ve bir dönem yangın politikasından sorumlu
511
00:34:11,600 --> 00:34:14,240
en kıdemli politikacıydı.
512
00:34:15,240 --> 00:34:19,879
Müdahaleci yasalar
ve düzenlemeleri ortadan kaldırarak
513
00:34:19,880 --> 00:34:22,320
daha azıyla daha çok şey yapabiliriz.
514
00:34:24,000 --> 00:34:26,559
Şirketler regülasyonlardan
kurtulsun istedi.
515
00:34:26,560 --> 00:34:31,080
Ama adli tabibin istediği de
regülasyonları artırmalarıydı.
516
00:34:31,600 --> 00:34:37,119
İçeriden bir memur "Yasalara göre
adli tabibe cevap vermeliyiz
517
00:34:37,120 --> 00:34:40,759
ama dediğini
yapmak zorunda değiliz" yazdı.
518
00:34:40,760 --> 00:34:42,559
Bunu şu şekilde ifade etti,
519
00:34:42,560 --> 00:34:46,120
"Adli tabibe cevap vermeliyiz,
kıçını yalamamıza gerek yok."
520
00:34:46,640 --> 00:34:48,720
O memurun adı Brian Martin.
521
00:34:50,960 --> 00:34:52,239
{\an8}Herkese iyi günler.
522
00:34:52,240 --> 00:34:53,879
{\an8}BİNA YÖNETMELİĞİ POLİTİKA BAŞKANI
523
00:34:53,880 --> 00:34:55,840
{\an8}Nevi şahsına münhasır biriydi.
524
00:34:56,560 --> 00:34:59,159
{\an8}İlginç bir tavrı vardı.
525
00:34:59,160 --> 00:35:03,360
Çok zor biri olarak tanınıyordu.
526
00:35:04,400 --> 00:35:07,200
Çok çalışmak istemediğim için memur oldum.
527
00:35:07,720 --> 00:35:13,199
İşe girdiğimden beri
bu kadar çok çalışmamıza biraz şaşırdım.
528
00:35:13,200 --> 00:35:16,760
Brian Martin
çoğu milletvekilinden daha güçlüydü.
529
00:35:17,440 --> 00:35:20,960
Hepimizin ona gitmesi gerekiyordu.
Hükûmete açılan kapıydı.
530
00:35:21,960 --> 00:35:26,919
Görev alanı yangın güvenliğiyle ilgili
bina regülasyonlarıydı.
531
00:35:26,920 --> 00:35:29,079
En üstte strateji bölümü var.
532
00:35:29,080 --> 00:35:32,279
Ne yaptıklarını söylemek isterdim.
Henüz çözemedim.
533
00:35:32,280 --> 00:35:35,000
Stratejik olmakla çok meşguller.
534
00:35:35,680 --> 00:35:38,999
Brian Martin'e
etkili bir değişim yaptırmak için
535
00:35:39,000 --> 00:35:41,400
ne gerektiğini sorduk.
536
00:35:41,920 --> 00:35:43,439
Kimse ölmediği sürece
537
00:35:43,440 --> 00:35:46,440
hükûmetin bir şey yapmayacağını söyledi.
538
00:35:48,280 --> 00:35:51,800
Söylenene göre
meslektaşıma da şöyle demiş,
539
00:35:53,320 --> 00:35:54,480
"Cesetleri göster."
540
00:35:59,840 --> 00:36:01,959
{\an8}YANGIN BAŞLADIKTAN 1 SAAT 12 DAKİKA SONRA
541
00:36:01,960 --> 00:36:05,519
{\an8}Bravo, sıfır, bir.
Londra İtfaiyesi'ne mesaj iletir misin?
542
00:36:05,520 --> 00:36:07,560
{\an8}Konumda kör bir erkek var, tamam.
543
00:36:09,240 --> 00:36:13,199
{\an8}Bir sivil yedinci kattaki
bir bina sakiniyle konuştuğunu söyledi.
544
00:36:13,200 --> 00:36:15,039
{\an8}Orada çok duman var.
545
00:36:15,040 --> 00:36:19,280
Londra İtfaiyesi çağrı merkezi
yoğunluktan kilitlenmişti.
546
00:36:19,880 --> 00:36:23,880
Çağrı merkezi çalışanları
bu kadar çok arama hiç görmemişti.
547
00:36:24,480 --> 00:36:26,639
{\an8}Alevler dairenin içine girdi.
548
00:36:26,640 --> 00:36:29,120
{\an8}Dairede iki yetişkin, iki çocuk var.
549
00:36:29,640 --> 00:36:32,519
Ülkedeki diğer merkezlere aktarılıyordu.
550
00:36:32,520 --> 00:36:35,080
Aynı anda çok telefon gelince böyle olur.
551
00:36:36,040 --> 00:36:38,399
{\an8}On birinci katta bir kadın mahsur kaldı.
552
00:36:38,400 --> 00:36:40,920
{\an8}Onuncu katta mahsur kalan biri varmış.
553
00:36:41,960 --> 00:36:44,919
Ama tüm bu çağrı merkezi çalışanları
554
00:36:44,920 --> 00:36:50,279
gökdelen sakinlerine yerinde kalmalarını
üstüne bastırarak söyledi.
555
00:36:50,280 --> 00:36:52,359
{\an8}Mahsur kalan biri daha var.
556
00:36:52,360 --> 00:36:55,119
{\an8}On ve 11. katta mahsur kalanlar var.
557
00:36:55,120 --> 00:36:56,920
{\an8}Bir kadın, üç çocuk.
558
00:36:57,440 --> 00:36:59,639
Lakanal House'tan biliyoruz ki
559
00:36:59,640 --> 00:37:03,440
yüksek katlı bina için
bunun yanlış olduğunu fark edebilirlerdi.
560
00:37:04,080 --> 00:37:06,759
{\an8}Yeni konuşmuşlar,
kadının kocası içerideymiş.
561
00:37:06,760 --> 00:37:09,640
{\an8}Sıcaktan hiçbir şeye dokunulmuyormuş.
562
00:37:10,160 --> 00:37:12,800
Televizyonları yok.
563
00:37:13,560 --> 00:37:16,080
Odada plazma televizyon var
ama çalışmıyor.
564
00:37:16,680 --> 00:37:18,639
Yani Grenfell Tower'da olanları
565
00:37:18,640 --> 00:37:20,960
hiçbir noktada görmüyorlar.
566
00:37:22,000 --> 00:37:26,319
Ekranlarında sadece
bir satır bilgi görüyorlar.
567
00:37:26,320 --> 00:37:28,880
"Dördüncü kattaki mutfak, kısmen yanıyor."
568
00:37:31,080 --> 00:37:35,639
{\an8}-Yirmi ikinci kat, bir kadın, üç çocuk.
- İki yetişkin mahsur. Çıkamıyorlar.
569
00:37:35,640 --> 00:37:39,679
{\an8}On, 11 ve sanırım 15. katta
mahsur kalanlar var.
570
00:37:39,680 --> 00:37:42,039
{\an8}On yedinci katta beş kişi mahsur.
571
00:37:42,040 --> 00:37:44,039
{\an8}-16. kat.
- 18. kat.
572
00:37:44,040 --> 00:37:45,759
{\an8}Yirmi ikinci kat.
573
00:37:45,760 --> 00:37:47,759
{\an8}-On yedinci kat.
- 11. kat.
574
00:37:47,760 --> 00:37:49,639
{\an8}Kadın, muhtemelen iki çocuk.
575
00:37:49,640 --> 00:37:51,120
{\an8}Üç çocuk, tamam.
576
00:38:00,600 --> 00:38:05,359
Gökdeleni tam olarak
hangi sokaktan gördüğümü hatırlayamıyorum.
577
00:38:05,360 --> 00:38:09,159
CHRIS BATCHELDOR
İTFAİYECİ
578
00:38:09,160 --> 00:38:13,400
Ama solumdaydı.
Binanın bir tarafı alevlerle kaplıydı.
579
00:38:14,240 --> 00:38:15,560
Bu nasıl olabilir ki?
580
00:38:16,240 --> 00:38:19,159
Daha önce
Grenfell Tower'a hiç gitmemiştim.
581
00:38:19,160 --> 00:38:20,640
Düzenini bilmiyordum.
582
00:38:22,840 --> 00:38:26,680
Sadece içeri girmeye,
elimden geleni yapmaya odaklanmıştım.
583
00:38:28,520 --> 00:38:31,360
Merdivenlerin öyle dar olması
bizi şaşırttı.
584
00:38:32,320 --> 00:38:34,479
İtfaiyeciler yaralıları indiriyordu.
585
00:38:34,480 --> 00:38:36,999
"Yaralı var" derlerdi, bunu duyduğumuzda
586
00:38:37,000 --> 00:38:42,599
sırtımızda tankla köşeye çekilirdik,
olabildiğince yer açmaya çalışırdık.
587
00:38:42,600 --> 00:38:45,359
Ağlayarak, öksürerek,
tükürerek inenler vardı.
588
00:38:45,360 --> 00:38:47,560
Kiminin bilinci açık, kiminin değil.
589
00:38:49,000 --> 00:38:50,159
Tam bir kaos vardı.
590
00:38:50,160 --> 00:38:55,480
Bu yangın herkesi gafil avlamıştı sanki.
591
00:38:58,400 --> 00:39:00,759
Bekledikten sonra itfaiyeciler geldi.
592
00:39:00,760 --> 00:39:02,319
OMAR'IN KATI - 14
593
00:39:02,320 --> 00:39:05,640
"Tamam, şimdi gidiyoruz" diye düşündük.
594
00:39:06,680 --> 00:39:11,960
"Hayır, hepiniz yanınızdaki daireye geçin.
Sizin için döneceğiz" dediler.
595
00:39:13,320 --> 00:39:18,040
O daireye girer girmez içeride
pek çok kişi gördüğümü hatırlıyorum.
596
00:39:19,080 --> 00:39:22,400
Dairenin sakini ve ailesi de oradaydı.
597
00:39:24,720 --> 00:39:26,000
Zainab'i gördüm.
598
00:39:27,720 --> 00:39:29,040
Ve oğlunu.
599
00:39:31,640 --> 00:39:32,760
Denis'i.
600
00:39:34,480 --> 00:39:36,840
Bir de kardeşimle ben vardık.
601
00:39:38,040 --> 00:39:40,999
Muhammed dairemizden bir Kur'an getirdi.
602
00:39:41,000 --> 00:39:43,319
Bir süre Kur'an okudu.
603
00:39:43,320 --> 00:39:47,600
"Faydası olacak" dedi.
Güçlü durmasını sağladı.
604
00:39:48,520 --> 00:39:51,800
Ama daha sonra ne olacağını anlamadık.
605
00:39:55,040 --> 00:39:57,400
Tek istediğim kurtarılmaktı.
606
00:39:58,080 --> 00:39:59,919
Andreia yedi aylık hamileydi.
607
00:39:59,920 --> 00:40:02,280
O da Megan da astım hastasıydı.
608
00:40:03,400 --> 00:40:09,119
Oradan çıkmamız için
hava tankı, bir tür maske istemiştim.
609
00:40:09,120 --> 00:40:13,559
Babamın küveti havlularla doldurup
610
00:40:13,560 --> 00:40:19,000
hepsini ıslattığını hatırlıyorum.
611
00:40:20,400 --> 00:40:22,759
Durum her an daha da kötüleşiyordu.
612
00:40:22,760 --> 00:40:27,160
Ne olduğunu görmek için kapıyı açtığımda
dumandan bir şey görünmüyordu.
613
00:40:27,680 --> 00:40:28,680
Neden ağlıyorsun?
614
00:40:30,000 --> 00:40:31,160
Ağlıyorsun.
615
00:40:39,000 --> 00:40:41,560
Duman çok yoğun ve siyahtı.
616
00:40:42,080 --> 00:40:45,999
Kapıyı açıp nefes almaya çalıştığımda
617
00:40:46,000 --> 00:40:50,240
öğürme hissi geliyordu,
duman kimyasal doluydu sanki.
618
00:40:55,600 --> 00:40:57,600
Plastikten çıkan duman zehirlidir.
619
00:40:58,520 --> 00:40:59,960
Boğucudur.
620
00:41:01,200 --> 00:41:04,319
Soluduğunuz duman
hemen öksürtür, midenizi kaldırır.
621
00:41:04,320 --> 00:41:07,040
Kısa sürede bayıltır.
622
00:41:08,000 --> 00:41:09,559
Bilincinizi kaybedersiniz.
623
00:41:09,560 --> 00:41:12,440
Bilincinizi kaybettiğinizi
fark etmezsiniz bile.
624
00:41:13,920 --> 00:41:15,720
Duman yoğunlaşmaya başlamıştı.
625
00:41:16,360 --> 00:41:20,119
Kirli bir dumandı. Çok kirli bir dumandı.
626
00:41:20,120 --> 00:41:24,480
Kafamın önündeki ellerimi göremedim.
Fener de işe yaramıyordu.
627
00:41:26,760 --> 00:41:29,880
Resmen yanıyorduk.
O an aşırı sıcak hissediyorduk.
628
00:41:31,200 --> 00:41:34,359
O kadar sıcak olmasını aklım almıyordu.
629
00:41:34,360 --> 00:41:36,120
Hiçbir şeyi aklım almıyordu.
630
00:41:38,120 --> 00:41:43,759
Bu bina konsey girişimi olarak
dışarıdan renove edildi.
631
00:41:43,760 --> 00:41:48,639
Daha şık, daha güzel görünmesi için
plastik kaplamayla kapladılar.
632
00:41:48,640 --> 00:41:52,279
Bunun güvenli olmadığından şüpheleniliyor.
633
00:41:52,280 --> 00:41:55,960
Sorun yok, onları uyardık.
Altından başka kimse geçmesin.
634
00:41:59,120 --> 00:42:02,519
Kardeşim Raymond, namıdiğer Moses,
635
00:42:02,520 --> 00:42:06,080
yirmi üçüncü kattaki
201 numaralı dairede oturuyordu.
636
00:42:07,040 --> 00:42:10,599
{\an8}RAY "MOSES" BERNARD
GRENFELL SAKİNİ
637
00:42:10,600 --> 00:42:12,999
{\an8}Gerçekten şımarık biriydi.
638
00:42:13,000 --> 00:42:17,840
{\an8}Çok güzel bir gülümsemesi vardı.
Gülümsemesiyle herkesi kucaklardı.
639
00:42:23,040 --> 00:42:24,840
Ray, Trinidad'da büyüdü.
640
00:42:25,840 --> 00:42:29,240
Birleşik Krallık'a 16 yaşında geldi.
641
00:42:31,080 --> 00:42:33,440
Kalipso hayatının büyük bir parçasıydı.
642
00:42:34,200 --> 00:42:37,199
Evet, tam bir karnaval manyağıydı.
643
00:42:37,200 --> 00:42:40,879
Ta ki eklem iltihaplanması yüzünden
644
00:42:40,880 --> 00:42:43,840
zıplayamayacak yaşa gelene kadar.
645
00:42:45,760 --> 00:42:48,840
Otuz yılı aşkın süre
Grenfell Tower'da yaşadı.
646
00:42:53,120 --> 00:42:55,559
Ray'in idari işlerini ben yapardım.
647
00:42:55,560 --> 00:42:57,719
Yani Kiracı Yönetim Organizasyonu
648
00:42:57,720 --> 00:43:00,280
ya beni arar ya da onlara ben yazardım.
649
00:43:01,240 --> 00:43:05,319
Kardeşim adına konseyle
veya organizasyonla olan ilişkimi
650
00:43:05,320 --> 00:43:09,400
özetlemem gerekirse ilişkimizin
korkunç olduğunu söyleyebilirim.
651
00:43:09,920 --> 00:43:12,439
Sonuçta orada oturmak için para veriyordu.
652
00:43:12,440 --> 00:43:15,880
Hediye edilmedi, bedavaya oturmuyordu.
653
00:43:18,120 --> 00:43:20,879
Bize bir hiçmişiz gibi davrandılar.
654
00:43:20,880 --> 00:43:24,440
Bizi işçi sınıfı
ya da yoksul olarak gördüler.
655
00:43:25,240 --> 00:43:27,160
Bu çok yanlış bir düşünceydi.
656
00:43:28,080 --> 00:43:31,719
Bilgi işlem danışmanları, sağlıkçılar,
657
00:43:31,720 --> 00:43:34,159
öğretmenler, mimarlar vardı.
658
00:43:34,160 --> 00:43:36,640
Yoksullar değil, çalışanlar binasıydı.
659
00:43:39,360 --> 00:43:41,320
Grenfell Tower, Kensington'daydı.
660
00:43:42,400 --> 00:43:46,120
Londra bağlamında bakıldığında bile
sıra dışı bir yerdir.
661
00:43:47,120 --> 00:43:52,080
Kensington, Londra'nın hem en zengin
hem de en yoksul bölgelerinden biridir.
662
00:43:53,720 --> 00:43:59,719
Bu bina orada yaşayan zenginlerin
göz zevkini bozuyordu.
663
00:43:59,720 --> 00:44:02,160
Galiba emlak fiyatlarını bastırıyordu.
664
00:44:05,160 --> 00:44:07,639
Grenfell Tower 1970'lerde inşa edildi.
665
00:44:07,640 --> 00:44:10,160
Ama konsey binaya çok iyi bakamadı.
666
00:44:12,160 --> 00:44:14,160
Hiç büyük bir tadilat yapılmadı.
667
00:44:15,640 --> 00:44:19,719
Yeni bir gösterişli okul
ve eğlence merkezi inşa ediliyordu
668
00:44:19,720 --> 00:44:23,199
ama yanında bir gökdelen vardı
ve hiç güzel görünmüyordu.
669
00:44:23,200 --> 00:44:25,239
Yoksul görünümden kurtulması için
670
00:44:25,240 --> 00:44:27,639
Grenfell Tower'ın cephesini kaplamanın
671
00:44:27,640 --> 00:44:33,040
iyi bir fikir olabileceğine dair
kendi aralarında yazıştılar.
672
00:44:33,720 --> 00:44:37,879
Binanın dış cephesini kaplayacak,
yeni pencereler takacaklardı.
673
00:44:37,880 --> 00:44:40,519
Pencereler artık amacına uygun değildi.
674
00:44:40,520 --> 00:44:43,919
Cephe kaplaması hepimizi şaşırttı.
675
00:44:43,920 --> 00:44:45,959
Kaplama dendiğini bile bilmiyordum.
676
00:44:45,960 --> 00:44:48,239
- O kelimeyi hiç duymamıştım.
- Evet.
677
00:44:48,240 --> 00:44:51,879
GRENFELL TOWER
DÖNÜŞÜM PROJESİ
678
00:44:51,880 --> 00:44:54,479
Mimarlar kaplama sistemini tasarladığında
679
00:44:54,480 --> 00:44:58,680
kaplamayı özellikle
çinko kaplama panel olarak belirtti.
680
00:44:59,560 --> 00:45:02,160
Çinko kaplama yanıcı olmazdı. Metaldir.
681
00:45:03,400 --> 00:45:06,960
Neredeyse her toplantıya katıldım.
682
00:45:08,200 --> 00:45:14,120
Kaplamanın nasıl görüneceği
basılı kopya olarak hiç gösterilmedi.
683
00:45:15,440 --> 00:45:19,800
Konsey piyasadaki
en ucuz müteahhidi bulmaya çalıştı.
684
00:45:21,760 --> 00:45:25,200
Rydon adında bir şirket buldular.
685
00:45:26,960 --> 00:45:29,959
Yenileme esnasında
Ray'le sık sık konuşurduk.
686
00:45:29,960 --> 00:45:33,560
Bana "İşçilik gerçekten çok kötü" derdi.
687
00:45:34,520 --> 00:45:39,160
Bana ve yenilemeye karşı çıkan kişilere
isyancı damgası yapıştırıldı.
688
00:45:39,680 --> 00:45:44,439
Rydon'ın üst düzey yöneticilerinden birine
endişelerimizi dile getirdik.
689
00:45:44,440 --> 00:45:48,039
"Sizin evinize yapılsaydı
ne düşünürdünüz?" dedik.
690
00:45:48,040 --> 00:45:52,799
Bize dönüp "Para vermeden yapılsaydı
sorun etmezdim" dedi.
691
00:45:52,800 --> 00:45:57,799
Rydon'ın, bina yönetiminin,
yerel konseyin bize nasıl davrandığını
692
00:45:57,800 --> 00:46:01,039
bu cümle çok güzel özetliyor.
693
00:46:01,040 --> 00:46:04,479
Biz hırsızdık.
Para vermeden bir şey alıyorduk.
694
00:46:04,480 --> 00:46:08,760
Hiçbir şeyi hak etmiyorduk.
"Bize susun, işimizi halledelim" dediler.
695
00:46:12,840 --> 00:46:14,759
Renovasyon sırasında
696
00:46:14,760 --> 00:46:17,759
Kensington ve Chelsea
Kiracı Yönetim Organizasyonu
697
00:46:17,760 --> 00:46:20,040
maliyeti daha da düşürmek için
698
00:46:20,880 --> 00:46:22,319
Rydon'la konuşurdu.
699
00:46:22,320 --> 00:46:25,400
"Maliyeti daha nasıl kısabiliriz?" diye.
700
00:46:27,520 --> 00:46:30,279
Maliyeti kısmak için
yaptıkları ilk şeyden biri
701
00:46:30,280 --> 00:46:32,519
çinko kaplama panelini
702
00:46:32,520 --> 00:46:35,519
bulabildikleri en ucuz
kaplamayla değiştirmekti.
703
00:46:35,520 --> 00:46:37,839
Bulabildikleri en ucuz kaplama da
704
00:46:37,840 --> 00:46:42,000
içi saf polietilen olan
alüminyum kompozit malzemeydi.
705
00:46:44,120 --> 00:46:47,400
Grenfell Tower'da
kullanılacak kaplamayı Arconic sattı.
706
00:46:48,600 --> 00:46:50,679
BÜKREŞ YANGINI
707
00:46:50,680 --> 00:46:57,440
2009'da, Bükreş'te bir ofis binasında
yangın çıktığını öğrendim.
708
00:46:58,160 --> 00:47:00,079
BÜKREŞ
HAZİRAN 2009
709
00:47:00,080 --> 00:47:03,679
Bu durum Teknik Müdür Claude Wehrle'yı
tedirgin etti
710
00:47:03,680 --> 00:47:05,920
çünkü bina AKM'yle kaplanmıştı.
711
00:47:07,280 --> 00:47:11,080
İnternette yangına dair fotoğraflar bulup
üstlerine göndermiş.
712
00:47:13,160 --> 00:47:16,800
{\an8}Bükreş'teki yangından sonra da
bu uyarılar yapıldı.
713
00:47:19,560 --> 00:47:22,999
Bu yangınların sayısı
sektörü endişelendirmişti
714
00:47:23,000 --> 00:47:26,760
çünkü yanan binaların birçoğunda
bu tür kaplama vardı.
715
00:47:27,640 --> 00:47:30,120
Bir yangın daha çıktı, bu kez Fransa'da.
716
00:47:30,640 --> 00:47:34,799
Ne yazık ki can kaybı oldu.
Engelli bir kadının ölümüne sebep oldu.
717
00:47:34,800 --> 00:47:37,799
MELBOURNE
KASIM, 2014
718
00:47:37,800 --> 00:47:40,800
DUBAİ
ŞUBAT, 2015
719
00:47:41,760 --> 00:47:44,239
Fransa'da bazı değişiklikler oldu.
720
00:47:44,240 --> 00:47:47,639
Daha yanıcı kaplama malzemeleri
orada satılamıyor.
721
00:47:47,640 --> 00:47:51,600
Avrupa'da başka ülkeler de
benzer değişikliklere gitti.
722
00:47:52,200 --> 00:47:55,920
Ama Claude Wehrle
çok sıkı olmayan pazarlarda
723
00:47:56,440 --> 00:47:58,439
hâlâ iş yapabiliriz diye düşündü.
724
00:47:58,440 --> 00:48:01,199
Ve ne yazık ki
725
00:48:01,200 --> 00:48:04,400
Birleşik Krallık
çok sıkı olmayan bir pazardı.
726
00:48:05,440 --> 00:48:06,919
Arconic iç yazışmalarında
727
00:48:06,920 --> 00:48:10,679
bu ürünlerle İngiltere'de
her şeyin yapılabileceği konuşuluyor.
728
00:48:10,680 --> 00:48:14,960
İNGİLTERE'DE POLİETİLENLE
HER ŞEYİ YAPABİLİRSİNİZ
729
00:48:17,560 --> 00:48:21,839
Grenfell renovasyonu sırasında
dönemin teknolojisi polietilendi.
730
00:48:21,840 --> 00:48:26,519
Bir de alev geciktirici malzeme vardı.
731
00:48:26,520 --> 00:48:27,959
ALEV GECİKTİRİCİ PANEL...
732
00:48:27,960 --> 00:48:32,440
Kuzey Amerika'da alev geciktirici malzeme
isteyen belli projeler vardı.
733
00:48:33,480 --> 00:48:37,920
Özellikle bina iki kattan yüksekse
alev geciktirici malzeme kullanılırdı.
734
00:48:41,000 --> 00:48:44,159
Renovasyon nihayet 2016'da bitti.
735
00:48:44,160 --> 00:48:47,480
Konsey yaptıkları işten memnun kaldı.
736
00:48:48,080 --> 00:48:52,999
Cephe kaplamasının binanın dış görünümünü
ne kadar geliştirdiğine yönelik
737
00:48:53,000 --> 00:48:56,000
bir basın bülteni yayınlandı.
738
00:48:58,240 --> 00:49:03,239
Ama artık ortada
yüksek derecede yanıcı plastikle kaplı
739
00:49:03,240 --> 00:49:04,680
120 ev vardı.
740
00:49:07,480 --> 00:49:10,560
Binanın makyaja ihtiyacı olduğunu
düşünmüyordum.
741
00:49:11,080 --> 00:49:13,320
Sadece beton bir gökdelendi.
742
00:49:13,920 --> 00:49:17,839
O beton gökdelende güvende hissediyordum.
743
00:49:17,840 --> 00:49:22,720
Güvenliği güzelliğin önüne
koymalarını beklerdim.
744
00:49:24,240 --> 00:49:27,480
Arconic'in çalışma şeklini gördüğüm için
745
00:49:28,280 --> 00:49:32,479
bu malzemenin
özellikle o binada kullanıldığını
746
00:49:32,480 --> 00:49:35,800
kimsenin bilmediğine inanmam.
747
00:49:38,160 --> 00:49:40,640
Metrekaresi iki sterlin daha fazla olurdu.
748
00:49:41,520 --> 00:49:45,079
Tüm binayı düşündüğümüzde
yaklaşık beş bin sterlin ediyor.
749
00:49:45,080 --> 00:49:48,679
Daha güvenli olanı kullanmak
daire başı yaklaşık 40 pound
750
00:49:48,680 --> 00:49:50,279
ama maliyeti düşürmeye,
751
00:49:50,280 --> 00:49:53,319
en ucuz malzemeyi kullanmaya
odaklandıkları için
752
00:49:53,320 --> 00:49:55,440
bu seçenek değerlendirilmedi bile.
753
00:49:58,400 --> 00:50:00,879
{\an8}YANGIN BAŞLADIKTAN 1 SAAT 33 DAKİKA SONRA
754
00:50:00,880 --> 00:50:03,600
{\an8}Daire başına 40 sterlin.
755
00:50:05,760 --> 00:50:08,600
İlk telefon aslında arkadaşımdan geldi.
756
00:50:09,240 --> 00:50:13,560
"Binada yangın var. Ray nerede?" dedi.
757
00:50:14,400 --> 00:50:17,639
O binada kaç kişi olduğuna dair
hiçbir bilgimiz yok.
758
00:50:17,640 --> 00:50:20,200
Alt kata indim, televizyonu açtım.
759
00:50:20,920 --> 00:50:24,600
Neler olduğunu o an fark ettim.
760
00:50:26,000 --> 00:50:29,080
Onu aramayı denedim
ama telefonunu açmadı.
761
00:50:30,400 --> 00:50:33,239
O an aklımdan sadece şu geçiyordu,
762
00:50:33,240 --> 00:50:36,679
"Umarım Ray'in dairesi etkilenmemiştir.
763
00:50:36,680 --> 00:50:39,000
Umarım Ray iyidir."
764
00:50:40,320 --> 00:50:43,000
Ladbroke Grove'a gittim.
765
00:50:43,680 --> 00:50:47,360
Resmen cehennemdi.
766
00:50:49,160 --> 00:50:53,440
Ama çözüleceğine gerçekten inanmıştım.
767
00:50:55,200 --> 00:50:56,200
Çünkü...
768
00:50:59,880 --> 00:51:01,360
...burası Birleşik Krallık.
769
00:51:02,440 --> 00:51:04,999
{\an8}YANGIN BAŞLADIKTAN 1 SAAT 53 DAKİKA SONRA
770
00:51:05,000 --> 00:51:08,159
{\an8}Binadaki ev sakinleri için
verilen tavsiye,
771
00:51:08,160 --> 00:51:11,279
dairedeki bir kişiyle konuşan biri varsa,
772
00:51:11,280 --> 00:51:15,440
dairelerinden kaçmaya,
oradan çıkmaya çalışsınlar.
773
00:51:18,080 --> 00:51:22,279
Yerinde kal önerisi
çağrı merkezinde 02.35'te,
774
00:51:22,280 --> 00:51:24,720
olay yerinde de 02.47'de geri çekildi.
775
00:51:26,040 --> 00:51:30,040
O an Grenfell Tower içinde
hâlâ 100'ü aşkın insan vardı.
776
00:51:33,000 --> 00:51:35,919
Kıdemli bir itfaiyecinin
diğer itfaiyecilere
777
00:51:35,920 --> 00:51:38,080
konuşma yaptığını hatırlıyorum.
778
00:51:39,040 --> 00:51:40,960
Savaş konuşması yapıyordu sanki.
779
00:51:42,360 --> 00:51:45,559
"Bakın, bu yangın
daha önce gördüklerinize benzemiyor
780
00:51:45,560 --> 00:51:48,839
ama içeride hâlâ
kurtarabileceğimiz hayatlar var
781
00:51:48,840 --> 00:51:52,040
ve sizi
çok tehlikeli durumlara sokacağız."
782
00:51:54,680 --> 00:51:56,240
Neredeyiz bilmiyorduk.
783
00:51:56,760 --> 00:52:01,120
İnsanlara sesleniyorduk
ama kimse çıkmıyordu.
784
00:52:02,280 --> 00:52:05,720
Geçen insanların ellerinde
el fenerleri vardı.
785
00:52:07,800 --> 00:52:13,680
Birdenbire bir itfaiyeci
baygın bir kadınla çıkageldi.
786
00:52:14,520 --> 00:52:18,639
Kadınla tek başınaydı.
İtfaiyecinin şokta olduğu belliydi.
787
00:52:18,640 --> 00:52:20,160
Biz de kadını aldık.
788
00:52:21,640 --> 00:52:24,319
Kadın kucağımızda her yere takılıyorduk.
789
00:52:24,320 --> 00:52:26,480
Ayakta durmak çok zordu.
790
00:52:28,880 --> 00:52:33,920
Aşağı, zemin kata indik
ve kadını paramediklere teslim ettik.
791
00:52:35,720 --> 00:52:37,679
Bekleyecek bir şey yoktu.
792
00:52:37,680 --> 00:52:41,760
İçeri geri girip
insanlara yardım etmeye çalışıyorduk.
793
00:52:45,840 --> 00:52:49,879
Dumanı her soluduğumuzda
ölümü soluyor gibiydik.
794
00:52:49,880 --> 00:52:53,760
Bazılarımız kapıyı açıp
kaçıp kaçamayacağımızı görmeye çalıştı.
795
00:52:55,600 --> 00:52:58,879
Komşumun ailesi için
endişeli olduğunu hatırlıyorum.
796
00:52:58,880 --> 00:53:01,160
Çarşafları birleştirmeye başladı.
797
00:53:04,160 --> 00:53:07,520
Battaniyelerle halat yaptı
ve aşağı gönderdi.
798
00:53:08,920 --> 00:53:11,559
- Şurada başka bir adam var.
- Yakaladı.
799
00:53:11,560 --> 00:53:13,319
- Yapma.
- Köpeği yakaladı.
800
00:53:13,320 --> 00:53:16,919
Çarşaflarla pencereden kaçmak istedi.
801
00:53:16,920 --> 00:53:18,200
Gerçekten denedi.
802
00:53:20,320 --> 00:53:24,200
Kardeşimle birlikte çok korktuk.
Onu hemen geri çektik.
803
00:53:26,080 --> 00:53:28,999
Çocuklar ağlıyor, çığlık atıyordu.
804
00:53:29,000 --> 00:53:31,840
Zainab'in ağladığını hatırlıyorum ve...
805
00:53:32,440 --> 00:53:33,719
İnsanlar çok...
806
00:53:33,720 --> 00:53:37,040
Korkmuş, ne yapacağını
bilmez hâlde koşuşturuyordu.
807
00:53:39,040 --> 00:53:41,920
İtfaiyecilerin dönmesini umuyorduk.
808
00:53:44,840 --> 00:53:47,719
Diğer katlarda yangının şiddetinden
809
00:53:47,720 --> 00:53:52,000
bina sakinlerinin
üst katlara çıkmaya başladığını duydum.
810
00:53:54,640 --> 00:53:57,679
Bazı bina sakinleri Ray'in zilini çaldı.
811
00:53:57,680 --> 00:54:02,200
O an onun dairesinde
çok fazla duman yoktu.
812
00:54:04,160 --> 00:54:09,040
Dairesine birçok insan aldı.
Kadınlar ve çocuklar vardı.
813
00:54:10,520 --> 00:54:12,600
{\an8}Ray resmî olarak engelliydi
814
00:54:14,120 --> 00:54:19,160
ama Grenfell Tower'ın engelli sakinlerini
tahliye etmek için bir plan yoktu.
815
00:54:20,800 --> 00:54:25,160
Kapısını her açtığında
siyah dumanı görebiliyordu.
816
00:54:25,960 --> 00:54:29,760
Buna rağmen insanları içeri aldı.
Onlara evini açtı.
817
00:54:34,360 --> 00:54:37,679
{\an8}Jessica'nın diğer yetişkinleri
818
00:54:37,680 --> 00:54:43,040
{\an8}Ray'in dairesine götürdüğünü düşünüyorum.
819
00:54:44,240 --> 00:54:47,840
{\an8}Jessica ve torunum aynı okula gitti.
820
00:54:48,720 --> 00:54:53,079
Ray'i tanıyordu ve Ray'in yanında
güvende olacağını biliyordu.
821
00:54:53,080 --> 00:54:57,119
RAY'İN KATI - 23
822
00:54:57,120 --> 00:55:00,479
Neler olduğunu öğrenmek için
itfaiyeyi tekrar aradım.
823
00:55:00,480 --> 00:55:02,879
Bizi kurtaracak itfaiyeciler neredeydi?
824
00:55:02,880 --> 00:55:04,239
MARCIO'NUN KATI - 21
825
00:55:04,240 --> 00:55:06,999
"Konuştuk, daha önce de aradın" dediler.
826
00:55:07,000 --> 00:55:09,560
"Evet, itfaiyeyi dört kez aradım" dedim.
827
00:55:10,880 --> 00:55:12,879
{\an8}Evet, şu anda kaç kişi var?
828
00:55:12,880 --> 00:55:15,360
{\an8}Altı kişi. Üçü çocuk, üçü yetişkin.
829
00:55:16,160 --> 00:55:19,119
{\an8}Dışarı çıkamıyoruz, duman evi kapladı.
830
00:55:19,120 --> 00:55:22,599
{\an8}Evden çıkamıyorsunuz,
ayrıca yanınızda çocuklar var.
831
00:55:22,600 --> 00:55:24,039
{\an8}Evet.
832
00:55:24,040 --> 00:55:26,999
Bir noktada,
aradıktan bir iki dakika sonra
833
00:55:27,000 --> 00:55:31,399
yatak odama baktım
ve pencerem alevler içindeydi.
834
00:55:31,400 --> 00:55:33,999
Alevler üzerime geldi.
835
00:55:34,000 --> 00:55:36,599
{\an8}Siktir, alevler buraya sıçradı.
836
00:55:36,600 --> 00:55:38,159
{\an8}-Evet.
- Havluları getirin.
837
00:55:38,160 --> 00:55:40,439
{\an8}Aileni dışarı çıkarmalısın.
838
00:55:40,440 --> 00:55:43,719
{\an8}-Çıkıyoruz, havluları alın.
- Telefon yanınızda kalsın.
839
00:55:43,720 --> 00:55:46,119
{\an8}-Kapatmıyorum, tamam mı?
- Tamam.
840
00:55:46,120 --> 00:55:50,119
Tamam, herkes el ele tutuşsun.
Islak kıyafet...
841
00:55:50,120 --> 00:55:52,200
Evet, her şey...
842
00:55:53,600 --> 00:55:55,440
Her şey alelacele oldu.
843
00:55:56,240 --> 00:56:01,480
Babamın küvete koyduğu battaniyelerle
üzerimizi örttük ve...
844
00:56:03,520 --> 00:56:04,720
Köpeğimi aldım.
845
00:56:09,280 --> 00:56:13,679
Merdiven boşluğuna doğru hızla gittik.
846
00:56:13,680 --> 00:56:16,599
{\an8}Tamam, hadi kızlar. Yürüyün.
847
00:56:16,600 --> 00:56:19,440
Merdiven boşluğundaki durum korkunçtu.
848
00:56:20,960 --> 00:56:22,920
Öksürüyordum. Çok öğürüyordum.
849
00:56:23,800 --> 00:56:27,000
{\an8}-Devam edin.
- Devam edin.
850
00:56:28,040 --> 00:56:29,160
{\an8}Devam edin kızlar.
851
00:56:31,040 --> 00:56:33,759
{\an8}-Devam edin.
- Söylediklerimi dinle.
852
00:56:33,760 --> 00:56:38,519
Nerede olduklarını bilmiyordum.
Önümde olmalarını bekliyordum.
853
00:56:38,520 --> 00:56:39,880
...size gelirken.
854
00:56:40,440 --> 00:56:41,440
{\an8}Devam.
855
00:56:42,440 --> 00:56:43,920
{\an8}-Tamam.
- Devam...
856
00:56:44,760 --> 00:56:46,200
Babam arkamdaydı.
857
00:56:47,040 --> 00:56:50,119
Arkamda sesini duydum.
858
00:56:50,120 --> 00:56:53,760
Bağırıp durdu. "Yürüyün, devam edin."
859
00:56:55,000 --> 00:56:56,880
Devam edin, tamam mı?
860
00:56:57,720 --> 00:56:59,160
Hatırlıyorum, bir sürü...
861
00:57:01,600 --> 00:57:04,720
Bir sürü cesedin üstüne
bastığımı hatırlıyorum.
862
00:57:14,440 --> 00:57:20,240
Sonra bir noktada
babamı arkamdan duyamamaya başladım.
863
00:57:21,240 --> 00:57:22,960
Sesi önümde, çok uzakta gibi
864
00:57:24,320 --> 00:57:25,959
gelmeye başladı.
865
00:57:25,960 --> 00:57:27,800
Merdivenden aşağıda gibi.
866
00:57:29,760 --> 00:57:35,080
Kimsenin konuştuğunu,
bana bir şey söylediğini duymadım.
867
00:57:35,920 --> 00:57:40,720
Ta ki o an
Luana'nın "Baba" dediğini duydum.
868
00:57:46,960 --> 00:57:50,040
O an önümde olmadıklarını fark ettim.
869
00:57:50,640 --> 00:57:51,640
Arkamdaydılar.
870
00:57:52,320 --> 00:57:55,600
"Artık dayanamıyorum"
dediğimi hatırlıyorum.
871
00:57:56,520 --> 00:57:58,400
"Devam edemiyorum."
872
00:58:03,560 --> 00:58:07,399
Köpeğimi merdivenlerde
yere koyduğumu hatırlıyorum
873
00:58:07,400 --> 00:58:10,600
çünkü daha fazla dayanamadım.
874
00:58:13,320 --> 00:58:17,320
O kadar.
Bundan başka bir şey hatırlamıyorum çünkü...
875
00:58:19,640 --> 00:58:21,080
Bayılmışım.
876
00:58:22,800 --> 00:58:24,760
Her şey zifirî karanlık oldu.
877
00:58:26,760 --> 00:58:30,559
{\an8}Tamam, beni dinle, tamam mı?
878
00:58:30,560 --> 00:58:34,159
{\an8}-Nereye gittiğini...
- Yukarı çıkmalıyım.
879
00:58:34,160 --> 00:58:37,319
{\an8}-Gidip...
- Onları bulmalıyım.
880
00:58:37,320 --> 00:58:40,480
{\an8}Tekrar yukarı çıkıp kızlarını almalısın.
881
00:58:45,840 --> 00:58:47,520
Aman tanrım.
882
00:58:49,000 --> 00:58:51,440
İnsanları ölüme terk ettiler lan.
883
00:58:55,960 --> 00:58:58,520
Birden ön kapımız açıldı.
884
00:59:00,840 --> 00:59:04,640
Gördüğüm ilk şey itfaiyeciydi.
885
00:59:05,360 --> 00:59:09,640
Gördüğüm ikinci şeyse komşumuz
ve ailesinin gitmesiydi.
886
00:59:10,840 --> 00:59:14,439
Hatırlıyorum, biri beni ensemden
veya tişörtümden çekip
887
00:59:14,440 --> 00:59:16,960
beni daireden çıkardı.
888
00:59:18,840 --> 00:59:21,360
O an merdiveni hissedebiliyordum.
889
00:59:22,120 --> 00:59:24,720
Biri beni itiyor, yürümemi söylüyordu.
890
00:59:25,600 --> 00:59:28,359
Gitmek istemedim çünkü kardeşimi,
891
00:59:28,360 --> 00:59:31,440
diğerlerini arıyordum
ve hiçbir şey göremedim.
892
00:59:32,760 --> 00:59:35,720
Üçüncü katta tekrar ışık görmeye başladım.
893
00:59:37,040 --> 00:59:38,679
GÜVENLİK KAMERASI GÖRÜNTÜSÜ
894
00:59:38,680 --> 00:59:42,920
İlk olarak etrafıma bakınıp
kardeşimin nerede olduğuna baktım.
895
00:59:43,440 --> 00:59:44,520
Onu göremedim.
896
00:59:45,440 --> 00:59:48,200
Ona seslendim. "Neredesin Mohammad?"
897
00:59:48,720 --> 00:59:50,960
O da "Omar, neredesin?" diyordu.
898
00:59:52,360 --> 00:59:55,759
"Mohammad, dairemize geldiler.
Beni çıkardılar.
899
00:59:55,760 --> 00:59:58,160
Seni de çıkardıklarını sandım."
900
00:59:59,440 --> 01:00:02,879
"Hayır, kimseyi görmedim.
Bize kimse gelmedi.
901
01:00:02,880 --> 01:00:06,599
Burada Zainab
ve oğluyla birlikteyim" dedi.
902
01:00:06,600 --> 01:00:09,280
"Hâlâ orada mısınız?" dedim. "Evet" dedi.
903
01:00:11,160 --> 01:00:13,239
İtfaiyecilerin yanına gittim.
904
01:00:13,240 --> 01:00:15,959
"Kardeşim, Zainab. Hepsi hâlâ orada.
905
01:00:15,960 --> 01:00:19,720
Lütfen, yukarı çıkacak mısınız?" dedim.
Herkes "Evet" dedi.
906
01:00:25,040 --> 01:00:27,960
Binanın temeline indim.
907
01:00:28,840 --> 01:00:32,840
Telefonda konuşan bir adam vardı.
Bağırıyor, çok hareketliydi.
908
01:00:33,360 --> 01:00:38,200
"Kızlarım içeride" diyordu.
"Şu an onunla telefonda konuşuyorum."
909
01:00:40,240 --> 01:00:43,080
Telefonu elinden alıp
"Merhaba, ben Chris" dedim.
910
01:00:43,880 --> 01:00:47,560
"İki yaşındaki oğlumla 14. kattayım.
911
01:00:48,080 --> 01:00:52,040
Benim adım Zainab,
oğlum da Jeremiah." Tamam dedim.
912
01:00:54,120 --> 01:00:57,600
{\an8}"Sizi kurtaracağız.
Binadan çıkamazsınız, biz geleceğiz."
913
01:00:58,920 --> 01:01:00,360
{\an8}Jeremiah ağlıyordu.
914
01:01:04,720 --> 01:01:07,200
Kurtarılanların
tedavi gördüğü yere gittim.
915
01:01:08,080 --> 01:01:10,320
"Bak, 14. kat olur mu?" dedim.
916
01:01:13,360 --> 01:01:17,800
"Şu an 12. katı geçemiyoruz" dedi.
917
01:01:19,800 --> 01:01:24,120
Telefonda 25 30 dakika Zainab'le konuştum.
918
01:01:25,760 --> 01:01:27,760
Jeremiah artık ağlamıyordu.
919
01:01:30,240 --> 01:01:31,880
Bir noktada...
920
01:01:34,840 --> 01:01:36,680
...Zainab bana dedi ki...
921
01:01:39,000 --> 01:01:40,120
..."Jeremiah öldü."
922
01:01:41,680 --> 01:01:46,400
"Jeremiah öldü. Burada olmak istemiyorum.
Oğlumla birlikte olmak istiyorum" dedi.
923
01:01:48,160 --> 01:01:50,200
"Yapma Zainab, benimle kal.
924
01:01:52,280 --> 01:01:55,959
Seni seven, seni bekleyen insanlar var.
925
01:01:55,960 --> 01:02:00,240
Bu binadan çıkmak zorundasın."
Ona hâlâ "Geliyoruz" diyordum.
926
01:02:02,480 --> 01:02:03,920
Sanki çığlık atmıştı.
927
01:02:05,160 --> 01:02:06,520
Sanki çığlık atmıştı.
928
01:02:07,720 --> 01:02:09,280
Birdenbire.
929
01:02:12,160 --> 01:02:13,600
Sonra sessizlik.
930
01:02:15,080 --> 01:02:19,320
Her ihtimale karşı
telefonu beş dakika daha açık tuttum.
931
01:02:23,280 --> 01:02:27,760
Kardeşimle telefondan konuşuyordum.
Dua ediyor, benimle konuşuyordu.
932
01:02:29,640 --> 01:02:32,600
Son konuşmamızda bana dedi ki
933
01:02:33,600 --> 01:02:37,280
"Omar, ben ölüyorum.
Burada ölüyorum, buraya kadarmış."
934
01:02:41,840 --> 01:02:46,760
"Zainab'in, oğlunun
önümde öldüğünü gördüm.
935
01:02:48,000 --> 01:02:49,279
Denis'in de."
936
01:02:49,280 --> 01:02:51,400
{\an8}DENIS MURPHY
56 YAŞINDA
937
01:02:52,160 --> 01:02:54,240
"Ben ölüyorum Omar."
938
01:03:02,360 --> 01:03:04,840
Kardeşim bana bir bakıma veda ediyordu.
939
01:03:12,800 --> 01:03:15,799
{\an8}Korkuluklardan tutunun! Devam edin Luana!
940
01:03:15,800 --> 01:03:18,440
{\an8}-Aşağı doğru...
- Megan, Luana, hadi!
941
01:03:21,680 --> 01:03:22,920
{\an8}Hadi kızlar.
942
01:03:25,560 --> 01:03:26,840
{\an8}Hadi!
943
01:03:29,520 --> 01:03:32,120
O an Luana'nın bayıldığını
944
01:03:33,160 --> 01:03:34,160
anladım.
945
01:03:34,920 --> 01:03:39,400
Merdiven korkuluklarının arasından baktım.
Bir ışık görebiliyordum.
946
01:03:40,120 --> 01:03:42,040
Çok sönüktü ama bir ışık gördüm.
947
01:03:42,960 --> 01:03:45,360
İtfaiyeci olmalı diye düşündüm.
948
01:03:45,960 --> 01:03:49,400
Hemen aşağı inip bağırdım.
"Kızım üst katta."
949
01:03:50,400 --> 01:03:52,759
{\an8}Tamam, yukarı çıkıp onları almalıyım.
950
01:03:52,760 --> 01:03:55,720
{\an8}Onları almalıyım. Onları... Hayır...
951
01:03:56,920 --> 01:03:58,959
İtfaiyecilerle yukarı çıktım.
952
01:03:58,960 --> 01:04:02,319
Başka bir itfaiyeci beni sırtımdan tuttu.
953
01:04:02,320 --> 01:04:04,520
"Hayır, gitmelisin. Aşağı devam et."
954
01:04:06,040 --> 01:04:08,720
Luana'nın taşındığını gördüm
955
01:04:10,480 --> 01:04:11,480
ama
956
01:04:12,840 --> 01:04:16,640
karımın nerede olduğunu bilmiyordum,
Megan neredeydi bilmiyordum.
957
01:04:20,040 --> 01:04:22,440
Helen ve Lulya'nın çıktığını biliyordum.
958
01:04:24,000 --> 01:04:25,600
Beni polise teslim ettiler.
959
01:04:26,280 --> 01:04:29,759
"Bir söz veremem
ama içeride hamile bir kadın var.
960
01:04:29,760 --> 01:04:31,360
Yanında çocuğu var" dedi.
961
01:04:31,880 --> 01:04:33,960
Onu daha görmeden bir oh çektim.
962
01:04:34,640 --> 01:04:36,240
Rahatladım.
963
01:04:37,480 --> 01:04:42,199
Sonra hemen döndüm,
Andreia ağacın yanında oturuyordu.
964
01:04:42,200 --> 01:04:44,080
Megan yanındaydı.
965
01:04:46,880 --> 01:04:50,440
Andreia, "Luana nerede?" dedi.
Nerede olduğunu biliyordum.
966
01:04:50,960 --> 01:04:52,120
Bizim yanımızdaydı.
967
01:04:56,000 --> 01:04:57,600
Onu hayata döndürüyorlardı.
968
01:05:01,200 --> 01:05:04,440
Sonra hep birlikte
onu ambulansa bindirdik.
969
01:05:07,240 --> 01:05:11,239
Sonra uyandım, ambulanstaydım.
970
01:05:11,240 --> 01:05:13,560
Bir tek ben yataktaydım.
971
01:05:16,000 --> 01:05:19,799
"Neden bu yataktayım" diye düşünüp durdum.
972
01:05:19,800 --> 01:05:21,959
"Burada öncelik ben değilim.
973
01:05:21,960 --> 01:05:25,240
Öncelik verilmesi gereken biri varsa
o da annemdir."
974
01:05:27,480 --> 01:05:29,760
Çünkü annem o zaman hamileydi.
975
01:05:34,520 --> 01:05:37,760
Sonra tekrar uykuya daldım.
976
01:05:41,400 --> 01:05:42,400
Böyle.
977
01:05:49,800 --> 01:05:54,520
Polis çok sayıda insanın yaralandığını
ve tahliyenin devam edildiğini teyit etti.
978
01:05:56,640 --> 01:06:00,000
Şimdilik 12 kişi hayatını kaybetti,
70'i aşkın yaralı var.
979
01:06:04,440 --> 01:06:07,959
Beş buçuk,
neredeyse altı saattir buradayız
980
01:06:07,960 --> 01:06:10,279
ve tek bir polis,
981
01:06:10,280 --> 01:06:13,239
ev sahibimizden
ya da konseyden tek bir temsilci
982
01:06:13,240 --> 01:06:15,759
gelip de bizimle konuşmadı.
983
01:06:15,760 --> 01:06:20,360
Akrabalarının yaşayıp yaşamadığını
bilmeyen insanlar var.
984
01:06:22,080 --> 01:06:23,840
621, neredesin?
985
01:06:24,800 --> 01:06:27,960
{\an8}Beş yaşında bir çocuk kayıp.
En son gökdelende görüldü.
986
01:06:28,440 --> 01:06:31,919
{\an8}Bir kız çocuğu
ambulansla hastaneye kaldırıldı.
987
01:06:31,920 --> 01:06:35,600
Kayıp kişileri aynı pencerede toplayalım.
988
01:06:36,280 --> 01:06:42,240
Ladbroke Grove'a
sanırım ayın 14'ünde geldim.
989
01:06:42,840 --> 01:06:45,440
Fotoğraflarımız vardı.
Fotoğraflar asıyorduk.
990
01:06:47,960 --> 01:06:49,439
Çaresizdik
991
01:06:49,440 --> 01:06:54,279
çünkü kardeşlerimizi,
annelerimizi, kuzenlerimizi falan
992
01:06:54,280 --> 01:06:57,960
nerede arayacağımıza dair
ortada hiçbir bilgi yoktu.
993
01:06:59,640 --> 01:07:01,000
Çocuklar nerede?
994
01:07:04,000 --> 01:07:06,759
21 HAZİRAN 2017
995
01:07:06,760 --> 01:07:08,199
YANGINDAN 7 GÜN SONRA
996
01:07:08,200 --> 01:07:11,359
Grenfell Tower yangını üzerinden
bir hafta geçti.
997
01:07:11,360 --> 01:07:15,159
Birçok bina sakini yetkililerden
destek alamadığından şikâyetçi.
998
01:07:15,160 --> 01:07:18,159
Çoğu kişi
hâlâ bölgenin spor merkezinde yatıyor.
999
01:07:18,160 --> 01:07:20,800
Hatta bazıları arabalarında yatıyor.
1000
01:07:25,240 --> 01:07:29,719
KENSINGTON BELEDİYE BİNASI
1001
01:07:29,720 --> 01:07:32,639
Konseyden kimse buraya gelmedi.
1002
01:07:32,640 --> 01:07:36,359
Kurbanların sevdiklerine,
kayıp kişilere ne olduğunu
1003
01:07:36,360 --> 01:07:39,119
birinin ailelere söylemesini istiyoruz.
1004
01:07:39,120 --> 01:07:41,239
İstifa!
1005
01:07:41,240 --> 01:07:44,080
İnsanlar olaydan hemen sonra
adalet istedi.
1006
01:07:45,280 --> 01:07:48,839
Grenfell Tower'da yaşayan
ve yakınlarını kaybeden insanlar
1007
01:07:48,840 --> 01:07:53,679
birilerini sorumlu tuttu,
bu bir kaza değildi.
1008
01:07:53,680 --> 01:07:55,399
- Ne istiyoruz?
- Adalet!
1009
01:07:55,400 --> 01:07:57,199
- Ne zaman istiyoruz?
- Şimdi!
1010
01:07:57,200 --> 01:07:58,319
Cevap istiyoruz!
1011
01:07:58,320 --> 01:08:03,519
İnsanlar bölgenin yetkililerinden cevaplar
ve destek istiyordu.
1012
01:08:03,520 --> 01:08:07,999
Hepimizin kendiliğinden var saydığı
temel insan hakları.
1013
01:08:08,000 --> 01:08:10,199
Yiyecek, barınma, giyecek.
1014
01:08:10,200 --> 01:08:13,199
İnsanlar aç,
başlarında bir çatı olmadan duruyor.
1015
01:08:13,200 --> 01:08:16,639
Çocuklarının fotoğrafını
üzerine yapıştırıp dolaşıyor.
1016
01:08:16,640 --> 01:08:18,000
Kimse yardım etmiyor.
1017
01:08:19,200 --> 01:08:22,480
İnsanlar hükûmetin
trajediye verdiği tepkiye çok öfkeli.
1018
01:08:24,280 --> 01:08:28,239
Başbakanı taşıyan konvoy
hızlı bir şekilde geçip gitti.
1019
01:08:28,240 --> 01:08:30,959
Theresa May
acil durum çalışanlarıyla konuştu
1020
01:08:30,960 --> 01:08:32,760
ama kamuoyu önüne çıkmadı.
1021
01:08:33,480 --> 01:08:36,719
Theresa May hiçbirimizle konuşmadı.
Buraya gelmedi.
1022
01:08:36,720 --> 01:08:38,199
May istifa!
1023
01:08:38,200 --> 01:08:40,280
Halkla neden hemen görüşmediniz?
1024
01:08:41,760 --> 01:08:45,479
Hemen gidip
halkla görüşmeme kararı aldım
1025
01:08:45,480 --> 01:08:50,080
çünkü her zaman
acil servislerin işini yapması için
1026
01:08:50,600 --> 01:08:54,359
gerekli kaynağa sahip olduğundan
emin olmak isterim.
1027
01:08:54,360 --> 01:08:59,439
{\an8}Şimdi fark ediyorum ki yerel halkın,
yangından sağ çıkan insanların
1028
01:08:59,440 --> 01:09:01,399
yaşadığı sorunlardan biri
1029
01:09:01,400 --> 01:09:04,839
yetkililerin onları dinlememesiydi.
1030
01:09:04,840 --> 01:09:09,880
Ben de yanlarına gitmeyerek
bu durumu daha da kötüleştirdim.
1031
01:09:12,320 --> 01:09:13,239
Bugün Londra'da
1032
01:09:13,240 --> 01:09:17,239
72 kişinin canına mal olan
Grenfell trajedisi için
1033
01:09:17,240 --> 01:09:19,560
kamu soruşturması başlıyor.
1034
01:09:22,080 --> 01:09:25,799
Hemen kamu soruşturması
yapılmasını istedim
1035
01:09:25,800 --> 01:09:28,759
çünkü trajedinin ölçeği düşünüldüğünde
1036
01:09:28,760 --> 01:09:33,440
olayın sebebini anlamamızın
çok önemli olduğunu düşündüm.
1037
01:09:36,600 --> 01:09:41,760
Soruşturmanın baş danışmanı olarak
benim görevim kamunun yerine geçmekti.
1038
01:09:42,920 --> 01:09:47,119
{\an8}Korkunç bir yangın çıktığını gören
ve ne olduğunu,
1039
01:09:47,120 --> 01:09:51,280
{\an8}neden olduğunu öğrenmek isteyen
meraklı bir vatandaş olmaktı.
1040
01:09:52,440 --> 01:09:56,119
Kamu soruşturmasında
gece yaşanan olaylara bakılacak.
1041
01:09:56,120 --> 01:09:58,760
Buna acil hizmetlerin müdahalesi de dâhil.
1042
01:10:00,360 --> 01:10:04,439
- Ciddiyetle, içtenlikle ve gerçekten...
- Ciddiyetle, içtenlikle ve gerçekten...
1043
01:10:04,440 --> 01:10:07,399
Soruşturmanın sorunu duygusal zorluk
1044
01:10:07,400 --> 01:10:11,360
ve kiminin adli zorluk olarak
tarif edeceği unsurlardı.
1045
01:10:12,080 --> 01:10:13,679
- Tüm gerçeği.
- Tüm gerçeği.
1046
01:10:13,680 --> 01:10:16,479
- Ve sadece gerçeği.
- Ve sadece gerçeği.
1047
01:10:16,480 --> 01:10:19,560
Duygusal zorluk,
olay yerine ilk varan itfaiyecilere
1048
01:10:20,280 --> 01:10:24,800
o gece neler olduğunu sorduğumda
kendini çok erkenden gösterdi.
1049
01:10:27,480 --> 01:10:29,160
Yukarı çıkmaya,
1050
01:10:30,160 --> 01:10:33,679
küçük kardeşine ulaşmak için
20. kata çıkmaya karar verdim.
1051
01:10:33,680 --> 01:10:37,679
İfadenize göre
size göstermem gereken bir bağlam var.
1052
01:10:37,680 --> 01:10:40,639
İfadenizin yedinci sayfasını açar mısınız?
1053
01:10:40,640 --> 01:10:44,519
"176. daire sandığım yeri buldum
ama fenerimi açıp
1054
01:10:44,520 --> 01:10:47,279
yüzümü kapıya yaklaştırmam gerekti.
1055
01:10:47,280 --> 01:10:51,319
Yanındaki kapıya geçtim,
175. daire olduğunu gördüm."
1056
01:10:51,320 --> 01:10:54,919
Kapıya vurdunuz mu
1057
01:10:54,920 --> 01:10:59,600
ya da 175. dairede kimsenin
olup olmadığını görmek için bağırdınız mı?
1058
01:11:01,000 --> 01:11:02,000
{\an8}Hayır.
1059
01:11:06,320 --> 01:11:08,160
- Acaba bir söz...
- Tabii.
1060
01:11:11,760 --> 01:11:15,600
Sözüm 175. dairedeki insanların ailesine.
1061
01:11:16,480 --> 01:11:19,280
Ben başka bir kızı arıyordum.
1062
01:11:20,120 --> 01:11:22,320
İçeride birinin olduğunu bilmiyordum.
1063
01:11:23,400 --> 01:11:25,440
Sorun değil. Teşekkürler.
1064
01:11:28,600 --> 01:11:32,999
Londra İtfaiyesi'nin kurumsal düzeyde
çok büyük hataları vardı.
1065
01:11:33,000 --> 01:11:36,599
Sahada da hatalar vardı.
1066
01:11:36,600 --> 01:11:38,480
Bu operasyon iyi yönetilmedi
1067
01:11:39,080 --> 01:11:42,639
ama bana sorarsanız
1068
01:11:42,640 --> 01:11:49,359
insanları kurtarmakla görevli olmanın
ve kurtaramamanın getirdiği acıyı da
1069
01:11:49,360 --> 01:11:50,680
unutmamak lazım.
1070
01:11:51,240 --> 01:11:53,119
Bu çok zor bir şey.
1071
01:11:53,120 --> 01:11:56,400
Sadece bununla bile yaşamak çok zor.
1072
01:11:58,520 --> 01:12:00,799
Bugünkü duruşmaya hoş geldiniz.
1073
01:12:00,800 --> 01:12:04,119
İtfaiye şefinden delilleri dinleyeceğiz.
1074
01:12:04,120 --> 01:12:05,519
Tanrı'ya yemin ederim...
1075
01:12:05,520 --> 01:12:09,719
{\an8}Soruşturma öncesi Londra İtfaiyesi'ne dair
aklımdaki sorulardan biri de
1076
01:12:09,720 --> 01:12:13,399
{\an8}Lakanal House'tan
niye ders çıkarmadıklarıydı.
1077
01:12:13,400 --> 01:12:14,680
Sadece doğruyu.
1078
01:12:16,440 --> 01:12:20,360
Londra İtfaiyesi'ne
uyarılar gittiğini öğrendim.
1079
01:12:21,640 --> 01:12:26,000
Binada kaplama olduğunu biliyorduk
ama kaplama yangınları eğitimimiz yoktu.
1080
01:12:27,160 --> 01:12:28,839
Aldığım eğitimlere göre
1081
01:12:28,840 --> 01:12:34,200
Grenfell'e kadar
yerinde kal politikasına güveniyorduk.
1082
01:12:35,080 --> 01:12:38,480
Ve yedek planımız olduğu da söylenemezdi.
1083
01:12:40,200 --> 01:12:45,559
Londra İtfaiyesi'nin
hazırladığı bir sunum.
1084
01:12:45,560 --> 01:12:48,599
Grenfell Tower soruşturmasında
Londra İtfaiyesi
1085
01:12:48,600 --> 01:12:52,840
ve özellikle bilgi birikimleri konusunda
pek çok şey gün yüzüne çıktı.
1086
01:12:53,360 --> 01:12:57,839
En şoke edici örnek de
kaplama yangınlarının riskleri hakkında
1087
01:12:57,840 --> 01:13:01,440
çok detaya giren PowerPoint sunumuydu.
1088
01:13:02,040 --> 01:13:05,519
Bu sunum hazırlandığında
bu sunumu gördünüz mü?
1089
01:13:05,520 --> 01:13:06,440
Hayır.
1090
01:13:07,360 --> 01:13:09,919
Sunum neden sizin bile dâhil olmadığınız
1091
01:13:09,920 --> 01:13:13,079
Londra İtfaiyesi'nin
küçük bir grubuna gösterildi?
1092
01:13:13,080 --> 01:13:14,480
Bir fikrim yok.
1093
01:13:16,280 --> 01:13:20,280
Bu çok önemli belge ön cephede çalışan
itfaiyecilere gösterilmemişti.
1094
01:13:21,000 --> 01:13:24,240
İnsanlar bunun
kurumsal bir sorun olduğunu hemen anladı.
1095
01:13:25,080 --> 01:13:28,999
Sorun o gece itfaiyecilerin
bireysel hatalar yapması değildi.
1096
01:13:29,000 --> 01:13:31,039
DIŞ YANGIN YAYILIR
1097
01:13:31,040 --> 01:13:36,240
Yangın yerine gidip
"Bu cephe kaplaması yangını.
1098
01:13:36,920 --> 01:13:39,639
Bunu durduramayız. Hiç uğraşmayalım.
1099
01:13:39,640 --> 01:13:43,280
Binayı tahliye edelim"
diyecek kadar bilgili olsaydık,
1100
01:13:44,720 --> 01:13:48,560
böyle bir bilgi birikimimiz olsaydı
durum çok daha farklı olurdu.
1101
01:13:49,720 --> 01:13:55,240
Yine can kaybı olurdu.
Bu kadar çok olur muydu? Bilmiyorum.
1102
01:13:59,400 --> 01:14:02,559
GÜVENLİĞE DEĞER VERİYORUM
ÇÜNKÜ HAYATA DEĞER VERİYORUM
1103
01:14:02,560 --> 01:14:06,720
Başta görüşmeyi en çok istediğim tanıklar
Arconic çalışanlarıydı.
1104
01:14:08,920 --> 01:14:14,199
Testlere, uyarılara rağmen bu ürünü
piyasadan çekmeme kararını alan kişiler.
1105
01:14:14,200 --> 01:14:17,320
Onları görüp
"Bunu neden yaptınız?" demek istedim.
1106
01:14:18,800 --> 01:14:22,119
Arconic dev bir Amerikalı şirket
1107
01:14:22,120 --> 01:14:25,520
ama üç çalışanı
delil vermeyi kabul etmiyor.
1108
01:14:26,480 --> 01:14:30,919
Kamu soruşturmasına gelmeyen
Arconic tanıklarının
1109
01:14:30,920 --> 01:14:35,480
benim fikrimce
korkak şerefsizler olduğunu görmüş olduk.
1110
01:14:36,600 --> 01:14:41,759
Birleşik Krallık, kamu soruşturması için
kendi vatandaşlarını zorla getirebilir
1111
01:14:41,760 --> 01:14:45,760
ama Birleşik Krallık vatandaşı olmayanları
zorla getiremez.
1112
01:14:46,840 --> 01:14:49,639
Claude Wehrle gibi insanlardan
bir şey duymadık.
1113
01:14:49,640 --> 01:14:52,600
Onların cevaplaması gereken
pek çok soru var.
1114
01:14:53,920 --> 01:15:00,199
Ama Arconic'in gönderdiği,
toplu hâlde yayınlanan e-postalarda
1115
01:15:00,200 --> 01:15:04,039
Claude Wehrle konu hakkında
şu cümleleri kurmuş,
1116
01:15:04,040 --> 01:15:08,359
"Tanrı aşkına, o test bilgilerini
müşteriyle paylaşmayın."
1117
01:15:08,360 --> 01:15:10,040
O BELGELERİ PAYLAŞAMAZSINIZ
1118
01:15:10,760 --> 01:15:13,800
- Aman tanrım.
- Onlara nasıl yardım edecekler?
1119
01:15:14,920 --> 01:15:17,399
Şirketin üst yöneticileri personele
1120
01:15:17,400 --> 01:15:22,160
ürünün gerçek yangın performansını
çok gizli tutmasını söylüyor.
1121
01:15:23,360 --> 01:15:26,360
- O binada bebekler var!
- İnsanlar nerede?
1122
01:15:26,960 --> 01:15:30,040
Claude Wehrle
e-postalarda "Temiz değiliz" diyor.
1123
01:15:31,680 --> 01:15:33,800
Binadan çıkın!
1124
01:15:34,640 --> 01:15:37,719
Büyük bir şirket skandalı
gün yüzüne çıktı.
1125
01:15:37,720 --> 01:15:39,440
...GEÇMESİ İÇİN SİSTEMİ "DÜZENLEYEREK"
1126
01:15:39,960 --> 01:15:42,679
Bu bilgi kamunun eline geçerse
1127
01:15:42,680 --> 01:15:45,480
bu ürünleri
kimsenin almayacağını biliyorlardı.
1128
01:15:49,200 --> 01:15:52,040
"TEMİZ" DEĞİLİZ
1129
01:15:53,520 --> 01:15:56,639
Araştırırken Grenfell anlaşmasında
üst düzey bir yöneticinin
1130
01:15:56,640 --> 01:16:00,280
kaplamalar üzerine
yangın güvenlik raporu istediğini gördük.
1131
01:16:01,760 --> 01:16:04,960
Polietilen kaplamanın
12 metreden yüksek binalar için
1132
01:16:06,360 --> 01:16:09,680
uygun olmadığını,
alev damlacığı riski olduğunu öğrenmiş.
1133
01:16:11,840 --> 01:16:15,720
Bina yükseldikçe yangına dayanıklılığının
artması gerektiği söylemişler.
1134
01:16:18,040 --> 01:16:21,599
Şirketin Grenfell Tower'a
binlerce metrekare polietilen satıp
1135
01:16:21,600 --> 01:16:25,880
115 bin avro kazandığını öğrenmiş
ama güvenlikle ilgili bir soru yokmuş.
1136
01:16:28,800 --> 01:16:31,840
Karşımızdaki durum
1137
01:16:32,640 --> 01:16:36,199
kurumsal çok uluslu kültürün kara kalbi.
1138
01:16:36,200 --> 01:16:42,199
Kâr o kadar önemli oluyor ki
1139
01:16:42,200 --> 01:16:44,920
diğer her şey unutuluveriyor.
1140
01:16:46,720 --> 01:16:49,240
Grenfell'in ardındaki şirketler.
1141
01:16:50,360 --> 01:16:51,520
Arconic.
1142
01:16:52,320 --> 01:16:55,200
Celotex, yanıcı yalıtımı üreten şirket.
1143
01:16:56,360 --> 01:16:59,519
Kingspan adlı başka bir şirketle birlikte.
1144
01:16:59,520 --> 01:17:04,759
Tüm bu üreticiler Grenfell Tower'ın
inşasında kullanılan malzemeleri için
1145
01:17:04,760 --> 01:17:06,680
çok eleştiriliyor.
1146
01:17:07,680 --> 01:17:10,799
Soruşturmada kurbanlar
ve yakınlarını kaybedenler için
1147
01:17:10,800 --> 01:17:15,279
üçüncü parti uzman olmamı istediler,
görevim avukatlara yardım etmekti.
1148
01:17:15,280 --> 01:17:18,040
Yoğun süreçte
belgeleri incelememi istediler.
1149
01:17:18,640 --> 01:17:23,720
Kingspan'in 2015'te K15 adlı bir ürün
test ettiği ortaya çıktı.
1150
01:17:24,320 --> 01:17:28,760
Ama daha sonra
piyasaya sürülen ürün aynı değildi.
1151
01:17:29,640 --> 01:17:33,679
Arconic de Celotex de
Kingspan de bunu yapıyor.
1152
01:17:33,680 --> 01:17:35,439
Bana iyi bir örnek gösterin.
1153
01:17:35,440 --> 01:17:38,479
Doğru kararlar veren,
hikâyenin kahramanı olan
1154
01:17:38,480 --> 01:17:41,720
iyi birini gösterin,
bu hikâyede kahraman yok.
1155
01:17:42,240 --> 01:17:46,319
Bina boyunca hızla yayılan yangının
başlıca nedeni
1156
01:17:46,320 --> 01:17:49,480
polietilen, AKM cephe kaplaması.
1157
01:17:50,080 --> 01:17:52,639
Herkesin birbirini suçladığını düşündüm.
1158
01:17:52,640 --> 01:17:55,079
Bina dışındaki yangının en büyük sebebi
1159
01:17:55,080 --> 01:17:57,719
Arconic'in iç kısmı polietilenden oluşan
1160
01:17:57,720 --> 01:18:01,359
Reynobond alüminyum kaplama panelleridir.
1161
01:18:01,360 --> 01:18:05,279
Bu insanların hepsi haklıysa
ortada suçlayacak kimse yok demektir.
1162
01:18:05,280 --> 01:18:06,639
Sorun da bu.
1163
01:18:06,640 --> 01:18:09,560
Celotex ve Kingspan'in ürünlerinin
1164
01:18:10,160 --> 01:18:13,319
yüksek katlı binalarda
kullanılabileceğine dair
1165
01:18:13,320 --> 01:18:15,559
piyasaya güvence vermesi
1166
01:18:15,560 --> 01:18:19,080
Grenfell yangınına neden olan
hayati bir hatadır.
1167
01:18:19,640 --> 01:18:23,840
Tüm suç ne tek bir şirkette
ne de tek bir kişide.
1168
01:18:24,360 --> 01:18:26,239
Sistemik bir sorun bu.
1169
01:18:26,240 --> 01:18:28,680
Neden tek bir kişi bile çıkıp
1170
01:18:29,880 --> 01:18:33,279
"Bunu yapamayız.
Biz böyle insanlar değiliz" demedi?
1171
01:18:33,280 --> 01:18:35,279
GRENFELL
SONSUZA KADAR KALBİMİZDE
1172
01:18:35,280 --> 01:18:37,439
Soruşturmada ortaya çıktı ki
1173
01:18:37,440 --> 01:18:39,839
kamu güvenliği,
1174
01:18:39,840 --> 01:18:46,360
tarafların bireysel olarak
kâr peşinde koşması kadar önemli değildi.
1175
01:18:47,240 --> 01:18:48,799
Sorum şu,
1176
01:18:48,800 --> 01:18:53,119
Kiracı Yönetim Organizasyonu'nun
maliyeti düşürmek için
1177
01:18:53,120 --> 01:18:57,119
en ucuz cephe kaplamasını
araması doğru mu?
1178
01:18:57,120 --> 01:18:58,719
{\an8}En ucuzunu aramıyorduk.
1179
01:18:58,720 --> 01:19:01,639
{\an8}İnşaat ruhsatını
alabilecek bir şey arıyorduk.
1180
01:19:01,640 --> 01:19:07,159
Grenfell Tower sakinleriyle
Kiracı Yönetim Organizasyonu'nun arasının
1181
01:19:07,160 --> 01:19:08,959
pek iyi olmadığı doğru.
1182
01:19:08,960 --> 01:19:13,479
Bu rapor Kensington ve Chelsea
Kiracı Yönetim Organizasyonu'na
1183
01:19:13,480 --> 01:19:17,120
uzun süre önce yapılan şikâyetlerin
soruşturma raporu.
1184
01:19:17,720 --> 01:19:22,199
{\an8}"Pek çok kiracı, ev sahibi ve mülk sahibi
yıllardır şikâyet etmelerine rağmen
1185
01:19:22,200 --> 01:19:26,200
{\an8}Kiracı Yönetim Organizasyonu'nun
sorunları çözmediğini belirtiyor."
1186
01:19:26,720 --> 01:19:28,840
{\an8}Bu belgeyi daha önce gördünüz mü?
1187
01:19:29,400 --> 01:19:32,519
{\an8}Bana gönderildiğini hatırlamıyorum.
1188
01:19:32,520 --> 01:19:37,160
{\an8}Bana gönderilmişse de
detaylıca okuduğumu hatırlamıyorum.
1189
01:19:38,480 --> 01:19:42,279
Durumu anlayamadıklarını gözle görülüyor.
1190
01:19:42,280 --> 01:19:45,520
Bir tür hissizleşme, körlük oluşmuş.
1191
01:19:46,320 --> 01:19:53,120
Bay Daffarn'ın yangın güvenliği hakkında
bir şikâyetini sormak istiyorum.
1192
01:19:54,440 --> 01:19:57,799
Bu blog yazısını Kasım, 2016'da yazdık.
1193
01:19:57,800 --> 01:19:59,960
"KCKYO: Ateşle Oynamak."
1194
01:20:00,600 --> 01:20:02,879
"Grenfell Eylem Grubu
1195
01:20:02,880 --> 01:20:06,399
bu işlevsiz organizasyonun
kötü niyetli yönetimine
1196
01:20:06,400 --> 01:20:08,559
ışık tutacak tek şeyin
1197
01:20:08,560 --> 01:20:10,879
ciddi can kayıplarına yol açan
1198
01:20:10,880 --> 01:20:13,399
felaket boyutunda bir olay olmasının
1199
01:20:13,400 --> 01:20:18,080
son derece dehşet veren bir durum
olduğunu düşünüyor."
1200
01:20:20,880 --> 01:20:23,360
Bunu yangından altı ay önce yazdık.
1201
01:20:24,480 --> 01:20:26,879
Cevabınız birinci sayfada.
1202
01:20:26,880 --> 01:20:31,280
"Bay Daffarn felaket tellallığı yapıyor
ve bina sakinlerini korkutabilir."
1203
01:20:33,120 --> 01:20:36,359
Çalışanlar neler yazdığımızı görmesin diye
1204
01:20:36,360 --> 01:20:39,759
hem konsey hem de KCKYO sunucularında
1205
01:20:39,760 --> 01:20:43,999
Grenfell Eylem Grubu blog'umuza
erişimin engellendiğini öğrendik.
1206
01:20:44,000 --> 01:20:48,320
Bilgi işlem başkanına blog'u kaldırdım.
Yararı olmadığını düşündüm.
1207
01:20:50,960 --> 01:20:53,639
Camianın üyeleri
evleri olan insanlar değil de
1208
01:20:53,640 --> 01:20:55,440
sadece yönetilecek kişilerdi.
1209
01:20:56,720 --> 01:21:03,120
Eminim ki çoğu "Amacı neydi?
Tüm bunlar ne içindi?" diye düşünmüştür.
1210
01:21:08,360 --> 01:21:10,759
Soruşturma ilk başladığında
1211
01:21:10,760 --> 01:21:16,239
hükûmetin bu konuda sorulan
önemli soruların hiçbirini cevaplamamasına
1212
01:21:16,240 --> 01:21:18,400
şahsen çok sinirliydim.
1213
01:21:19,720 --> 01:21:21,560
Soruşturmada Brian Martin çağrıldı.
1214
01:21:22,240 --> 01:21:25,159
Grenfell'den önce neredeyse 20 yıldır
1215
01:21:25,160 --> 01:21:27,760
yangın güvenliğinden sorumlu bakandı.
1216
01:21:28,840 --> 01:21:30,119
"Ona şöyle dedim,
1217
01:21:30,120 --> 01:21:32,879
'Altı kişinin öldüğü
Lakanal House yangını
1218
01:21:32,880 --> 01:21:34,719
gecenin bir yarısı olsaydı
1219
01:21:34,720 --> 01:21:37,440
{\an8}can kaybı
10 ila 12 kat daha fazla olurdu.'
1220
01:21:37,960 --> 01:21:39,759
{\an8}Brian Martin şu cevabı verdi,
1221
01:21:39,760 --> 01:21:42,120
{\an8}'Deliller nerede, cesetleri göster.'"
1222
01:21:44,000 --> 01:21:47,319
"Deliller nerede,
cesetleri göster" dediniz mi?
1223
01:21:47,320 --> 01:21:48,759
Öyle bir şey söylemem.
1224
01:21:48,760 --> 01:21:53,999
Brian Martin yangın güvenliği konusunda
daha kararlı bir duruş sergileyebilirdi.
1225
01:21:54,000 --> 01:21:56,999
Özellikle Lakanal House yangınından sonra.
1226
01:21:57,000 --> 01:22:02,359
Adli tabibin gönderdiği
tavsiyelerin üzerinden geçeceğiz.
1227
01:22:02,360 --> 01:22:07,920
Ama belki de
daha pasif bir yaklaşım izledi.
1228
01:22:09,040 --> 01:22:10,879
Adli tabibe cevap vermeniz gerektiğini,
1229
01:22:10,880 --> 01:22:13,559
kıçını yalamanıza
gerek olmadığını söylemeniz
1230
01:22:13,560 --> 01:22:16,999
adli tabibin tavsiyelerine
nasıl baktığınızı gösteriyor.
1231
01:22:17,000 --> 01:22:20,480
Yani hiç ciddiye almadığınızı gösteriyor.
1232
01:22:21,800 --> 01:22:25,080
- Katılıyor musunuz?
- Kayıt dışı bir yorum elbette.
1233
01:22:27,720 --> 01:22:31,160
Denesek de
daha hızlı adım atmalarını sağlayamadık.
1234
01:22:32,640 --> 01:22:36,399
Böyle bir trajediyi önlemek için
daha fazlasını yapamamış olmak
1235
01:22:36,400 --> 01:22:38,040
şahsen benim için...
1236
01:22:38,680 --> 01:22:41,760
Evet, bunu kabullenmeye çalışıyorum.
1237
01:22:42,960 --> 01:22:45,280
O zaman dinlemek istemediler.
1238
01:22:46,920 --> 01:22:49,960
Son birkaç aydır delilleri inceliyorum.
1239
01:22:51,080 --> 01:22:53,880
Bu yangına engel olabileceğim
1240
01:22:54,400 --> 01:22:58,719
birkaç fırsat olduğunu açıkça anladım.
1241
01:22:58,720 --> 01:23:04,079
Bunun sonucunda
bakanlıktaki tek hata noktası oldum.
1242
01:23:04,080 --> 01:23:09,039
Bu yüzden bu yangına
engel olamadığımızı düşünüyorum.
1243
01:23:09,040 --> 01:23:11,480
Bunun için gerçekten çok üzgünüm.
1244
01:23:13,760 --> 01:23:17,360
Martin'in kendine tek hata noktası
demesine katılıyor musunuz?
1245
01:23:19,560 --> 01:23:22,080
İlginç. Pek sayılmaz.
1246
01:23:24,760 --> 01:23:28,040
Bana sorarsanız
suçlanacak başka kişiler de var.
1247
01:23:29,360 --> 01:23:31,000
Tanrı'ya yemin ederim ki...
1248
01:23:31,600 --> 01:23:36,519
Eric Pickles, Grenfell'den önce
yangın güvenliğinden sorumlu bakandı.
1249
01:23:36,520 --> 01:23:37,920
...doğruyu söyleyeceğim.
1250
01:23:38,880 --> 01:23:41,679
Kamu soruşturmasında delil sunan herkesin
1251
01:23:41,680 --> 01:23:45,519
amacın gerçeğe ulaşmak olduğunu anlaması
bence çok önemli.
1252
01:23:45,520 --> 01:23:49,279
İnsanlar delil sunarken
hayatını kaybeden insanlar olduğu için
1253
01:23:49,280 --> 01:23:52,480
böyle bir soruşturma yapıldığını da
göz önüne almalı.
1254
01:23:53,080 --> 01:23:56,120
{\an8}İstediğiniz kadar soru sorabilirsiniz
1255
01:23:56,840 --> 01:23:59,399
{\an8}ama saygısızlık etmeden
hatırlatmak isterim,
1256
01:23:59,400 --> 01:24:02,319
bu sabah biteceğine söz vermiştiniz.
1257
01:24:02,320 --> 01:24:03,719
DELİL SUNMANIN 2. GÜNÜ
1258
01:24:03,720 --> 01:24:06,799
Bu soruşturma için programımı değiştirdim.
1259
01:24:06,800 --> 01:24:09,959
Çok yoğun bir günüm var,
birileriyle görüşeceğim
1260
01:24:09,960 --> 01:24:12,159
ama bu soruşturma hepsinden önemli.
1261
01:24:12,160 --> 01:24:15,080
Ama vaktinizi akıllıca kullanmanızı
rica ederim.
1262
01:24:19,040 --> 01:24:20,000
Evet.
1263
01:24:21,280 --> 01:24:23,639
Lort Pickles'a Grenfell'den yıllar önce
1264
01:24:23,640 --> 01:24:24,999
deregülasyon isteyen,
1265
01:24:25,000 --> 01:24:28,519
sağlık ve emniyet kurallarının
kaldırılmasını isteyen
1266
01:24:28,520 --> 01:24:30,640
Muhafazakâr Parti soruldu.
1267
01:24:31,760 --> 01:24:34,439
Ben başbakan olmadan önce
1268
01:24:34,440 --> 01:24:38,279
dönemin hükûmeti
olabildiğince çok regülasyon kaldırmaya
1269
01:24:38,280 --> 01:24:40,040
son derece istekliydi.
1270
01:24:41,720 --> 01:24:45,879
Soruşturmadan gördüğümüz üzere
1271
01:24:45,880 --> 01:24:48,439
pek çok kişi o regülasyonların
1272
01:24:48,440 --> 01:24:53,640
insanların güvenliği için
ne kadar önemli olduğunu anlamıyordu.
1273
01:24:55,600 --> 01:25:01,879
Hatta bakanlığınızın gündemi
her zaman deregülasyondu.
1274
01:25:01,880 --> 01:25:04,719
Bu yüzden can güvenliği için
gerekli kontroller
1275
01:25:04,720 --> 01:25:06,960
ve denge mekanizmaları eksik kaldı.
1276
01:25:08,680 --> 01:25:10,480
Bence hoş bir yorum değil.
1277
01:25:11,080 --> 01:25:16,040
Fazla duygusallaşmadan
şunu söyleyebilirim,
1278
01:25:17,440 --> 01:25:19,240
İncil üzerine yemin ettim lan.
1279
01:25:19,800 --> 01:25:21,360
İncil üzerine yemin ettim.
1280
01:25:22,400 --> 01:25:23,400
Ben Hristiyan'ım.
1281
01:25:23,920 --> 01:25:27,639
Grenfell'de yaşananlar için
bir regülasyon vardı
1282
01:25:27,640 --> 01:25:30,479
ama ne yazık ki amaca uygun değildi.
1283
01:25:30,480 --> 01:25:34,840
İşini yapamadı
çünkü şirketler bir açık bulmayı başardı.
1284
01:25:41,440 --> 01:25:43,840
Gözden asla kaçırmamalıyız, burada konu
1285
01:25:45,560 --> 01:25:48,160
deregülasyon, bir kaldırıp
bir eklemek değil.
1286
01:25:51,280 --> 01:25:55,920
Nihayetinde her şey Grenfell yangınında
1287
01:25:56,600 --> 01:26:01,119
hayatını kaybeden
o isimsiz 96 kişiye geliyor.
1288
01:26:01,120 --> 01:26:03,160
Düşünmemiz gereken onlar.
1289
01:26:04,600 --> 01:26:07,879
Herkesin bildiği gibi
Grenfell Tower'ın 72 sakini öldü.
1290
01:26:07,880 --> 01:26:11,919
Doksan altı kişinin öldüğü olay
Hillsborough felaketiydi.
1291
01:26:11,920 --> 01:26:13,959
72
SONSUZA DEK GRENFELL
1292
01:26:13,960 --> 01:26:17,680
Bu olaya önem veren kimse
72 kişi öldüğünü unutmaz.
1293
01:26:18,720 --> 01:26:22,079
Önem vermiyorsanız evet,
kaç kişinin öldüğünü unutursunuz.
1294
01:26:22,080 --> 01:26:25,919
İşçi sınıfından kişilerin öldüğü
diğer felaketlerle karıştırırsınız.
1295
01:26:25,920 --> 01:26:28,159
GRENFELL
SONSUZA KADAR KALBİMİZDE
1296
01:26:28,160 --> 01:26:31,920
Her birinin bir yaşamı,
bir yaşam beklentisi vardı.
1297
01:26:33,480 --> 01:26:36,960
Bu yangın evlerine dışarıdan girdi.
1298
01:26:37,480 --> 01:26:40,240
Ve bana sorarsanız bu,
1299
01:26:41,080 --> 01:26:44,040
evrensel bir dehşetin
hayata müdahalesidir.
1300
01:26:46,040 --> 01:26:49,040
Hepimizin ders çıkarması gereken
çok şey var.
1301
01:26:50,120 --> 01:26:55,159
Benim için en önemli sorunlardan biri
ülkede belli bir kesim insanın
1302
01:26:55,160 --> 01:26:57,519
yaşadığı evlerin bile
1303
01:26:57,520 --> 01:27:01,519
belli açılardan
diğer insanların evlerine göre
1304
01:27:01,520 --> 01:27:04,560
ikinci sınıf görülmesiydi.
1305
01:27:06,920 --> 01:27:11,039
Yetkililerin insanlara
ikinci sınıf vatandaş muamelesi yaptığını
1306
01:27:11,040 --> 01:27:12,360
defalarca gördük.
1307
01:27:13,640 --> 01:27:16,839
Umarım Grenfell trajedisinden sonra
1308
01:27:16,840 --> 01:27:19,360
bu bakış açısını silebiliriz.
1309
01:27:22,560 --> 01:27:26,719
312 gün ve 300 bin belge sonra
1310
01:27:26,720 --> 01:27:28,520
soruşturma bitti.
1311
01:27:30,040 --> 01:27:32,840
Başkanın raporunda tavsiyeler sunulacak.
1312
01:27:33,480 --> 01:27:36,680
Ama şimdilik
ailelerin yapabileceği tek şey beklemek.
1313
01:27:40,560 --> 01:27:45,440
Binanın dışında her ayın 14'ünde
küçük buluşmalar düzenlenmeye başlandı.
1314
01:27:47,240 --> 01:27:50,440
Sonra yangının yıl dönümünde
büyük bir yürüyüş yapıldı.
1315
01:27:52,320 --> 01:27:55,319
Topluluğun "Hâlâ buradayız.
1316
01:27:55,320 --> 01:27:58,440
Hâlâ adalet bekliyoruz"
dediği bir protesto.
1317
01:28:01,440 --> 01:28:04,360
Sosyal medyaya bakmaya başladım.
1318
01:28:05,080 --> 01:28:10,360
Uzun zamandır konuşmadığım
bir arkadaşımdan gelen bir mesaj gördüm.
1319
01:28:11,280 --> 01:28:12,280
Sonra
1320
01:28:13,760 --> 01:28:17,480
yangında aradığım kişinin
onun yeğeni olduğunu fark ettim.
1321
01:28:23,760 --> 01:28:28,399
Aşağı inmektense dumanlardan kaçmak için
1322
01:28:28,400 --> 01:28:31,240
yukarı çıktığını yavaş yavaş anladım.
1323
01:28:32,640 --> 01:28:34,280
Binanın tepesine çıkmış
1324
01:28:36,000 --> 01:28:39,040
ve 23. katta ölmüştü.
1325
01:28:43,720 --> 01:28:46,160
Tüm dünyam başıma yıkıldı.
1326
01:28:48,840 --> 01:28:54,320
{\an8}JESSICA URBANO RAMIREZ
12 YAŞINDA
1327
01:28:56,640 --> 01:29:00,720
Kadınları ve çocukları yatağa yatırmış.
1328
01:29:01,200 --> 01:29:05,759
Belki de ölen son kişi oymuş.
1329
01:29:05,760 --> 01:29:09,800
Cesedi yatağın ayakucunda bulundu.
1330
01:29:10,520 --> 01:29:12,360
Yerde oturur hâlde.
1331
01:29:13,800 --> 01:29:17,799
İnsanları teselli ettiğini
buradan biliyoruz.
1332
01:29:17,800 --> 01:29:21,520
Çok iyi kalpli bir insandı.
1333
01:29:23,160 --> 01:29:26,319
{\an8}Sonuna kadar insanlarla ilgilenmiştir.
1334
01:29:26,320 --> 01:29:28,600
{\an8}RAY "MOSES" BERNARD
63 YAŞINDA
1335
01:29:31,400 --> 01:29:32,760
Onları çok düşünüyorum.
1336
01:29:35,360 --> 01:29:39,160
Kaybettiğimiz, kurtaramadığımız insanları
daha sonradan tanıdım.
1337
01:29:40,160 --> 01:29:41,400
Bunu hiç yapmamıştım.
1338
01:29:43,320 --> 01:29:45,440
Çok zor bir şeydi.
1339
01:29:46,120 --> 01:29:50,640
{\an8}ZAINAB DEEN
32 YAŞINDA
1340
01:29:51,680 --> 01:29:56,640
{\an8}JEREMIAH DEEN
2 YAŞINDA
1341
01:29:58,080 --> 01:30:02,800
Başka seçeneği kalmamıştı,
tek şansı pencereden kaçmaktı.
1342
01:30:03,760 --> 01:30:07,400
Birbirine bağladığı çarşaflarla
aşağı inmeye çalıştı.
1343
01:30:08,560 --> 01:30:12,279
Ama aşağı kadar uzatabildiğini sanmıyorum.
1344
01:30:12,280 --> 01:30:15,400
Bu yüzden pencereden düştü.
1345
01:30:17,880 --> 01:30:21,199
{\an8}Pencereden atlamayı deniyorsa
umudunu yitirmiş demektir.
1346
01:30:21,200 --> 01:30:23,079
{\an8}MOHAMMAD ALHAJ ALI
24 YAŞINDA
1347
01:30:23,080 --> 01:30:26,640
{\an8}Ölümünden sorumlu olan herkese karşı
son derece öfkeliyim.
1348
01:30:31,520 --> 01:30:35,520
Yangından sonra
King's College Hastanesi'ne götürüldük.
1349
01:30:36,760 --> 01:30:39,440
Doktorlar benimle
konuşmak istediğini söyledi.
1350
01:30:41,280 --> 01:30:45,320
Andreia ve bebek arasında
bir tercih yapmam gerektiğini söylediler.
1351
01:30:49,880 --> 01:30:54,320
"Bu şartlar altında
annenin tarafını tutuyoruz" dediler.
1352
01:30:55,360 --> 01:30:58,200
"Anlıyorum, bunu yapmanız gerek" dedim.
1353
01:30:58,720 --> 01:31:01,920
O an Logan'ın vefat ettiğini söylediler.
1354
01:31:08,720 --> 01:31:10,680
Yetmiş iki kişi öldü.
1355
01:31:13,040 --> 01:31:16,439
On sekizi çocuktu.
1356
01:31:16,440 --> 01:31:19,240
Aralarında oğlum da var,
en küçük kurban o.
1357
01:31:20,720 --> 01:31:24,680
Tüm gelecekleri ellerinden alındı.
1358
01:31:28,440 --> 01:31:31,879
{\an8}Bir varmış bir yokmuş, teknede...
1359
01:31:31,880 --> 01:31:33,399
{\an8}MEHDİ EL-WAHABİ
8 YAŞINDA
1360
01:31:33,400 --> 01:31:35,279
{\an8}...bir çocuk varmış.
1361
01:31:35,280 --> 01:31:38,120
{\an8}Sonsuza dek mutlu yaşamış.
1362
01:31:41,400 --> 01:31:44,840
{\an8}NUR HUDA EL-WAHABI
15 YAŞINDA
1363
01:31:47,560 --> 01:31:51,280
{\an8}ISAAC PAULOS
5 YAŞINDA
1364
01:31:52,000 --> 01:31:57,160
YAHYA HASHIM
13 YAŞINDA
1365
01:31:57,680 --> 01:32:01,080
{\an8}YAQUB HASHIM
6 YAŞINDA
1366
01:32:04,160 --> 01:32:09,560
FIRDAWS HASHIM
12 YAŞINDA
1367
01:32:17,400 --> 01:32:19,760
İnsan bir bakıma suçlu hissediyor.
1368
01:32:23,400 --> 01:32:27,399
Ben burada yaşadığım,
hayatıma devam ettiğim,
1369
01:32:27,400 --> 01:32:28,760
onlar edemediği için...
1370
01:32:32,760 --> 01:32:33,960
...suçlu hissediyorum.
1371
01:32:37,360 --> 01:32:38,959
4 EYLÜL 2024
1372
01:32:38,960 --> 01:32:41,559
Grenfell Tower yangınından yedi yıl sonra
1373
01:32:41,560 --> 01:32:46,119
felakete neyin sebep olduğunu açıklayacak
nihai rapor yayınlanacak.
1374
01:32:46,120 --> 01:32:49,439
Bu soruşturmanın maddi
veya manevi ceza yaptırımı yok.
1375
01:32:49,440 --> 01:32:52,400
Bunun için
muhtemelen ayrı ceza davaları açılacak.
1376
01:32:57,640 --> 01:32:59,680
Başkan birazdan konuşacak.
1377
01:33:01,400 --> 01:33:04,359
Hepsi aynı oranda sorumlu değil
1378
01:33:04,360 --> 01:33:07,680
ama hepsi bir şekilde sebep oldu.
1379
01:33:08,400 --> 01:33:10,479
Çoğunlukla liyakatsizlikleri,
1380
01:33:10,480 --> 01:33:14,239
bazen de yalancılıkları,
açgözlülükleri yüzünden.
1381
01:33:14,240 --> 01:33:17,159
Grenfell felaketinin
kan donduran nihai raporu.
1382
01:33:17,160 --> 01:33:21,679
Hayal edilemeyecek derecede
büyük ihmalkârlıklar var.
1383
01:33:21,680 --> 01:33:24,799
"Kaçınılabilir" kelimesi
insanı gerçekten sarsıyor.
1384
01:33:24,800 --> 01:33:28,079
Aileler cezai kovuşturma istiyor
1385
01:33:28,080 --> 01:33:31,599
ama bunun
uzun yıllar süreceği cevabını aldılar.
1386
01:33:31,600 --> 01:33:35,520
Sorumlular serbestçe dolaşırken
onlar hayatını duraksamaya aldı.
1387
01:33:36,400 --> 01:33:39,320
Soruşturmada 58 tavsiye yapıldı.
1388
01:33:40,280 --> 01:33:43,880
Listenin başında inşaat yönetmeliğinin
değiştirilmesi geliyor.
1389
01:33:48,800 --> 01:33:52,079
Şimdi mikrofonu Pete Apps'e veriyorum.
1390
01:33:52,080 --> 01:33:56,639
Pete bu camianın adalet mücadelesine,
adalet çağrısına yangından beri,
1391
01:33:56,640 --> 01:33:59,519
yedi yıldır destek olan bir gazeteci.
1392
01:33:59,520 --> 01:34:01,400
Ona bir alkış alalım.
1393
01:34:08,040 --> 01:34:12,239
Buradaki çoğu insan gibi
bu sessiz yürüyüşlere
1394
01:34:12,240 --> 01:34:13,640
yedi yıldır geliyorum.
1395
01:34:14,960 --> 01:34:18,800
Her yürüyüşte hep 72 isim okunur.
1396
01:34:21,200 --> 01:34:23,680
Ama bugün size başka isimler vereceğim.
1397
01:34:24,280 --> 01:34:27,840
Çoğunun unutmamızı istediği
ama asla unutmayacağımız isimler.
1398
01:34:29,080 --> 01:34:31,480
Yerel konseyi unutmayın.
1399
01:34:32,280 --> 01:34:34,479
"Grenfell kurbanlarının yakınlarından
1400
01:34:34,480 --> 01:34:36,919
ve hayatta kalanlardan
tüm kalbimle özür diliyorum.
1401
01:34:36,920 --> 01:34:39,079
Onları dinleyemedik ve koruyamadık."
1402
01:34:39,080 --> 01:34:41,999
Konsey soruşturmadan çıkan
ilk önerileri uyguladı
1403
01:34:42,000 --> 01:34:44,359
ve kalanları uygulamak için çalışıyor.
1404
01:34:44,360 --> 01:34:46,999
Konsey işleyişinin
bağımsız şekilde denetlenmesi
1405
01:34:47,000 --> 01:34:49,960
ve konseyin hesap vermesi için
bir danışma kurulu oluşturulacak.
1406
01:34:50,720 --> 01:34:52,279
Londra İtfaiyesi'ni unutmayın.
1407
01:34:52,280 --> 01:34:56,479
Londra İtfaiyesi, Grenfell'in
ülkedeki en zor yangın olduğunu söylüyor.
1408
01:34:56,480 --> 01:34:59,599
Bu yangın itfaiyenin eğitimini,
ekipmanlarını, ilkelerini değiştirdi
1409
01:34:59,600 --> 01:35:00,959
ve hâlâ ders çıkarıyorlar.
1410
01:35:00,960 --> 01:35:04,320
Soruşturmadan çıkan ilk öneriler uygulandı
ve diğerleri için çalışılıyor.
1411
01:35:05,520 --> 01:35:08,560
Açıkçası bunun
tekrar yaşanabileceğine eminim.
1412
01:35:11,080 --> 01:35:14,799
Kimlerin hapse gireceğini hâlâ bilmiyoruz.
1413
01:35:14,800 --> 01:35:19,160
O yüzden şu an
arafta kalmış gibi hissediyorum.
1414
01:35:19,760 --> 01:35:22,559
Eric Pickles soruşturmadaki
tavrından dolayı özür diledi.
1415
01:35:22,560 --> 01:35:25,799
"Ölüler istatistik değildir.
Hepimiz tarafından saygıyla anılır."
1416
01:35:25,800 --> 01:35:29,280
Bu belgesel için yorum yapmadı.
2018'de Lortlar Kamarası'na yükseldi.
1417
01:35:30,600 --> 01:35:32,079
KCKYO'yu unutmayın.
1418
01:35:32,080 --> 01:35:34,279
"Bu trajedinin
hayatını kaybedenler, yaşayanlar
1419
01:35:34,280 --> 01:35:37,999
ve Grenfell camiası üzerindeki
korkunç etkisinin farkındayız.
1420
01:35:38,000 --> 01:35:41,280
Kiracı Yönetim Organizasyonu'nun
payı olduğu için özür dileriz."
1421
01:35:43,680 --> 01:35:46,360
Çok zaman geçti
ama değişen çok az şey var.
1422
01:35:46,880 --> 01:35:48,600
Grenfell'in olayı bu.
1423
01:35:49,600 --> 01:35:55,239
Vatandaşlarına böyle muamele edeceğini
hiç düşünmeyeceğimiz bir ülkede yaşanan,
1424
01:35:55,240 --> 01:35:59,440
yürek parçalayan,
akılalmaz bir zulüm hikâyesi.
1425
01:36:01,280 --> 01:36:02,760
Kingspan'i unutmayın.
1426
01:36:04,240 --> 01:36:07,719
"Raporda yangının yayılmasındaki
asıl sebebin yalıtım türü değil de
1427
01:36:07,720 --> 01:36:11,239
Kingspan'in üretmediği
polietilen AKM cephe kaplaması olduğu
1428
01:36:11,240 --> 01:36:12,519
açıkça belirtiliyor.
1429
01:36:12,520 --> 01:36:15,440
K15 ürününün
uygun sistemlerde kullanımı güvenlidir."
1430
01:36:16,280 --> 01:36:17,479
Celotex'i unutmayın.
1431
01:36:17,480 --> 01:36:20,159
"Testlerde görülene göre
bu yalıtım malzemesi
1432
01:36:20,160 --> 01:36:21,839
Grenfell'de kullanılanın aksine
1433
01:36:21,840 --> 01:36:25,400
yanmaz cephe kaplamasıyla
güvenli şekilde kullanılabilir."
1434
01:36:26,280 --> 01:36:31,360
İnsan hayatı kârdan daha önemli olana dek
hiçbir şey asla değişmeyecek.
1435
01:36:32,400 --> 01:36:35,599
Üzerinde hâlâ
yanabilir cephe kaplaması olan
1436
01:36:35,600 --> 01:36:38,000
binlerce bina var.
1437
01:36:40,360 --> 01:36:41,760
Arconic'i unutmayın.
1438
01:36:42,240 --> 01:36:44,599
"Bu ürün yapı malzemesi olarak
güvenle kullanılabilir
1439
01:36:44,600 --> 01:36:46,279
ve Birleşik Krallık'ta satılabilir.
1440
01:36:46,280 --> 01:36:48,239
AAP, sertifikalandırma kurulundan,
1441
01:36:48,240 --> 01:36:50,880
müşteriden
veya kamudan bilgi saklamamıştır."
1442
01:36:51,560 --> 01:36:55,759
Claude Wehrle, Rydon
ve Brian Martin bu belgesel için
1443
01:36:55,760 --> 01:36:57,280
bir yorumda bulunmadı.
1444
01:36:59,080 --> 01:37:04,079
Adalet sadece diğer binalarda bulunan
tehlikeli kaplamaların
1445
01:37:04,080 --> 01:37:05,959
kaldırılması demek değildir.
1446
01:37:05,960 --> 01:37:10,279
O kuruluşların karar mercilerinin
1447
01:37:10,280 --> 01:37:13,480
kardeşimin ve diğer 71 kurbanın ölümünden
1448
01:37:14,560 --> 01:37:18,320
sorumlu tutulması demektir.
1449
01:37:19,960 --> 01:37:21,800
Yanınıza kâr kaldı sanmayın.
1450
01:37:23,200 --> 01:37:27,720
İsimlerinizi aklımızda
ve dilimizde tutacağız.
1451
01:37:29,080 --> 01:37:34,159
Ta ki kalbimizde yaşattığımız
o 72 isim için adalet sağlanana dek.
1452
01:37:34,160 --> 01:37:35,560
Çok teşekkürler.
1453
01:37:43,120 --> 01:37:45,599
Birleşik Krallık hükûmeti
soruşturmanın bulgularını,
1454
01:37:45,600 --> 01:37:47,239
ve sorunları kabul ediyor.
1455
01:37:47,240 --> 01:37:49,799
Bu belgeselin çekildiği dönemde
yüz binlerce insan hâlâ
1456
01:37:49,800 --> 01:37:52,439
tehlikeli cephe kaplamasına sahip
binalarda oturuyor.
1457
01:37:52,440 --> 01:37:55,880
Yerinde kal kuralı Birleşik Krallık'taki
yüksek binalarda hâlâ uygulanıyor.
1458
01:37:58,160 --> 01:38:00,480
Tek istediğimiz adalet.
1459
01:38:03,560 --> 01:38:06,120
Çok bir şey istediğimizi düşünmüyorum.
1460
01:38:12,920 --> 01:38:16,279
2017 Grenfell yangını için
cezai soruşturma devam ediyor.
1461
01:38:16,280 --> 01:38:22,600
Bu belgeselin çekildiği döneme kadar
kimse tutuklanmadı.
1462
01:38:25,240 --> 01:38:32,200
{\an8}GRENFELL'DE KAYBEDİLEN 72 CANIN ANISINA
1463
01:40:19,880 --> 01:40:24,880
Alt yazı çevirmeni: Ömür Gencer