Downloaded from YTS.LT
Elk jaar kijken we opnieuw naar het verhaal van de eerste kerst.
Official YIFY movies site: YTS.LT
Bedankt.
Misschien weet je er iets van, of misschien juist heel veel.
Ik dacht dat ik veel wist.
Net als velen van jullie was ik een kind...
toen ik voor het eerst de Bijbelverhalen en over de wonderen hoorde.
Een van mijn eerste Kerstmissen leek groter dan alles.
Ik denk dat ik ongeveer vier was...
toen ik herder was in de kerstopvoering van onze kerk.
Voor mijn acteerdebuut moest ik één ding zeggen.
'Hoor.' Ik wist precies wat ik moest zeggen...
maar zag niet of de ster was verschenen...
omdat m'n enorme tulband over m'n ogen was gezakt.
Het toneelstuk ging verder, maar ik liet m'n grote moment niet wegglippen.
Het maakte niet uit waar we waren.
Ik wees omhoog en riep mijn tekst zo hard als ik kon...
waardoor het toneelstuk even stillag.
M'n moeder moest er vast wel om lachen.
M'n vader niet.
Maar het stuk ging door en het jaar erna was ik een Wijze.
Toen kon ik het cadeau voor Jezus niet uitspreken.
Wierook.
Ik vind het nog steeds moeilijk. Het rolt niet lekker van m'n tong.
Ik ben die avonden en de toneelstukken nooit vergeten.
Die liedjes die we zongen zijn me altijd bijgebleven.
Je kunt Kerstmis zien als de drukste tijd van het jaar.
Alles gaat zo snel.
We denken aan de Kerstman, rendieren...
versieringen voor het huis, pakjes onder de boom, familie en vrienden.
Deze periode heeft veel fijne elementen.
Maar laten we Christus niet vergeten.
Ruim een derde van de wereldbevolking gelooft dat Jezus...
een van de belangrijkste mensen ooit was.
Ze noemen hem al 2000 jaar Verlosser en Heer.
Maar hoe is het begonnen? Wat is het echte verhaal?
Het verhaal wordt vaak afgebeeld...
als een baby die geboren wordt in een schuur en omringd door dieren.
Maar er is nog een versie.
Die begint met een zwangere, ongehuwde tiener...
een beschaamde minnaar...
en een hachelijke reis, gevolgd door een geboorte in een donkere grot.
De komst van Jezus in onze wereld liep anders dan wat de mensen verwachtten.
Heel anders dan de versie die ik speelde toen ik vier was.
Of je nu gelooft of sceptisch bent...
of gewoon nieuwsgierig naar het echte verhaal...
ik nodig je uit om met mij terug te gaan naar de eerste Kerstmis.
JUDEA, GALILEA, ROMEINSE RIJK
Ons verhaal begint in het obscure binnenland van het Romeinse Rijk.
Het leven was simpel en draaide om traditie en familie.
Nazaret was een klein dorp met een paar honderd inwoners.
Het kan heel goed dat Maria en Jozef samen zijn opgegroeid.
De twee jeugdvrienden zetten nu een grotere stap.
Dit is geen huwelijk, maar bijna net zo belangrijk.
Een verloving.
En wie vraagt of hij zich met mijn dochter Maria mag verloven?
Ik, Jozef, zoon van Heli, afstammeling van het Huis van David.
En wat, Jozef, zoon van Heli, is de bruidsprijs voor deze verloving?
210 zilveren Tyrische sjekels.
Ik, Joachim...
vader van Maria...
accepteer.
De jonge Maria was oud genoeg om zwanger te raken.
In het jodendom was de huwelijksleeftijd...
voor vrouwen vrij jong, zo'n 12 tot 14 jaar oud.
Er werd een verlovingscontract getekend.
Dit stel zou nu niet oud genoeg zijn om te stemmen...
maar toen moest je snel volwassen worden.
Jozef moest z'n aanstaande bruid verzorgen en beschermen.
De verlovingstijd was om te bewijzen dat hij dat kon.
Het lijkt zeker dat ze verliefd waren.
Was je nerveus?
Een beetje, maar ik heb vaak geoefend, dus...
Heb je hardop geoefend? Voor mij? Wat lief.
Maria, kunnen we al trouwen? - Jozef, kijk eens om je heen.
Iedereen werkt hard aan ons bruiloftsfeest.
De wijn is pas over drie maanden klaar. - Drie maanden?
We hebben geen wijn nodig.
Na een jaar sparen, kun je heus nog wel drie maanden wachten.
Precies. Een heel jaar.
Geduld leidt tot veel begrip, maar ongeduld leidt tot domme fouten.
Er is geen versie van ons die fout is.
De kleine Hebreeuwse natie Judea was slechts een van de vele naties...
onder de voet van het machtige Rome, geleid door keizer Caesar Augustus.
Dit rijk van 45 miljoen mensen had zich uitgebreid...
van het huidige Engeland in het westen tot het huidige Irak in het oosten.
Ze waren de grootste macht in de wereld tot dan toe.
Bij decreet van Caesar Augustus, keizer van het Romeinse Rijk...
moet iedereen zich registreren in hun geboorteplaats...
voor de volkstelling van Quirinius. De registratie begint bij zonsopgang.
Rome moest af en toe tellen hoeveel mensen zich in hun regio bevonden.
Het was een enorme onderneming.
Een precies getal leverde meer belasting op.
Rome liet mensen elke god aanbidden die ze wilden...
zolang ze Caesar als heer erkenden.
Half-Assyrische, half-Joodse Samaritanen werden gebruikt als handhavers.
Joden en Samaritanen haatten elkaar.
Galileese wijn.
Deze is gereserveerd.
Het lijkt erop, jongen...
dat je een lesje moet leren.
Een goede burger van Rome moet vrijgevig zijn naar de staat...
in al z'n zegeningen.
Laten we een ritje maken.
Nee. - Maria.
Laat m'n dochter vrij.
Panthera. Genoeg.
Stom beest. Geen wonder dat ze jullie haten.
Ga helpen bij de telling.
JERUZALEM, HOOFDSTAD VAN JUDEA
Judea was al eerder veroverd door buitenlandse indringers.
Maar niemand was zo lang aan de macht geweest.
Judea werd geregeerd door een marionet van de Romeinen.
Hij knapte hun vuile werk op.
De Koning der Joden noemde zichzelf Herodes de Grote.
Herodes was koning, maar geen onafhankelijke koning...
zoals we die nu kennen.
Je zou hem een cliëntkoning kunnen noemen.
Rome had alle macht.
Herodes moest het Joodse volk onderdrukken met intimidatie en wreedheid.
Herodes was door en door cynisch.
Dat wil zeggen dat hij geen eerbied voelde voor welke god dan ook...
of het nu de God van Israël was of de heidense Romeinse goden.
Herodes bouwde grote bouwwerken die z'n Romeinse meesters rijkdom brachten.
Josephus schreef dat het goed mogelijk was dat Herodes gek was.
Herodes leefde naar de dood.
Hij stond bekend om z'n grote ego en gouden kroon...
en had chronische pijn die z'n mentale toestand beïnvloedde.
Herodes is paranoïde en wreed en doet alles om z'n troon te behouden.
De gevaarlijkste soort vechter.
Vader. U wilde me spreken?
Antipater.
Goed.
Kom erbij, zoon.
Vader.
Kan ik iets voor u doen?
Ja.
Er is wel iets.
Ik hoorde geruchten over een complot om me te vergiftigen.
Vader, dat is niet waar.
Hoe kan ik u m'n trouw tonen?
Er is één manier waarop je me gerust kunt stellen.
Wat u maar wilt.
Domme jongen.
Herodes was paranoïde.
Herodes' kwaadaardige zus Salome begon geruchten te verspreiden.
Nee.
Wat heb je gedaan?
Dus Herodes gelooft dat twee van zijn zoons met Mariamne...
die de meest waarschijnlijke troonopvolgers waren...
probeerden om hem weg te werken om het over te nemen.
Hij is onze zoon. Je zoon.
Je eigen vlees en bloed.
Augustus zei ooit:
'Je kunt beter Herodes' varken zijn dan z'n zoon.'
De naam Maria was de meest voorkomende naam voor Joodse vrouwen.
Een tienermeisje met een laag inkomen dat een gewone dag beleeft.
Maar deze dag was allesbehalve gewoon en ze was niet zo maar een Maria.
Gegroet, Maria.
De Heer is met je.
De engel Gabriël van God...
bracht de boodschap naar de Heilige Moeder.
Wees niet bang, Maria.
God heeft je zijn gunst geschonken.
Dit was een bijzonder moment, want in de geschiedenis van de verlossing...
is het altijd zo dat wanneer een mens in contact komt met een engel...
de mens eerbied toont voor de engel...
omdat de engel schittert van genade...
omdat de engel God in het echt ziet.
Rustig maar.
In de Bijbel zie je dat Gabriël een boodschap komt brengen.
En er is altijd een verhaallijn dat de Heer zal werken...
op een manier die je niet verwacht.
Dus als Gabriël bij Maria verschijnt...
zie je een tiener die nieuws krijgt dat de mensheid zal veranderen.
Je zult zwanger worden en een zoon baren.
Je moet hem Jezus noemen.
Hij zal een groot man worden en Zoon van de Allerhoogste worden genoemd.
God zal hem de troon van zijn vader David geven.
Tot in eeuwigheid zal hij koning zijn van Israël.
Aan zijn koningschap komt geen einde.
Hoe zal dat gebeuren? Ik ben nog maagd.
De heilige Geest komt over je en de kracht van de Allerhoogste zal je bedekken.
Daarom zal het kind dat geboren wordt, heilig worden genoemd en Zoon van God.
De Heer wil ik dienen: laat er met mij gebeuren wat u hebt gezegd.
Maria vraagt: 'God, waarom heeft u mij gekozen?
Ik ben uw nederige dienares. Ik ben niet bijzonder.
Ik ben geen koningin, mijn familie is niet belangrijk.'
Al die wereldse maatstaven voor succes...
heeft Maria niet.
Wat ze wel heeft...
is de bereidheid om te doen wat God wil.
Maria is een subliem en puur mens.
Nadat de engel haar begroette, zei ze niet: 'Dit kan niet.'
Ze zei: 'Hoe zal dat gebeuren?'
En de engel Gabriël zegt:
'De kracht van de Allerhoogste zal je bedekken.'
Dit is de vervulling van de profetie van Jesaja over de maagd...
die de Zoon van God, Immanuel de Christus, baart.
Dit is het keerpunt in de geschiedenis van de mens.
Er was een scheiding tussen God en de mensheid.
God wil de mensheid bereiken, maar is er een kloof.
En die kloof moet gevuld of verbonden worden via een brug.
Die brug is een mens.
En die brug is God de Zoon.
God wilde ons laten zien hoe hij was.
Wij willen bewijzen hoe geweldig we zijn...
maar God zegt: 'Ik gebruik de nederigen.'
Mijn ziel prijst en looft de Heer.
Dit is enorm.
Je hebt het over de eerste keer dat God in een mens zit.
Mijn hart juicht om God, mijn redder.
Maria gelooft dat God z'n belofte nakomt...
om z'n volk via de Messias te verlossen.
En een baby krijgen...
die de Messias wordt, de Gezalfde, de Koning...
is een belofte in de Heilige Schrift.
Ze was bereid om alles over te geven aan God.
Ze was de juiste persoon...
omdat ze geloofde...
dat God het onmogelijke kon doen.
Maria vroeg niet om de moeder van Jezus te zijn, maar ze was beschikbaar voor God.
God zag haar dienaarhart en haar trouw. En zij besloot te gehoorzamen.
Maar gehoorzaamheid kan een prijs hebben.
Voor Maria was die prijs haar reputatie...
haar aanstaande huwelijk met Jozef en zelfs haar leven.
Het Romeinse Rijk besloeg andere volkeren.
Die volkeren konden vaak hun taal en gebruiken behouden...
maar ze moesten belasting betalen...
aan de centrale regering, die behoorlijk rijk werd.
In een rechte rij.
Maak een rechte rij.
Zet ze in de rij.
Maria had gehoord dat haar nicht Elisabet ook zwanger was en ging haar snel helpen.
Naar binnen.
De Heilige Moeder is een voorbeeld van discipelschap.
Wat deed ze toen de engel Gabriël haar bezocht?
Ze haastte zich door de heuvels om Elisabet te bezoeken en te helpen.
Om haar te dienen tijdens haar zwangerschap.
Maria.
Jozef.
Waar ga je heen?
Ik ga naar m'n nicht, Elisabet.
Nu?
En onze plannen dan?
Alles is anders.
Anders? Wat is er anders?
Dat kan ik niet zeggen. Nog niet.
Maria, ik begrijp niet wat er gebeurt, maar ik zal je begeleiden.
Alleen reizen is niet veilig. Ik vertel het m'n vader en dan kom ik.
Jozef.
Ik reis met anderen. Ik moet deze reis zonder jou maken.
Ik bid dat de Heer je vertelt waarom.
In de rij, jongen.
Wij komen niet uit Nazaret.
Jullie moeten terug naar waar jullie vandaan komen...
en jullie voor het eind van het consulaire jaar daar melden.
In het begin van de zwangerschap is Maria bij haar nicht Elisabet.
Daarna keert ze terug.
Ze is zwanger en heeft een verhaal over hoe dat is gebeurd.
Ze geloofde...
dat God het op zou lossen. Dat zegt ze in het Magnificat.
Alle generaties zullen haar gezegend noemen.
Dat zegt ze, maar ze ziet ook in...
dat als mensen haar niet geloven, ze zullen denken dat ze gezondigd heeft.
Vanuit Joods perspectief...
in de ultraconservatieve maatschappij waarin ze leefden...
kon ze veroordeeld worden als overspelige vrouw...
en zou ze ter dood veroordeeld en gestenigd worden.
Maar ze is een jonge vrouw die ervan overtuigd is...
dat ze dit moet doorstaan...
en het haar taak is om het woord van God te vervullen.
Maria, wat heb je gedaan?
Ik zal het uitleggen.
Als een tiener zou zeggen...
dat ze zwanger was van de Zoon van God en nog maagd was...
zou je dat geloven?
Haar moeder, haar toekomstige schoonouders en man stonden voor dezelfde vraag.
Er stond veel op het spel voor deze jonge vrouw...
en voor Jozef en hun beide families.
Ik maak je niet te schande.
Ik zal je niet van ontrouw beschuldigen.
Ik zal de verloving stilletjes beëindigen en proberen om je reputatie te beschermen.
Volgens de Bijbel was Jozef een goed mens.
Maar ook goede mensen kunnen hartzeer hebben.
Deze twee tieners hoorden bij elkaar.
God koos niet alleen Maria, maar ook Jozef.
Ze riepen allebei tot dezelfde God met hetzelfde gebed.
'Openbaar u, Heer.'
En God was trouw en beantwoordde beiden.
Jozef, zoon van David, wees niet bang om Maria tot je vrouw te nemen.
Het kind in haar is verwekt door de heilige Geest.
Ze zal een zoon baren en jullie moeten hem Jezus noemen.
Hij zal z'n volk van hun zonden redden.
Kijk.
Jozef.
Wat doe jij hier?
Ik moet Maria zien. Ik moet haar zien.
Ik weet het.
Je weet wat? - Ik weet het.
Jozef?
Lieve Maria, je bent de liefde van mijn leven...
moeder van mijn Verlosser, de Messias, de Zoon van God.
Wil je met me trouwen?
Ik beloof m'n hele leven voor jou en het kind te zorgen.
Jozef en Maria trouwden waarschijnlijk stilletjes.
Ze hadden waarschijnlijk geen grote Joodse bruiloft.
Een zwangere bruid is een bron voor roddelpraat.
Jozef wilde niet dat Maria eronder leed.
Jozef is degene die God koos.
Niet alleen om de Heilige Moeder te verzorgen en beschermen...
maar ook Christus Jezus.
Dit is nogal een verantwoordelijkheid.
Maanden na de bruiloft begonnen Maria en Jozef...
aan de 145 km lange reis naar Bethlehem...
waar ze zich inschreven voor de volkstelling.
Jozef moest binnen een bepaalde tijd naar zijn geboortestad reizen...
om zich te registreren.
In Bethlehem wist niemand...
of de baby van Jozef was of niet.
Men zou een getrouwd stel zien en aannemen dat het zijn baby is.
Dus geen geroddel en geen vernedering.
Dat zou wel het geval geweest zijn als de baby bij Jozef thuis was geboren.
Jozef, zorg dat ze twee keer per dag eet. - Natuurlijk.
En zorg dat ze genoeg water drinkt. - Begrepen.
Jozef, wees voorzichtig.
Zorg goed voor m'n dochter en kleinzoon.
Met m'n leven, meneer.
Anders dan in de meeste beschrijvingen...
waarin Jozef en Maria 145 km alleen reizen met één ezel...
is het aannemelijker dat ze in een groep reisden ter bescherming.
Er was een goede reden voor de families om bezorgd te zijn over de reis.
Er waren groepen bandieten.
En er waren daar leeuwen en beren.
De Romeinse soldaten daar...
pleegden willekeurig geweld, gewoon omdat ze dat konden.
Kleinere, afgelegen gemeenschappen hadden vaak te maken met geweld.
Eén valse beschuldiging door soldaten kon catastrofaal zijn.
Soldaten zeiden dat dit dorp rebellen herbergt.
Op haar na is iedereen vermoord.
We moeten hier weg. Kom op.
Je kunt je bijna niet voorstellen hoe barbaars ze waren.
Vaak lieten ze één getuige leven om over de aanval te vertellen.
Dingen die toen als normaal werden beschouwd...
zou men tegenwoordig niet aankunnen.
Het leven was niet makkelijk.
Hoe gaat het? - Goed.
Mooi. - Hij bewoog weer.
Voel je hem bewegen? - Ja.
Ze wisten dat als mensen hen niet geloofden...
over de plannen van God voor hun leven, dat ze zouden worden uitgelachen of erger.
Door dat allemaal te erkennen...
denk ik dat we meer waardering kunnen hebben voor...
de toewijding van Maria en Jozef om Jezus op te voeden...
al wisten ze niet wat het allemaal zou inhouden.
Jozef is het model voor elke man.
Hij was een goede beschermer...
en had de Heilige Moeder lief met de hoogste vorm van liefde, agape.
Ik moet je waarschuwen voor m'n neven.
Ga je gang.
Neef Aser is een kletskous. Bla, bla, bla.
Hij is zo irritant als een ouwe vrijster die over eten praat tijdens het vasten.
Jozef, wees aardig.
Dat ben ik.
Voor jou.
Laat je niet in de hoek drijven.
Op een gegeven moment verlieten Maria en Jozef hun groep...
en gingen ze naar het huis van zijn familie.
Het dorp Bethlehem.
Het voorouderlijk huis van koning David.
Bewoog hij weer?
Nee, dit is iets anders.
We zijn er bijna. Nog een paar stappen.
Jozef, wat is dat?
Kruisiging was een executiemethode...
voor ernstige feiten als opruiing en verraad.
Ze kozen voor kruisiging omdat die manier van executie...
een hele langzame en pijnlijke dood was.
Velen beweerden de Messias te zijn en de Romeinen te gaan verslaan...
en het Joodse volk voor altijd te bevrijden.
Ze werden allemaal gepakt en als voorbeeld gesteld.
Er was geen genade voor iemand die het Romeinse Rijk durfde uit te dagen.
Jozef.
Rustig maar, Maria.
We zijn er bijna.
Diep ademhalen.
Toen m'n kinderen klein waren, zetten we de kerststal bij de openhaard.
Soms onder de boom in een bedje van katoen.
Samen keken we naar de figuren.
Het kindje Jezus in een dekentje...
de herders en de Drie Wijzen op hun knieën...
in het bijzijn van engelen en dieren.
Het is een goed verhaal voor kinderen en een goede herinnering voor ons.
Maar dit verhaal is het waard om dieper te gaan.
Ik heb een nieuw respect...
voor wat deze tieners moeten hebben opgeofferd...
om de ouders van Jezus te zijn.
Wat het Maria en Jozef heeft gekost om hem in leven te houden.
4 V.CHR. - BETHLEHEM, JUDEA
Het leven toen was wreed, vanaf de eerste dag.
Bevallen was toen extreem gevaarlijk.
Alsjeblieft. Doe open.
Neef Jozef. - Aser, mijn vrouw heeft weeën.
Kom binnen. Kom uit die regen.
Raya.
Raya, kom snel.
Het sterftecijfer van baby's was 20 keer hoger dan tegenwoordig.
Jongens, hou op. Gedraag jullie.
Om nog maar te zwijgen over moeders die stierven tijdens de bevalling.
Haar vliezen zijn gebroken. - Volg mij.
Van de levend geboren baby's...
Meer water.
Rachel, haal wat dekens.
...stierf de helft in het eerste jaar.
Het kleine stadje Bethlehem was geïsoleerd en arm.
In tegenstelling tot het kerstlied over de volle herberg...
is het de vraag of Bethlehem er wel een had.
Het is waarschijnlijker dat Jozef bij familie wilde logeren.
Gastvrijheid in de oude wereld, en dit gold voor Joden en Romeinen...
was zeer belangrijk.
Als er bezoek was...
was het belangrijk dat het een maaltijd en onderdak kreeg.
Toen Maria en Jozef aankwamen, zagen ze dat er veel andere mensen waren...
die in Bethlehem waren voor de volkstelling.
Alle extra kamers waren bezet.
Voorzichtig, kom mee hierheen.
Bethlehem staat bekend om de kalksteengrotten.
De grotten onder de huizen fungeerden als een soort kelder.
Ze waren ook een soort stal waar de dieren 's nachts veilig waren...
en bij nood, een plek voor gasten.
Maria kon niet bevallen in een drukke kamer.
Ze moest een eigen plek hebben.
Niet alleen om religieuze redenen, maar ook om praktische.
In die tijd was het behelpen.
Onderdak was altijd waardevol.
Anders dan sommige versies van het verhaal...
werd dit jonge stel niet weggestuurd door onverschillige mensen.
Jozef.
Kom op. Pas op waar je loopt.
We zijn er bijna. - We zijn er bijna. Nog een paar stappen.
Blijf diep ademhalen.
Er zijn verschillende theologische speculaties...
over de geboorte van Jezus en het effect op de Heilige Moeder.
Er is een theorie die suggereert dat ze pijn had...
net zoals elke andere moeder tijdens een bevalling.
Een andere theorie...
is dat omdat de Heilige Moeder geen erfzonde heeft geleden...
ze misschien geen pijn heeft gevoeld bij de bevalling.
We kunnen ons bezighouden met details of speculeren...
maar het belangrijkste is dat Christus is geboren.
Hier. Breng haar hierheen.
Naar boven.
Het was eeuwenlang de gewoonte...
dat vrouwen baby's kregen en dat ze verzorgd werden door andere vrouwen.
Er was hoogstwaarschijnlijk minstens één vroedvrouw aanwezig.
Misschien met nog een paar vrouwen erbij.
Hier. Rustig maar.
Pas in de 17e eeuw bevielen vrouwen het eerst liggend op hun rug.
Volgens kunstwerken bevielen ze voor die tijd staand, zittend of knielend.
Al goed, Jozef.
Het is goed.
Mannen mochten de moeder niet aanraken tijdens de bevalling.
Nieuwe vaders voelen zich hulpeloos tijdens de bevalling.
Jozef was vast niet anders.
Dank je. Ik heet Maria.
Ik ben Raya.
Graag gedaan, Maria.
Dit is nicht Rachel.
Maria, jij en je baby zijn in goede handen bij Raya.
Ze heeft mijn zonen ter wereld gebracht en de meeste kinderen in het dorp.
En je hebt m'n man Aser al ontmoet.
Jullie zijn zeer welkom.
Bedankt, neef Aser.
Jozef heeft me alles over je verteld. - Goede dingen, neem ik aan.
Ik kan niet geloven dat Jozef vader wordt.
Zijn geboorte lijkt wel gisteren. Het werd dagenlang gevierd.
Echtgenoot, genoeg gekletst. Maak een vuurtje.
Het moet lekker warm zijn als de baby komt.
Ja, natuurlijk.
Rachel, kijk bij het kokende water. We hebben het snel nodig.
Maria, het is tijd. Ik tel met je mee. Klaar?
Ja, ik ben klaar.
De oude tekst zegt dat er die nacht ook een nieuwe ster werd geboren.
Dus je snapt wel waarom we een ster als piek op de kerstboom zetten.
De Heilige Schrift vertelt over een spektakel in de hemelen...
om de geboorte te vieren.
In de heuvels van Bethlehem...
regende er een kerstwonder op een groep herders.
Herders waren gewone mensen uit de lagere klasse.
God zegt: 'Maar ik gebruik de nederigen.'
Het zou ons niet moeten verbazen dat God zegt:
'Ik ga mezelf openbaren aan die herders.'
Zoon, wees voorzichtig. De lucht is gevaarlijk.
Wees niet bang.
Ik heb goed nieuws dat iedereen vreugde zal brengen.
Drie, twee, één.
Persen.
Stel je een engelenkoor voor.
Niet zomaar een lief liedje.
Dit waren hemelse wezens...
die samen Jezus aanbaden en zongen.
De Verlosser.
De Heer, de Messias, is vandaag geboren in Bethlehem, de stad van David.
Hij is hieraan te herkennen.
Jullie zien een baby liggen in stroken stof in een kribbe.
Eer aan God in den hoge.
En vrede op aarde en in mensen een welbehagen.
Hij is prachtig.
Jij bent prachtig.
Het voelt alsof hij daarboven is.
Zij zijn daar en wij hier.
Maar het was alsof die laag weg was.
Ineens waren hemel en aarde samen.
Dat is een beeld van de incarnatie van Christus.
Hemel en aarde zijn nu samen.
We moeten gaan. - Ja, we moeten naar Bethlehem.
Naar waarover de Heer heeft verteld.
Jozef.
Sjalom.
Wat is er, jongen?
Sjalom. Hij zei dat hij hier zou zijn.
Precies zo.
Wie zei dat hij hier zou zijn? - De engel van de Heer.
Het waren er veel. Je had het moeten zien.
Kom maar dichterbij als je wilt.
Is dit een nachtelijke geitenveiling? - Het geeft niet, Raya.
Ze zijn hier welkom.
Als moeder het zegt. Hou jullie vieze handen thuis.
En praat niet zo hard.
Na het zien van het kindje Jezus, precies zoals voorspeld door de engelen...
vertelden de herders iedereen over wat ze die nacht hadden meegemaakt.
Het feit dat een schare engelen, niet eentje, maar een hele schare...
verscheen aan herders in plaats van keizers of koningen...
moet veel gezegd hebben over het koninkrijk dat God wilde opbouwen.
Een koninkrijk waar geloof en nederigheid belangrijker waren dan macht en rijkdom.
Een omgekeerd koninkrijk.
HET PARTHISCHE RIJK
Honderden kilometers naar het oosten zagen de Magi ook een nieuwe ster.
Ze waren mogelijk religieuze astrologen.
Ze waren verbijsterd door wat ze in de sterrenhemel zagen.
De Magi in het evangelie zijn zoroastrische priesters.
Dat zijn priesters uit het oude Perzië...
gespecialiseerd in de interpretatie van dromen...
de interpretatie van de nachtelijke hemel en hemellichamen.
Op basis daarvan voorspelden of interpreteerden ze gebeurtenissen.
De Magi zagen de nieuwe ster vast als een teken van boven.
Misschien bevestigd door hun oude profetieën.
Een teken dat de Messias er eindelijk was.
Niet alleen voor de Joden, maar voor iedereen.
Vanaf ver reisden ze naar de door de ster aangewezen plek.
Ze reisden maandenlang door gevaarlijk terrein...
om de nieuwe koning der Joden te vinden.
De Zoon van God.
De Ster van Bethlehem was hun gidsend licht.
De Magi-koningen uit het oosten hebben geen Joodse wortels.
Dit zijn zoekers en mystici en ze komen van ver om de koning te aanbidden.
Herodes' rijk was het tegenovergestelde van het Hemelse Rijk: een puinhoop.
Een chaotisch bewind, geleid door angst en wantrouwen.
Met een sterfelijke koning die tot alles bereid was...
om de macht te behouden zolang z'n zieke lichaam het toestond.
Maar Herodes had niet veel tijd meer. Het einde was nabij.
Binnen de hofmuren was het een ingewikkelde, chaotische puinhoop.
Z'n jaloerse zus Salome...
vertelde Herodes dat zijn favoriete vrouw, Mariamne...
een affaire had met zijn jonge oom.
Salome overtuigde haar broer er ook van...
dat de minnaars hem wilden vermoorden en de troon over wilden nemen.
Gedreven door angst en paranoia...
liet koning Herodes zijn favoriete vrouw doden.
Mijn liefste.
Volgens één verhaal besloot Mariamne op eigen wijze te sterven...
waardoor Herodes nog meer buiten zinnen raakte.
Herodes bouwde een monument voor zijn koningin.
De Mariamne-toren was een van de monumenten...
die werden gebouwd door uitbuiting van Joodse mensen.
Volgens de Talmoed...
bewaarde Herodes het lichaam van z'n vrouw in een vat honing.
Jezus werd geboren in een duister en verloren koninkrijk.
Misschien was de reden voor zijn bestaan wel om licht te brengen.
Om een kapotte wereld te helpen.
JERUZALEM, HOOFDSTAD VAN JUDEA
Maria en Jozef moesten hun zoon naar de hoofdstad Jeruzalem brengen.
Dat was maar acht kilometer van Bethlehem.
Ze moesten hem opdragen aan de Heer van de Heilige Tempel...
zoals gesteld in de mozaïsche wet.
Wat een drukte.
De Tempel van Jeruzalem is legendarisch.
Een enorm gebouw dat was opgeknapt voor de Joden...
maar niet wegens religieuze toewijding.
Herodes, een van de meest gehate mannen in het rijk...
had de spectaculaire tempel voor z'n eigen glorie vergroot.
De tempel in Jeruzalem had vele hectares met binnenplaatsen.
Herodes de Grote was een bouwkoning.
Om te laten zien hoe geweldig je bent, doe je veel bouwprojecten.
Opzij.
'Opzij', zei ik.
Als de straten van Jeruzalem konden praten...
Opzij.
...zouden ze veel te zeggen hebben.
Herodes de Grote wist niet wie er die dag in zijn koninkrijk was.
Z'n aankomende grootste bedreiging, de ware Messias.
Het was gebruikelijk dat een moeder werd gedoopt...
als haar zoon 40 dagen oud was...
en voordat ze in de tempel offers brachten.
Wat een mooie traditie.
Buiten de tempel gaat het er minder heilig aan toe. Het is een bedrijf.
Sorry, nee.
Hé. Kom hier.
Mag ik er twee? - Ja.
Millennialang brachten Joden hun offers...
uit dankbaarheid of boetedoening voor hun zonden.
Maria en Jozef waren niet anders.
Ze wisten niet dat hun zoon ooit een levend offer zou zijn.
En dat een traditie van duizenden jaren voorgoed zou veranderen.
Opzij voor de koning.
De Bijbel zegt dat Simeon een rechtschapen en vrome man was.
Opzij.
Hij wachtte op de komst van de Messias...
om Israël te bevrijden van Herodes en het Romeinse Rijk.
'Opzij voor de koning', zei ik.
De Heer had hem gezegd dat hij pas zou sterven als hij de Messias had gezien.
Hij ging dagelijks naar de tempel om op die belofte te wachten.
Simeon was een man die wachtte, ergens naar uitkeek en hoopte.
Hij twijfelde niet aan zijn geloof.
Toen het zover was, was hij blij.
Hij wist wat hij moest doen.
Hier had hij op gewacht.
Sjalom.
Het kind.
Mijn ziel maakt een sprong van vreugde.
Hij moet de Messias zijn.
Sjalom.
Ja, hij is degene die u zoekt.
Mag ik het kind zegenen?
Dat zou ons voorrecht zijn.
Soevereine Heer...
laat uw dienaar nu in vrede sterven, zoals u beloofde.
Ik heb uw verlossing gezien, die u voor alle naties hebt voorbereid.
En hij is een licht om God te onthullen aan de naties.
En hij is de glorie van uw volk, Israël.
Dit kind zal velen in Israël doen vallen...
en zal vele anderen doen rijzen.
Hij is een teken van God...
maar velen zullen tegen hem zijn.
Als gevolg daarvan zullen de diepste gedachten van vele harten onthuld worden.
En een zwaard zal je ziel doorboren.
Simeons profetie erkent dat Maria intense pijn zal ervaren als moeder van Jezus.
De taak van de Zoon van God was hartverscheurend.
Zijn perfecte leven voor ons opofferen.
Maar de Heer zal haar en haar zoon bijstaan.
De Wijzen zouden net als de herders bij de geboorte van Christus zijn verschenen...
maar het was waarschijnlijk pas twee jaar na z'n geboorte.
We hebben slechts een idee van hun startpunt...
en hoelang hun reis duurde.
We weten wel dat ze uiteindelijk in Jeruzalem aankwamen.
Ze dachten dat de koning van de Joden...
ergens in de stad geboren was en tot het koningshuis behoorde.
De Magi worden gezien als wijs en belangrijk.
Het is niet onredelijk dat koning Herodes ze wil ontvangen.
Waar heb ik uw aanwezigheid...
in ons nederige koninkrijk aan te danken?
We zijn hier maar met één doel.
Waar is de pasgeborene? Koning der Joden.
We zagen z'n ster rijzen.
We komen hem aanbidden.
We dachten dat hij hier was, in uw paleis.
Bij u, de voorlopige koning der Joden.
Voorlopige koning?
Priesters.
Waar zou die Messias geboren moeten zijn?
In Bethlehem. In Judea.
U kunt gaan.
De Magi verwachtten dat iedereen het zou vieren.
Er was iets gedenkwaardigs gebeurd, er was een koning geboren.
Herodes is de koning en hij weet vrij zeker...
dat er geen baby is die hem zal opvolgen.
Hij is bang dat de baby hem zal vervangen.
Ga naar Bethlehem.
En zoek goed naar het kind.
Het is niet ver van hier.
Als jullie hem vinden, komen jullie het mij gelijk vertellen.
Zodat ik hem ook kan aanbidden.
Herodes wilde ten koste van alles z'n macht behouden.
Hij misleidde de Wijzen...
om erachter te komen waar het kind, deze nieuwe koning van Israël, was.
Hij wilde het weten, zodat hij Christus Jezus kon doden.
De gekke koning wil de Magi gebruiken om de baby te vinden.
Een gezegend kind dat door de sterren de Messias is genoemd.
Als het waar is, is Herodes de Grote nu wat hij altijd al wist dat hij was.
Een bedrieger.
Het was vast vreemd voor Maria en Jozef...
dat hun speelse peuter de Zoon van God was.
En dat gelovigen grote afstanden reisden om voor hem te knielen.
Jozef, Maria, jullie hebben gasten.
Jezus verwelkomt de zoekers...
ongeacht of ze zichzelf christenen of joden vinden.
Het is alsof de Magi zich aangetrokken voelen tot het licht, tot de waarheid.
Die aantrekkingskracht, bracht ze van grote afstand als een magneet...
om eer te bewijzen en de koning te aanbidden.
Als kind zong ik kerstliedjes over de cadeaus van de Magi...
of zoals wij ze noemen, de Wijzen.
Goud, wierook en mirre.
Ik wist wat goud was. Meer niet.
Wierook was waardevol en mirre was een kostbaar parfum.
Ze werden gezien als koningsgeschenken en waren zeldzaam in Judea.
Stel je voor hoe het was voor deze tieners...
uit Nazaret om zulke geschenken te krijgen.
Herodes wilde dat de Magi terugkwamen om te zeggen waar de nieuwe koning was.
Maar de Magi hadden een engelendroom.
Ze moesten via een andere weg terugkeren...
en de verbolgen koning mijden.
Herodes was woedend toen hij besefte dat ze hem te slim af waren geweest.
Maar hij zou de dreiging om z'n troon niet onbestraft laten.
Typerend voor het type leider dat hij was, gaf hij het bevel...
alle jongens in en rond Bethlehem te doden.
In een droom had Jozef nog een ontmoeting met een engel.
De engel van de Heer zei: 'Jozef, sta op.
Neem kind en moeder mee naar Egypte.
Blijf daar tot ik je terugroep...
want Herodes gaat het kind zoeken om hem te doden.'
In de Heilige Schrift staat dat de echte strijd...
niet tegen vlees en bloed is, maar tegen de spirituele kracht van het kwaad.
Door zo'n gruwelijke daad te bevelen, kun je je afvragen...
of Herodes werd gebruikt door een nog machtiger kwaad.
Het kwaad dat Herodes pleegde tegen weerloze, onschuldige mensen...
toont aan hoever een mens kan gaan...
als hij toegeeft aan het verlangen naar aardse macht.
En het toont aan dat God geen kwaad beoogt.
Hij staat het kwaad toe, zodat er een groter goed kan gebeuren.
Het doden van deze jongetjes in opdracht van Herodes is zo tragisch.
Maar veel mensen zien ze als martelaars.
Ze maken deel uit van Gods verlossing, dus hun levens waren niet tevergeefs.
Herodes' doodseskader arriveert en toont geen genade.
Geen teken van menselijkheid.
Geen spoortje van wat dan ook, behalve puur, ongefilterd kwaad.
En ze nemen bewijs mee voor Herodes.
Achteruit.
Moshe.
Rachel. - Nee.
Het is een vreselijk hoofdstuk.
Het toont hoe wreed we kunnen zijn...
als we onze eigen belangen boven de wil van God stellen.
In de oude tekst staat dat er een kreet en geween werd gehoord.
Rachel huilt om haar kinderen.
Ze is ontroostbaar omdat ze dood zijn.
Niets is pijnlijker dan een ouder die z'n kind verliest.
En gelukkig...
gaat het verhaal verder.
De engel had het leven van de jonge Jezus gered.
Maar Herodes heeft vele anderen het leven benomen.
Het is volbracht.
Sire.
Het kwaad keerde zich tegen z'n gastheer...
en kannibaliseerde Herodes' geest en lichaam nog meer.
Herodes zou erg gekweld zijn geweest.
Waarom heb je niets gezegd?
Hij zou spoken hebben gezien.
Iedereen zag dat hij niet helder was.
Hij heeft geprobeerd zelfmoord te plegen.
Herodes pleegde ernstige, vreselijke daden.
Het draaide allemaal om één ding. Macht.
Hij is een weerzinwekkend historisch figuur.
Door het verdriet in het verhaal van de eerste Kerstmis...
voelt het soms of er geen gerechtigheid is.
Alles draait om macht en machtsvertoon.
Maar het kerstverhaal...
begint een groter verhaal over genezing, wonderen en grote vreugde.
Maria, Jozef en de jonge Jezus vluchtten naar Egypte...
waar ze lange tijd vredig leefden.
Na Herodes' dood verscheen er weer een engel aan Jozef.
Die zei dat ze naar huis konden.
Uiteindelijk keerde het gezin terug naar de plek waar ons verhaal begon, Nazaret.
Daar groeide Jezus, net als wij, stukje bij beetje.
Z'n vader leerde hem timmeren, maar de Heilige Schrift...
vertelt verder weinig over het leven van het gezin.
Maar zoals alle goede ouders brachten Maria en Jozef...
vast alle offers om hun kinderen te onderhouden en beschermen.
We weten niet veel over Jezus' vormingsjaren...
maar om over z'n jaren als volwassene te vertellen, zijn meerdere levens nodig.
Net als Simeon voorspelde...
werd Maria's ziel doorboord toen ze zag hoe haar zoon...
aan een Romeins kruis werd geëxecuteerd voor misdaden die hij niet had gepleegd.
Hij werd in een grot gelegd die mogelijk veel leek op de grot waar hij was geboren.
Velen, waaronder ikzelf, geloven dat hij niet lang in die grot bleef...
en dat hij opstond uit de dood om gelovigen te redden.
Jezus' boodschap veranderde de wereld.
Z'n volgelingen heetten 'volgelingen van Christus' of 'christenen'.
De vroege christenen werden vervolgd...
maar zelfs Rome zou een christelijk rijk worden.
De volgelingen van Jezus vonden een manier...
om zijn woord te verspreiden naar meer dan 200 landen.
Jezus zei dat we elkaar moeten liefhebben...
vijanden moeten vergeven, voor armen moeten zorgen...
kansarmen moeten steunen...
en nederig en in goedheid moeten leven.
En onder de laag van liedjes, inpakpapier en versierde kerstbomen...
is dat waar Kerstmis om draait.
Vrolijk kerstfeest.