Downloaded from YTS.MX
Official YIFY movies site: YTS.MX
Sức mạnh của niềm tin là thứ tuyệt đối không thể đánh giá thấp.
Tôi đến từ Venda…
nơi xã hội nhuốm màu huyền bí.
Trong tiếng Venda, chúng tôi gọi con tê tê là "khwara".
Các bô lão tin rằng…
tê tê là sinh vật đến từ bầu trời.
Chúng rung động những chiếc vảy để triệu hồi sấm sét.
Tê tê gọi mưa đến cho con người.
Gặp được tê tê,
tức là bạn sắp gặp phước lành…
vì tê tê là món quà từ Chúa trời.
LOÀI TÊ TÊ: HÀNH TRÌNH CỦA KULU
JOHANNESBURG NAM PHI
Trước chương trình Tê tê,
cuộc đời tôi đang ở trong một giai đoạn
mà tôi muốn có một thứ gì đó
lâu dài và có ý nghĩa hơn.
Loài tê tê có một cái gì đó khó tả.
Chúng thay đổi cách tôi nhìn nhận thế giới.
Nhưng tôi chưa từng bắt gặp tê tê ở ngoài tự nhiên.
Chỉ gặp những con chúng tôi giải cứu từ hoạt động buôn lậu động vật hoang dã.
Và đó là cách tôi gặp được Gijima.
Cả tám loài trong bộ động vật độc đáo này
đều đã bị khai thác liên tục để dùng trong Đông Y.
Vảy tê tê được sử dụng làm nguyên liệu trong tận 60 loại thuốc trên thị trường.
Nếu mức độ buôn lậu tê tê tiếp tục ở mức hiện tại,
thì chỉ ba thập kỷ nữa, tê tê sẽ biến mất.
Chiến dịch giải cứu được tổ chức khi có tin báo
rằng bọn buôn trộm động vật đang có một con tê tê chờ bán.
Ray dụ chúng tới, đóng giả làm người mua.
Tất cả chuẩn bị.
Lên!
Hành động!
Đứng lên!
Anh ta nói đã bắt được một tuần.
- Nó nhẹ quá. - Nhỏ xíu.
Gijima vẫn còn là con non, nên nó rất bé.
Cảm giác thật khó tin
khi chứng kiến và cảm nhận sự thuần khiết của loài động vật này.
Chúng chỉ biết tự vệ bằng cách cuộn tròn người.
Không thể bỏ chạy.
Không thể cắn trả.
Chào bé con. An toàn rồi.
Chúng hoàn toàn vô hại.
Chúng tôi đã góp phần cứu trợ một con vật
mà đáng lý đã có thể bị giết hại.
Nên chúng tôi đã làm một việc tốt.
Tôi từng cảm thấy siêu phấn khích sau mỗi vụ giải cứu.
Máu đàn ông ấy mà.
Giờ tôi chỉ thấy ám ảnh.
Tôi biết con tê tê này đang phải chịu đựng những gì.
Có những con không thể gượng lại được và chúng qua đời.
BỆNH VIỆN THÚ Y ĐỘNG VẬT HOANG DÃ JOHANNESBURG
Không thể đoán được trạng thái của tê tê
trước khi chúng được đưa tới đây.
Bị săn trộm rất đáng sợ
vì chúng bị lôi ra khỏi thiên đường nhỏ bé của mình…
- Không phải… Ngày tháng. - Phải.
…rồi chúng phải trải qua một giai đoạn đầy đau khổ
khi bị đối xử tàn tệ, phải chịu bị quát tháo, âm nhạc, tiếng ồn.
Gijima vẫn còn rất nhỏ.
Thật đáng thương
vì có lẽ nó vẫn còn chưa rời vòng tay mẹ.
Mỗi con tê tê được giao cho một tình nguyện viên.
Chúng là loài động vật rất nhạy cảm vì chúng sống độc lập.
Điều khiến tôi khó quên nhất là nó đã rất sợ hãi.
Bé con sẽ mè nheo lắm, đúng không?
Nào.
Chăm sóc cho bé con chắc chắn không dễ đâu.
Có lẽ nó đã trải qua những chuyện thực sự đáng sợ.
Con vật nhỏ bé tội nghiệp này luôn trong trạng thái vô cùng hoảng loạn.
Nào.
Không sao đâu.
Không sao đâu, bé con.
Kể từ năm 2007,
có lẽ chúng tôi đã thả tổng cộng gần 100 con tê tê.
Trước đây chúng tôi chỉ chăm sóc vài ngày,
đảm bảo cơ thể chúng đủ nước, rồi cứ thế thả đi sớm nhất có thể.
Không có quy trình thả.
Hoàn toàn trái với cách làm hiện nay,
sau nhiều trải nghiệm đau lòng.
Từ lúc đưa vào viện cho tới lúc thả chúng đi,
chúng tôi đã để mất nhiều cá thể.
Thay đổi quá đột ngột.
Cần phải có một nơi để tê tê học cách sống như một con tê tê
và trở lại làm tê tê hoang dã.
Đó là cơ sở hình thành nên giấc mơ về một khu bảo tồn tê tê
và chúng tôi đang đi tìm nơi phù hợp.
Lapalala là một khu bảo tồn xuất sắc.
Nó có núi, có vùng đất ngập nước, có vùng đồng cỏ.
Nơi đây có rất nhiều loài kiến khác nhau.
Đây có thể là nơi lý tưởng để tê tê con tới hồi phục.
Chúng tôi đã quyết định đưa Gijima tới đó…
và để Gareth đi cùng cậu bé.
Thú thực trong lòng tôi có chút sợ rằng mình sẽ thất bại.
Cả đời tôi chưa từng chăm sóc một con vật gì dễ tổn thương đến thế.
Kiên nhẫn nhé. Còn một chút nữa thôi.
Tôi thực sự chỉ muốn làm tốt nhất có thể.
Nhưng với Gijima, chuyện đó sẽ không hề dễ dàng.
TRẠI TOUCHSTONE, LAPALALA KHU BẢO TỒN TÊ TÊ TIỀM NĂNG
Xin chào.
Được rồi.
Chào mừng đến với ngôi nhà mới. Bé con ơi?
Chào mừng tới nơi ở mới.
Thế nào? Này, anh bạn nhỏ.
Sao? Sẵn sàng đi dạo chưa?
Ta đi dạo nhé?
Chúng đã trải qua vô vàn chấn thương,
nên phần lớn công việc của chúng tôi
là phục hồi tâm lý cho chúng.
Gijima nặng khoảng 3 kg.
Nó cần đạt cân nặng 6,5 kg thì chúng tôi mới thả đi được.
Ta đi nhé?
Chúng tôi đã xác định mức cân nặng đó
thông qua nhiều năm làm thử và mắc sai lầm
để rồi rút ra bài học đắt giá rằng nếu tê tê quá nhẹ cân,
thì nó sẽ không thể sống sót.
Lần đầu tiên tôi thả nó vào Lapalala, nó bỏ chạy thục mạng.
Con chạy đi đâu thế?
Và nó chạy rất nhanh.
Bên kia có hàng rào đấy.
Cẩn thận, coi chừng đâm vào hàng rào.
Tôi như ông bố kè kè bên con.
Lúc nào nó cũng phải trong tầm mắt.
Gijima tới đây!
Gijima đi đây.
Con định xuống bơi hả? Xuống không?
Cẩn thận đấy.
Này? Cẩn thận nào.
Bản năng lớn nhất của nó không phải là định cư hay kiếm ăn.
Tôi nghĩ bản năng bỏ chạy đã trỗi dậy.
Nó không coi nơi có mặt tôi là một nơi an toàn.
Nó dốc toàn lực bỏ chạy.
Không âu yếm, không đùa giỡn.
Bản năng mãnh liệt nhất trong nó là bỏ trốn.
Nó là giống Tê tê đất, nhưng chưa đi được hoàn toàn bằng hai chân.
Nên lúc nó di chuyển,
nó vẫn thường xuyên chống đỡ bằng hai tay.
Tê tê đã có mặt trên Trái Đất từ 85 triệu năm trước.
Chúng tiến hóa cùng với khủng long.
Nó đi bằng hai chi sau, còn hai chi trước thì như T.rex,
nhè nhẹ tiến bước.
Không một loài thú có vú nào khác có bộ vảy cứng, xếp lớp,
nên chỉ riêng chi tiết đó đã đủ khiến chúng vô cùng đặc biệt.
Nó là một sinh vật cổ đại đang có nguy cơ bị tuyệt chủng.
Một sinh vật với độ quý hiếm ngang với sinh vật huyền bí.
Vì sự thực là thế, chúng vô cùng hiếm.
Trong thực tế, tê tê không thể há miệng
giống con người.
Chúng chỉ có một lỗ nhỏ để lưỡi phóng ra ngoài.
Thức ăn của chúng là kiến và mối.
Chấm hết.
Chúng có thính giác nhạy bén.
Thị giác mù mờ.
Khứu giác còn nhạy hơn cả loài chó.
Chúng không có thanh quản.
Nên không kêu thành tiếng.
Chúng chủ yếu sống về đêm.
Ngủ trong hang.
Đứng cách chúng năm mét cũng khó lòng nhận ra.
Bạn sẽ không nhìn thấy chúng.
Mỗi năm, con cái chỉ sinh một con non.
Quá trình mẹ chăm con cũng rất kỳ công.
Tê tê mẹ chăm sóc con non suốt sáu, bảy tháng.
Đến lúc con non phải rời hang,
chúng cưỡi trên lưng mẹ, được mẹ dạy cách ăn thức ăn rắn
và cách kiếm ăn.
Sau đó chúng tách ra sống riêng.
Sống với tê tê
rất yên tĩnh.
Tôi đã sắp xếp lại toàn bộ thói quen sinh hoạt của mình
để phù hợp với lịch sống của nó.
Một ngày bình thường gần như sẽ luôn là thức dậy lúc 4 giờ sáng,
rồi sau đó
làm nhiệm vụ quản trị, điều hành công việc.
Và dĩ nhiên là chờ nghe tiếng móng cào vào thành hộp.
Xin chào, bạn nhỏ.
Xin chào. Đừng quậy nhé.
Lại đây nào.
Bé con. Lại đây.
Cho dù có đặt một đĩa đầy kiến trước mặt, tê tê cũng sẽ không ăn.
Ồ, ngáp to quá nhỉ? Nào.
Cách duy nhất để chúng chịu ăn
là thả ra và để chúng tự kiếm ăn.
Được rồi. Này. Đến nơi rồi.
Kiếm ăn nào.
Được rồi, nào. Tới rồi đây, bạn nhỏ.
Đi đi nào.
Muốn tìm ra kiến, thì phải hiểu về kiến.
Gijima đã dẫn tôi vào một thế giới…
nằm ngay trên bề mặt Trái Đất.
Lẫn ngay bên dưới.
Chúng chung sống trong một vương quốc dưới lòng đất.
Đây là một cái tổ khổng lồ.
Caswell là một tiến sĩ kiến.
- Đây là loài kiến gai đen. - À.
Anh ấy mê mẩn thế giới kiến.
Tôi rất yêu loài kiến.
Y như tê tê vậy.
Nói ngắn gọn, kiến học là ngành nghiên cứu kiến.
Tôi không học về cách môi trường tự nhiên vận hành
thông qua sách vở.
Là một cậu bé người Venda, tôi chỉ cần tìm nơi có cây cỏ tự nhiên.
Chúng tôi có đất đai bạt ngàn. Hằng hà sa số sinh vật sống.
Rất nhiều loài động vật.
Nhưng suốt bao nhiêu năm lăn lộn ngoài thiên nhiên,
tôi chưa từng gặp con tê tê nào.
Lần đầu tiên tôi tận mắt thấy tê tê là cùng với Gareth.
Tôi thấy thực sự tuyệt vời.
Loài sinh vật huyền bí này.
Sở hữu một vẻ ngoài như hợp thành từ nhiều loài khác.
Sinh vật này vượt xa trí tưởng tượng.
Hiện tại ở Lapalala, tôi đang thực hiện một nghiên cứu lâu dài,
nghiên cứu phản ứng của loài kiến trước biến đổi khí hậu.
Ở đây có một con kiến. Thuộc loại nhỏ.
Thấy rồi.
Kiến thuộc vào nhóm sinh vật có tập tính xã hội,
giống như con người.
Và chúng có chung một gia đình.
Kiến chúa là người sáng lập tổ.
Bạn là con mẹ, đây là vương quốc của bạn.
Và bạn có một đàn con như rô-bốt hủy diệt,
nhất nhất nghe lệnh.
Mọi hành động của chúng đều là vì sự phát triển của tổ kiến.
Kiến ra khỏi tổ đều là kiến cái.
Chúng đều là chị em với nhau.
Nhìn như chúng đang nói chuyện.
- Đôi khi là chải chuốt đấy. - Chải chuốt cho nhau?
Đúng thế.
Ta chủ yếu thấy những con lớn tuổi
vì các con non và kiến đực vẫn đang ở trong tổ.
Có vẻ như trong một tổ kiến trưởng thành,
con kiến càng lớn, thì đảm nhận việc càng nguy hiểm.
Khi nó dí mũi xuống đất là lúc nó tìm mồi.
Nó có thể đánh hơi được kiến cho dù cách một lớp đất cứng dày 30 cm.
Nó lao thẳng vào chỗ có ấu trùng.
Những hạt gạo trắng ngần cỡ nhỏ.
Phải. Đó là trứng.
Ừ.
Nó đang ăn thỏa thuê.
Thứ này như là kem cho tê tê.
Đàn kiến hoàn toàn hoảng loạn.
Chắc với chúng, sự kiện này như là một con rồng khổng lồ
sà xuống, quét sạch giống loài của chúng.
Đàn kiến sẽ tìm cách giải cứu ấu trùng.
Nên chúng nâng trứng lên
và bắt đầu chuyển trứng ra xa kẻ tấn công
nhanh nhất có thể.
Và khi bị kiến đốt vào lưỡi,
con tê tê sẽ dùng móng gạt chúng đi.
Đôi khi, nó sẽ suýt tự thắt nút chính cái lưỡi của nó.
Nó cũng chịu ăn rồi.
Chắc chắn là nó đã chịu ăn.
Nhưng nó vẫn muốn bỏ chạy.
Tôi cảm thấy vô cùng áp lực
vì chúng tôi đặt cược quá nhiều vào mức độ thành công của ca này.
Chúng tôi muốn biến nơi này thành khu bảo tồn tê tê.
Nếu nó xảy ra chuyện gì,
thì rất có thể dự án sẽ không được tiếp tục.
Khi đi ngoài trời, quanh khu này có hàng rào điện.
Sợi dây thấp nhất cách mặt đất tầm 20 cm.
Vừa đúng tầm để một con tê tê đi bằng hai chân sau
có thể va phải và đập vào phần bụng mềm của nó.
Nó có thể bị giật điện và sẽ cuộn tròn lại để phòng vệ.
Nó sẽ bị mắc ở đó…
cho tới chết.
Tỷ lệ tử vong do điện giật ở nước này có lẽ
gấp khoảng sáu hoặc bảy lần tỷ lệ do buôn lậu.
Rồi, bỗng một ngày, tôi đang dắt nó đi thì bị phân tâm trong tích tắc.
Chắc nó coi đó là cơ hội.
Nó quay ngoắt chạy thẳng về phía rào.
Thế là tôi lao về phía sau để đẩy nó ra khỏi rào chắn.
Dòng điện chạy qua người tôi và giật Gijima.
Này.
Nó bắt đầu run lẩy bẩy.
Không sao đâu. Nhé?
Nó cứ thế này…
Vấn đề là nó không liên hệ điện giật với hàng rào.
Mà nó đã liên hệ việc bị giật điện với tôi.
Này. Không sao đâu. Là chú đây mà, anh bạn nhỏ.
Là chú mà. Này.
Không sao đâu mà. Này. Là chú đây.
Này.
Tôi buộc phải cho nó không gian.
Thật là tồi tệ.
Nào, không sao đâu. Này, bạn nhỏ. Không sao. Là chú đây.
Tôi tự thấy thất vọng với chính mình.
Cả cuộc đời tôi, tôi luôn sợ mình không đủ tốt.
Đi học chẳng mấy dễ dàng. Tôi quá hiếu động.
Tôi không thể ngồi yên.
Hồi còn trẻ tôi đã nổi loạn.
Tôi đổi hai, ba trường trung học,
rồi cuối cùng, tôi bỏ học.
Trong suốt ba năm trời, tôi kiếm sống bằng việc chơi xì tố.
Tiệc tùng.
Tôi yêu lối sống đó.
Và rồi hai người bạn thân của tôi qua đời trong một vụ đâm xe.
Trái tim tôi tan nát.
Tôi trở nên vô cùng lạc lõng.
Dần dần tôi bắt đầu nhận ra
rằng tôi sẽ không bao giờ thấy hạnh phúc
trừ khi tôi tìm thấy một thứ khác.
Trong mọi kỳ nghỉ ở trường, tôi được gửi đến Zimbabwe
để chơi đùa trong tự nhiên.
Tôi chỉ nhớ được cái cảm giác tự do mãnh liệt
khi ở nơi đó.
Một cảm giác tĩnh lặng.
Tôi muốn hỗ trợ động vật hoang dã,
nhưng lại đang làm việc ở Johannesburg.
Tôi không thể có mặt thường trực ở ngoài tự nhiên như mong muốn.
Ừ.
Thế rồi tôi liên hệ với Ray
và anh ấy dẫn tôi tới Viện Thú y Động vật Hoang dã Joburg.
Và tôi đã gặp con tê tê đầu tiên của mình.
Thế giới như tách làm đôi, trước và sau sự kiện đó.
Tôi bắt đầu dắt tê tê đi dạo mỗi ngày.
Tê tê có gì đó thật dịu dàng.
Cả đời tôi đã được dạy rằng:
"Không được nói về cảm xúc của mình."
Nhưng tôi nghĩ điểm khác biệt giữa tê tê và con người là
thể hiện mặt yếu mềm với tê tê dễ hơn với con người.
Chúng sẽ không phán xét khía cạnh đó của ta.
Chúng nhìn nhận con người thật của ta.
Đây là bạn ở thời điểm này, tại nơi này và chỉ thế thôi.
Sau sự cố hàng rào điện,
phải rất lâu sau nó mới tha thứ cho tôi.
Chạy quanh vườn một lúc…
trong lúc chú xỏ giày nhé. Được không? Hả? Nhé?
Đừng leo hàng rào hay gì đó nhé.
Chú quay lại liền.
Mỗi con tê tê một khác, cũng như con người vậy.
Một số con tê tê vô tư kết bạn với mọi người.
Một số con lại có thể rất nhạy cảm và dễ phật ý.
Nó không thể an tâm.
Trong tiếng Zulu, "gijima" có nghĩa là "chạy".
Nếu tôi cứ gọi nó là "chạy" thì có khi nó hiểu được từ đó.
"Kulula" có nghĩa là "dễ dàng" trong tiếng Zulu.
Thế nên tôi bắt đầu gọi nó là Kulu.
Nhưng cũng chẳng có tác dụng.
Kulu muốn gì là làm nấy.
Được rồi.
Muốn được thả xuống hả? Xuống dưới đó không?
Lại đây. Nào. Xuống đi.
Tôi đã cố thiết lập giới hạn cho nó.
Có những khu nhất định
đã được vạch sẵn bằng đường đi.
Nó không thích giới hạn.
Nó rất lanh.
Nếu tôi có mặt, nó chắc chắn sẽ dừng lại.
Rồi đột ngột phóng hết tốc lực
để cố chạy sang phía bên kia và mong là tôi sẽ không thấy.
Con giả vờ ăn vì nghe thấy chú đến hả?
Hay là con nghe lời thật?
Nó phát hiện ra miễn là nó đang ăn,
thì tôi sẽ không nhấc nó lên. Vậy nếu nó ăn thì sẽ không bị nhấc lên.
Nghĩa là nếu nó chạy
và tôi dừng lại, tiến về phía nó để nhấc nó lên,
thì nó sẽ bắt đầu cào bới, cho dù ở đó có mồi hay không.
Nó như một đứa trẻ.
Bạn phải chuyển hướng sự chú ý của nó.
Nếu không, nó sẽ kiểu: "Rồi, đã đến lúc khám phá."
Một phần trong quá trình tái hoang dã của Kulu
là nó phải đi tìm hang.
Đầu tiên các loài nhím, lợn lông rậm, lợn bướu sẽ đào hang.
Loài lợn đất cũng thế.
Và rồi tê tê cải tạo lại những cái hang đó.
Ui da!
Đôi khi, vào buổi tối, nó lén chui vào các hang
vì hiển nhiên là nó muốn ngủ ngoài trời.
Điều đó đồng nghĩa với việc tôi phải kéo nó ra khỏi đó.
Ôi Chúa ơi.
Tôi thầm mong không có con lợn rừng nào ở đó.
Và lúc nào tôi cũng nơm nớp sợ có rắn xông ra.
Lũ nhện đáng ghét.
Tôi cần phải biết
nó sẽ không rời hang lúc 1 giờ sáng
và phóng vút về phía chân trời tự do.
Ôi Chúa ơi.
Ui da!
Tôi đã bị kẹt đôi ba lần.
Tôi đã phải nhờ người tới lôi tôi ra khỏi hang.
Nào, tôi sẽ kéo anh lên.
- Tôi kéo, anh bò ra. - Ừ. Chậm nhé?
- Ổn cả chứ? - Bi tôi bị ép bẹp vào cái cành này.
Chúa ơi.
Nó ở trong đó cũng không sao
nhưng tôi sẽ có một đêm mất ngủ.
Tôi ngủ cạnh nó.
Tôi đút chân vào miệng hang
để ngộ nhỡ tôi ngủ gật thì vẫn sẽ cảm nhận được nó trèo qua người.
Qua thời gian, tôi dần học được cách tin tưởng nó.
Chỉ riêng việc có thể cho nó cảm giác tự do ở nơi này.
Tôi có thể để nó một mình suốt một giờ,
rồi khi cần tìm, tôi dùng máy đo từ xa.
Mỗi lần đi dạo với Kulu, tôi lại bắt gặp những điều mới lạ.
Khi tê tê đi tìm mồi, chúng sẽ không phá cả tổ.
Chúng chỉ ăn vừa đủ.
Điều đó thật là khôn ngoan.
Toàn bộ bề mặt của Trái Đất đang di chuyển,
còn nó thì bò không ngừng.
Thật đáng kinh ngạc.
Đây là một tổ kiến vàng khổng lồ.
Loài kiến hung hăng, bá quyền và đáng sợ nhất chính là kiến vàng.
Ta cũng biết kẻ địch lớn nhất của kiến vàng…
chính là tê tê.
Kiến vàng ăn bất cứ thứ gì.
Áp đảo được vài loài côn trùng.
Thậm chí cả những loài thú có vú cỡ nhỏ, như chuột.
Vài loài chim, chim non chưa biết bay cũng sẽ làm mồi cho chúng.
Quanh ụ mối này
là vùng săn mồi rộng lớn của loài kiến vàng.
Khi những con tê tê tới ăn mối…
những loài kiến như kiến vàng cũng sẽ hưởng lợi,
đi thu nhặt con mồi sót lại của tê tê.
Mối lính xếp thành hàng, nghếch cái hàm lên trên trời.
Rồi, nếu có con kiến vàng nào tiến lại gần nơi chúng đứng,
chúng sẽ phun ra chất keo có độc.
Hoàn toàn chặn đứng những con kiến vàng.
Cho phép mối thợ có đủ thời gian để kéo ấu trùng vào trong tổ…
và nhanh chóng bịt kín đường hầm.
Nó có một khao khát tự do đáng khâm phục.
Nhưng ta cần nó đạt đến sáu ký rưỡi.
Một con tê tê nặng sáu ký rưỡi
là một con tê tê rất khỏe
và có thể cuộn mình thành một quả cầu chặt,
nhờ đó, nó có thể tự vệ trước kẻ địch.
Kulu phải mất một thời gian dài
mới thấy an toàn trong môi trường mới.
Tôi dần nhận ra những dấu hiệu cho thấy nó đã bình tĩnh hơn, bắt đầu định cư.
Nội tâm nó chắc chắn đã có sự thay đổi.
Nó bắt đầu tin tưởng tôi.
Ôi, thích quá nhỉ.
Nước đây này. Có thích không?
Tê tê không giỏi điều tiết thân nhiệt.
Nước đây rồi.
Khi ra ngoài, tôi đổ một ít nước lên người nó để giúp nó hạ nhiệt.
Rót lên bụng nhé, đây rồi.
Và nó bắt đầu xoay 360 độ
và bò quanh gốc cây như lên đồng.
Đấy.
Làm gì thế? Hả?
Con có thấy vui không? Có thích không?
Hả? Mát rượi nhỉ.
Đôi khi, trong lúc chơi đùa, chúng sẽ quấn đuôi quanh bắp tay bạn.
Đó là lần đầu tiên Kulu thực sự chấp nhận để tôi nâng nó lên
và nó đùa nghịch với cẳng tay tôi.
Nó thích thú khi được nhấc đuôi xoay mòng mòng.
Nó bắt đầu trở nên cởi mở hơn
và dần để lộ khía cạnh vui vẻ.
Nó đã trải qua
một trải nghiệm kinh hoàng dưới bàn tay của con người.
Vui lắm, đúng không?
Chơi nữa không? Nữa hả? Muốn nữa hả?
Để nó có thể tin tưởng tôi đến mức đó
làm tôi thấy rất được công nhận.
Chơi nữa không? Lại đây. Nào.
Nó đang học cách tự vệ qua những lần vui đùa.
Cơ bắp ở phần thân của chúng phải rất phát triển và cực kỳ khỏe.
Nó đang xây dựng cơ bắp qua các bài tập gập bụng.
Và cuộn người.
Tôi đã ở đây sáu tháng rồi.
Con đây rồi.
Chúng tôi đã đến rất gần với tự do.
Nào. Lại đây. Ngáp một cái xem nào? Này?
Chúng tôi biết tê tê đã sẵn sàng quay lại với tự nhiên
khi chúng thể hiện những hành động vô cùng thư thái.
Chúng ăn được. Tăng cân đều đặn.
Nơi chúng tôi đang ở hiện tại cách nơi sẽ thả nó khoảng 45 phút lái xe.
Xong một cái rồi, anh bạn.
Với thẻ định vị bằng vệ tinh,
tôi sẽ thấy vị trí của nó qua điện thoại.
Mỗi giờ, tôi sẽ nhận được một thông báo: "Tôi đang ở đây."
Xin lỗi nhé, anh bạn.
Nhưng dù là thế thì rủi ro vẫn rất cao.
Có những ca hoàn toàn khỏe mạnh khi thả, nhưng chỉ qua một đêm là chúng chết.
Chúng tôi từng mất tê tê do lửng mật,
sư tử, báo, linh cẩu, thậm chí cả voi.
Con tê tê nào rồi cũng sẽ gặp phải nguy hiểm,
nhưng rồi Kulu vẫn sẽ phải quay về chốn hoang dã.
Ngáp một cái được không?
Hả? Con mệt hả?
Này?
Nơi chúng tôi sẽ thả Kulu là một thiên đường dành cho tê tê.
Nơi này có một lượng lớn
kiến và mối sinh sống.
Tôi phải giúp nó tái hòa nhập hoàn toàn
để nó luôn biết mình đang ở đâu.
Nó sẽ làm quen với nhiều mùi khác nhau trong khu vực,
biết ở đâu có các mối nguy hiểm đang rình rập.
Này, lại đây. Nào.
Nào. Được rồi, không sao.
Muốn đi lắm rồi hả?
Đây rồi. Sao hả? Con biết nơi này rồi mà.
Trong ba ngày đầu tiên,
nó di chuyển ba tới bốn km mỗi ngày.
Đây là một khu vực rộng lớn.
Ừ, nó phóng như gắn động cơ.
Nó ăn với tốc độ nhanh nhất có thể…
và miệt mài đi xa nhất có thể.
Ta đi đâu thế? Ở đây có một con báo đấy.
Con muốn lên đây thật hả? Hả?
Tất cả diễn ra rất hối hả.
Đừng đi ra nắng.
Nó sẽ phải dành ra ít nhất
một hoặc hai tuần ở trong một khu vực
và rồi khám phá,
không thể cứ cắm đầu chạy ngày này sang ngày khác được.
Tôi chỉ có thể giục nó ăn đến một mức độ nhất định mà thôi.
Đẹp nhỉ?
Nào.
Lại đây, anh bạn. Vẫn phải ăn chứ.
Đây rồi nhỉ? Ăn đi nào.
Dừng lại.
Tôi nghe có con gì đó lẩn đi ở đằng kia.
Ừ, những lùm cây này có thú dữ.
Những nơi lộ thiên như thế này là thiên đường của loài báo.
Vào ban đêm, chốn hoang dã trở thành một nơi hoàn toàn khác.
Sư tử thay đổi 180 độ khi màn đêm buông xuống.
Và báo cũng như vậy.
Nhác nghe tiếng báo
và linh cẩu đi lại xung quanh.
Đó là lời cảnh báo không thể sai.
Tệ quá. Nó đang hoảng sợ.
Được rồi, bé con. Chú đây rồi.
Có chú bảo vệ.
Rồi, vào đây nào.
Nó đã đốt rất nhiều năng lượng.
Tôi nghĩ tối nay là tối nó nhẹ cân nhất trong tuần qua
tức nó đã sụt cân đáng kể.
Có nguy cơ cân nặng của nó sẽ sụt giảm.
Nó đã sử dụng nhiều năng lượng hơn mức nó nạp vào.
Nghe hợp lý đấy. Còn nhớ nó lúc ban đầu không?
Chăm chăm bỏ chạy, rồi qua thời gian, nó dần ổn định cuộc sống.
- Đó là điều anh đang chờ. - Tôi muốn nó ổn định bây giờ cơ.
Cứ chờ cho nó quen dần với cuộc sống.
Không, tôi muốn nó quen ngay bây giờ.
Tôi nghĩ khi lý lẽ không còn lọt tai,
thì chỉ có thể khuyên anh ấy tin trực giác của mình.
Đồng thời tin tưởng con tê tê.
Vì tê tê có bản năng rất mạnh mẽ.
Nguyên tắc thứ nhất là không để lạc tê tê.
Tôi đang cố cho nó chút không gian riêng.
Để giúp nó trấn tĩnh lại.
Nhưng tôi quên mất máy đo từ xa, đúng là một lỗi ngớ ngẩn.
Nếu nó đi vào một khu vực nào đó
và làm rơi thẻ định vị, thì có thể tôi sẽ không gặp lại nó được nữa.
Rồi còn vấn đề hàng rào điện.
Hàng rào đó chắc chắn là án tử.
Còn nó thì có thể chạy một kilômét một giờ.
Mọi người quay lại xe đi.
Mọi người ở đây làm tôi lo lắng.
Về xe ngay đi.
Bạn sẽ thấy trách nhiệm nặng nề.
Cảm giác như mình chịu trách nhiệm cho cả một đội ngũ đứng sau,
nhưng trên hết là trách nhiệm với con vật đó.
Vì thẻ định vị chưa phát tín hiệu,
nên ta chưa thể xác định vị trí…
chính xác xem nó đang ở đâu để tới đó tìm.
Chúng tôi đã đi vòng quanh tìm, nhưng…
cứ như mò kim đáy bể.
NHÓM CÔNG TÁC BẢO TỒN TÊ TÊ CHÂU PHI
Ồ, vừa có thông báo rồi.
Được rồi, đi thôi. Nó đã đi xa hơn về phía Bắc
và vượt qua bên kia đường. Đi nào.
Giờ nó đã đi được hai tiếng rưỡi.
Chúng tôi tìm thấy nó ngay dưới một gốc cây,
đang ăn mối.
Và tôi nghĩ chính trong khoảnh khắc đó,
tôi nhận ra: "Nó tự lo được."
Nó không cần tôi kè kè bên cạnh,
trông chừng nó nữa.
Ở bụi cây gai kia kìa. Không.
Không ai có thể kiểm soát mọi thứ, dù tôi muốn bật lại là: "Có thể chứ!"
Nhưng nghĩ kỹ thì, đúng là vậy, thực tế thì: "Tôi không thể."
Chào, nhà vô địch.
Xin chào, nhà vô địch. Chào.
Hôm nay thế nào? Lại đây.
Số lần nó chủ động lại gần tôi có thể đếm trên đầu ngón tay.
Chào bé con.
Xin chào.
Ôi Chúa ơi.
Chào.
Ôi Chúa ơi, bé con.
Giúp chú lau giày à?
Giày của chú bẩn quá hả? Hả?
Như thể nó muốn trấn an tôi và nói:
"Mọi chuyện sẽ ổn thôi."
Hả?
Thật điên rồ.
Này? Cảm ơn con nhé. Này?
Cảm ơn, anh bạn.
Ừ, tôi không biết nữa.
Cảm giác như nó đang cho tôi biết.
KULU ĐÃ ĐẠT ĐẾN CÂN NẶNG MỤC TIÊU
Khi vũ trụ được khai sinh…
các thầy thuốc và các loài động vật được kết nối với nhau.
Tê tê nắm giữ một vị trí đặc biệt.
Trẻ con Venda phải dành ra
ba tháng đầu đời ở trong nhà.
Trước khi ra ngoài, đứa trẻ phải được tiêm phòng để giữ an toàn.
Thầy thuốc sẽ lấy vảy của con tê tê
và ngâm vào nước.
Chúng tôi vẩy thứ nước đó lên đứa bé,
giống như mưa.
Phương pháp này sẽ giúp đứa trẻ thấm nhuần tính khiêm tốn và trầm tính…
để khi tê tê gọi sấm sét tới,
đứa trẻ đó sẽ không sợ hãi.
Đây là lần cuối, bé con.
Này? Lần cuối rồi đấy.
Này, lần cuối. Lần cuối nhé. Hả?
Mặt khác, tôi khao khát muốn nó được tự do.
Được rồi.
Nhưng rồi, tôi nghĩ tới một điều:
"Tôi sẽ làm gì khi thiếu nó?"
BẢY THÁNG NẶNG: 6,64 KG
Nó đã sống cùng tôi.
Tôi ngủ cách nơi nó nằm chỉ năm mét.
Tôi túc trực bên nó 24/7, liên tục suốt sáu tháng qua, nên là…
Cảm giác sẽ thế nào khi không còn điều đó nữa?
Được rồi, cậu bé, đến nơi rồi. Này, ta tới rồi đấy.
Ta tới rồi, nhà vô địch.
Ăn thật nhiều. Nhé?
Đói quá hả? Nghe lời chú, ăn nhiều vào. Nhé.
Quá trình tôi thả nó đi sẽ diễn ra vô cùng từ tốn.
Nó là tê tê được người nuôi nấng.
À, đây rồi. Sao hả? Đúng là bé ngoan.
Suốt cuộc đời nó, thời gian ở bên tôi
còn nhiều hơn ở ngoài hoang dã.
Liệu nó có cảm thấy bị bỏ rơi?
Liệu nó có bị căng thẳng
đến mức hệ thống miễn dịch bị ảnh hưởng theo,
nó sẽ bị bọ ve bâu kín,
ngừng ăn ngừng uống và bỏ chạy trong đêm?
Này, đi đâu thế?
Rất nhiều vấn đề có thể xảy ra.
Rồi còn cái hàng rào điện.
Nó như một mối nguy hiểm không thể tránh khỏi.
Này, cậu bé. Đây là nhà của con hả?
Nhà của con đây à?
Quả là một ngày tuyệt vời. Nó đã ăn rất nhiều và vẫn tiếp tục ăn,
thật không thể tin nổi.
Nó vô cùng ung dung.
Không có động thái bỏ chạy.
Nó hạnh phúc. Tôi có thể cảm nhận được điều đó.
Anh thì sao?
Sướng như trên mây.
Khi đã tiếp xúc gần với động vật,
việc cắt đứt sợi dây gắn kết đó là chuyện không dễ.
Và anh ấy sẽ phải trải qua điều đó.
Và chuyện đó sẽ vô cùng… khó khăn.
Này.
Chúng tôi đang cố cứu cả một loài
có nguy cơ tuyệt chủng chỉ trong một đời người.
Bạn đang có vinh dự làm việc với những cá thể hiếm có khó tìm.
Và suy nghĩ về điều đó sẽ khiến bạn cảm nhận được áp lực.
Ừ. Nó biết.
Tôi sẽ để mắt đến nó chừng nào nó vẫn cho phép tôi làm thế.
Chúng tôi tiếp tục theo dõi tê tê tận 12 tháng sau khi thả.
Và chúng tôi cần phản hồi gần như hàng ngày.
Với bẫy ảnh,
tôi có thể không cần lại gần mà vẫn quan sát được nó.
Bạn có thể thấy trong hang này,
nó có phòng ngủ ở tầng trên.
Khi nó bò vào trong, ta có thể thấy nó trèo lên trên để vào hang.
Chúng tôi đã gặp khá nhiều bạn cùng nhà khác nhau.
Nó sống trong một thế giới sôi động.
Nó không có đối thủ.
Đó là cảm giác hiện tại của Kulu.
Nhưng thế giới bên ngoài rất khắc nghiệt và nguy hiểm.
Và nó sẽ biết rằng nó không bất bại.
Trong ngôn ngữ Venda, tê tê là một sinh vật huyền bí.
Gặp được tê tê là điềm lành.
Nhưng chỉ cần một giọt máu tê tê chạm đất
là thảm họa thiên nhiên sẽ ập tới.
Lúc tôi phải tới Joburg vì công việc, Kulu đã tự do được tám tuần
Nhưng trong lúc tôi ở đó, khu bảo tồn gọi cho tôi,
họ nói là không thấy nó ra khỏi hang.
Bao nhiêu tình huống chạy qua đầu tôi.
Tôi linh cảm nó đã gặp chuyện không hay.
Điều tôi lo lắng nhất là
một con linh cẩu đốm đã chộp được nó.
Tôi còn chẳng nghĩ tới việc hang của nó bị sập
cho tới ngày thứ sáu.
Sáng hôm đó, tôi càng lúc càng thấy lo,
nỗi lo lắng cứ tích tụ dần đến nóng cả ruột gan.
- A lô, Nicci. - A lô, Gareth.
Có gì đó không bình thường. Không ai thấy nó suốt sáu ngày qua.
Thế nên tôi đã nghĩ tới mọi tình huống.
Chúa ơi, tôi không biết phải nghĩ thế nào nữa…
Tôi không biết phải nói gì về việc đó, ngoại trừ hãy mang xẻng tới đó.
Ừ, được rồi.
Tôi tới đó vào hôm qua.
Đặt bẫy ảnh.
Đừng sợ, cậu bé. Chú đây.
Tôi bắt đầu đào.
Trong đầu tôi kiểu: "Chúa ơi, mình đang đào xác nó."
Tôi cảm thấy như cảm xúc trong tôi trống rỗng.
Phải, tôi đã đào suốt hai giờ.
Lưng của tôi bắt đầu đau nhức.
Cuối cùng, tôi nhận ra mình cần trợ giúp,
nên tôi gọi đội chống săn trộm.
Chúng tôi đào bới không ngừng.
Đã mất khoảng bốn tiếng rưỡi, năm tiếng.
Chúng tôi đào ra một cái bể bơi nhỏ.
Cuối cùng, đào tới một hố rỗng.
Tại thời điểm đó, tôi đã tin rằng
khả năng cao là nó không còn sống.
Tôi đang đào thi thể nó lên.
Các anh tắt đèn đi.
Này, con có sao không? Có ổn không hả?
Này? Con có ổn không?
Và nó nhìn tôi.
Có sao không, cậu bé? Này?
Tôi ngã quỵ. Trong tâm tôi kiểu: "Ôi Chúa ơi, nó còn sống."
Có ổn không thế, cậu bé? Hả? Vẫn ổn chứ?
Này? Có sao không? Có bị đau không?
Có bị đau không?
Này? Con ổn chứ?
Này? Có ổn không?
Hả? Con làm gì trong đó?
Tôi kiểm tra nó. Nhìn kỹ nó.
Nó có vẻ bị sốc vì chuyện vừa trải qua
và tiếng ồn xung quanh, cũng như mọi thứ.
Được rồi, tôi nghĩ nó hơi yếu, nên…
Này, không sao đâu. Chú đây. Con ổn rồi.
Này, mọi chuyện qua rồi. Con ổn mà.
Này, có sao không? Hả? Có làm sao không?
Con đang ngủ sao? Hả?
Có ổn không, cậu bé?
Nhìn chú này. Con có ổn không? Hả?
Nhìn con kìa. Này, chú đây mà.
Chú đây, bạn nhỏ. Chú đây.
Này? Con có ổn không? Hả?
Con ổn rồi. Con làm chú lo sốt vó.
Này, cố lên nào. Nào, bé con.
Đây rồi, ta ra ngoài thôi. Lại đây. Mọi chuyện ổn rồi, lại đây nào.
Con có tự đi được không?
Hả? Đi được không?
Tôi muốn xem liệu nó có bị yếu đi không?
Và nó từ từ bước đi.
Nó tìm thấy một tổ kiến và trèo thẳng vào bên trong.
Rồi bắt đầu ăn ngấu nghiến.
Cậu bé bụng đói meo.
Thật là một thảm kịch.
Tôi chưa từng nghĩ rằng việc nó bị chôn vùi trong hang
là một trong những điều tôi phải lo đến.
HAI TUẦN SAU
Được rồi, bé bự. Cứ bình tĩnh.
Anh đã thấy nó tiếp xúc với con thú có vú lớn nào chưa?
Có một điều thú vị là nó bám theo những con thú đó.
- Để lăn lộn trong phân của chúng. - Vậy à.
Nó sẽ bôi kín khắp cả cơ thể.
Nếu là một con sư tử, khi ngửi thấy mùi phân của tê giác,
thì con sư tử sẽ không coi đối tượng đó là con mồi.
Ừ. Đa số động vật có nhiều hành vi giả dạng.
Chào bạn nhỏ.
Ta làm cho xong rồi chú sẽ để con yên nhé?
Nào. Ra đây đi.
Lại đây.
Lại đây. Nào. Ta làm thật nhanh thôi. Nào. Sẽ nhanh thôi. Nhé.
Lại đây. Chú biết giờ Kulu tự do rồi. Không muốn bị bế ẵm nữa. Nhỉ?
Kéo nó lên thế này. Được rồi đấy.
Ngồi im nhé. Bắt đầu đây.
Này. Bé con ngồi thư thái nhỉ. Phải không nào?
Dạo này có ngoan không?
Có gây chuyện không thế? Bụng dạ như thế nào? Tốt.
Vô cùng bình thản.
Có thấy nó đi chậm cỡ nào không?
Không phải kiểu…
Ừ.
Có vẻ nó đang đi về phía Tây thung lũng.
Là con người, bạn có nhiệm vụ bảo vệ các loài động vật quanh mình.
Là các nhà khoa học, chúng tôi hiện đang cố liên kết khoa học
với hiểu biết của mọi người.
Đây là một con vật kỳ diệu
có thể hô mưa gọi gió.
Con người ai cũng đợi cơn mưa.
Một truyền thuyết đã bảo vệ
và cho phép con người chung sống hòa hợp với môi trường.
Những câu chuyện như thế được truyền qua lớp lớp thế hệ,
nhưng giờ ta đang nuôi dạy một lớp người muốn biết bản chất thật của sự việc.
Họ không muốn nghe về niềm tin cũ của người xưa.
Nhưng dù là khoa học có sự kết hợp với quan niệm truyền thống,
hay khoa học đứng một mình,
thì điều cốt lõi nhất
chính là ta phải bảo vệ môi trường.
Giống loài của ta đã gây ra chuyện gì cho giống loài của Kulu?
Tôi nghĩ nếu một sinh vật đặc biệt như tê tê biến mất,
thì điều đó tượng trưng cho cách ta đối xử với vạn vật.
Chuyện vừa qua quả không dễ dàng,
như một hành trình thật dài.
Nó đã khác hẳn khi xưa.
Bây giờ nó rất an nhiên.
Cảm giác như nó có thể làm bất cứ điều gì
khi nó muốn, theo cách nó muốn,
mà không chịu bất kỳ áp lực nào.
Nó tiếp tục tăng cân đều.
Giờ nó đang khảo sát địa hình của cả khu vực này.
Và nó đã chuyển tới một lãnh thổ ven sông trù phú.
Cứ như nó đã tìm thấy nơi hoang dã nhất của chốn hoang dã
và đó là nơi nó sẽ chọn làm nhà.
Có thể nó đang đi tìm một con cái.
Hành vi di chuyển khắp nơi
và đánh dấu mọi thứ bằng mùi của nó
là dấu hiệu rõ nhất cho thấy nó đã sẵn sàng.
Và chúng tôi biết khu vực này có những con tê tê khác.
Hiện tại, Kulu đã ở ngoài tự nhiên
lâu hơn thời gian bị nuôi giữ.
Lúc này, tôi gần như có cảm giác đã hoàn trả được một món nợ.
Hai lần gần nhất tôi ra đó kiểm tra nó,
nó đã cố chạy trốn khỏi tôi.
Bằng cách nằm bẹp xuống,
nó đã cố ẩn mình vào môi trường xung quanh.
Tôi cảm giác như đó là bước cuối cùng trong quá trình tái hoang dã của nó.
Đến một lúc nào đó, ta phải buông tay nhau thôi.
MỘT NĂM, BẢY THÁNG CÂN NẶNG LẦN CÂN CUỐI: 9,52 KG
Theo một cách nào đó, có lẽ ngay từ đầu ta không nên gặp được nó.
Nếu sau này không ai thấy nó nữa
thì có nghĩa là nó đang sống đúng cuộc đời của nó.
MỘT NĂM SAU QUÁ TRÌNH THẢ CÓ GIÁM SÁT, GARETH THÁO THẺ ĐỊNH VỊ CỦA KULU,
HỌ KHÔNG THỂ THEO DÕI KULU ĐƯỢC NỮA.
SAU 85 TRIỆU NĂM TRÊN TRÁI ĐẤT,
KULU VÀ ĐỒNG LOẠI ĐÃ TRỞ THÀNH THÚ CÓ VÚ BỊ BUÔN TRỘM NHIỀU NHẤT.
HOẠT ĐỘNG BUÔN BÁN TÊ TÊ BỊ THỔI BÙNG LÊN
BỞI SỰ CÔNG NGHIỆP HÓA Y HỌC CỔ TRUYỀN,
NHƯNG BÊN CẠNH GIA TĂNG BẢO VỆ VỀ PHÁP LÝ,
NỖ LỰC BẢO TỒN TOÀN CẦU CŨNG ĐANG TĂNG.
KỂ TỪ KHI THẢ KULU THÀNH CÔNG,
NHÓM CÔNG TÁC BẢO TỒN TÊ TÊ CHÂU PHI
ĐÃ THÀNH LẬP ĐƯỢC TRUNG TÂM CHUYÊN DÙNG CHO VIỆC PHÓNG THÍCH TÊ TÊ
- KHU BẢO TỒN TÊ TÊ.
GARETH VÀ RAY ĐANG LÀM VIỆC VỚI LAPALALA
ĐỂ NGHIÊN CỨU VÀ THỬ NGHIỆM CÁC HÀNG RÀO ĐIỆN CÓ CHỈNH SỬA
CÓ THỂ DÙNG ĐỂ CỨU SỐNG TÊ TÊ TRÊN KHẮP NAM PHI.
CON NGƯỜI KHÓ CÓ THỂ GẶP LẠI KULU MỘT LẦN NỮA.
Biên dịch: Phương Phạm