Downloaded from YTS.MX
Official YIFY movies site: YTS.MX
Η δρ Σάλι Ράιντ ολοκληρώνει την προετοιμασία
για να μπει στο διαστημόπλοιο.
Αντίστροφη μέτρηση σε μία ώρα, 40 λεπτά και 25 δευτερόλεπτα.
Και τα πέντε μέλη του πληρώματος έχουν επιβιβαστεί.
Η δρ Σάλι Ράιντ θα αποκαλείται MS2.
Ομάδα, εδώ MS2. Έτοιμοι;
MS2, ακούγεσαι καθαρά.
Πρώτη φορά μια Αμερικανίδα θα ταξιδέψει στο διάστημα.
Η πρώτη Αμερικανίδα.
Αμερικανίδα αστροναύτης.
...θα ταξιδέψει στο διάστημα. Τη λένε Σάλι Ράιντ.
- Σάλι Ράιντ. - Ράιντ.
Η αστροναύτης Σάλι Ράιντ.
- Είσαι αστέρι. - Σε στηρίζουμε.
Μπράβο, Σάλι.
Δρ Ράιντ, θεωρείτε ότι η κάλυψη του Τύπου ήταν σκληρή;
Η κάλυψη του Τύπου;
Είναι κρίμα που η κοινωνία μας δεν έχει προχωρήσει
κι αυτό θεωρείται τόσο σημαντικό.
Η Σάλι ήταν στην επικαιρότητα για καιρό και δικαιολογημένα.
Δύο λεπτά μένουν ακόμα.
Συνειδητοποίησα ότι θα είμαι πρότυπο.
Οι αναφλεκτήρες υδρογόνου έχουν οπλιστεί.
Θα αποδείξει την αξία των γυναικών, ελπίζω να μας κάνει περήφανες.
Πιστεύω ακράδαντα ότι είναι σημαντικό να μην κάνω καμιά ανοησία.
Είκοσι πέντε. Απομένουν 25 δευτερόλεπτα.
Ο αναμεταδότης ελέγχει τα τελευταία δευτερόλεπτα.
Ο κόσμος πρέπει να καταλάβει ότι οι Αμερικανίδες
μπορούν να κάνουν ό,τι δουλειά θέλουν.
Η Σάλι ρίσκαρε τα πάντα για να γράψει ιστορία.
Αλλά η αποκάλυψη της σχέσης μας ήταν ένα ρίσκο που δεν πήρε.
Δέκα, εννιά, οκτώ, επτά, έξι...
Εκκίνηση κύριου κινητήρα.
Εκτόξευση του STS-7 και της πρώτης Αμερικανίδας αστροναύτη.
ΣΟΥΣΑΜΙ ΑΝΟΙΞΕ
Ξέρετε ποια είναι αυτή;
- Ναι. - Αλήθεια;
- Πώς τη λένε; - Σάλι Ράιντ.
- Σωστά. - Τι δουλειά κάνει;
- Είναι αστροναύτης. - Αστροναύτης;
- Σωστά. - Πώς τρως;
Δεν πετάνε στον αέρα;
Αποφεύγουμε τον αρακά.
Ανοίγεις την κονσέρβα κι όλα κάνουν φτερά.
Ποιος θέλει να πάει στο διάστημα με τη Σάλι;
Μπορούμε να έρθουμε όλοι, έτσι;
- Κανένα πρόβλημα. - Στη Σάλι άρεσε η δημοτικότητα.
Ήταν το χρυσό κορίτσι και αποτελούσε ένα πολύ καλό πρότυπο.
Μάλλον έχεις μπλέξει. Μπορώ να βοηθήσω;
Αυτός ο πύραυλος δεν λέει να εκτοξευτεί.
Δεν ήθελε να αλλάξει αυτό.
Δεν σκοπεύαμε να κρύψουμε τίποτα.
Ήθελα πολύ να γίνω αστροναύτης.
- Αλήθεια; - Ναι.
Εγώ πληγώθηκα, δεν ξέρω για τη Σάλι.
Δεν την ένοιαζαν αυτά.
Συνέντευξη της Ταμ, λήψη πρώτη.
- Πάμε. - Πάμε.
Μπορείς να μας πεις ποια είσαι;
- Και τι σχέση είχες με τη Σάλι; - Φυσικά.
Λέγομαι Ταμ Ο'Σόνεσι και ήμουν σύντροφός της για 27 χρόνια.
ΤΑΜ Ο'ΣΟΝΕΣΙ, ΣΥΝΤΡΟΦΟΣ
Όταν πρωτογνώρισα τη Σάλι, ήταν 13 κι εγώ 12.
Στεκόμασταν στην ουρά με άλλα κορίτσια για ένα τουρνουά τένις.
Είχε απίστευτη ζέστη.
Ακόμη θυμάμαι τον καταγάλανο ουρανό.
Ήμουν πίσω από τη Σάλι.
Την πρόσεξα, γιατί στεκόταν στις μύτες.
Όταν η γραμμή άρχισε να κινείται,
περπατούσε στις μύτες και πρώτη φορά έβλεπα κάτι τέτοιο.
Την κοιτούσα επίμονα και είχα ξεκαρδιστεί στα γέλια.
Η Σάλι γύρισε το κεφάλι της και με είδε.
Νομίζω ότι της είπα ότι περπατούσε σαν μπαλαρίνα.
Έτσι ξεκίνησε η φιλία μας.
Η Σάλι ήταν ήσυχη, αλλά μπορούσε να μιλάει για οκτώ λεπτά
για διάφορες παίκτριες και πώς θα τις νικούσε.
Έκανε έξυπνα drop shot και είχε καλή τοποθέτηση της μπάλας.
Παίζαμε διπλό μαζί και ήθελε να είναι από την πλευρά
όπου υπήρχε πίεση. Κάποιοι άνθρωποι είναι έτσι.
Στα δύσκολα παιχνίδια, θέλουν να δίνουν τη χαριστική βολή.
Έτσι ήταν και η Σάλι.
Μεγάλωσα στο απόγειο του διαστημικού προγράμματος.
Ήταν στο πρωτοσέλιδο της εφημερίδας κάθε μέρα
και ακόμη θυμάμαι τους δασκάλους μας στο δημοτικό
να φέρνουν ασπρόμαυρες τηλεοράσεις στην τάξη
για να δούμε τις πρώτες εκτοξεύσεις.
Όλα τα παιδιά πέρασαν τη φάση που ήθελαν να γίνουν αστροναύτες.
Ένα μικρό βήμα για τον άνθρωπο.
Θα είμαι απασχολημένος για λίγο.
Αγαπούσα τις επιστήμες, αλλά όπως πολλά κορίτσια στο γυμνάσιο,
άρχισα να χάνω την αυτοπεποίθησή μου.
Άρχισα να υιοθετώ τα υπόγεια μηνύματα που περνά ο κόσμος.
Επειδή στο διαστημικό πρόγραμμα υπήρχαν μόνο άντρες,
ειλικρινά δεν σκέφτηκα ότι θα μπορούσα να γίνω αστροναύτης.
Το 1976 η NASA αποφάσισε να διευρύνει το σώμα των αστροναυτών
και να συμπεριλάβει γυναίκες και μειονότητες για πρώτη φορά.
Είδα μια αγγελία της NASA στην εφημερίδα του Στάνφορντ
ότι δέχεται αιτήσεις για αστροναύτες.
Μόλις το είδα, ήξερα ότι αυτό ήθελα να κάνω.
Την ίδια μέρα, έγραψα μια χειρόγραφη αίτηση.
"Τώρα που το διαστημικό πρόγραμμα
θα συμπεριλάβει και γυναίκες,
θεωρώ ότι μου προσφέρεται μια απίστευτη ευκαιρία.
Επιπλέον, το υπόβαθρό μου
σε θετικές επιστήμες και αστροφυσική
με καθιστά ιδανική, ώστε να συνεισφέρω τα μέγιστα στο πρόγραμμα".
Αν έκανε κάποιο λάθος, το ξεπερνούσε και συνέχιζε.
Έτσι ακριβώς ήταν.
Όταν η NASA ανακοίνωσε ότι θα προσλάβει 30 με 40 αστροναύτες,
πάνω από 8000 υποψήφιοι έκαναν αίτηση, και πάνω από 1500 ήταν γυναίκες.
Ήξερα ότι είχα μια εύλογη πιθανότητα να φτάσω σε ένα καλό στάδιο
στη διαδικασία επιλογής.
Θα έπαιρνα το διδακτορικό μου, μέχρι να ολοκληρωθεί η διαδικασία.
Είχα καλό αθλητικό υπόβαθρο.
Το βιογραφικό της Σάλι Ράιντ περιλαμβάνει μια σειρά πτυχίων
που εκ πρώτης όψεως μοιάζουν να ανήκουν σε τρία άτομα.
Πήρε ταυτόχρονα πτυχίο σε Αγγλική Φιλολογία και Φυσική από το Στάνφορντ,
ενώ έχει μεταπτυχιακό και διδακτορικό στην Αστροφυσική.
Η Σάλι ήταν λίγο αλαζονική σε σχέση με τη φυσική.
Της άρεσε που ήταν κάτι δύσκολο.
Άρα αν τη μάθαινε, ένιωθε ότι ήταν και η πρώτη.
Ένα βράδυ όταν ήμασταν 20, κάλεσα τη Σάλι για δείπνο.
Είχαμε να ιδωθούμε κάποια χρόνια.
Αποφάσισα ότι ήθελα να κάνω κάτι ξεχωριστό.
Δεν έβγαζα πολλά λεφτά, αλλά αγόρασα μπριζόλες και κρασί
και είχα χαμηλώσει τα φώτα.
Ήταν συναρπαστικό και διασκεδαστικό που ξαναβρεθήκαμε ως ενήλικες.
Ήξερε ότι είμαι γκέι, της το είπα.
Και της είπα ότι έβγαινα με μια γυναίκα.
Αλλά δεν ήξερα ότι είχε ήδη ανάλογες εμπειρίες. Δεν είχα ιδέα.
Η Σάλι ήταν η πρώτη μου κολλητή και η πρώτη μου σχέση με γυναίκα.
Δεν μιλούσα ποτέ για τότε,
γιατί τα φοιτητικά μου χρόνια ήταν συνυφασμένα με τη Σάλι.
Αυτό που είχα με τη Σάλι ήταν υπέροχο.
Για τέσσερα χρόνια, ήμασταν συνέχεια μαζί.
Αλλά καμία από τις δύο δεν είχε πει σε κανέναν
για τη σχέση μας.
Εννοείται ότι δεν κρατιόμασταν χέρι χέρι εκτός σπιτιού.
Νομίζω ότι αυτό σήμανε το τέλος για μένα,
γιατί δεν μπορούσα να ζω σ' αυτόν τον μικρόκοσμο.
Είχα δει τη Μόλι και τη Σάλι μαζί, αλλά δεν το ήξερα.
Το έμαθα μετά από χρόνια.
Και στο ρομαντικό δείπνο, που δεν ήξερα ότι ήταν ρομαντικό,
απλώς μιλήσαμε και επικοινωνήσαμε. Ήταν ένα υπέροχο βράδυ.
Δέκα χρόνια μετά, μου είπε ότι τα αισθήματά της για μένα
άλλαξαν εκείνο το βράδυ.
Αλλά δεν είχα ιδέα.
Λίγο αργότερα, δέχτηκε τηλεφώνημα από τη NASA.
Δέχτηκα ένα τηλεφώνημα πολύ νωρίς το πρωί σε ώρα Καλιφόρνιας.
Νόμιζα ότι ονειρευόμουν.
Είχα γίνει δεκτή στο Γραφείο Αστροναυτών.
Φυσικά κι ενθουσιάστηκα.
Στις αρχές του 1978, η αστροφυσικός δρ Σάλι Ράιντ
ενημέρωσε την οικογένειά της για ένα σημαντικό γεγονός.
Είχε επιλεγεί από τη NASA ως υποψήφια αστροναύτης.
Είχα ενθουσιαστεί.
Το πρώτο που έκανα, αφού έκλεισα το τηλέφωνο με τον Τζορτζ Άμπι,
ήταν να πάρω τη μητέρα μου, την αδελφή μου
και τον πατέρα μου. Χάρηκαν σχεδόν όσο κι εγώ.
Η αντίδραση της μητέρας μου ήταν... Η αδερφή μου σπουδάζει θεολογία.
Είναι σε σχολή Θεολογίας.
Η μητέρα μου σκέφτηκε ότι μία από τις δύο
θα πάει στον παράδεισο.
Μέχρι τώρα, υπήρχαν μόνο άντρες στο φεγγάρι, όχι γυναίκες.
Για την ακρίβεια, όλοι οι αστροναύτες ήταν άντρες και λευκοί, όχι μαύροι.
Στους 35 νέους αστροναύτες της Υπηρεσίας Διαστήματος
είναι έξι γυναίκες, τρεις μαύροι και ένας Ασιάτης.
Όταν πήγα στη NASA, ήταν φοβερά.
Από εκείνη τη στιγμή και μετά, ονειρευόμουν
να πάω στο διάστημα.
Πήγαμε ως αρχάριοι στο Σώμα Αστροναυτών.
Κανείς μας δεν ήξερε τι επρόκειτο να μας συμβεί.
Αυτό ήταν το σημείο καμπής στη ζωή μου.
ΡΑΪΝΤ
Σας καλωσορίζω στο Χιούστον, στο Διαστημικό Κέντρο Τζόνσον.
Πάνω από 8000 άνθρωποι
ήθελαν να γίνουν αστροναύτες και έκαναν αίτηση.
Στο πρώτο ταξίδι στο Χιούστον, ήμασταν και οι 35
για να μας παρουσιάσουν σε μια επίσημη τελετή.
Δέκα άτομα ανήκαν σε κατηγορίες
που θα βρίσκονταν πρώτη φορά στη NASA.
Σάλι Ράιντ.
Είναι βοηθός έρευνας στο τμήμα Φυσικής
του πανεπιστημίου Στάνφορντ.
Όλα τα φώτα έπεσαν σε εμάς τους δέκα που ήμασταν διαφορετικοί.
Υπομέναμε τους δημοσιογράφους για ατελείωτες ώρες.
- Κάθι Σάλιβαν. - Ήταν η αρχή για ό,τι θα ακολουθούσε.
Ήμασταν, πλέον, δημόσια πρόσωπα.
Δεν τους ενδιέφερε μόνο τι θα κάναμε στο διαστημικό πρόγραμμα
ή οι επιδιώξεις μας.
Τους ενδιέφεραν τα συνηθισμένα. Οι σχέσεις μας,
τα μαλλιά, το μακιγιάζ, η μόδα.
Ό,τι αφορούσε τις γυναίκες για τις οποίες έγραφαν.
Όταν γνωρίζετε κάποιον εκτός διαστημικού προγράμματος,
που δεν σας ξέρει, και λέτε ότι είστε αστροναύτης,
λέει "Είσαι πολύ όμορφη για αστροναύτης.
Δεν μπορεί να είσαι αστροναύτης";
Του λέω ότι είμαι μηχανικός.
Πότε θα πάτε στο διάστημα;
Χρειάζονται μερικά χρόνια, είμαστε σχετικά καινούριοι,
αλλά αξίζει η αναμονή.
Το διαστημικό λεωφορείο Columbia θα απογειωθεί
από το Κέιπ Κανάβεραλ στην πρώτη του δοκιμαστική πτήση.
Ανυπομονώ να πάω εκεί. Νομίζω ότι ο καθένας από εμάς ανυπομονεί.
ΠΡΩΤΗ ΕΚΤΟΞΕΥΣΗ, 1981
Όλοι ήθελαν να είναι οι πρώτοι άντρες και γυναίκες.
Αυτή ήταν η φύση μας.
Οι αστροναύτες ήξεραν ότι κάποιοι άνθρωποι ήταν σημαντικοί.
Αλλά η διαδικασία, τα κριτήρια που χρησιμοποιούσαν,
καλύπτονταν από πέπλο μυστηρίου.
Δεν ήξεραν αν έπρεπε να είναι πιο φιλικοί.
Αν έπρεπε να δουλέψουν παραπάνω. Δεν ήξεραν τι έπρεπε να κάνουν.
Δεν υπήρχε αμφιβολία ότι η Σάλι ήθελε να είναι η πρώτη.
Δεν θα το παραδεχόταν σε συνέντευξη.
Σε κάθε συνέντευξη έλεγε ότι απλώς ήθελε να πετάει.
Δεν επιδιώκω να είμαι η πρώτη γυναίκα στο διάστημα.
Δεν έχω ιδιαίτερη επιθυμία να είμαι η πρώτη γυναίκα.
Αυτό δεν σημαίνει κάτι για μένα, αυτό που θέλω είναι να πετάξω.
Η προετοιμασία είναι δύσκολη.
Πτώση με αλεξίπτωτο, δοκιμή με έλλειψη βαρύτητας, ακραίες πτήσεις.
Βρίσκονταν χωρίς βαρύτητα για 20 δευτερόλεπτα.
Φυσικά και σου ερχόταν να κάνεις εμετό.
Οι γυναίκες αστροναύτες είχαν υποβληθεί στις ίδιες ασκήσεις
με τους άντρες.
Κρεμάστηκαν, βούτηξαν, βυθίστηκαν, έμαθαν τεχνικές επιβίωσης,
έμαθαν να χρησιμοποιούν
τα εργαλεία που θα πάρουν στις κανονικές πτήσεις.
Οι δημοσιογράφοι ήταν πάντα εκεί μαζί μας.
Παρακολουθούσαν πώς τα πηγαίναμε.
"Θα τα βγάλουν πέρα με το άγνωστο, τους αστάθμητους παράγοντες
και τους πιθανούς κινδύνους;"
Πιστεύεις ότι είσαι τόσο καλή όσο οι άντρες αστροναύτες;
Ναι.
- Και καλύτερη από μερικούς; - Δεν είμαι χαζή για να πω κάτι τέτοιο.
Όλοι σκεφτόμασταν ότι θα ήταν η Σάλι ή η Τζούντι Ρέσνικ.
Η Τζούντι θεωρούνταν πάντα ισχυρή αντίπαλος.
Είναι πολύ έξυπνη, πολύ καλή μηχανικός.
Ήταν σαν τη μέρα με τη νύχτα.
Δύο εντελώς διαφορετικές προσωπικότητες.
Η Τζούντι ήταν αξιαγάπητη, πανέξυπνη και ικανή,
αλλά της άρεσε να διασκεδάζει.
Η Σάλι ήταν πολύ πιο ήσυχη. Την ενδιέφερε μόνο η δουλειά της.
Δεν έδειχνε ποτέ πώς ένιωθε. Είναι θυμωμένη;
Είναι χαρούμενη; Αναστατωμένη; Δεν ξέρω.
Αυτό δυσκόλευε τους άλλους να την πλησιάσουν.
Ήταν κάπως απότομη.
Δεν ήξερε πώς να γίνει φίλη με κάποια που ανταγωνιζόταν.
Η πρώτη μου ανάθεση ήταν ο ρομποτικός βραχίονας του σκάφους.
Βρισκόταν ακόμη σε στάδιο δοκιμών.
Οι εργασίες σου μπορούσαν να σε φέρουν σε θέση,
ώστε να είσαι η πρώτη.
Ο σκοπός του βραχίονα ήταν να αποκολληθούν οι δορυφόροι
και να σταλούν στο διάστημα.
Η συγκεκριμένη ανάθεση ήταν πολύ σημαντική.
Η Σάλι ήταν πολύ καλή χειρίστρια, όπως και η Τζούντι.
Παρασύρθηκε πίσω από τον κόλπο, πίσω από το κέντρο. Το έχω στις 45 και 30.
Χάρη στον συντονισμό χεριού και ματιού που είχε από το τένις,
η Σάλι βρήκε τρόπο, ώστε να τον λειτουργήσει στο διάστημα
και όλοι είδαν ότι ήταν εξπέρ στον ρομποτικό βραχίονα.
Αυτό ίσως σε φέρει στην πρώτη θέση για μια πτήση.
Η Σάλι έβλεπε αλλιώς τον ανταγωνισμό σε σχέση με εμάς.
Μια μέρα, έκανα εξάσκηση στον ρομποτικό βραχίονα.
Είμαι στον πίνακα, έτοιμη να ξεκινήσω.
Βλέπω τη Σάλι να περνάει από πίσω και να κατεβαίνει τη σκάλα.
Και ξαφνικά ο βραχίονας σταματά να κινείται, από το πουθενά.
Βάζω τη λειτουργία επίλυσης προβλημάτων
και πάω στους διακόπτες κυκλώματος,
που είναι σε ένα πάνελ κοντά στη σκάλα.
Είχαν τραβηχτεί όλοι έξω.
Κατάλαβα ότι η Σάλι, καθώς κατέβαινε τη σκάλα,
είχε βγάλει τους διακόπτες κυκλώματος.
Άραγε το έπαιζε δασκάλα και ήθελε να δει
αν θα το καταλάβω;
Μήπως εννοούσε ότι ο βραχίονας ήταν δικός της
και να μην μπλέκομαι;
Ή απλώς έπαιζε με το μυαλό μου;
Αν κάποια από τις έξι ήθελε συνειδητά αυτό το βραβείο,
βάζω στοίχημα ότι ήταν η Σάλι.
Δεν καταλάβαινα γιατί χαιρόταν με τη δουλειά στη NASA.
Νόμιζα ότι ήταν η πιο βαρετή
και γεμάτη περιορισμούς δουλειά στη Γη,
στην οποία δεν επιτρέπονταν οι έγχρωμοι.
Αν ήσουν queer, έπαιρνες δρόμο.
Ακολούθησα εντελώς διαφορετικό δρόμο.
Αντί να πάω στο κολέγιο,
συμμετείχα στο πρώτο επαγγελματικό τουρνουά τένις γυναικών,
το Virginia Slims Circuit. Έπαιξα στο US Open και στο Wimbledon.
Γνώρισα υπέροχους ανθρώπους
και μια τενίστρια από τη Σουηδία.
Ήμασταν φίλες και κατάλαβα ότι τα αισθήματά μου
για εκείνη ήταν κάπως διαφορετικά.
Ήταν κάπως γκέι. Σοκαρίστηκα και φοβήθηκα.
Καθώς μεγάλωνα, είχα μάθει ότι οι ομοφυλόφιλοι ή οι λεσβίες
είναι τρομακτικοί.
Οι περισσότεροι Αμερικανοί απεχθάνονται την ομοφυλοφιλία.
Η έρευνα του CBS News δείχνει ότι δύο στους τρεις
βλέπουν τους ομοφυλόφιλους με αηδία, δυσφορία ή φόβο.
Το βρίσκω αποκρουστικό. Στην Παλαιά Διαθήκη λέει
ότι είναι βδέλυγμα εναντίον του Θεού.
Δεν είναι έτσι η Αμερική.
Θεωρώ ότι πρέπει να τους εκτελούν.
Μας μεγάλωσαν με φόβο και ντροπή και όλα αυτά ξύπνησαν μέσα μου.
Πρέπει να προσέχεις. Να κρύβεις ποιος είσαι.
Να κρύβεις το πώς νιώθεις. Όλα αυτά ξύπνησαν.
Αλλά είχα μεγαλώσει μέσα στο τένις,
όπου δεν τους ένοιαζε με ποιον έβγαινες ή με ποιον κοιμόσουν.
Βρισκόμουν σε μια κοινότητα γυναικών
που ήταν πιο ανοιχτές για τη σεξουαλικότητά τους.
Υπήρχε ολόκληρο κίνημα σε όλη τη χώρα.
Αν έλεγαν ότι ήμασταν παντού τη δεκαετία του '70, πού να δουν του '80.
ΛΕΣΒΙΕΣ ΓΙΑ ΛΕΣΒΙΕΣ
Ήταν συναρπαστικό να βλέπεις άλλες λεσβίες
να παρελαύνουν και να είναι ο εαυτός τους.
Αποφάσισα να το πω στις αδερφές και τη μαμά μου.
Μπορούσα να είμαι ειλικρινής και ένιωσα πολύ καλά.
Νιώθω τυχερή που έζησα κάτι τέτοιο, όταν ήμουν γύρω στα 20.
Η Σάλι ζούσε σε ένα πολύ πιο περιορισμένο περιβάλλον.
Όταν αρχίσαμε να βγαίνουμε, μου έκανε αυτό το δώρο.
Πρέπει να πω ότι ξαφνιάστηκα, γιατί είναι δύο γυναίκες.
Είναι όμορφο, αλλά με εξέπληξε λίγο, γιατί ήξερα ότι ήταν εσωστρεφής,
ότι δεν είχε μιλήσει γι' αυτό
και δεν ήθελε να γίνει γνωστό.
Η Σάλι δεν μιλούσε για τα προσωπικά της.
Από μικρή ήταν πολύ εσωστρεφής, ακόμη και τότε.
Η οικογένειά της δεν είχε αυτήν την τόσο στενή,
ειλικρινή σχέση.
Πώς ήταν η Σάλι ως παιδί;
Νομίζω ότι δεν μιλούσε πολύ για το πώς ένιωθε.
Πού οφείλεται αυτό;
Να μη σας νοιάζει.
Με λένε Τζόις Ράιντ.
Ποια είναι η σχέση σας με τη Σάλι;
Η Σάλι; Ήταν το πρώτο μου παιδί.
ΤΖΟΪΣ ΡΑΪΝΤ, ΜΗΤΕΡΑ ΤΗΣ ΣΑΛΙ
Οι γονείς της Σάλι ήταν προοδευτικοί,
πολύ ανοιχτόμυαλοι, και πίστευαν και οι δύο
ότι οι κόρες τους μπορούσαν να κάνουν ό,τι ήθελαν.
Τα παιδικά χρόνια της Σάλι ήταν τέλεια, αλλά από την άλλη,
οι γονείς της δεν ήταν τρυφεροί μεταξύ τους ούτε με τις κόρες τους.
Όντας Νορβηγοί, δεν μιλούσαμε πολύ για τα συναισθήματά μας.
Η Σάλι γαλουχήθηκε με την ιδέα ότι η υπερβολική χαρά
και το συναίσθημα δεν έχουν θέση εδώ.
Γιατί δεν σας αρέσει να λέτε πώς νιώθετε;
Αν ήξερα πώς νιώθω,
μάλλον δεν θα σας το έλεγα.
Δεν έμαθε πώς να εκφράζει τα συναισθήματά της,
γιατί δεν τα εξέφραζε κανείς στο σπίτι.
Η Σάλι κι εγώ, για παράδειγμα,
πηγαίναμε στη μαμά της και χτυπούσαμε την πόρτα.
Η Τζόις άνοιγε κι έλεγε "Γεια σου, μεγάλη μου κόρη.
Γεια σου, Ταμ". Και συνέχιζε αυτό που έκανε.
Δεν μας έλεγε να περάσουμε, δεν αγκάλιαζε τη Σάλι.
Να της πει ότι την αγαπάει. Τίποτα τέτοιο. Απολύτως τίποτα.
Πήγαινε στην τραπεζαρία για να συνεχίσει ό,τι έκανε.
Γνωρίζατε ότι ήταν μαζί τότε;
- Ότι είχαν σχέση; - Ναι.
Αλλά δεν το συζητήσαμε.
Θεωρείς τον εαυτό σου "σωστό" αστροναύτη;
Θες να το ορίσεις αυτό;
Ο Τομ Γουλφ λέει
ότι είναι αυτός που αψηφά τον θάνατο και μάχεται.
Όχι, δεν νομίζω.
Από περίπου 4000 τεχνικούς υπαλλήλους στο Διαστημικό Κέντρο Τζόνσον,
οι γυναίκες ήταν μόνο τέσσερις.
Καταλαβαίνετε πόσο ανδροκρατούμενο ήταν το περιβάλλον.
Στις μεγάλες συναντήσεις, στο κεντρικό τραπέζι ήταν μόνο άντρες.
Θυμάμαι κάποια περίεργα βλέμματα.
"Τι κάνει αυτό το κορίτσι; Ποιανού η γραμματέας κάθεται εδώ;"
Υπάρχει διαφορά ανάμεσα σε μια γυναίκα
κι έναν άντρα αστροναύτη;
Κάτι θετικό, αρνητικό ή αστείο;
Νομίζω ότι δεν πρέπει να κάνετε
μια τέτοια ερώτηση στην εκπομπή σας.
- Πρέπει... - Θα ήθελα να το κόψετε αυτό, εντάξει;
Εντάξει. Αυτό ήταν.
Όλες προσπαθήσαμε να μειώσουμε τη θηλυκότητά μας.
Η Σάλι κι εγώ πήγαμε μαζί για ψώνια.
Ψάχναμε καφέ παντελόνια και πουκάμισα
σαν αυτά που φοράνε οι άντρες.
Θέλαμε να μας βλέπουν
ως μέλη της ομάδας και όχι ως γυναίκες αστροναύτες.
Αυτό είναι ένα τζάκετ που η Σάλι λάτρευε να φοράει
μαζί με γυαλιά αεροπόρου.
Ήθελε να θυμίζει τους αστροναύτες του Apollo,
που φαίνονταν ιδιαίτερα αρρενωποί και αλαζόνες.
Οι γυναίκες αστροναύτες ήταν σε δύσκολη θέση.
Από τη μία, ήθελαν να περάσουν απαρατήρητες.
Αλλά έπρεπε να βρουν τρόπο να αντιμετωπίσουν τον σεξισμό
που επικρατούσε εκείνη την εποχή.
Όχι, ούτε... Δεν είναι "δις Ράιντ".
Είναι ή δόκτωρ ή Σάλι. Μπορείτε να διαλέξετε.
- Εντάξει. - Διάλεξε.
Νομίζω Σάλι.
Μπορούμε να τα χρησιμοποιούμε εναλλάξ;
- Εντάξει. - Σωστά.
- Απλώς μην... - Γιατί ίσως...
- Αυτό δεν είναι σωστό. - Εντάξει.
Κάποιοι στη NASA δεν ξέρουν πώς να μας αντιμετωπίσουν.
Κάποιοι είναι ελαφρώς χειριστικοί.
Όποτε μας μιλούν,
φαίνονται κάπως μπερδεμένοι.
Σπούδασα στο Γουέστ Πόιντ. Πήγα στο Βιετνάμ.
Συμμετείχα σε 134 πολεμικές αποστολές.
Αυτές οι γυναίκες δεν είχαν κάνει το χρέος τους, όπως εμείς.
Πολλοί στρατιωτικοί συμμερίζονταν τη στάση μου.
Θεωρούσα τη Σάλι πολύ ελκυστική.
Η Τζούντι ήταν όμορφη. Αυτή ήταν η πραγματικότητα τότε.
Οι άντρες έβλεπαν τις γυναίκες ως σεξουαλικά πλάσματα.
Αλλά γυναίκες αστροναύτες; Σοβαρά;
Ορίστε. Οι αστροναύτες δεν κλαίνε.
Θα πανικοβληθούν με το πρώτο πρόβλημα.
Θα ψάχνουν έναν άντρα να τις προστατεύσει.
Καλούμαστε να ερευνήσουμε
τις αντιδράσεις μιας γυναίκας στο διάστημα.
Ρένζο, καλωσόρισες στο νέο σου σπίτι.
Αυτή η μονάδα είναι ελαττωματική. Σκέφτεται χαοτικά.
Αυτή η μονάδα είναι γυναίκα.
Θυμάμαι μια φορά που έλεγα ένα χυδαίο αστείο.
Μπορείτε να το κόψετε αυτό, αλλά στο τέλος είχε τη λέξη βυζιά.
Το έβλεπα στα μάτια της,
σκεφτόταν ότι είμαι το πιο αηδιαστικό άτομο που έχει γνωρίσει.
Δεν της μίλησα πολύ μετά από αυτό.
Δεν είχα δουλέψει ποτέ με γυναίκες.
Δεν ήξερα αν θα μπορούσαν να αποδώσουν
στο επικίνδυνο περιβάλλον των απαιτητικών πτήσεων.
Δεν μπορούσα να σκεφτώ τι θα έκαναν.
Οι γυναίκες δεν πήγαν στο διάστημα στις αρχές της δεκαετίας του '60,
εξαιτίας της θεωρίας ότι οι αστροναύτες είναι μόνο άντρες.
Υπάρχει χώρος στο διαστημικό πρόγραμμα για γυναίκα αστροναύτη;
Θα μπορούσαμε να πάρουμε μια γυναίκα αντί για τον χιμπαντζή.
Στα τέλη του '50, μια ομάδα γυναικών πιλότων πέρασε τα ίδια τεστ
με τους άντρες υποψήφιους για το πρόγραμμα Mercury.
Αν πάει άνθρωπος στο διάστημα,
ας είναι ο πιο ικανός.
Οι γυναίκες ζυγίζουν λιγότερο, τρώνε λιγότερο,
μπαίνουν στον ίδιο κινητήρα.
Πάνε ψηλότερα και μένουν περισσότερο.
Οι γυναίκες τα πήγαν πολύ καλά.
Τα πήγαν πολύ καλύτερα στα καρδιοαναπνευστικά
και στα τεστ αισθητηριακής στέρησης.
Αν υπήρχαν γυναίκες πιο καταρτισμένες από εσάς,
θα είχαν θέση στο πρόγραμμα;
Θα ήταν ευπρόσδεκτες.
ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΤΗ NASA
Ελάχιστοι μίλησαν ανοικτά εναντίον των γυναικών...
ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΘΕΛΟΥΝ
...αλλά τελικά το πρόγραμμα ακυρώθηκε.
Οι Σοβιετικοί τα κατάφεραν πρώτοι. Έστειλαν τον δορυφόρο Sputnik.
Έστειλαν τον πρώτο άνθρωπο στο διάστημα.
Έστειλαν την πρώτη γυναίκα στο διάστημα, τη Βαλεντίνα Τερεσκόβα.
Μα η Αμερική δεν ήταν έτοιμη για μια γυναίκα κι αυτό κράτησε καιρό.
Σάλι, υπάρχει κανείς στη NASA που να μην έχει πειστεί
ότι οι γυναίκες έχουν θέση στο διάστημα;
Νομίζω ότι υπάρχουν κάποιοι που περιμένουν να δουν πώς θα τα πάω.
Ας το θέσω έτσι.
Μετά από έναν χρόνο εκπαίδευσης, η Σάλι ήταν η CapCom του STS-2.
Πρόκειται για σημαντική θέση. Είναι το μόνο άτομο στο κέντρο ελέγχου
που μιλάει με τους αστροναύτες.
Σε ακούω πεντακάθαρα.
Αντιγράψαμε τα σχόλια και ακούγονται μια χαρά.
- Εντάξει. - Είναι μεγάλη ευθύνη.
Και στη συγκεκριμένη αποστολή, υπήρξαν κάποια προβλήματα.
Τα θερμικά πλακίδια καταστράφηκαν στην αποστολή.
Το πρώτο μέρος της διαδρομής ήταν συγκλονιστικό.
Βλέπουμε νιφάδες από το παράθυρο.
Τα πλακίδια θερμότητας προστατεύουν το σκάφος,
όταν επιστρέφει στην ατμόσφαιρα.
Χωρίς αρκετά πλακίδια, ανατινάζεται.
Θα υπάρξουν κάποιες αλλαγές.
Αλλά δεν θέλεις να τους πω τίποτα,
- μέχρι να περάσουμε τις ΗΠΑ. - Σωστά.
Θέλουμε να εξετάσουμε λίγο ακόμη το πρόβλημα με την κάμερα.
Εντάξει.
Το σχέδιο είναι σε αδιέξοδο, παιδιά.
Καταλαβαίνετε ότι χάσαμε την κάμερα.
Χάλασε ο διακόπτης κυκλώματος.
Υπήρχε εκνευρισμός στην αίθουσα. Διακυβεύονταν ζωές.
Αηδίες. Πρέπει να πάρουμε μια απόφαση.
Πες τους να ματαιώσουν τη δοκιμή.
- Εντάξει. - Λέμε
για την επανεκκίνηση αργότερα.
- Έχουμε δεδομένα. - Λαμβάνεις;
Σκεφτείτε το.
Ήθελε να αποδείξει ότι αντέχει την πίεση.
Columbia και Χιούστον, εξετάζουμε το θέμα.
Αν μας δώσετε προδιαγραφές για πλοήγηση, ξεκινάμε.
Τα πήγε πολύ καλά σε αυτή τη θέση.
Είχε ευχέρεια λόγου. Διαχειριζόταν την πίεση.
Έξυπνη, δούλευε σκληρά.
Γεια σου, μαμά.
Και αστεία.
Ήσουν η πρώτη γυναίκα CapCom. Φοβήθηκες;
Σου άρεσε; Τι σκεφτόσουν;
Πλάκα είχε. Πέρα από τις πτήσεις,
είναι η καλύτερη δουλειά,
γιατί το θεώρησα τιμή μου
να είμαι αυτή που θα μιλάω με το πλήρωμα.
Και είχα τρομοκρατηθεί.
Δεν θυμάμαι ποια χρονιά ήταν, αλλά αυτή είναι η Μπίλι Τζιν Κινγκ,
η υπέροχη τενίστρια και η Σάλι.
Ήξερα τη Σάλι όταν ήταν μικρότερη.
Λάτρευε τα σπορ. Λάτρευε το τένις.
Ήταν ομαδάρχισσα στην κατασκήνωση Tennis America.
Ήταν μια πολύ ωραία κατασκήνωση που ίδρυσε η Μπίλι Τζιν Κινγκ.
Η Σάλι ήταν η καλύτερη τενίστρια
και ομαδάρχισσα. Έγιναν κολλητές.
Είναι μια εντυπωσιακή καριέρα.
Η Κινγκ έκανε για το τένις γυναικών ό,τι ο Μοχάμεντ Άλι για την πυγμαχία.
Έχει 20 νίκες στο Wimbledon και 13 στο US Open.
Έχει τον αμέριστο σεβασμό μου.
Έχει κάνει πολλά για τις γυναίκες
και εκφράζει ανοικτά τις απόψεις της. Τη θαυμάζω πολύ.
Η Σάλι μεγάλωσε με την Κινγκ
και την άκουγε να υποστηρίζει τα κορίτσια και τις γυναίκες.
Μέσω της Μπίλι Τζιν, η Σάλι έμαθε πώς είναι ένας πρωταθλητής.
Και τότε, ήρθαν τα πάνω κάτω στη ζωή της Μπίλι Τζιν.
Έγινε αγωγή για διατροφή στην Μπίλι Τζιν Κινγκ
από μια γυναίκα που ισχυρίζεται ότι είχαν σχέση για καιρό.
Η Μπίλι Τζιν Κινγκ αποκάλυψε τον λεσβιακό δεσμό της.
Όλοι τη χλεύασαν και τα μέσα οργίασαν.
Η τενίστρια ομολόγησε σε συνέντευξη Τύπου
ότι είχε δεσμό με τη γραμματέα της πριν από λίγα χρόνια.
Όταν είπα ότι είμαι λεσβία, έχασα όλες τις χορηγίες εν μία νυκτί.
Αυτό ήταν. Έπρεπε να ξεκινήσω από την αρχή.
Έπρεπε να πληρώσω τους δικηγόρους και να ξεκινήσω από το μηδέν,
οικονομικά, παντού.
Η τενίστρια Κινγκ αποχώρησε
από διαφημιστική καμπάνια βιταμινών.
Η μαμά μου έλεγε "Μπίλι Τζιν, μην ξεχάσεις τις βιταμίνες σου".
Ήταν κατηφόρα για πολλά χρόνια.
Κάθε γκέι άτομο με κάποια φήμη
θα το ξανασκεφτόταν, θα έλεγε "Κοίτα τι έπαθε η Μπίλι Τζιν".
Λειτούργησε σαν μια προειδοποίηση.
Η Σάλι θα σκεφτόταν "Δεν πρόκειται να το κάνω.
Αν έγινε έτσι με την Μπίλι, τι θα γίνει
αν μιλήσω σ' αυτό το πρόγραμμα;"
Όταν κρύβεσαι, ό,τι κάνεις είναι μετρημένο και με προσοχή.
Πρέπει να αποφασίσεις τι θα πεις και τι όχι.
Είναι εξουθενωτικό.
Δεν μπορείς να αποκαλύψεις πολλά για τον εαυτό σου.
Η Σάλι Ράιντ και ο Στιβ Χόλι παντρεύτηκαν στη Σαλίνα του Κάνσας.
Κράτησαν μυστική την είδηση μέχρι αυτήν τη βδομάδα.
Ο πατέρας του Στιβ και η αδερφή της Σάλι έκαναν την τελετή.
Δεν το ήξερα, μέχρι που συνέβη.
Ούτε ο Στιβ το είχε καταλάβει,
μέχρι που παντρεύτηκαν.
Εκπλαγήκαμε όταν η Σάλι είπε ότι θα παντρευτούν.
Δεν την είχα φανταστεί ποτέ να παντρεύεται, αλλά το έκανε.
Σίγουρα ήταν ένας ασυνήθιστος γάμος.
Φορούσαν και οι δύο λευκά τζιν.
ΑΣΤΡΟΝΑΥΤΕΣ ΕΝΩΝΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΑ ΔΕΣΜΑ ΤΟΥ ΓΑΜΟΥ
Λήψη πρώτη, ήχος 21.
Με λένε Στιβ Χόλι. Είμαι από τη Σαλίνα.
Είμαι ο Στιβ Χόλι. Ήμουν στην τάξη των αστροναυτών του 1978,
το ίδιο και η Σάλι. Ήμασταν συμμαθητές.
Η σχέση μας δεν ήταν ποτέ παραδοσιακή.
Λόγω των προσωπικοτήτων μας και της δουλειάς που κάναμε.
Όταν παντρεύονται δύο αστροναύτες,
διαφέρει από δύο δασκάλους ή δύο δικηγόρους;
- Μιλάτε για δουλειά στο σπίτι; - Οι δάσκαλοι
θα μιλάνε για το σχολείο. Εμείς μιλάμε για πτήσεις,
για αποθέματα απόδοσης πτήσης, ISP,
για απόδοση πυραυλικών κινητήρων.
Αλλά το κάνουμε γιατί μας αρέσει.
Είχε φοβερή αίσθηση του χιούμορ. Ήταν αθλητική.
Ανησυχούσα ότι δεν ήμουν αρκετά καλός για τη Σάλι.
Δεν μου ταίριαζε. Δεν το ένιωθα σωστό.
Δεν ήταν κάτι που θα έκανε η Σάλι.
Η πρώτη μου σκέψη ήταν ότι το κάνουν για δημοσιότητα.
Θα είχαν τη σωστή δημόσια εικόνα.
Ένα όμορφο ζευγάρι νέων αστροναυτών. Έχουν όλο το πακέτο.
Πώς είναι η ιδανική βραδιά στο σπίτι;
- Εύκολο. - Ναι.
Ξαπλωμένοι μπροστά στην τηλεόραση
με άδειο κεφάλι.
Σπάνια έχουμε την ευκαιρία
να είμαστε μαζί χωρίς να κάνουμε τίποτα, γι' αυτό το απολαμβάνουμε
όταν δεν κάνουμε απολύτως τίποτα.
Δεν μπορώ να πω με σιγουριά τι την ώθησε
να κάνει το βήμα και να παντρευτεί.
Τότε σκέφτηκα ότι ήταν τέλειο, γιατί κι εγώ αυτό ήθελα.
Ένιωθα ότι παντρευόμασταν και οι δύο, καλή τη πίστει.
Μπορεί να ένιωθε πίεση, σε περίπτωση που ο κόσμος νόμιζε ότι ήταν γκέι.
Δεν ξέρω τα κίνητρά της για να κάνει κάτι τέτοιο.
Η NASA μετά βίας ήταν έτοιμη για γυναίκες.
Πόσο μάλλον γι' αυτό.
Μια φορά, ένας φίλος ρώτησε τη Σάλι
αν είχε σχέση με τη Μόλι.
Απάντησε "Η Μόλι το ήθελε, εγώ όχι".
Τα πράγματα ήταν πολύ δύσκολα για εκείνη.
Ήταν μια πολύ καλή κίνηση να βρει κάποιον από τον ίδιο χώρο.
Ήταν κάτι που την εξυπηρετούσε, ακολουθούσε την ατζέντα.
Θεέ μου.
Η Σάλι μού έστελνε περίεργα σημειώματα.
"Αγαπητή Ταμ, ενώ χαζολογούσα με τριγωνομετρία,
έλυσα το πρόβλημα ότι κόκκινο και πράσινο κάνουν κίτρινο. Ισχύει".
Έκανε όντως τους υπολογισμούς και έφτασε στο κίτρινο.
Κόκκινο συν πράσινο ίσον κίτρινο. "Δεν είναι υπέροχη η φυσική;
Φυσικά και είναι. Με αγάπη, η τρελή φυσικός".
Κλασικό σημείωμα της Σάλι. Είναι υπέροχο.
ΜΕΡΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ, 19 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 1982
Ένα πρωί, ο Τζορτζ Άμπι κάλεσε συνάντηση.
Κεν, ανοίγεις την πίσω πόρτα;
Ανακοίνωσε το πλήρωμα του STS-7.
Ανακοινώθηκαν τέσσερα ονόματα. Επικρατούσε σιωπή.
Υπήρχαν φήμες ότι η Τζούντι ήταν η πρώτη επιλογή,
αλλά ο Τζορτζ Άμπι πίστευε ότι στην Τζούντι άρεσε η δημοσιότητα,
ενώ η Σάλι αδιαφορούσε.
Έπεισε τους άλλους ότι έπρεπε να είναι η Σάλι.
Εκπαιδευόμασταν τέσσερα χρόνια, για να φτάσουμε εδώ.
Και τότε ο Τζορτζ Άμπι μού είπε
ότι θα ήμουν η πρώτη Αμερικανίδα που θα πάει στο διάστημα.
Ήμουν μουδιασμένη και δεν θυμάμαι καθόλου πώς ένιωσα.
Δεν μας άφηναν να το πούμε πουθενά.
Θυμάμαι ότι ήμουν ζαλισμένη, ήμουν με τον Τζον Φάμπιαν
κι ένιωθε κι αυτός το ίδιο. Μόνο αυτό θυμάμαι.
Ήταν ένα συναίσθημα απίστευτης χαράς.
Η Σάλι κι εγώ ήμασταν από τους πρώτους στην τάξη που πέταξαν.
Είχε κερδίσει τη θέση της στην πρώτη πτήση.
Ήταν μια ισορροπημένη προσωπικότητα,
είχε μια σοβαρότητα όταν αναλάμβανε να κάνει κάτι
και γνώριζε τα συστήματα.
Δρ Ράιντ, τι σημαίνει για εσάς προσωπικά
το γεγονός ότι θα πάτε στο διάστημα;
Ανυπομονούσα γι' αυτό
εδώ και τέσσερα χρόνια.
Είναι η κορύφωση της δουλειάς μου από τότε που ήρθα στη NASA.
Είμαι ενθουσιασμένη που θα το κάνω.
ΕΞΙ ΜΗΝΕΣ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΚΤΟΞΕΥΣΗ
Θα είναι η έβδομη αποστολή αλλά και η πρώτη,
γιατί στο πλήρωμα θα είναι η πρώτη Αμερικανίδα αστροναύτης, η Σάλι Ράιντ.
Η 30χρονη αστροφυσικός θα κάνει πειράματα
στο διαστημόπλοιο Challenger. Η πρώτη Αμερικανίδα στο διάστημα.
Είχα πετάξει πολλές φορές με τη Σάλι. Ήταν πάρα πολύ καλή πιλότος.
Μια φορά της ζήτησα να έρθει μαζί μου.
Πετάξαμε πάνω από τον Κόλπο του Μεξικού. Κάναμε ακροβατικά.
Πετούσαμε ανάποδα, βουτούσαμε απότομα προς τα κάτω
και ανεβαίναμε ξανά, κάναμε ελιγμούς split S,
κάνοντας έναν πλήρη κύκλο.
Η Σάλι είχε τρελαθεί.
Ήταν φυσικό ταλέντο. Δεν χρειαζόταν εκπαίδευση.
Πώς νιώθετε όταν πετάτε; Είναι ένα είδος ελευθερίας;
Είσαι λίγο πιο πάνω απ' όλα, βλέπεις πολλά
και νιώθεις σαν να σε φυσάει ο αέρας.
Είναι ένα αίσθημα αγαλλίασης.
- Είσαι ενθουσιασμένη; - Ναι.
Ο Άμπι είπε ότι κάτι που εξέτασαν
αφού σε επέλεξαν ήταν
αν θα άντεχες το άγχος
ως η πρώτη γυναίκα.
- Θα το αντέξεις; - Το ελπίζω.
Κάμερα ένα.
Πακετάρισμα για το διαστημικό λεωφορείο.
Όταν έφτασαν στη Σάλι, προέκυψε το ερώτημα
αν θα υπήρχε κάποιο θέμα, αν τα είχαν σκεφτεί όλα.
Υπήρχαν τα απαραίτητα στα ανδρικά σετ υγιεινής.
ΑΠΟΣΜΗΤΙΚΟ ΜΙΤΣΑΜ
Τι έπρεπε να περιλαμβάνει το αντίστοιχο γυναικείο σετ;
Η Σάλι ήταν η πρώτη γυναίκα με εξοπλισμό πληρώματος.
Ένας άντρας θα χρειαζόταν ξυριστικά.
Δεν είχαν ιδέα για τη γυναίκα αστροναύτη.
Έτσι οι σοφοί μηχανικοί της NASA...
σχεδίασαν ένα σετ μακιγιάζ.
Ένα σετ καλλυντικών από τους μηχανικούς της NASA.
ΚΡΕΜΩΔΕΣ ΡΟΥΖ, ΚΡΑΓΙΟΝ
Ρώτησαν πόσα ταμπόν θα χρειαστούν για μία βδομάδα.
Είχε ένα σετ υγιεινής,
ένα αρχαίο νεσεσέρ από καραβόπανο και το άνοιξε.
Με ρώτησε αν τα 100 ήταν ένα καλό νούμερο.
Του απάντησα "Όχι, δεν είναι καλό νούμερο".
Η Σάλι τα έβγαλε και πετάχτηκαν σαν αυτά τα φιδάκια στα παιδικά πάρτι.
Αν τα χρησιμοποιούσαμε και οι έξι για μισό χρόνο,
ήταν τόσα πολλά τα ταμπόν που δεν θα τελείωναν.
5-24-83. Συνέντευξη Τύπου του πληρώματος.
Κάμερα ένα, λήψη ήχου ένα.
Καλησπέρα. Χαίρομαι που βλέπω τόσο μεγάλη προσέλευση.
Νόμιζα ότι η πτήση θα ήταν ένα βαρετό θέμα
και δεν θα είχαμε τόσο κόσμο.
Ξέρουμε γιατί είναι εδώ οι περισσότεροι.
Σάλι, πες μας για κάποια από τα πειράματα
που έχεις να κάνεις.
Θα ξεκινήσουμε τις επιχειρήσεις σε τροχιά
από την πρώτη μέρα πτήσης.
Οι μόνες άσχημες στιγμές της εκπαίδευσης ήταν ο Τύπος.
Δεν τους ένοιαζε αν ήμουν έτοιμη
για τον βραχίονα ή τους δορυφόρους επικοινωνίας.
Ήθελαν να μάθουν πράγματα που κατά τη γνώμη μου ήταν άσχετα.
Σάλι, συνήθισες στην ιδέα ότι θα είσαι
σε τόσο μικρό χώρο με τέσσερις άντρες; Σου φέρονται διαφορετικά;
Παραμένουν κύριοι όταν είστε μαζί στην εκπαίδευση;
Δεν χρειάστηκε να συνηθίσω κάτι.
Δεν έχω νιώσει κανενός είδους ειδική μεταχείριση.
Ο Κριπ δεν μου ανοίγει ούτε την πόρτα πια.
Το έμαθα αμέσως, Μόργκαν.
Δρ Ράιντ, σκοπεύετε να είστε η πρώτη μητέρα που ταξιδεύει στο διάστημα;
Δρ Θάγκαρντ, υπάρχει λόγος ανησυχίας
στο θέμα της τεκνοποίησης όταν κάποιος ταξιδεύει στο διάστημα;
- Εμπρός, Νορμ. - Δεν ανησυχώ προσωπικά.
Τζέρι Χέντερσον, Time.
Δρ Ράιντ, μερικές γρήγορες ερωτήσεις, κύριε... Κυρία.
Τι θα κάνετε μετά την πτήση;
Φοβάστε μήπως γίνετε μια υποσημείωση στην ιστορία
ή μήπως πάτε στον πάγκο;
Τι σχέδια έχετε;
Μήπως θα ακυρώσεις τη συνδρομή σου στο Time;
Δρ Ράιντ, κατά τη διάρκεια των εκπαιδευτικών ασκήσεών σας
ως μέλος της ομάδας, σε περίπτωση προβλήματος
ή κάποιου σφάλματος, ποια είναι η αντίδρασή σας;
Βάζετε τα κλάματα; Τι κάνετε;
Γιατί δεν κάνει κανείς τέτοιες ερωτήσεις στον Ρικ;
Ο κυβερνήτης κλαίει.
Δεν νομίζω ότι αντιδρώ διαφορετικά από το υπόλοιπο πλήρωμα.
Κάτι άλλο από την Ουάσινγκτον;
Εντάξει. Έτοιμη; Ξεκινάμε.
Μόλι, είσαι πολύ καλή φίλη της Σάλι Ράιντ.
Ήσασταν συγκάτοικοι στο πανεπιστήμιο.
Είναι η πρώτη εκτόξευση που θα δεις;
Έχω δει στην τηλεόραση.
Αλλά πρώτη φορά θα είμαι εκεί.
Η Σάλι με είχε καλέσει.
Είχαν γίνει πολλά πάρτι
για φίλους και συγγενείς των αστροναυτών.
Πήγαινα με την τότε κοπέλα μου,
οπότε ήταν πολύ ωραία.
Έφτασε ένα σημείωμα στα χέρια μου.
Έγραφε "Η Σάλι θέλει να έρθεις για φαγητό στο εξοχικό".
Είχε κι έναν μικρό χάρτη μαζί.
Το θέμα ήταν ότι δεν έπρεπε να το πω πουθενά,
γιατί απαγορεύονταν οι συναντήσεις εκείνη την περίοδο.
Έκανα εξετάσεις για να μην της μεταφέρω μικρόβια.
Μετά με πήγαν στα ενδότερα.
Ήταν η ευκαιρία μου να δω τη Σάλι με τους άλλους αστροναύτες.
Και πραγματικά είχε γίνει ένα με την ομάδα.
Εξέπεμπαν μια σιωπηλή αυτοπεποίθηση.
Μια ταπεινοφροσύνη που θέλεις να έχουν οι ήρωές σου.
Μετά μου έδειξε τη στολή της,
το δωμάτιό της και άλλα τέτοια.
Είπε ότι ήξερε ότι ήταν κάτι επικίνδυνο και μπορεί να πέθαινε.
Ήταν από τις ελάχιστες φορές
που φάνηκε ευάλωτη στα μάτια μου.
Η ΝΥΧΤΑ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΚΤΟΞΕΥΣΗ
Το βράδυ πριν από την εκτόξευση, μου είπε ότι φοβόταν
κι ότι ένας πρώην αστροναύτης της είχε πει
"Αν δεν φοβάσαι, τότε δεν γνωρίζεις τι θα συμβεί".
Ήξερε πολύ καλά ότι θα βρισκόταν πάνω σε τόνους καυσίμου,
που θα έσκαγαν από κάτω της. Τα πάντα μπορούσαν να συμβούν.
Τη νύχτα πριν από την πτήση, όπου κι αν κοιτούσες,
έβλεπες μια σειρά από προβολείς να κατευθύνονται στο Κέιπ.
Έρχονται να σε δουν να πετάς κι ελπίζεις να μη σε δουν να πέφτεις.
Το βασικό σου χαρακτηριστικό είναι η χαλαρότητά σου.
Λύγισες ποτέ ενώ πιεζόσουν;
ΣΑΛΙ ΡΑΪΝΤ, ΑΣΤΡΟΝΑΥΤΗΣ
Όχι απ' όσο θυμάμαι, αλλά δεν είμαι σίγουρη
ότι έχω νιώσει ποτέ τόσο μεγάλη πίεση.
Μήπως έχεις δεύτερες σκέψεις;
Δεν νομίζω.
Όταν κλείσουν την καταπακτή κι ανάψουν τις μηχανές,
ίσως αλλάξω γνώμη, αλλά πραγματικά ανυπομονώ.
- Μάλλον θα είναι αργά τότε. - Θα είναι.
- Ναι. - Πάρα πολύ αργά.
ΗΜΕΡΑ ΕΚΤΟΞΕΥΣΗΣ
Καλημέρα. Είναι μια όμορφη μέρα,
η μέρα που η Σάλι Ράιντ θα γράψει ιστορία.
Πολλοί περήφανοι άνθρωποι, ειδικά γυναίκες,
είναι παρόντες για να δουν την πρώτη Αμερικανίδα να πηγαίνει στο διάστημα.
Μισό εκατομμύριο άνθρωποι ήρθαν στο Διαστημικό Κέντρο Κένεντι
και στη γύρω περιοχή για να δουν την εκτόξευση.
Πολλοί έφεραν τις κόρες τους, μικρά κορίτσια, ακόμα και μωρά.
Η Σάλι μπορούσε να καλέσει 50 άτομα. Κάλεσε φίλους από το Στάνφορντ,
από το τένις, την Γκλόρια Στάινεμ, την Τζέιν Φόντα και εμένα.
Ήταν απίστευτο. Ανατριχιάζω και μόνο που το θυμάμαι.
Τη μέρα της εκτόξευσης συνέβαιναν τόσα γύρω μας.
Προσπάθησα πάρα πολύ να μείνω συγκεντρωμένη,
γιατί θα ήταν πολύ εύκολο να με συνεπάρει η όλη ατμόσφαιρα.
Βγαίνει το πλήρωμα με κυβερνήτη τον Μπομπ Κρίπεν.
Θα κατευθυνθούν στην εξέδρα.
Στην εξέδρα, η Σάλι θα κοιτάξει το σκάφος.
Νιώθεις μεγάλη συγκίνηση,
όταν στέκεσαι εκεί ανάμεσα στους ατμούς.
Είναι από τις στιγμές που λες "Θεέ μου, θα το κάνω στ' αλήθεια".
Κοιτάς ψηλά και βλέπεις τον τεράστιο πύραυλο να ακούγεται σαν ζώο.
Ακούς το γουργουρητό και το σφύριγμα, σαν να είναι ζωντανός.
Αντίστροφη μέτρηση, δύο ώρες, πέντε λεπτά και 30 δευτερόλεπτα.
Εδώ έλεγχος εκτόξευσης.
- Έτοιμοι για τη μεγάλη μέρα. - Ωραία μέρα σήμερα.
Ωραίο μηχάνημα.
Ο κυβερνήτης και ο πιλότος θα προσαρμόσουν το κάθισμα
στη σωστή θέση για την εκτόξευση.
Η ειδική επιστήμων δρ Σάλι Ράιντ ολοκληρώνει τις προετοιμασίες
για να μπει στο σκάφος.
Εκτόξευση σε μία ώρα και 30 λεπτά.
Και τα πέντε μέλη του πληρώματος έχουν επιβιβαστεί.
Μπήκε το τελευταίο τμήμα. Η καταπακτή σφραγίστηκε.
Όταν μπήκαμε στο σκάφος, προσδεθήκαμε και περιμέναμε.
Περιμέναμε και καθώς η αντίστροφη μέτρηση πλησίαζε στο μηδέν,
άρχισα να αφαιρούμαι και έπρεπε να συγκεντρωθώ.
Εστίασα στα πιο απλά πράγματα.
Πού ήταν το μολύβι μου;
Είχε μετακινηθεί δύο ολόκληρα εκατοστά.
Καλύτερα να το μετακινήσω.
Τρία λεπτά και 25 δευτερόλεπτα.
Ο έλεγχος των κινητήρων είναι σε εξέλιξη.
Δύο λεπτά και 15 δευτερόλεπτα.
Οι κύριοι κινητήρες σε θέση εκκίνησης.
Δέκα, εννιά, οκτώ, επτά, έξι, πέντε, τέσσερα, τρία, δύο ένα.
Εκκίνηση κύριου κινητήρα και ανάφλεξη.
Εκτόξευση του STS-7 και της πρώτης Αμερικανίδας αστροναύτη.
Το διαστημικό λεωφορείο απογειώθηκε από τον πύργο.
Ελήφθη, Challenger.
Το κέντρο ελέγχου επιβεβαιώνει την έναρξη των συστημάτων.
Είκοσι δευτερόλεπτα. Καλή ώθηση,
Έχει πολλή πλάκα.
Για μερικά δευτερόλεπτα, όλο το πλήρωμα είχε μείνει άναυδο.
Επιβεβαίωση διαχωρισμού κινητήρα προώθησης.
Ο κινητήρας πέφτει τώρα.
Ήταν ένα πραγματικά απολαυστικό συναίσθημα.
Το διαστημικό λεωφορείο Challenger ταξίδεψε ξανά στο διάστημα
και η Σάλι Ράιντ έγραψε ιστορία.
Γκλόρια, ήταν συναρπαστικό.
Ήμουν στην εξέδρα και παρακολουθούσα την εκτόξευση.
Υπήρχαν άνθρωποι που είχαν δακρύσει.
Άνθρωποι που δεν περίμενα ποτέ να δω εκεί. Κάθε λογής.
Κι όμως, όλοι συγκινήθηκαν από την ανθρώπινη τόλμη.
Είναι αδύνατον να προετοιμαστείς για την έλλειψη βαρύτητας.
Απέχει τόσο πολύ από την καθημερινότητά μας
που ακόμα και με τις περιγραφές άλλων αστροναυτών,
δεν είχα ιδέα τι να περιμένω.
Ανακάλυψα ότι, αν και μου πήρε μία ώρα
να συνηθίσω να μετακινούμαι πέρα δώθε,
προσαρμόστηκα πολύ γρήγορα.
Challenger, έχουμε εικόνα του Νορμ και της Σάλι.
Εντάξει, Χιούστον. Τα πράγματα φαίνονται εντάξει.
Ελήφθη. Λαμβάνουμε και σας βλέπουμε όλους καλά.
Μ' αρέσει η έλλειψη βαρύτητας. Νιώθεις ελεύθερος.
Είναι πολύ ωραίο συναίσθημα.
- Καληνύχτα, Νορμ. - Καληνύχτα, Σάλι.
Καληνύχτα.
Όταν ήμουν μικρή, ονειρευόμουν να πετάξω στο διάστημα.
Παραδόξως, αυτό το όνειρο πραγματοποιήθηκε.
Δεν μπορώ να εξηγήσω γιατί το ήθελα. Είναι μέρος του εαυτού μου.
Είχα την ευκαιρία να κοιτάξω έξω
και να δω τη Γη από κάτω.
Η θέα ήταν πραγματικά απίστευτη.
Έβλεπα κοραλλιογενείς υφάλους στις ακτές της Αυστραλίας.
Έβλεπα παγετώνες στα Ιμαλάια.
Το να βλέπεις τον πλανήτη σου ως πλανήτη
είναι ένα εκπληκτικό συναίσθημα.
Κοιτάς τον ορίζοντα της Γης και βλέπεις μια λεπτή γαλάζια γραμμή.
Καταλαβαίνεις ότι είναι η ατμόσφαιρα
και ότι δεν υπάρχει τίποτε άλλο μετά.
Το πάχος της είναι όσο το χνούδι σ' ένα μπαλάκι του τένις.
Είναι μια εντελώς διαφορετική οπτική.
Έτσι συνειδητοποιείς πόσο εύθραυστη είναι η ύπαρξή μας.
Άλλαξε όταν είδε ότι δεν υπάρχουν σύνορα στις χώρες,
μόνο όλες οι φανταστικές γραμμές της ανθρωπότητας.
Έτσι όλος αυτός ο φόβος που βιώνουμε για τη φυλή, το φύλο,
την εθνικότητα, τους αγαπημένους μας,
όλοι οι αυθαίρετοι περιορισμοί που βάζουμε σε εμάς και τους άλλους,
δεν σημαίνουν τίποτα.
Η Σάλι περνούσε υπέροχα.
Ταυτόχρονα ίσως ανησυχούσε
για το τι θα συνέβαινε μετά.
Εδώ κέντρο ελέγχου λεωφορείου.
Το Challenger εισήλθε στην ατμόσφαιρα στα 400.000 πόδια.
Σας ακούμε πεντακάθαρα. Όλα καλά για προσγείωση.
Πολύ καλά, Κριπ.
Θα το ξαναπώ. Ωραίος τρόπος να έρθεις στην Καλιφόρνια.
Κάν' το ξανά, όποτε θες.
Όταν προσγειώθηκαν ήταν όλοι λίγο ασταθείς,
επειδή ήταν σε κατάσταση μικροβαρύτητας για επτά μέρες.
Ο Στιβ πήγε να τη δει.
Αλλά μόλις προσγειωθήκαμε, μας περικύκλωσαν
αμέτρητοι δημοσιογράφοι.
Δέσε τη ζώνη σου.
Κάποιος έδωσε στη Σάλι ένα μπουκέτο.
Το δίνει πίσω και αρχίζει το σούσουρο.
Η ΡΑΪΝΤ ΔΕΝ ΘΕΛΕΙ ΛΟΥΛΟΥΔΙΑ
ΑΠΕΡΡΙΨΕ ΤΗ NASA
Η Σάλι έλεγε ότι δεν είμαι γυναίκα, είμαι μέλος πληρώματος.
Καλώς ήρθατε, STS-7.
Είσαι συνέχεια στο στόχαστρο.
Αν κάνεις το παραμικρό λάθος, αρπάζουν την ευκαιρία
και γίνεσαι πρωτοσέλιδο.
Ήμουν με τη Σάλι κι άλλους τέσσερις.
Οι δημοσιογράφοι δεν μας έδιναν σημασία.
Τους ενδιέφερε η Ράιντ.
Μετά την πτήση, όλοι ήθελαν ένα κομμάτι μου.
Ήταν πολύ διάσημη για ένα διάστημα.
ΦΟΒΕΡΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ!
Η ΓΥΝΑΙΚΑ ΤΟΥ ΔΙΑΣΤΗΜΑΤΟΣ
Η NASA δεν με προετοίμασε για το τι θα αντιμετωπίσω
από τα ΜΜΕ όταν επέστρεψα. Μεγάλη έκπληξη.
Η Ράιντ και το υπόλοιπο πλήρωμα στον Λευκό Οίκο
για γεύμα με τον πρόεδρο Ρίγκαν.
Σήμερα είναι η μέρα της δρος Σάλι Ράιντ.
Πετάει την πρώτη βολή για το αποψινό παιχνίδι.
Πήγαινε σε ομιλίες, σε σχολεία, σε εταιρείες.
Επικρατούσε μια τρέλα.
Γνώρισα γυναίκες που έκλαιγαν όταν με γνώριζαν
και ήταν συγκλονιστικό για μένα.
Αυτό την εξουθένωσε και άρχισε να αγχώνεται.
Σάλι, είτε σου αρέσει είτε όχι, είσαι πρότυπο
για πολλές νέες γυναίκες.
Πόσο άβολα νιώθεις;
Θεωρώ ότι είναι σημαντικό τα κορίτσια
και οι νεαρές γυναίκες να έχουν ένα πρότυπο. Νομίζω ότι είναι σωστό.
Πήγε σε ψυχολόγο,
ενώ δεν της είχε περάσει ποτέ από το μυαλό μέχρι τότε.
Ήταν αστέρι, αλλά προσπαθούσε να το κρύψει όσο μπορούσε.
Μας είπαν από τη NASA να πάμε με τη Σάλι στο Bob Hope Show.
Ως στρατιωτικός, όταν έχω μια αποστολή, την εκτελώ.
- Θεώρησα ότι η Σάλι θα έκανε το ίδιο. - Ο Χόουπ έκανε σεξιστικά αστεία.
Δεν είναι και τόσο χάλια.
Η Σάλι δεν ήθελε να πάει. Μετά εξαφανίστηκε.
Η πρωτιά δεν είναι μόνο η χαρά της πτήσης.
Είναι και οι υποχρεώσεις που σε περιμένουν.
Ο κυβερνήτης Ρόμπερτ Κρίπεν είναι εδώ.
Δεν ήταν σωστό να πάρω μόνο τα καλά
και να αποφύγω τα δύσκολα.
Δεν ήξερα πού ήταν, αλλά έτσι το αντιμετώπισε.
Απλώς έφυγε.
Η Σάλι ήρθε στην Ατλάντα.
Εκείνη την εποχή, έμενα εκεί και σπούδαζα βιολογία.
Φάγαμε βραδινό, καθίσαμε σ' ένα τραπεζάκι και τα είπαμε.
Η Σάλι κι εγώ, από παιδιά, πάντα χαιρόμασταν όταν βλεπόμασταν.
Υπήρχε πάντα ωραία χημεία μεταξύ μας.
Μετά απ' αυτό, όποτε ερχόταν στην Ατλάντα για κάτι,
μου τηλεφωνούσε και βρισκόμασταν.
Τρέχαμε στο πάρκο, κάναμε μαθήματα τένις, πηγαίναμε για πίτσα.
Είχαμε βρεθεί οκτώ ή εννιά φορές μέσα σε λίγους μήνες.
Μια μέρα, ήταν άνοιξη του 1985,
και είχαμε γυρίσει στο διαμέρισμά μου.
Είχα ένα Κόκερ Σπάνιελ, την Άνι. Έσκυψα να τη χαϊδέψω
και ένιωσα ένα χέρι στη μέση μου.
Ένιωσα διαφορετικά, διότι οι φίλες δεν κάνουν τέτοια.
Και γύρισα να κοιτάξω τη Σάλι.
Είχε αυτό το βλέμμα του ερωτευμένου, στο πρόσωπο, στα μάτια της.
Τότε συνειδητοποίησα ότι ένιωθα κι εγώ το ίδιο
αλλά ήταν περίεργο, εξεπλάγην.
Θυμάμαι ότι είπα στη Σάλι "Θεέ μου. Έχουμε πρόβλημα".
Μου είπε "Δεν χρειάζεται να το κάνουμε αυτό."
Μετά φιληθήκαμε κι όλα τελείωσαν.
Τη ρώτησα "Είσαι παντρεμένη. Τι κάνουμε;"
Η Σάλι απάντησε "Δεν είμαι ερωτευμένη με αυτόν, αλλά με εσένα".
Έκανε συχνά τα δικά της,
ακόμα και πριν παντρευτούμε.
Δούλευα στη Φλόριντα κι ήμουν εκεί όλη τη βδομάδα.
Της τηλεφωνούσα κι έλεγα
"Γυρίζω Παρασκευή βράδυ στις 7:00".
Αντί να πει "Ωραία, γιατί μου έλειψες",
έλεγε "Θα είμαι εκτός πόλης. Θα πάω στην Καλιφόρνια".
Ίσως δεν με αφορά, αλλά σκέφτεστε να κάνετε παιδιά;
Μερικές φορές, μα έχετε δίκιο.
- Δεν σας αφορά. - Ναι.
Έχουμε επιλέξει να μην απαντάμε σε προσωπικές ερωτήσεις.
Πάντα έκανε τα δικά της.
Οπότε το γεγονός ότι έλειπε πολύ δεν ήταν ασυνήθιστο.
Δεν ένιωθα ότι ήμασταν σύντροφοι. Ήμασταν σαν συγκάτοικοι.
Απλώς έλεγε στον Στιβ ότι θα λείψει.
Και δεν το συζητούσαν και πολύ.
Αλλά ήταν ακόμη παντρεμένοι, οπότε έπρεπε να προσέχει.
Ήταν κάτι αυθόρμητο.
Όποτε χτυπούσε το τηλέφωνο, καρδιοχτυπούσα
κι έτρεχα στο τηλέφωνο.
Ήθελα να μάθω τα πάντα γι' αυτήν, τα μυστικά της, κάθε λεπτομέρεια.
Ερχόταν από το Χιούστον με το κόκκινο Fiero της όσο πιο συχνά μπορούσε.
Μια φορά ήρθε με ένα Τ-38.
Είδα ένα μικρό τζετ να προσγειώνεται.
- Ωραία πτήση, Σάλι. - Ευχαριστώ.
Είχαμε σχέση εξ αποστάσεως.
Έτσι περνούσαμε βδομάδες μόνες μας, ζώντας
ξεχωριστές ζωές.
Και μετά βρισκόμασταν και ήταν τόσο έντονο.
Την πήγα στο εργαστήριό μου στο πανεπιστήμιο της Τζόρτζια
και την έβαλα να δει στο μικροσκόπιο.
Ανέλυα δείγματα διαφορετικών τύπων μυκήτων.
Είναι συναρπαστικά.
Το πενικίλιο θυμίζει φυτό, αλλά είναι μέσα από το μικροσκόπιο.
Ήμασταν ολομόναχες σε ένα μικρό εργαστήριο.
Ήθελα να την αγκαλιάσω και να τη φιλήσω.
Πήγα προς το μέρος της κι εκείνη...
Ανησυχούσε μήπως μπει κάποιος, αλλά δεν μπορούσα να σταματήσω.
Συνέχισα να την πλησιάζω κι εκείνη έκανε πίσω.
"Ταμ, μη. Έλα τώρα" κι εγώ συνέχιζα.
Μ' άρεσε να της το κάνω αυτό. Το έκανα και σε ασανσέρ.
Όταν κολυμπούσαμε, βουτούσα και της έπιανα τα πόδια.
Μου άρεσε να την κάνω να νιώθει άβολα, αλλά με διασκεδαστικό τρόπο.
Το απολάμβανα.
Έχω γενέθλια στις 27 Ιανουαρίου.
Η Σάλι είχε έρθει στην Ατλάντα για το Σαββατοκύριακο.
Θα επέστρεφε αεροπορικώς στις 28 Ιανουαρίου στο Χιούστον.
Ήμουν σε επιβατικό αεροπλάνο.
Ο πιλότος ανακοίνωσε στους επιβάτες
ότι είχε γίνει ένα ατύχημα.
Η Σάλι πήγε στην καμπίνα του πιλότου και ρώτησε
αν μπορούσε να μπει για να ακούσει τις ειδήσεις.
- Πέντε, τέσσερα, τρία, δύο, ένα. - Τρία, δύο, ένα...
Απογείωση της 25ης αποστολής του διαστημικού λεωφορείου
και έφυγε από τον πύργο.
Εδώ Challenger, περιστροφή.
Ελήφθη, Challenger.
Challenger, αύξησε ισχύ.
Ελήφθη, αυξάνω ισχύ.
Κέντρο, έχουμε αποκόλληση.
- Υπεύθυνος πτήσης. - Ναι.
Αναφορά οχήματος που εξερράγη.
Εδώ κέντρο ελέγχου Χιούστον. Δεν υπάρχουν άλλες πληροφορίες.
Μόλις το είδα, ήξερα ότι το πλήρωμα χάθηκε.
Η Τζούντι καθόταν ανάμεσα στον πιλότο και τον συγκυβερνήτη.
Και η Σάλι καθόταν στη μεσαία θέση.
Η 36χρονη Ρέσνικ ήταν βετεράνος των διαστημικών πτήσεων.
Ήταν υπεύθυνη για τον χειρισμό του μηχανικού βραχίονα.
Ήταν άνθρωποι που ήξερα οκτώ χρόνια.
Δούλευα μαζί τους κάθε μέρα.
Πήγαινα στο σπίτι τους,
οπότε ήταν πολύ καλοί φίλοι.
Η Σάλι ήταν συντετριμμένη.
Ήταν άσπρη σαν το πανί και πολύ στενοχωρημένη.
Ήταν θλιμμένη κυρίως για την Τζούντι.
Ήταν τραγικό όταν αργότερα
μάθαμε ότι υπήρχε μεγάλη ιστορία παραλίγο ατυχημάτων.
Η ειδική επιτροπή που όρισε ο Ρίγκαν
για την έρευνα της καταστροφής
ξεκίνησε σήμερα τις εργασίες της.
Στην επιτροπή συμμετέχει ο Νιλ Άρμστρονγκ,
ο πρώτος άνθρωπος στη Σελήνη,
και η Σάλι Ράιντ, η πρώτη Αμερικανίδα στο διάστημα.
Επιτροπή, παρακαλώ, ησυχία.
Είστε έτοιμοι;
Ορκίζεστε ότι θα πείτε την αλήθεια
-και μόνο την αλήθεια; - Ορκίζομαι.
Ελέγξατε τα αρχεία διασφάλισης ποιότητας
και επιβεβαιώσατε ότι είχαν γίνει σωστοί έλεγχοι;
Αυτό ακριβώς κάνουμε τώρα.
Ήταν πολύ δύσκολη περίοδος.
Πήγαινα κάθε μέρα κι έκανα απλώς αυτό
που έπρεπε να κάνω.
Οι μηχανικοί δεν είχαν αποδείξεις ότι ήταν ασφαλές.
- Όχι. - Είχατε τα στοιχεία
- ότι ήταν ασφαλές... - Όχι.
- ...σε τέτοιες θερμοκρασίες; - Απλώς μετέφερα τα δεδομένα
που είχαμε στη διάθεσή μας.
Αυτό είπε η δρ Ράιντ, ότι δεν είναι σίγουρο.
Τα στοιχεία δεν ήταν καταληκτικά.
Εσείς λέτε ότι για εσάς ήταν.
Η Σάλι έκανε δύσκολες ερωτήσεις στον εκπρόσωπο της NASA
και τον στρίμωξε.
Τότε ένας μηχανικός της NASA έδωσε στη Σάλι τα δεδομένα
που έδειχναν ότι η NASA ήξερε ότι οι δακτύλιοι ήταν ανθεκτικοί
πάνω από τους δέκα βαθμούς
και το Challenger εκτοξεύτηκε με δύο βαθμούς θερμοκρασία.
Η NASA προσπάθησε να κρύψει το γεγονός ότι γνώριζε.
Πρέπει να υπάρχουν κριτήρια εκτόξευσης για σφραγίσματα
ή ενώσεις;
- Δεν... - Για τη θερμοκρασία;
Προτιμώ να μην απαντήσω, μέχρι να αποφασίσουμε
αν πρέπει ή όχι.
- Δεν έχω... - Αυτό θέλω να πω.
Δεν υπήρχαν, αλλά φαίνεται
ότι δεν είχατε δεδομένα για να ξέρετε.
Κι αν υπήρχαν, ποια θα έπρεπε να ήταν αυτά;
Σωστή παρατήρηση.
Οι αστροναύτες εμπιστεύονται τυφλά τη NASA
ότι θα ελαχιστοποιήσει τους κινδύνους κατά τις πτήσεις.
Και ήταν ξεκάθαρο ότι αυτό το σύστημα είχε αποτύχει.
Η Σάλι Ράιντ μίλησε πρώτη φορά για την αντίδρασή της
στο ατύχημα που σταμάτησε τις πτήσεις στο διάστημα.
Ταράχτηκα. Δεν είμαι έτοιμη να ξαναπετάξω.
Πολύ λίγοι αστροναύτες θα ξαναπέταγαν τώρα.
Η Σάλι στενοχωρήθηκε, γιατί η NASA δεν ήταν αυτό που νόμιζε.
Ήταν η αρχή του τέλους για εκείνη.
Σήμερα η πρώτη Αμερικανίδα που πήγε στο διάστημα παραιτήθηκε.
Λέει ότι τα ελαττώματα της NASA βγήκαν στην επιφάνεια
μετά την περσινή τραγωδία του Challenger.
Η ανακοίνωση έρχεται λίγες βδομάδες
αφού η Ράιντ και ο άντρας της, Στιβ Χόλι, χώρισαν.
Όταν μου είπε ότι θέλει να χωρίσουμε,
ήταν ένας περίεργος συνδυασμός έκπληξης και ανακούφισης.
Δεν ξέρω πόσο καιρό θα μπορούσα να συνεχίσω
σε μια τέτοια σχέση.
Η Σάλι δεν ήθελε να είναι πια στη NASA, ενώ εγώ ήθελα.
Αρχικά σκέφτηκα ότι ο λόγος ήταν
ότι δεν είχαμε κοινό μέλλον.
Φυσικά, αργότερα έμαθα ότι ήταν κάτι παραπάνω.
Κάποια στιγμή, με πήρε ο άντρας της Μπέαρ.
Το θέμα του ήταν ότι η Μπέαρ ήταν γκέι
και ήθελε να μάθει αν ήξερα ότι η Σάλι ήταν επίσης γκέι.
Το υποψιαζόμουν, αλλά δεν το ήξερα.
Και νομίζω ότι από το τηλεφώνημά του κατέληξα ότι ήταν αλήθεια.
Και ακόμη δεν ήξερα πόσο καιρό συνέβαινε.
Η Σάλι ήξερε τι ήθελε και θα προσπαθούσε να το κάνει.
Οι κανόνες μπορεί να είναι μπελάς,
αλλά δεν πρέπει να μας αποτρέπουν. Έτσι ήταν εκείνη.
Μετά τη NASA θέλαμε να είμαστε μαζί,
αλλά η Σάλι ήθελε να ψάξει για θέση σε πανεπιστήμιο
και το πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια της πρόσφερε ένα σπουδαίο πακέτο.
Τότε ετοιμαζόμουν να ξεκινήσω ένα διδακτορικό στην Ατλάντα.
Αποφασίσαμε να ζήσουμε λίγα ακόμα χρόνια,
ελπίζαμε μόνο τρία, μακριά.
Αλλά λίγες βδομάδες μετά με πήρε
λέγοντας ότι δεν άντεχε άλλο να είμαστε μακριά
και ήθελε να μείνουμε μαζί. Έπρεπε να το σκεφτώ.
Μου άρεσε πολύ το διδακτορικό μου, αλλά μου άρεσε πολύ και η Σάλι.
Μετακόμισα στο σπίτι της στη Λα Χόγια.
Ήταν σπουδαίο το γεγονός ότι αρχίσαμε να μένουμε μαζί.
Κάθε μέρα ξυπνούσαμε μαζί και κάναμε πεζοπορία στους λόφους,
περνούσαμε πολύ καλά.
Η σχέση μας κυλούσε ομαλά σ' αυτές τις μεγάλες στιγμές.
Η Σάλι κι εγώ αγαπούσαμε την επιστήμη, αλλά τα κορίτσια τότε, και σήμερα,
δεν τα ενθάρρυναν να γίνουν επιστήμονες και μηχανικοί.
Αν περισσότερα κορίτσια αγαπούσαν τις επιστήμες,
όπως εμείς μικρές, ο κόσμος θα ήταν καλύτερος.
Ιδρύσαμε τον οργανισμό Sally Ride Science το 2001.
Θέλαμε να αλλάξει ό,τι ισχύει για τις γυναίκες στις επιστήμες.
Δημιουργούμε προγράμματα, δραστηριότητες, διαγωνισμούς
για να προσελκύσουμε το ενδιαφέρον τους.
Η Σάλι ήθελε να κάνει ό,τι μπορεί για να πετύχει ο σκοπός μας.
Έγινε πολύ πιο ανοιχτή και μιλούσε με πολύ κόσμο και παιδιά.
Ο οργανισμός είχε τεράστια επιτυχία και είχαμε μεγάλες χορηγίες.
Πρέπει να ευχαριστήσω την ExxonMobil.
Αλλά η Σάλι ανησυχούσε για την εικόνα της σχέσης μας προς τα έξω.
Αν οι χορηγοί μάθαιναν ότι στο τιμόνι της εταιρείας ήταν δύο γυναίκες
και αυτές οι δύο γυναίκες ήταν λεσβίες,
φοβόταν ότι αυτό θα κατέστρεφε την εταιρεία μας.
Ο κόσμος διαρρέει πληροφορίες και απλώς συμβαίνει.
Μαθαίνονται αυτά.
Η Σάλι ήταν πολύ προσεκτική με τον Τύπο.
Ξεκίνησα το Sally Ride Science
πριν από οκτώ χρόνια με την Κάρεν και την Ταμ.
Όταν ήταν παντρεμένη με τον Στιβ, την έβλεπαν να τον φιλάει
και να του κρατάει το χέρι δημοσίως.
Ήταν πράγματα που δεν ένιωθε άνετα να κάνει μαζί μου.
Πρέπει να συγκρατείσαι όταν είσαι με κάποιον που αγαπάς πολύ.
Θέλεις να καθίσεις δίπλα του, να του κρατήσεις το χέρι.
Να του αγγίξεις το πρόσωπο, να τον φιλήσεις.
Ο φόβος όταν είσαι γκέι, όταν είσαι αυτό που είσαι,
επηρεάζει τη δουλειά σου, τις ευκαιρίες σου, την εταιρεία μας.
Ο κόσμος δεν είναι πάντα καλός.
Η Σάλι φοβόταν τι θα σκεφτόταν ο κόσμος,
ειδικά οι συνάδελφοί της, οι φίλοι της,
πώς αυτό θα άλλαζε την εικόνα που είχαν για εκείνη.
Αλλά ήθελα να ξέρουν ότι είμαστε ζευγάρι.
Δεν ήθελα να νιώθω άβολα.
Ήθελα να μαθευτεί η σχέση μας.
Αυτή η κρυφή αγάπη και η κρυφή μας κοινή ζωή
επηρέασε περισσότερο εμένα παρά τη Σάλι.
Με έτρωγε.
Μ' αρέσουν αυτές οι φωτογραφίες.
Μια καλή μου φίλη μάς έβγαλε αυτές τις γλυκές φωτογραφίες.
Πολλά ζευγάρια στην αρχή της σχέσης τους,
βγάζουν φωτογραφίες
εκείνη την περίοδο.
Ποτέ δεν το κάναμε αυτό.
Μακάρι να είχα κι άλλες φωτογραφίες απ' όλες αυτές τις υπέροχες στιγμές.
Όταν ήμουν γύρω στα 20, σε όλη τη δεκαετία των 20,
ήμουν πιο ανοιχτή απ' ό,τι όταν ήμουν με τη Σάλι.
Ήμουν πάντα ειλικρινής με τους φίλους και την οικογένειά μου.
Και ήταν σαν ένα αγκάθι μέσα μου.
Δεν ήθελα να κρύβω αυτό το κομμάτι του εαυτού μου.
Αυτό με συνέτριψε. Έγινα κομμάτια. Κλείστηκα στον εαυτό μου.
Την αγαπούσα μέχρι θανάτου, αλλά για κάποιους μήνες,
σκεφτόμουν σοβαρά να αφήσω τη Σάλι.
Πήγα για λίγο στην Ατλάντα για να ξεφύγω.
Και σκέφτηκα πολύ σοβαρά να κάνω μια νέα αρχή.
Τι θα έκανα, πώς θα ήταν να μην είμαι κοντά στη Σάλι.
Της τηλεφωνούσα κάθε μέρα και δεν μιλούσε ιδιαίτερα.
Είχε κλειστεί στον εαυτό της. Ήταν απαίσιο.
Ήταν ό,τι χειρότερο.
Πολλοί δεν καταλαβαίνουν τι σημαίνει να ερωτεύεσαι
κάποια σαν τη Σάλι.
Κάποια από τα χαρακτηριστικά της
που την έφτασαν στην κορυφή,
την έκαναν δύσκολο άνθρωπο για σχέση.
Η Σάλι δεν το είχε πει πουθενά
ούτε στην αδερφή της, την Μπέαρ.
Να η Μπέαρ, η αδερφή της Σάλι, δύο χρόνια μικρότερη.
Η Σάλι και η Ταμ ζούσαν μαζί καιρό και φαινόταν.
Τις γιορτές, η Σάλι και η Ταμ έρχονταν και μας έψηναν πίτες.
Αλλά η Σάλι δεν μιλούσε ποτέ γι' αυτό.
Ήμουν πρεσβυτεριανή ιερέας, όπως και η γυναίκα μου,
και είπαμε ότι είμαστε λεσβίες όταν γνωριστήκαμε.
Αλλά εξαιτίας αυτού του γεγονότος,
η Σούζαν κι εγώ χάσαμε τη δουλειά μας στην εκκλησία.
Η Μπέαρ ήθελε να μιλήσει στη Σάλι για τη Σούζαν
αλλά και για την ίδια τη Σάλι και εμένα.
Η Σάλι είπε "Ταμ, θα μιλήσεις στην Μπέαρ;"
Σκέφτηκα "Γιατί δεν μιλάς στην αδερφή σου;
Είσαι με γυναίκα. Είναι με γυναίκα. Μίλα της.
Είναι αδερφή σου".
Δεν το καταλάβαινα. Δεν το κατανοούσα.
Όταν γύρισα από το ταξίδι, η Σάλι είπε ότι ήθελε να μου μιλήσει.
Είπε ότι ανησυχούσε για τη σχέση μας,
ότι τα πράγματα άλλαζαν κι αυτό την τρόμαζε.
Είχε στενοχωρηθεί.
Δεν ήθελε να περνάμε την ώρα μας σε διαφορετικά δωμάτια,
κάνοντας διαφορετικά πράγματα.
Είχαμε μια έντονη συζήτηση.
Δεν τσακωνόμασταν, αλλά είχαμε μια μικρή διαφωνία.
Και ενώ στεκόταν κανονικά,
σηκώθηκε ξαφνικά στις μύτες των ποδιών.
Το βρήκα πολύ αστείο κι άρχισα να γελάω.
Ήταν τόσο χαριτωμένο και διαφορετικό.
Συνειδητοποίησα ότι την αγαπώ και ίσως υπήρχε τρόπος να τα βρούμε.
Η Σάλι μού είπε ότι πάντα ήθελε να είμαι ευτυχισμένη
και συμφωνήσαμε ότι χρειαζόμασταν μια ισορροπία
ανάμεσα σ' αυτά που ήθελα εγώ και σ' αυτά που ήθελε εκείνη.
Δεν μπορούσαμε να αλλάξουμε τη γνώμη του κόσμου, αλλά αγαπιόμασταν
και θέλαμε να είμαστε μαζί ο κόσμος να χαλάσει.
Ήμασταν ευτυχισμένες μαζί για πολλά χρόνια.
Το 2011 θα πηγαίναμε στο Σαν Φρανσίσκο για ένα συνέδριο.
Ήμασταν σε ένα ξενοδοχείο και δεν ήθελε να φάει.
Είπε ότι δεν ένιωθε καλά.
Πρόσεξα ότι τα μάγουλά της ήταν λίγο κίτρινα.
Με κατατρόμαξε.
Μόλις γυρίσαμε πίσω,
μπήκαμε στο αμάξι και πήγαμε στον γιατρό.
Σκέφτηκα ότι θα είναι άρρωστη, αλλά όχι κάτι σοβαρό.
Αλλά βγήκε από το ιατρείο και το πρόσωπό της...
Κατάλαβα ότι ήταν κάτι πολύ σοβαρό.
Και... Θεέ μου.
Τη ρώτησα τι είπε ο γιατρός.
Και είπε "Νομίζει ότι έχω καρκίνο. Καρκίνο στο πάγκρεας.
Έχω όγκο στο πάγκρεας".
Μέσα σε μια στιγμή, η ζωή μας άλλαξε εντελώς.
Ήμασταν σαν ζόμπι. Ήταν μεγάλο σοκ.
Έκανε πολλά χειρουργεία, χημειοθεραπείες και ακτινοβολίες.
Αλλά πάντα παρέμενε αισιόδοξη. Ήταν πάντα η Σάλι.
Καθώς ο καρκίνος εξαπλωνόταν, εκείνη αρρώσταινε όλο και περισσότερο.
Κάθε βδομάδα έχανε κάτι, δεν μπορούσε να ανέβει τις σκάλες.
Η Ταμ ήταν εκπληκτική τότε με τη Σάλι, ήταν συνέχεια μαζί της.
Λάτρευα τον Νιλ Γιανγκ και το τραγούδι "Harvest Moon".
Το έβαζα να παίζει και χορεύαμε αργά μαζί
στο σαλόνι και ήταν...
Είχε χάσει βάρος και ήταν αδύναμη.
Ήταν πολύ γλυκιά. Τα μπλε μάτια της ακόμη γυάλιζαν.
Ήταν υπέροχο να είμαι μαζί της.
Θέλαμε να έρθουμε όσο πιο κοντά γινόταν.
Ήμασταν αγκαζέ, όταν πήγαμε στο νοσοκομείο.
Η νοσοκόμα με ρώτησε ποια είμαι.
Και η Σάλι είπε "Η σύντροφός μου".
Απλώς το ξεστόμισε.
Στο νοσοκομείο αν δεν είσαι συγγενής,
δεν βλέπεις τον ασθενή.
Η Σάλι ανησυχούσε πολύ γι' αυτό.
Ευχόμασταν να είχαμε παντρευτεί,
αλλά αποφασίσαμε να κάνουμε σύμφωνο συμβίωσης.
Ήταν σαν να ήμασταν παντρεμένες.
Είχε πλάκα να βλέπω τις υπογραφές μας
σ' εκείνο το χαζό χαρτί.
Τι θυμήθηκα τώρα.
Η Σάλι πέθανε τον Ιούλιο του 2012, 17 μήνες μετά τη διάγνωση.
Ήταν μια τρελή μέρα.
Δεν άντεχα και ζήτησα από την Μπέαρ...
Δεν μπορούσα να κοιτάζω να την παίρνουν με το φορείο.
Βγήκα έξω, κάθισα στην αυλή και ξαφνικά
άκουσα ένα ελικόπτερο να κάνει κύκλους πάνω από το σπίτι μας.
Έρχονταν αμάξια.
Ήταν κι ένας εικονολήπτης με μια τεράστια κάμερα.
- Ένα θλιβερό αντίο. - Μια πρωτοπόρος πέθανε σήμερα.
Η αστροναύτης Σάλι Ράιντ έχασε τη μάχη με τον καρκίνο στο πάγκρεας.
-Ήταν 61 ετών. - Η Ράιντ ήταν πολύ κλειστός άνθρωπος.
Μόνο αφού διαβάσαμε τη νεκρολογία της σήμερα έγινε γνωστό
ότι είχε σχέση με γυναίκα εδώ και 27 χρόνια.
ΣΑΛΙ ΡΑΪΝΤ (1951-2012) ΤΑΜ Ο'ΣΟΝΕΣΙ, ΣΥΝΤΡΟΦΟΣ ΕΠΙ 27 ΕΤΗ
Έμαθα για την Ταμ, όπως το έμαθαν κι όλοι οι άλλοι, από τη νεκρολογία.
Ήμουν έξαλλη μαζί της. Έξαλλη. Πώς τόλμησε να μη μου το πει;
Και μετά ένιωσα πολύ άσχημα.
Άσχημα γιατί η κοινωνία έκανε κάποια που θαυμάζουμε, αγαπάμε και σεβόμαστε
να νιώθει ότι έπρεπε να κρύψει κάτι για τον εαυτό της.
Περίπου έναν μήνα πριν πεθάνει, ήταν ξεκάθαρο ότι το τέλος πλησίαζε.
Ποτέ δεν μιλήσαμε για θανάτους, κηδείες, τίποτα.
Αλλά μετά σκέφτηκα "Για μισό λεπτό. Ποια θα είμαι για τον κόσμο;
Ποια θα είμαι για τους ανθρώπους που δεν ξέρουν ότι είμαστε μαζί
και ότι αγαπιόμαστε;"
Απλώς το σκέφτηκε και είπε "Εσύ αποφασίζεις.
Ό,τι αποφασίσεις, δεκτό".
Έτσι όταν έγραψα τη νεκρολογία, σκέφτηκα
ότι η Σάλι ήταν ειλικρινής, εκτός απ' αυτό το λεπτό ζήτημα
και δεν ήταν σωστό.
Κι επειδή είμαι ειλικρινής, βαρέθηκα να κρύβομαι.
Θα είμαι ο εαυτός μου. Αν δεν αρέσει σε κάποιον, καλώς.
ΤΑΜ Ο'ΣΟΝΕΣΙ, ΣΥΝΤΡΟΦΟΣ ΕΠΙ 27 ΕΤΗ
Ήταν μια απελευθέρωση για όλους μας.
Έπρεπε να μάθουν ποια ήταν η Ταμ σε σχέση με τη Σάλι,
αλλά και την οικογένειά μας.
Θα διαβάσω ένα απίστευτο γράμμα που έλαβα από τον Μάικ Μουλέιν.
"Ξέρω ότι άργησα,
αλλά θέλω να εκφράσω τα θερμά μου συλλυπητήρια για την απώλειά σας.
Ήρθα στην υπηρεσία των αστροναυτών εμποτισμένος
με όλα τα ανδροκρατούμενα περιβάλλοντα της ζωής μου.
Τα λόγια και οι πράξεις μου απομάκρυναν τη Σάλι από μένα".
Όταν πήγαμε στη NASA, την πρώτη μέρα,
ο ορισμός του σεξιστικού γουρουνιού
ήταν ο Μάικ Μουλέιν.
Ντρέπομαι πραγματικά για τη συμπεριφορά μου.
"Η Σάλι ήταν εξαιρετική γυναίκα, αντιμετώπισε τεράστια εμπόδια
με θάρρος και αξιοπρέπεια.
Έχω τέσσερις εγγονές.
Θέλω να εκτιμήσουν τις θυσίες που έκαναν γυναίκες σαν τη Σάλι
και όλες εσείς, ώστε να διασφαλίσετε ένα μέλλον χωρίς περιορισμούς
για να κυνηγήσουν τα όνειρά τους".
Είναι εκπληκτικό γράμμα.
Θεωρούσα ότι οι γυναίκες δεν μπορούσαν να αντιμετωπίσουν τέτοιες καταστάσεις.
Όταν δούλεψα μαζί τους, αυτό άλλαξε.
Είναι εξίσου καλές και το απέδειξαν οι έξι γυναίκες.
Και η Σάλι ήταν μέρος αυτού.
Ήρθε η ώρα να καταλάβει ο κόσμος ότι οι γυναίκες μπορούν
να κάνουν ό,τι δουλειά θέλουν.
Το διάστημα για τις ΗΠΑ άλλαξε για πάντα με τη Σάλι.
Οι γυναίκες μπορούν. Το απέδειξε. Τέλος.
Έκανε την αρχή για όλες τις γυναίκες
που πήγαν μετά στο διάστημα και το έκανε θαυμάσια.
Βλέπετε την κληρονομιά της Σάλι στις τόσες γυναίκες
που δουλεύουν τώρα σε όλα τα τμήματα της NASA.
Ενέπνευσε τόσες νέες γυναίκες και επιστήμονες.
Αύξησε τις πιθανότητες να συμμετάσχουν περισσότερο.
Θέλω να με θυμούνται ως κάποια που δεν φοβόταν να κάνει ό,τι ήθελε
και που ρίσκαρε στην πορεία για να πετύχει τους στόχους της.
Έχω σκεφτεί ενδελεχώς
γιατί η Σάλι δεν μιλούσε ανοιχτά για τη σχέση μας
και το μόνο που μου φαίνεται λογικό είναι ότι φοβόταν.
Είναι θλιβερό για μένα, αλλά και για εκείνη.
Όσοι λένε ότι η Σάλι έπρεπε να πει ότι ήταν ομοφυλόφιλη πριν πεθάνει
ή ότι έπρεπε να είχε δεχτεί την ανθοδέσμη,
ας την αφήσουν να είναι ο εαυτός της.
Αυτά έκαναν τη Σάλι αυτό που ήταν.
Μας άφησε με μια ερώτηση, με μια απορία,
αλλά μας άφησε με τους όρους της κι αυτό της άρεσε πάντα να κάνει.
Καλημέρα. Καλημέρα σε όλους.
Μου τηλεφώνησαν από τον Λευκό Οίκο.
Είπαν ότι η Σάλι θα λάμβανε το Προεδρικό Μετάλλιο Ελευθερίας.
Ως η πρώτη Αμερικανίδα στο διάστημα,
η Σάλι δεν έφτασε απλώς στην κορυφή, την ξεπέρασε.
Θα το παραλάβει η σύντροφος της δρος Σάλι Ράιντ, Ταμ Ο'Σόνεσι.
Ήταν μια δημόσια αποκάλυψη και ήταν πολύ σημαντικό.
Ήταν απίστευτο.
Επιτέλους, η Σάλι τιμήθηκε γι' αυτό που ήταν πραγματικά
και τιμούσαν κι εμένα που ήμουν σύντροφός της.
Ήταν δύσκολο κι οδυνηρό, αλλά είχαμε το θάρρος να αγαπιόμαστε.
Η ΣΑΛΙ ΚΑΙ Η ΤΑΜ ΕΝΕΠΝΕΥΣΑΝ ΑΜΕΤΡΗΤΑ ΚΟΡΙΤΣΙΑ ΝΑ ΓΙΝΟΥΝ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΕΣ.
ΧΑΡΗ ΣΤΟ SALLY RIDE SCIENCE ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΚΑΝ 30.000 ΔΑΣΚΑΛΕΣ
ΚΑΙ ΥΠΟΣΤΗΡΙΧΘΗΚΑΝ ΕΞΙ ΕΚΑΤΟΜΜΥΡΙΑ ΜΑΘΗΤΕΣ.
ΤΟΝ ΙΟΥΝΙΟ ΤΟΥ 2014 Η NASA ΕΚΑΝΕ ΤΗΝ ΠΡΩΤΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΛΟΑΤΚΙ.
Η ΤΑΜ ΚΑΙ Η ΜΠΕΑΡ ΗΤΑΝ ΕΠΙΤΙΜΕΣ ΚΑΛΕΣΜΕΝΕΣ.
Υποτιτλισμός: Βερονίκη Κουλιούφα