Downloaded from YTS.MX
Official YIFY movies site: YTS.MX
Sige. Oo.
Oo nga. Andito ako ngayon. Sorry.
Di pa tayo on air, di ba?
-Hindi pa. -Kasi…
Natatanggal kasi 'to, e.
Okay.
Malapit mo nang makamit 'yong isang bagay, kasi nasa bingit ka ng pagbubukas
ng bagong direksiyon ng mundo ng musika sa America.
-Hindi ba? -Sana nga.
Mukha ba 'kong kinakabahan?
Di ako makapaniwala.
Nabubulol ako sa mga salita. Tapos tina-translate ko sila sa English…
-Pa'no… -Ayos ka lang.
-Okay ba 'yon? -Ayos naman.
Okay.
May inaayos pa ulit na isa.
Nagsimula akong kumanta no'ng six and a half ako.
Kumakanta 'ko sa harap ng pamilya, saka sa mga reunion namin.
Naaalala ko no'n, ipinipilit pa kami ng tatay ko
na pakinggan kami ng mga kamag-anak namin.
Pinagpaguran talaga namin.
Nagpakahirap kami
para makita 'yong liwanag sa dulo ng dilim,
'yong nangyayaring tagumpay, sobrang nakaka-excite.
Hindi ko mapigilang magulat sa nangyayari ngayon sa buhay ko.
Mahiyain ako no'ng bata pa 'ko.
Naaalala ko na dumaan ako sa stage
na gusto kong gawin, pero parang "Ano'ng iisipin ng mga tao?"
Marami kaming pinagdaanan para makarating kung asan kami ngayon.
Hindi ko inakalang aabot ako dito.
Na mapapansin ng maraming tao 'yong music namin.
Pero eto na kami, pagkatapos ng 14 na taon.
Sa kalakhan ng siglong ito, madalas hindi pinapansin
ang Hispanic community, ngunit may mga palatandaan ng pagbabago.
Si Selena Quintanilla ang isa sa mga ipinagmamalaki
at reyna ng musikang Tejano.
Nagbigay siya ng pag-asa at posibilidad sa isang henerasyon.
Nilabanan niya lahat ng laban, lahat ng harang.
Ang diskriminasyon sa kasarian at sa mga Mexican-American.
Ang mga hadlang sa industriya.
Kumusta kayo, Houston, Texas?
Maraming salamat.
Maraming Latin o Hispanic ang mas naging proud sa kultura nila.
Kaya mas dumarami sila.
Pakiramdam ko, tuloy-tuloy na lalago 'yong music.
Ikaw 'yong nangunguna at dahilan ng pag-unlad.
Gusto kong angkinin 'yong credit, pero kagagawan ng team 'to.
Producer 'yong kuya ko.
Manager 'yong papa ko.
Tapos drummer ng banda 'yong ate ko.
-Kasali ang buong pamilya dito. -Oo.
Maraming nagsasabi sa 'kin,
pa'no mo nakakaya makatrabaho at makasama 24 hours ang pamilya mo?
May pagmamahal at respeto kami sa isa't isa maliban sa music.
Sa tingin ko, 'yon ang susi sa tagumpay namin.
Hindi kami naghihiwalay.
Maraming hindi makakagawa no'n nang matagal na panahon.
-Mahal na mahal mo 'yong buhay mo. -Mahal ko na dati, lalo ngayon.
Nagtatayo ng musical empire ang Selena y Los Dinos.
Matapos ang ilang taong…
Ang pagsasanib ng dalawang kultura, kulturang Latino at kulturang Amerikano.
-Selena… -Hinahangaan ng milyon-milyong fan.
Si Selena ang unang star na talagang kumatawan sa bicultural community.
Nakahanda nang maging malaking pangalan sa American entertainment si Selena.
Kung ano siya, sino siya, ano'ng halaga niya sa mga tao dito…
Houston, Texas!
At mga kapatid natin galing sa Mexico!
'Yong nangyayaring tagumpay
at lahat ng nangyayari sa paligid, nakaka-excite 'yon.
Pero gusto kong sumikat sa ibang bansa 'yong grupo.
Sumigaw naman tayo diyan!
Makilala 'yong grupo sa buong mundo.
Energy pa!
Magiging matrabaho 'yon, pero handa na 'ko.
Handa na 'ko.
Lagi kong sinasabi na parang drug addiction ang music.
Maaadik ka.
Pag nakapasok na sa sistema mo,
magiging gano'n na buong buhay mo.
Ako si Abraham Quintanilla Jr.
Eto 'yong pamilya ko.
Ito 'yong maganda kong asawa.
Si Marcella Quintanilla.
Medyo nahihiya siya, pero…
Ito si Selena Quintanilla, 'yong bunso. Sobrang likot niya.
Si Suzette Quintanilla,
pati ang anak kong si A.B., si Abraham the third.
No'ng una ko siyang nakilala,
hindi ko alam na singer siya.
Nalaman ko na lang no'ng kasal na kami.
Fifteen years old 'ata ako no'n,
sumali ako sa grupong tinatawag na The Dinos.
Lahat ng kanta, ni-record namin sa English.
Wala kaming alam na Spanish song.
Kaya medyo nakakahiya.
Kasi Spanish 'yong first language ko,
kahit dito ako pinanganak.
Lumaki ako sa lugar na nanghihiwalay.
Kami 'yong grupo ng mga tao
na tinatratong parang mabababang mamamayan.
Gusto naming maging…
Naaalala ko, dapat tutugtog kami sa club.
Anglo 'yong may-ari ng club,
tapos may pumasok na mga Mexican.
Nagulat siya, e.
Sabi niya, "Uy, ano'ng kailangan n'yo dito?"
Kaya sabi namin, "Kami ang The Dinos."
Akala niya, Italian group 'yong The Dinos.
Sabi niya, "Pwede ba kayong maghintay sa labas?"
Tapos binigyan niya 'ko ng five dollars na tseke.
Ni-reject kami, kasi Mexican kami.
Kaya naisip ko, kung gusto naming magtagumpay,
dapat tumugtog kami para sa mga Mexican-American.
Kaya Tejano music na 'yong tinutugtog namin.
Habang sumisikat 'yong grupo, kung saan-saan kami tumutugtog.
Lahat sa United States.
Nanganak ako kay A.B. Nasa tour si Abraham.
Nawawala siya nang isang linggo, minsan dalawang linggo, minsan buwan.
Sobrang hirap.
No'ng pinanganak si Suzette,
dinala niya 'ko sa ospital, tapos nagpaalam na siya,
kasi pupunta pa siya sa gig.
Sa totoo lang, may mga pagkakataong umuuwi ako na di ako kilala ni A.B.
Takot siya sa 'kin.
Doon ko naisip na…
"Dapat tumigil na 'ko."
Ethylene, power, lime kilns, magnesium, bromine.
Tumigil ako, tapos lumipat sa Lake Jackson, Texas.
Nagtrabaho ako sa Dow Chemical.
Ang hirap kasi ayokong tanggapin
na ito na 'yong buhay ko mula ngayon.
Paglipas ng ilang taon, may naramdaman si Marcella sa katawan niya.
Alam ng babae 'yon.
Buntis siya.
Tapos batang babae 'yong lumabas, pero wala kaming pangalan.
May babae sa ospital na nagsabi kay Marcella,
"Kung magkakaanak ako ng babae, pipiliin ko 'yong pangalang Selena."
Sabi ko, "Gusto ko 'yon." Hindi karaniwan sa mga Mexican 'yon.
Tiningnan ko.
Greek name 'yon. Diyosa ng buwan ang ibig sabihin.
Uuwi ako bago matapos magluto ng hapunan si Marcella.
Maggigitara ako.
Isang araw, six years old no'n si Selena,
tumabi siya sa 'kin, tapos kumanta siya.
Saka ko nalaman, "Iha, may talent ka sa pagkanta."
Four.
Nakakamangha
kung ga'no siya kagaling.
Kahit na no'ng bata pa siya.
Bumili ako ng mga instrumento.
Binilhan ko ng bass si A.B.
Magbibihis ako, maglalagay ng tie,
kukunin ko 'yong bass, tapos titingin ako sa salamin.
Sasabihin ko, "Magiging rock star ka, pare."
"Balang araw, rock star ka."
Tapos nag-uusap sila, "Sino'ng tutugtog ng drums?"
Naalala ko 'yong sabi ng papa ko, "May isa pa tayong anak!"
Tapos tumingin siya sa 'kin, "Si Suzette ang magda-drums."
Sabi ko, "Ano 'ka mo?"
"Hindi. Papa, ayoko."
Tawagin mo 'yong drummer. Papuntatahin dito.
Dapat nakangiti 'yong drummer!
Ayos.
Meron na kaming gitarista, drummer, tapos singer.
Kompleto na 'yong grupo.
Pag bata ka, gusto mong lumabas, maglaro, sumama sa friends.
Araw-araw, tatawagin kami ni Papa para mag-practice nang 15 minutes.
Tapos sisigaw at magwawala kami. Iiyak kami.
Hindi madali 'yon.
Istrikto ako, e.
Matututo kayo.
Nakakita ako ng daan pabalik sa mundo ng musika.
Do'n nagsimulang gumulong ulit ang palad.
Wala kaming experience sa restaurant business.
No'ng makuha namin 'yong lugar, sobrang laki no'n.
Excited ako no'ng binuksan namin 'yong restaurant.
Kakaiba 'yon, e.
Gumawa ako ng maliit na dance floor, saka maliit na stage.
Do'n nagsimulang tumugtog 'yong mga anak ko.
Tumatayo 'yong mga tao, tapos nagsasayaw sa dance floor.
Nakita niya 'yong potential namin.
Parang "Okay, andiyan ang Jacksons."
Kaya kong gumawa ng Mexican Jacksons.
Nasa middle school ako no'n.
Sabi ni Papa, tutugtog kami nang weekend. Nakakahiya talaga 'yon.
Gustong-gusto ni Selena, kasi binibigyan siya ng tip.
Lagi niyang sinasabi, "Oh my gosh."
Sobrang hirap no'n.
Pero masaya.
Masayang oras 'yon sa buhay namin.
Sa kasamaang palad, tumigil sa pagdi-drill para sa langis,
kaya 'yong ekonomiya naging…
Namatay lahat.
Walang maibayad sa pagdi-drill 'yong mababang presyo ng langis.
Ibig sabihin, naghihirap ang oil business, at ang mga manggagawa nito.
Kumapit kami, sinubukan naming wag mawala 'yong restaurant.
Kinailangan naming magsara.
Siyempre, naapektuhan din 'yong bahay namin.
Nawala din 'yong bahay namin.
Kinailangan naming lumipat.
Lahat ng pera ko, pinuhunan sa restaurant. Wala na akong pera.
Kaya sabi ni Marcella, "Kailangan nating kumuha ng food stamp."
Pumunta kami do'n, tapos punong-puno ng tao.
Tapos may malaki at matandang babae na nakita si Selena pagpasok namin.
Sabi niya, "Uy, siya 'yong batang kumakanta sa restaurant."
Napatigil ako no'ng sinabi niya 'yon.
Sabi ko, "Maling lugar yata 'to."
Umikot ako at lumabas.
Sabi ko, "Hindi na ako babalik do'n."
MAG-REPORT DITO NAGHAHANAP NG TRABAHO
Susunod na pasabog ni Abraham 'yong lumipat sa Corpus,
tapos makitira sa Tito Hector ko.
Thirteen kaming nakatira sa iisang bahay.
Nakakabaliw isipin 'yon.
Mahirap talaga 'yong panahong 'yon. Naaalala ko 'yon.
Maririnig mong nag-uusap sina Mama at Papa sa kabilang kuwarto.
Malalaman mo kung kailan stressed 'yong mga magulang mo.
Nawala sa 'min ang lahat.
Matagal kaming nahirapan na magkaro'n ng makakain sa mesa.
Sobrang hirap ng panahong 'yon.
Hindi ko itatanggi 'yon.
Hindi ako makahanap ng trabaho.
Sabi ko sa asawa ko,
"Music na lang 'yong natitirang alam ko."
"Magbo-book na 'ko."
Ang alam ko, palaboy si Papa no'ng bata pa siya.
Ayaw niyang mangyari sa 'min 'yon.
Gumagaling na sila sa ginagawa nila.
Natutuwa 'yong mga tao do'n.
Kaya alam kong meron silang
kayang ibuga.
Dagdag atraksiyon pa si Selena.
Siya 'yong star.
Salamat po.
Hello, Abraham the Third.
Kumusta ka, anak?
Ano'ng masasabi mo sa reunion?
Ayos naman.
Plano n'yo bang tumugtog para sa 'min?
Susubukan namin.
-Nag-e-enjoy ka bang gawin 'to? -Oo naman.
Nakakatuwang libangan 'to.
Okay, maraming salamat.
Kasama din natin si Suzette Quintanilla.
May gusto ka bang sabihin, Suzette?
-Wala po. -Wala kang sinabi, Suzette.
Tumawa ka lang.
Kakausapin na natin si Selena.
Anong grade ka na, Selena?
Five po.
Okay.
Sabihin mo din kung ilang taon ka na, saka ba't gusto mong tumugtog sa banda.
Ten na po ako. Kaya po gusto kong tumugtog sa banda, kasi maganda ang kita.
Talaga ba?
Malaki ang kinikita mo?
Opo.
Mabuti.
Kakantahan mo ba kami mamaya?
Opo.
Pinaaral sa 'min ni Papa 'yong lahat ng traditional na Mexican song
at Spanish song, puro mababagal na kanta.
Hindi ko maintindihan 'yon dati.
Wala akong connection sa lahing Latino ko.
No'ng maliliit pa sila,
English lang ang itinurong salita sa kanila.
Hindi kami nag-uusap… Hindi kami nagsasalita ng Spanish.
Paglaki namin sa Lake Jackson,
walang malaking Mexican-American community.
Ibang-iba 'yong Corpus, kasi lahat nagsasalita ng Spanish.
Di ko naiintindihan 'yong sinasabi nila.
Hindi kami nakikinig sa Spanish bago no'n.
Puro mga English na grupo lang, gaya ng Taste of Honey, The Eagles,
Men at Work, Duran Duran.
Van Halen 'yong pinakasikat na banda.
Gusto kong tugtugin 'yong mga cool music na 'yon.
Pero sabi ng papa ko, mas makakabuti
kung puro Spanish music ang tugtugin, 'yong Tejano.
Tejano 'yong music sa parteng 'to ng bansa,
ang American Southwest.
Pinaghalong Mexican cumbias, saka polkas,
mga gano'ng song form na hahaluan ng mga elemento ng American rock,
pop, saka country.
'Yon ang bumubuo sa Tejano na alam natin ngayon.
Hindi mo matatakasan 'yong katotohanang Mexicans kami.
Sa bahaging 'to kami pinanganak, pero Mexican kami.
Pinapalibutan kami ng gano'ng uri ng music kahit sa'n kami magpunta dito sa Texas.
Kung kikita ka ng pera do'n, nagiging negosyo na 'yon.
Wala talaga 'kong desisyon no'ng nagsisimula ako.
Lahat ng kanta kailangang dumaan sa papa ko.
Nagdesisyon siyang tutugtog kami ng Tejano music.
Naaalala kong inisip ko, "Ba't tayo napunta sa Tejano music?"
Sa madaling salita, sinabi ni Papa,
"Kasi mas kumikita tayo pag ginagawa natin 'to.
Mas makakapag-perform tayo at makakatugtog tayo nang madami."
Ayun 'yong plano.
Susubukan naming gawin 'yong puro Tejano.
Sinimulan lang namin 'yong pagdiskarte,
naghanap kami ng mga musikero para mabuo ulit 'yong Los Dinos.
Hindi ko sila kilala no'ng lumapit sila no'ng '83.
Hindi malaki 'yong bayad no'ng umpisa, pero 21 lang naman ako no'n.
Nakatira pa 'ko sa 'min.
Si Selena no'ng panahong 'yon, baka 12 years old lang siya.
Tapos si Suzette, 16 yata.
Mga bata lang sila.
Naaalala ko no'ng una naming makilala si Ricky,
hindi masyadong maganda 'yong tingin niya sa banda at sa 'min.
Dumating kami sa rehearsals, tapos nagkukulitan sina Suzette at Selena.
Naaalala ko, nasa Boys & Girls Club kami no'n,
tapos naghahabulan kami ni Selena, naglalarong parang tanga.
Ang bata pa namin no'n.
Sumisigaw 'yong papa ko, tapos nag-aaway na kami.
-Ta-da! -Ang titigas ng ulo namin.
Kaya mo ba 'to?
Kahapon mo pa suot 'yang t-shirt na 'yan, di ba?
Ano naman?
Kadiri. Nakakadiri ka.
Sinuot mo nga 'yan last week, di mo nilabhan.
Nilabhan ko!
Naglalaba ka ba ng underwear araw-araw?
Hindi…
Iba-iba 'yong suot ko araw-araw.
Brown 'yong suot niya para di niya kailangang palitan.
Tama na.
-Pagod na 'ko. -Halika dito, baby!
Nagsimula kaming magbiyahe nang madalas.
Nagpe-perform kami tuwing Friday, Saturday, saka Sunday.
Laging nag-a-absent si Selena sa school, kasi pagod siya.
Pa'no kayo humahabol sa school?
Hindi naman sa hindi ako nag-aaral.
Nag-aaral pa din ako, pero hindi sa public school.
Galing sa Chicago 'yong inaaral ko sa bahay.
Nasa American school ako. Gano'n ako ga-graduate.
Wala akong teacher.
Ginagawa ko lahat nang mag-isa. Pinapadala ko sa mail.
Ano'ng tingin mo do'n? Mas ayos ba 'yon?
Gusto mo ba 'yong gano'n o mas gusto mong bumalik sa school?
Nami-miss kong pumasok sa school, kasi di ko na nakikita ang friends ko.
Pero mas maganda na 'yong ganito, kasi walang abala
hindi tulad sa school.
Alam mo na. Alam n'yo naman 'yon.
Pa'no ang trato sa 'yo ng mga kaibigan mo?
Aaminin ko. Wala akong masyadong kaibigan na…
Hindi talaga ako lumalabas para manood ng movies, gano'n.
Madalas family 'yong kasama ko sa mga ginagawa ko, saka…
Marami akong kaibigan, pero nasa school sila.
Di ako pumapasok sa school kaya di ko sila nakikita.
Nawalan na din ako ng contact sa kanila…
Mababait sila sa 'kin no'ng nasa school pa 'ko.
Negosyo 'yong musika, di ba?
Oo naman.
Nakikita ko 'yon bilang negosyo.
Binabayaran ako do'n, e.
Wala sa pamilya namin 'yong may trabaho.
Nabubuhay kami do'n.
Kaya mahalaga 'yon sa 'min dahil sa dahilang 'yon.
Ang pangunahing dahilan, 'yong number one kaya kami andito,
kasi nag-e-enjoy kami.
Number two, kinabubuhay namin 'to.
May kailangan kang isakripisyo sa buhay para umasenso ka.
Malaki sa kabataan ko ang nawala sa pagbibiyahe kasama ng pamilya ko.
Hindi ka makapaglaro.
Lagi kang nagtatrabaho.
Kasabay no'n, hindi mo alam 'yong ginagawa mo.
Pero pag iniisip ko ngayon,
nagpapasalamat ako na sinimulan kami ng papa ko nang maaga.
Kailangan ng taong may alam sa negosyo.
May experience na siya, e.
Alam niya na 'yong gagawin sa talent nila.
Sinama ko si Selena sa San Antonio, sa Cara Records.
Mukha 'yong ibig sabihin ng "cara".
No'ng una, nag-aalangan pa sila, kasi babae siya.
Tapos batang babae pa.
Sabi ko, "Subukan lang natin."
Nag-record kami ng kanta.
No'ng narinig niya 'yong kanta, sabi niya, "Oy!"
"Dalhan mo 'ko ng kontrata."
Pinapirma niya si Selena agad no'n.
Nagtatrabaho ako para sa studio owner, si Manny Guerra.
Isa sa mga unang artist na pumirma sa 'min si Selena.
'Yon ang simula ng mahabang paglalakbay.
Sa tingin ko ang nagpapaiba sa kanila ay 'yong kabataan nila.
Bata lang sila, e.
Pero 'yong matatandang musikero na matagal nang ginagawa 'yon,
hindi pa naaabot 'yong narating ni Selena at ng banda niya.
Naisip ko, "Wow, nakakatugtog ang mga batang 'to."
"Magagaling sila."
Maganda 'yong Selena and the Dinos.
Sa'n n'yo nakuha 'yong pangalan n'yo, Selena y Los Dinos?
Una sa lahat, galing sa 'kin 'yong Selena.
-Pangalan mo talaga 'yon? -Opo. Hindi.
-Totoong pangalan mo 'yon? -Opo.
Ano talaga, Sefaina?
-Pinalitan mo lang ng Selena? -Selena talaga.
Nakuha namin 'yong Los Dinos sa original Dinos, 'yong papa ko.
Siya 'yong original singer.
Alam kong busy kayo. Lumilibot sa madaming city?
Ginawa namin 'yong unang album namin, 'yong Alpha kay Manny sa GP Productions.
Gumaganda 'yong takbo ng lahat para sa 'min.
Paglabas ng album, sumisikat 'yong pangalan ni Selena.
Gumagawa siya ng buzz sa music business.
Nakita ko silang lumaki sa studio sakay ng lumang asul na Ford van
na may homemade trailer,
tapos lahat ng mukha nila nakadikit sa bintana dahil sa init.
Tapos dadating sila at hihiga sa sahig ng studio,
kasi may aircon.
'Yon ang simula.
Cute na ba 'to?
Hindi.
Andiyan ba 'yong shoebox na may sapatos ko?
Hindi ko alam. Sana wala.
-'Yong may silver boots ko, saka… -Suzy, nilagay mo ba 'yong sapatos niya?
Ano'ng pinakamahirap para sa 'yo
sa nakalipas nadalawa o tatlong taon na may ganitong klaseng atensiyon?
Tingin ko, na-enjoy ko nang sobra kaya nakalimutan ko 'yong hirap.
Hindi ko iniisip… Lahat ng banda, dumadaan sa hirap,
pero sobrang nag-enjoy lang kami.
Masaya kami sa ginagawa namin.
Hindi na yata namin maaalala 'yong malulungkot na panahon.
Ano'ng pinakalayunin n'yo?
-May final goal ba kayo? -Mercedes-Benz.
'Yon ang goal ko. Pag tinatanong ako, Mercedes-Benz.
Wala akong pakialam kahit do'n pa 'ko tumira.
Sobrang saya ng time 'yon.
Ang galing ng banda namin.
Para ko na silang pamilya.
Ang cool nilang lahat.
Chill lang lahat. Alam ng lahat 'yong papel nila.
'Yong asawa't mga anak ko,
sila 'yong mukha ng banda.
Ako naman, laging nasa likod lang.
Kung may nanay ka, ito 'yong papel nila.
Tinatahi niya 'yong pantalon ko.
Andun lang ako para suportahan 'yong pamilya ko.
-Ma. -Mama.
Lalo na kung babayaran ka nila nang 20 dollars.
Biro lang 'yon.
Naaalala ko, may concert sa labas,
tapos nasira 'yong zipper sa pantalon ni Selena.
Kinailangan kong tahiin 'yong zipper.
Tapos sabi ko,
"Matagal kang hindi makakapagbanyo."
Kasi kailangan niyang mag-perform.
Pinagtatawanan naming lahat 'yon.
Ang saya no'n.
Nagta-travel 'yong buong pamilya.
Hindi na lang ako at kung sino-sinong musikero.
Ako na at ang pamilya ko.
Bumili ako ng lumang bus.
Pero halos maubos ang oras ko sa kakaayos no'n, puno ng grasa.
Kasi laging nasisira.
Walang aircon si Bertha.
Taas na bintana lang ang nagbubukas.
Kaya hindi pumapasok ang hangin.
Pero pag may bus ka no'ng araw, may kinatatayuan ka na.
Pag may bus ka, may mararating ka.
May bus kami. May mararating kami.
'Yon 'yong akala namin.
Kumusta?
Natutulog ako pag nasa biyahe.
Pagkatapos ng sayaw, hyper ako.
Naha-hyper ako sa candies, saka sa Coca-Cola, sa lahat.
'Yong ibang grupo, maglalaro pa ng baraha pagkatapos.
Pero sa biyahe sa araw, lahat kami pagsakay pa lang sa bus,
natutulog na agad.
Nasa likod 'yong mama ko, tapos mag-uusap lang kami
tungkol sa kahit ano, sa lahat, kung ano'ng pinag-uusapan ng mag-iina.
Tungkol sa pagkain.
Tungkol sa mga damit.
O kaya pinag-uusapan namin pag may pupuntahang show si Selena,
ano'ng isusuot niya?
Ang dami niyang pangarap.
Hindi lang sa boses ni Selena.
Pati na din 'yong presence niya, saka pa'no ipakikilala 'yong sarili.
Main focus para sa kanya 'yong outfit.
Ang kaso, pag ininterview kita mamaya…
Magpapalit ka na ng damit ngayon.
Magbibihis ka ng mas…
-Kikay. -Mas "kikay," 'no?
Gawa mo 'tong mga suit n'yo, 'no?
All white sila dati, tama?
Tapos mula do'n, ano'ng ginawa mo? Pa'no mo pinintahan?
Gamit ang pintura.
Oo, pero…
Sinabuyan ko ng permanent na fluorescent paint.
'Yong mga taong nakikinig sa 'tin na nasa Mexico,
pa'no nila malalaman kung pa'no mo ginawa 'to?
Pinintahan nila.
Tingnan n'yo, o.
"Pinintahan nila." Pinintahan namin.
Pinintahan namin.
Pag nagsalita ka nang ganyan sa English…
Hindi.
Alam kong magkakaproblema ka.
Sinabi ko kay Mr. Rayas na may mga batang dumadating dito na di marunong ng Spanish,
kaya kailangan kong kausapin nang English.
Pero ita-translate ko, ha?
Okay.
Pa'no nila pininta?
Mas ayos na ba 'to?
Oo, sobra.
Wala kang sinabi.
Kasi ang dami mong sinasabi, e.
Pag iniisip ko, alam ko na dahil siya 'yong mukha ng banda,
may matinding pressure
pag oras na ng mga interview,
lalo na pag Spanish.
Mabigat para sa press na makalimutan
na hindi kami matatas sa Spanish.
Mapapatanong ka, tatanggapin ba nila kayo?
Alam kaagad ni Selena, "Kailangan kong magsalita ng Spanish."
"Kailangan ko talagang matutunan 'to para makatawid kami."
Kaya gusto niyang maging handa pag nagpapa-interview siya.
Sobrang nagsikap siya.
Tinuruan kami ng papa ko ng Spanish music at kung ano'ng ibig sabihin ng mga salita.
Hihilingin mong sana lumaki kang nagsasalita ng Spanish.
Sana naging malapit ka sa kultura mo.
Gumaganda ang show pag nagpe-perform ka.
No'ng huli kitang napanood, todo-bigay ka sa show.
Binabati ka namin.
'Yong album ba na nilabas n'yo, ga'no katagal na nilabas 'yon?
-Three weeks? -Mga three weeks.
'Yon pa din ang nararamdaman ko. Dati, laging…
Hindi nila 'ko tinatanong, kasi wala akong alam.
Nag-iimpake lang ako at kumakanta.
Unti-unti kong napapansin na tuwang-tuwa 'yong mga tao kay Selena.
Kahit sa'n siya tumugtog, mapupuno niya 'yong lugar.
Kumalat 'yong kuwento na may isasama si Selena sa mga sayawan.
Nilibot namin 'yong buong United States.
Masyadong matrabaho 'yon.
Ang hirap-hirap no'n.
Hindi mo pwedeng sabihing "Magiging… Sisikat sila."
Hindi. Masyadong matrabaho gawin 'yon.
Maligayang pagdating sa ikalimang Tejano Music Awards.
Gusto ko lang sabihin bilang mayor na ang taba ng puso ko at proud ako
sa kinakatawan nito.
Bawat isa sa atin,
lahat tayong mga Mexican, Mexican-American,
sinusuportahan 'yong magandang layuning 'to
para maipagdiwang natin ang talento na meron ang Chicano community.
Ang Chicano music.
Binabati ko kayong lahat.
Salamat.
Sobrang gandang award show
ng Tejano Music Awardsm kasi sine-celebrate no'n ang music natin.
Ang mga nominado para sa female vocalist of the year…
Selena Quintanilla.
Ang cool ng moment na 'yon.
Eto ang isang batang babae,
gumagawa ng ingay at na-nominate sa unang pagkakataon.
Handa na ba kayo?
Laura Canales!
Hindi ako natutuwa sa music namin.
Parang bastang nagre-record lang kami, pakiramdam ko,
hindi kami nabibigyan ng mga tamang kanta na ilalabas namin sa merkado.
Kaya pakiramdam ko, tumatama lang kami sa pader.
Mga nominado para sa Songwriter of the Year.
Sa isang punto, may songwriter na kumo-control sa buong merkado.
Sa lahat.
Ang nanalo ay si Luis Silva.
Lumapit ako, sabi ko, "Mr. Silva."
Salamat.
"Wala akong hit song."
"Baka naman matulungan mo ako."
Sabi niya, "Punta ka sa opisina sa Lunes. Bibigyan kita ng dalawang kanta."
Excited akong sabihin sa papa ko, kay Selena, sa lahat.
Sabi ko, "Ito na 'to."
May nawawalang factor sa 'min. 'Yong nawawalang piraso ng puzzle.
Tapos Miyerkules ng gabi, tumawag 'yong sekretarya niya,
"Hindi pumayag si Mr. Silva na gamitin n'yo 'yong kanta niya."
"Binigay niya sa iba."
Sa unang pagkakataon, may kuwarto na 'ko.
Meron akong sleeping bag, zinipper ko 'yong sarili ko sa bag,
tapos umiyak ako.
Umiyak na lang ako sa sobrang inis.
Sabi ng papa ko, "Puwes, A.B., musikero si Luis Silva."
Sabi ko, "Oo, ang alam ko."
Sabi niya, "Musikero ka din, di ba?" 'Ka ko, "Oo?"
Sabi niya, "Ano'ng pumipigil sa 'yo na maging Luis Silva o mas magaling pa?"
"Ano'ng pumipigil sa'yo?"
Unang hit ni Selena 'yong "Dame Un Beso".
"Dame Un Beso" ang title nito.
Isang tagumpay para sa Selena y Los Dinos.
Mula sa Corpus Christi, Texas. Selena y Los Dinos.
Simulan n'yo na.
"Dame Un Beso" 'yong kanta.
Talagang nakaupo lang ako na may ballpen at papel,
tapos pinag-aaralan 'yong mga ginagamit ng grupo na tunog,
mga technique, pa'no tinutugtog 'yon.
Mula do'n, nakagawa ako ng formula ko para kay Selena.
Pag nagsusulat ka ng kanta, may tinatawag sila na hook.
'Yong part na madaling matandaan
na gusto mong masigurong papatok, tapos mapapansin.
Tapos 'yong maliit na…
Pakiramdam ko, nakukuha na namin 'yong groove namin,
'yong groove factor namin.
Magagaling 'yong mga musikero sa banda.
Ngayon naman, meron na kaming kanta na "Dame Un Beso".
Sabi ko kay Papa, "Number one na tayo."
Sabi niya,
"Masaya 'ko para sa 'yo."
Sabi niya, "Kahit sino kayang sumulat ng number one best-selling novel."
"Hindi na sila sumusulat ulit."
"Gaya ng pagiging songwriter mo."
"Congratulations. Kaya mo bang ulitin?"
Sabi ko…
One, two, three, four!
Di ko maipaliwanag 'yong nararamdaman ko.
Alam ko lang 'yong layunin ko. Kung ano'ng kailangan kong gawin.
Tinulak ko lang sila nang tinulak.
Alam kong may gano'ng talento si A.B.
Bata pa lang siya, nakikita ko na 'yon.
Pero ayaw mo namang maging one-hit wonder.
Maraming manunulat na gumagawa ng kanta, tapos wala ka na ulit maririnig sa kanila.
Kaya para manatili ka do'n, dapat tuloy-tuloy 'yong hits, di lang isa.
Kung hindi dahil kay Papa na nagpakita ng ganda
sa pagbuo ng musika,
hindi ko magagawa lahat ng nagawa ko.
Ang maganda dito, hindi lang 'to tungkol sa isang tao.
Gumana kami bilang isang unit.
Tingin ko, 'yon ang dahilan kaya naging malakas kami.
Malakas 'yong team sa likod ni Selena.
Mabangis 'yong team niya.
Bumoto na ang mamamayan ng Texas.
-Selena Quintanilla. -Selena Quintanilla.
Gusto kong magpasalamat sa inyong lahat
na sumuporta sa Selena y Los Dinos dito sa Texas.
Pinasasalamatan ko din ang producer namin, si Manny Guera ng GP Productions.
Malaki ang naitulong niya sa 'min.
At higit sa lahat, gusto kong magpasalamat
sa Grupo Los Dinos ko, kasi kung wala sila,
hindi ako makikilala.
Pag nananalo ako, panalo din sila.
Pag natatalo sila, hindi ko sila kilala.
Salamat!
Hi!
Nagbibiro ka ba?
-Dati— -Hi, Josie.
Alam ko ang baduy ko ngayon, pero ganito talaga 'ko manamit.
Uy, tara na.
Ito 'yong kuwarto ko.
Parang walang laman, kasi medyo inaayos ko pa.
Pero ipapakita ko sa inyo 'yong awards.
Halikayo.
Ito 'yong awards namin.
Nakuha 'to ni Selena this year para sa female vocalist sa Texas.
Nakuha niya 'tong isang 'to
sa Female Vocalist dito sa Corpus.
Nakuha namin 'tong tatlong 'to.
Ipapakita ko sa inyo 'yong big award namin.
Eto na siya.
Nakuha 'to ni Selena sa female vocalist.
Mukhang magaling siyang kumanta.
Habang tumatabo si Selena sa US Tejano market,
nagsisimula pa lang siyang umingay sa south ng Mexican border.
Napupuno ni Selena 'yong mga venue.
Sa buong United States.
Pero lahing Mexican kami,
kaya gusto kong makipagsapalaran sa lupain ng Mexico.
Gusto naming ipakilala sa inyo ang munting dalaga
na kapapanalo lang ng "female vocalist".
Ang female vocalist ng 1986 sa United States.
Isa sa mga grupo ng kabataan na lumalaki na parang bula.
Ladies and gentlemen, eto na ang Selena y Los Dinos
ng Corpus Christi, Texas.
Simulan mo na, Selena! Sige!
Hataw!
Nakakatakot 'yon.
Nakakatakot, kasi no'ng puntong 'yon,
nag-aaral pa lang mag-Spanish si Selena, tapos hindi ako marunong mag-Spanish.
Hindi kami handa sa crowd na 'yon.
Kaya kakaiba 'yong pakiramdam.
Hindi nila naintindihan.
Pumalakpak sila bilang paggalang,
pero hindi dahil sa nagustuhan nila.
Sinulat ang kantang 'to ng keyboardist naming si Ricardo Vela.
At kapatid ko, si Abraham Quintanilla sa bass.
Ang kantang "Dame Un Beso"
para sa inyong lahat na kasama ng Selena y Los Dinos.
Para sa Matamoros!
Nakakaloka, kasi parang hindi kami tanggap sa Mexico,
kasi hindi kami nagsasalita ng Spanish.
Akala nila, Anglo sila.
Akala nila, white sila.
Parang hindi, hindi naman…
Teka, ano'ng sinasabi n'yo?
Hindi sila natutuwa, pare.
Pag di ka nila gusto, di ka talaga nila gusto.
Pakiramdam namin, di kami nakapasok do'n gaya ng gusto namin.
Meron kaming konting complex. May inferiority complex kami.
Buti na lang, andiyan si Pete.
Pinanganak at lumaki ako sa Laredo, Texas.
Pag pinagsama ang United States, saka Mexico sa iisang lugar,
Laredo, Texas 'yon.
Kaya nakukuha ko 'yong benepisyo ng pagiging Amerikano,
pati 'yong pamanang kultura ng Mexico.
Pete Astudillo.
Isinali ko 'tong taong 'to sa banda, kasi nagsasalita siya ng Spanish.
Pinakita niya sa 'kin 'yong mga influence na meron siya sa Laredo, Texas.
Kasabay din no'n,
nirerelyebuhan niya sa pagkanta si Selena. Apat na beses isang linggo kami tumugtog.
Kaya isasalang ko siya, tapos ang galing niya.
Hindi lang siya do'n magaling. Ang galing din niyang songwriter.
Kung wala siya do'n, hindi ko malalaman ano 'yong cumbia.
Pinsan ng salsa 'yong cumbia.
Masiglang rhythm 'yong cumbia rhythm.
Sobrang upbeat. Sobrang saya.
Maririnig mong konektado 'yon sa salsa beat.
Alam ko, nangingibabaw 'yong cumbia sa Mexico.
Alam kong kailangan namin ng magandang cumbia
para pumatok sa mga Mexicano.
Sasabihin sa 'kin ni A.B., "Gusto kong gumawa ng ganito."
Ipapaliwanag niya sa English, tapos sasabihin ko, "Ganito?"
"Oo, ganyan nga."
Nakabuo kami ng magandang chemistry.
Idi-direct ko 'to.
Siguro, sige. Ang galing ng ginagawa mo.
Bawasan mo pa 'yong taas, please.
Selena!
Alam mo, ang natutunan ko sa business na 'to,
kung nasa tamang lugar ka sa tamang oras, maraming mangyayari.
Nagkataon lang na narinig ni José Behar ng Capitol/EMI Latin 'yong banda.
Sabi niya, "Narinig namin 'yong grupo." Gusto naming makipagtulungan sa inyo.
Do'n kami pumirma ng kontrata.
Umalis siya sa label ni Manny no'ng '89,
tapos pumirma
sa EMI Latin.
Oo, sikat tayo, pare.
Sikat talaga.
Oo naman.
Patingin ako!
Suwerte.
-Magkano 'tong kuwartong 'to? -Mahal.
Naalala kong iniisip ko, "Uy."
"Mayaman na kami."
Parang "Eto na 'yon."
Nasa Long Beach, California ako.
Lifestyles of the Rich and Famous.
Suzy, Ricky, kunan mo kami ng picture.
-Ricky! -Hollywood!
Ako?
Magdala ka ng camera mo sa susunod.
Ipakita mo 'yong Hollywood, pare.
Teka.
Kita ba 'yong Hollywood?
Pero babawasan natin 'yon.
No'ng pumirma kami sa EMI, pumirma kami sa Latin side,
pero ang plano talaga, 'yong umangat siya sa mainstream.
Hindi ko alam ano'ng iniisip ng papa ko,
pero umpisa pa lang sinabi na niya
na may posibilidad na aangat ako
hindi lang sa Mexican music, kundi pati sa English market.
Gaya din ng iba 'yong mga Mexican-American at Latino artist sa US.
Pangarap naming lahat na sumikat,
'yong idea na marami kang maaabot na tao hangga't maaari.
Habang nagbibigay-pugay ka sa pinanggalingan mo,
sa huli, mas malawak na audience pa din 'yong habol mo.
May excitement sa pag-abot mo ng isang bagay
na gusto mong gawin, tapos nagagawa mo na.
-Dominga. -Dominga.
Ikaw na 'yong kumuha, malabo 'yong mata ko.
Medyo mahamog.
Kita mo na? Kumikita na siya.
Kailangan kong kumita. May binabayaran akong kotse.
Masyado kang nakalubog sa ginagawa mo…
na hindi ko napapansing…
lumalaki na si Selena,
tapos mas lumalaki na 'yong grupo.
Wow, si Selena!
Ang ganda.
Tama na! Sawa na 'kong laging nasa harap ng camera.
Pero alam mo,
masusukat mo 'yong tagumpay
sa gano'ng klase ng negosyo sa laki ng perang kinikita mo.
Malaki talaga 'yong kinikita namin.
Buksan mo 'yong pinto, Marty.
Inayos ng papa ko si Bertha.
Nagkaro'n kami ng generator.
Naglagay na ng mga bunk bed.
Siya 'yong pinakamagandang bus sa lahat.
Ito 'yong nakikita namin pagkatapos ng concert.
-Mama, please. -Pagod na.
Wag ka nang maarte.
'Yong pagbibiyahe kasama si Bertha, kasama ng Dinos,
kasama ng pamilya, lahat,
ang ganda no'n, pare. Sobrang…
Perfect 'yong banda namin.
Nagre-record kayo?
Oo.
Hi, tol. Uy. Kumusta?
Unang beses kong nakilala 'yong banda sa isa sa mga rehearsal.
Sobrang nakakabilib, ang lakas nila.
Na-enjoy ko 'yong tunog.
Parang modern siya no'ng time na 'yon, sobrang fresh.
Si Chris? Hindi ko idea na sumali siya sa banda.
Si A.B. 'yong nagpasok sa kanya.
Hindi mo maitatanggi na magaling siyang gitarista.
Medyo ano ako… Siguro star-struck 'yong tawag do'n.
Dahil kapipirma lang nila sa Capitol EMI.
Siyempre, nakakabilib 'yon.
Ang totoo niyan, nabigla talaga ako sa kapangyarihan
ng banda, ng music, ng sound, saka…
Di na 'ko nagdalawang-isip.
-Chris! -Palagi!
Ano'ng masasabi mo na lagi tayong nasa biyahe?
Ayos lang.
No'ng una, hindi kami masyadong nag-uusap.
Laging kasama ni Selena si Suzette o 'yong mama niya.
Smile, Selena. Ipakita mo sa America ang totoong ikaw.
Ayoko!
Pero mahahaba 'yong biyahe namin sa bus.
Kaya naging magkaibigan kami.
Tuwing magkatabi kami, nag-uusap lang kaming dalawa
tungkol sa music, movies, mga gano'ng bagay.
Ang sayang makita siya bilang normal na tao.
Business.
Nag-uusap sila.
Sandali lang. Di ba? 'Yan ang sinasabi ko. Teka.
Tingnan mo 'ko.
Ang akala ng tao sa kanya,
isa siyang babaeng malakas 'yong puwersa.
Matibay. Pero ang totoo, meron din siyang kahinaan.
'Yong pagharap pa lang sa mga pinagdadaanan niya,
mahirap na 'yon.
Gigising ka nang maaga, tapos gabi na, nagtatrabaho pa,
tapos gagawin niya 'yon nang nakangiti.
Music tracks pa lang 'to.
Ito 'yong kantang ni-record namin ni Selena.
Ano'ng ginagawa mo, Selena, pag wala kayong biyahe?
Ano nga ba? Gusto ko lang magpahinga, magpalipas ng oras sa bahay.
Mahilig akong mag-design ng damit.
Gusto ko 'yon. Gusto kong gumagawa ng alahas at vest.
Depende, kasi ang dami kong ginagawa para sa grupo,
saka para sa sarili ko…
'yong outfits.
Meron akong jacket, shorts, gloves, bag, saka top.
Gusto ko 'yon.
Isa ko pang pangarap 'yon, 'yong magbukas ng clothing store.
Makakakita ba kami soon ng Selena Quintanilla Fashions?
Sana.
Laging may ginagawa si Selena, lagi siyang active,
tapos naging mas busy, mas madami 'yong mga biyahe namin.
'Yong pagde-design ang nagpapasaya sa kanya.
Maglalaan siya ng oras. May quiet time siya.
Ilalabas niya 'yong sketch pads niya, tapos magtatrabaho na siya.
Drawing niya 'yong ilan sa mga outfit na sinuot namin sa stage.
'Yong outfit na hindi ko makalimutan ay 'yong cow print.
Hindi ko talaga idea 'yon.
Sabi niya, "Mag-cow print tayo." Sabi ko, "Oh my God."
Pero matagal na niyang gustong mag-design.
Kaya sinuot namin 'yong outfits para lang sa kanya.
"Baila Esta Cumbia" 'yong unang kanta na naging major hit.
Parang 'yon ang nagpasimula ng cumbia craze.
"Kailangan na nating gumawa ng maraming cumbia ngayon."
Medyo nag-alangan nga kami na wag masyadong maraming cumbia
kasi hindi naman kami cumbia band, Tejano band kami.
Pero sabi ng label, "Gumawa kayo kahit ilang cumbia pa 'yan!"
"Gumagana sila! Kung ano'ng gusto n'yo, gawin n'yo."
Sige, Monterrey, pumalakpak naman kayo!
Itaas ang mga kamay!
Binago ni A.B. nang konti 'yong mga cumbia.
Nilagyan niya ng konting funk, tapos pumutok 'yon.
Binabago talaga namin 'yong rules.
Tingin ko, si A.B. 'yong leader namin
sa usapin na siya 'yong bumabali sa nakasanayan.
Pati na din si Selena,
kasi palagi silang nakikinig ng pop,
tapos nakikinig kami ng rock and roll.
Kaya sumikat nang sobra si Selena.
Tapos tinanggap siya sa ibang bansa.
Lahat ng cumbia naging major hit.
Major hit sila sa Spanish world.
Nagsusumikap talaga kayo.
Seryoso, kasi kadadating n'yo lang
sa Mexican Republic!
Oo nga. Nagulat talaga kami. Nagulat talaga
sa pagyakap ng mga tao sa music namin.
Kasi dati, medyo hirap makapasok 'yong mga Tejano group dito sa Mexico,
pero ngayon mas madali na, salamat sa publiko.
Ano'ng gusto mo tungkol sa Tejano music?
Ang totoo, 'yong rhythm.
Sobrang romantic na klase ng music.
Pwede kang makipagsayaw nang close sa partner mo.
Pag nasa stage ka o sa mga picture,
ikinakalat mo 'yong energy pag sumayaw ka na.
Sa'n mo natutunan 'yon, "Sasayaw ako habang kumakanta"?
Siguro dahil 'yon sa papa ko pag may hawak nang belt.
Hindi, pero seryoso.
Siguro dahil mahal ko ang trabaho ko.
Punong-puno ako ng energy. At saka…
Binibigay din sa 'kin 'yon ng audience.
Nagpapasalamat ako sa suporta.
Sa tingin ko, pinakamahalaga sa kanya 'yong relasyon niya sa fans niya.
Inaaral niya kung pa'no maging mas totoo sa mga interview niya,
kasi pag tulad niyang lumaki sa industriya,
parang itinuro na sa 'yo lahat
ng sasabihin, gagawin, at kung ano-ano pa.
Pero pag nagsimula kang maging ikaw,
gusto mong isingit 'yong sarili mo, pagkatao mo, saka mga paniniwala mo.
Tingnan natin, sino'ng playboy dito?
Kawawa ka naman.
Sa business na 'to sa Tejano music, medyo mahirap para sa 'min,
kasi babae ako.
Ano'ng pangalan mo?
-Eddie. -Okay, Eddie.
Ngayong gabi, sisimulan mo ang karera mo bilang artista, okay?
Ikaw ay magiging si Eddie, ang ex-boyfriend ko.
Maraming problema 'yong papa ko
pagdating sa mga show at presentation.
Dahil maraming lalaki ang hindi naniniwalang
kaya ng mga babae na kumuha ng tao o ng publiko, gaya ng mga lalaki.
Pero…
mali 'yon.
Ano ang akala mo
Na kapag bumalik ka
Makikita mo ako
Na masayang tatanggapin ka
Pero hindi
Naging anthem niya para sa mga babae 'yong "Qué creías".
Parang pagkakaisa, girl power, women power.
Parang ako ang magiging tagapagsalita n'yo
bilang matapang at walang takot.
"Hindi natin kailangan ng mga lalaki" parang gano'n.
Ang nakakatawa, pumatok sa mga lalaki,
kasi alam nila na may mapipiling isa sa kanila
para samahan si Selena sa stage.
Na makakakita ka
Ng pagmamahal na hihigit sa pagmamahal ko
Ano'ng magpapasaya sa 'yo
Kita mo naman, hindi 'yon ganoon kasimple
Itinuturing mo ba 'yong sarili mo na malakas na babae?
Siguro.
Dominante, saka agresibo ako.
Dominante at agresibo?
Kailangan, e.
Bakit?
Maraming lalaki sa business na 'to.
Kung hindi mo ipagtatanggol ang sarili mo, tatapak-tapakan ka lang nila.
Tingin mo ba pagsasamantalahan ka ng mga tao sa business na 'to
kung hindi ka malakas na babae?
Oo naman. Nangyari na 'yon.
SELENA MAHAL KA NAMIN!
Saan mo nakukuha 'yong lakas na meron ka sa pakikipag-usap sa publiko?
Siguro bukod sa audience, dahil 'yon sa pagkain ko
ng beans at tortillas.
Oo nga.
Tapos dito sa Monterrey, kambing.
Para sa kagustuhan ng mga lalaki, matutuwa sila sa konting ikot.
Gusto nilang makita ang katawan mo.
Dapat ikaw din!
-Wala akong ipapakita, Selena. -Di ba, ladies?
Sobrang guwapo!
Hindi ako pinagpala gaya mo.
Oo kaya!
Gusto n'yo ng isa pa?
May kakantahin ka pa ba?
Kili-kili ni Selena.
Oo. Aray.
Patingin ng kili-kili.
Kili-kili!
Mula no'ng sumali ako sa banda, sobrang saya lang palagi
na makasama silang lahat.
Narinig mo kung kaninong idea 'yon.
-Lalo na kay Selena. -Language?
-Andito kami sa Monterrey. -Oo.
Spanish dapat!
Andito kami para bisitahin ang magandang bayan ng Monterrey.
Ipasabi mo kay Chris 'yong sinasabi niya!
-Chris! -Hi. Ako si Chris.
Chris!
-Chris Perez. -Chris Perez.
-Tumutugtog siya ng gitara. -Tumutugtog siya ng gitara.
I-translate mo!
Simula 'ata ng relasyon namin no'ng nasa Mexico kami.
Sa eroplano pauwi nagsimula ang lahat.
Ayos ba?
Sobrang nag-e-enjoy kami.
Umuupo kami nang malapit sa isa't isa, mga gano'ng maliliit na bagay,
nagtatama 'yong kamay.
Ang iniisip ko, "Friends lang 'to, friends lang kami, friendly lang 'to."
"Bahala na," gano'n.
"Wag kong lagyan ng malisya."
Chris Perez sa gitara!
Hindi ko kayang gawin 'yong first move.
Sa tingin ko, alam niya 'yon,
kaya siya 'yong nagsimula ng lahat.
Tapos naging mabilis 'yong pagiging seryoso namin.
Ikaw ang buhay ko Ang lahat sa akin
Sumama ka sa akin Gagawin kitang kayamanan ko
Gusto kong ibigay sa 'yo Ang itinatago ng puso ko
Nagsisimula pa lang akong kiligin,
'yong mga gano'ng bagay.
Tapos sabi ko, "Hindi pwede, tol."
"Mapapatay ako ng tatay mo," tapos nainis siya.
Pero pag may gusto siya, determinado siyang makuha.
No'ng unang beses kaming naghalikan,
nangyari na lang bigla, pero no'ng nangyari 'yon,
hindi kami tumigil hangga't bumukas 'yong pinto.
Si Rick 'yon.
Umalis ako do'n na…
"Ayokong malaman 'yan."
Hindi namin…
Pinag-usapan ba namin 'yon pagkatapos?
Siguro nagbiruan na lang kami…
Parang sinabi yata nila, "Sorry do'n, a."
Ewan ko. "Sorry saan?"
Talagang…
natakot ako sa pwedeng mangyari kay Abraham…
Sabi niya, "Hindi, walang mangyayari."
Sabi ko, "Parang imposible 'yan."
Pagkatapos?
In private, parang normal lang na relasyon ng boyfriend at girlfriend.
Sinusubukang magkasama.
Sa Laredo kami unang nagsabihan ng "I love you" sa isa't isa.
Sekreto 'yong relasyon nina Chris at Selena.
Kahit na nagde-date na sila, wala kaming masyadong alam.
Tingin namin, natatakot sila sa mangyayari pag nalaman ni Abraham.
Hindi ko talaga gusto 'yong pagsesekreto.
Gusto kong makuha 'yong respeto ni Abraham.
Pero ayokong masira 'yong namamagitan sa 'ming dalawa.
Ayokong may makahadlang sa 'min.
Alam kong maraming batang tagahanga mo,
pati na din ako, gustong malaman kung may boyfriend ka.
Wala akong boyfriend.
Sa ngayon, nagfo-focus ako sa artistic career ko,
kaya wala akong boyfriend.
Narinig ko 'yong mga kanta n'yo na may Tejano music.
Narinig ko din ngayon 'yong mga kanta n'yo na disco music na English.
Ano'ng mas gusto mong nire-record? Ano'ng paborito mo?
Gusto ko lahat ng klase ng music.
Pwede bang ulitin?
Sorry, Pa. Pinapakaba mo 'ko, e.
Rolling.
Medyo mahirap 'yong sitwasyon, pero no'ng nalaman ni Abraham…
naging problema na.
Naisip ko no'n, Selena, bata ka pa.
Marami pang mangyayari sa 'yo.
Pero matibay talaga 'yong paninindigan ni Selena.
Mas marami akong karanasan sa buhay.
At kung may nakikita akong nangyayari,
sinusubukan kong ituro siya sa tamang daan, saka…
Siyempre,
ginagawa 'yon ng lahat ng ama sa mga anak nila.
Nag-away kami.
"Tanggal ka na." "Aalis na 'ko."
"Ikaw…" 'Yong mga gano'ng bagay.
Tapos umalis na 'ko.
At…
Naalala ko, sobrang lungkot ko,
kasi hindi na kami magkakasama sa biyahe.
Mas mahihirapan na kami ni Selena na magkita,
na magkasama.
Gano'n 'yong buhay namin nang ilang buwan.
"Grabe, Chris."
"Wala ako sa katinuan ngayon."
"Nakakainis na. Seryoso, nababaliw na ako."
"Sana tigilan na nila 'kong lahat."
"Hindi ba nila nakikitang mahal kita?"
"Baka akala nila, nagloloko lang ako."
"Sorry kung natakot kita na gusto ko nang magpakasal."
"Pero naiintindihan kita, inaalam kung pa'no,
o kaya kung ga'no mo 'ko kamahal."
"Tandaan mo, lagi kitang mamahalin."
"Mas lalo kitang nami-miss sa bawat segundong dumadaan."
"Mahal kita palagi, Selena."
Isang araw habang tulog ako, may kumatok sa pinto.
Si Selena.
Sabi niya, "Magpakasal na tayo."
Sabi ko, "Hindi… Wag ganito."
"Ayokong maging ganito 'to para sa 'yo."
Wala pang 21 no'n si Selena.
Tingin ko, 'yon ang pinakamalaking problema para sa parents ko,
sa akin, sa aming lahat.
Bukambibig dati ni Selena ang kasal,
'yong wedding dress niya, planado na niya lahat 'yon,
kung ano'ng gusto niya.
Akala ko talaga, makakaisip kami ng paraan para maayos ang lahat.
Para magkaro'n ng fairy-tale wedding na gusto niya.
Sabi niya lang, "Hindi mangyayari 'yon."
No'ng panahong 'yon, sapat na 'yong pagmamahal ko sa kanya.
Magsama na tayo, kahit ano pa ang ibig sabihin o itsura niyan.
Ang bilis ng mga pangyayari, kinasal na lang kami.
Tinawagan ko 'yong papa ko, sabi niya, "Ayun, nagpakasal na 'yong kapatid mo."
"Kasal na siya." Sabi ko, "Ano?"
Gano'n ko nalaman.
Wag ka masyadong ngumiti.
Nadismaya ako.
Ang babata pa nila.
No'ng panahong 'yon, hindi ako naniniwala na 'yon talaga 'yong gusto niya.
Nasaktan ako.
Sobrang nasaktan ako,
kasi hindi inisip ng anak ko
'yong tatay niya.
Naaalala ko, kinausap niya sina Mama at Papa.
Smile!
Takot na takot talaga siya, kasi nagkakainitan na ang lahat,
sobrang nakakakaba.
Chris.
Nakaupo na lang kami do'n, napapaisip kung ano'ng nangyayari.
Tapos lumabas siya. Halata mong umiyak siya.
Mahahalata mong umiyak din 'yong papa at mama ko.
Tapos niyakap niya 'ko. Binuksan niya 'yong pinto.
Sabi niya, "Chris, pasok ka."
Pumasok si Chris.
Tapos niyakap ng papa ko si Chris, sabi niya,
"Welcome to the family."
Hindi sila nakinig sa 'kin, e.
Nagtanan sila.
No'ng kinasal na sila, wala na 'kong magagawa kundi tanggapin.
Gano'n talaga, e. Hindi ko na mababago 'yon.
Sabi ko, "Sige, ano na'ng susunod?"
"Ano'ng sunod na gagawin?"
Tapos sabi ni Abraham, "Sasama ka na ulit sa biyahe."
May miyembro ng banda n'yo na parte na ng pamilya n'yo.
'Yong asawa ko?
Isang buwan na mula no'ng magpakasal ako.
Mahal na mahal ko 'yong asawa ko.
Sobrang cute niya.
Naging kaibigan ko muna siya. Kaya ko siya nagustuhan.
Uy, gago.
Buong-puso…
Mahal natin ang isa't isa nang buong-puso
Parang tindahan ng alahas.
Mr. Bus Driver, pwede n'yo po ba kaming dalahin sa magandang dinner club?
Pakibilisan po.
Agad-agad.
Lahat ng tensiyon, lahat ng "a," alam mo 'yon?
Nawala lang bigla.
Suzy…
Pero walang sinabi si Marcy.
Hindi mo…
Pagkatapos niyang ikasal kay Chris,
laging sinasabi sa 'kin ni Selena 'yong tungkol sa mga pangarap niya.
Magtatanggal siya ng makeup, tapos itatali niya 'yong buhok niya.
Pag-uusapan namin ang pagiging…
'yong pagpapakasal, pag ako naman 'yong ikakasal,
'yong pagkakaro'n niya ng anak,
na maglalaro 'yong mga anak niya, saka 'yong mga anak ko.
Tapos sisiguraduhin namin na lalaki sila na magkakasama.
Sorry.
Mga normal na bagay.
-Mag-hi ka. -Hi.
Pwede ba 'kong mag-wow?
Wow.
Tour ng kuwarto.
Ito na 'yon.
Simple lang.
Masaya 'ko na ginawa niya 'yong ginawa niya.
Kasi naranasan niya 'yong magmahal, naging asawa siya, tapos…
Kasi pa'no kung naghintay siya?
Ipinakikilala namin sa inyo ang magandang si Selena!
No'ng kasal na kami, ang bilis ng mga pangyayari.
Sobrang saya ko at nagpapasalamat ako at proud akong parte ako ng rodeo na 'to.
Maganda 'yon, dahil halos 60,000 katao
ang gumawa ng bagong attendance record.
Nakakamangha 'to. Hindi ako makapaniwala.
Sobrang saya ko sa lahat. Ang saya-saya ko.
Lahat ng tungkol sa "Como La Flor"…
Naaalala ko, nasa motel kami,
sa daan lang 'yon, tapos biglang lumabas sa shower si A.B.
Sabi niya kay Joe, "Kunin mo 'yong keyboard."
Natapos ko 'yong final lyrics.
Inaprubahan ni A.B., tapos dinala namin sa studio.
Sumikat 'yong "Como La Flor," tapos tuwang-tuwa ang lahat.
Para sa marami, "Como La Flor".
'Yon ang anthem.
Siya ang top-selling Latin artist ng EMI Records.
Nagpe-perform ang 22 taong gulang kasama ng asawa at mga kapatid niya.
Sa mga panahong 'to, walang malungkot na kanta si Selena.
Ang lumalagong kasikatan, mabuting pagkatao,
at karisma sa entablado ni Selena
ang nakakuha ng atensiyon ng mga advertiser gaya ng Coca-Cola,
na kumikilala sa kanya bilang bagong boses ng batang henerasyon ng Latino.
Paborito ko ang Coca-Cola.
Pinakamasarap na soft drink 'yon.
Pinagmamalaki talaga niya 'yong pagpirma niya sa Coca-Cola.
Major label na ginawang tagapagsalita ang Tejano artist.
Malaking moment 'yon.
Para 'to sa mahigit 300,000 na kopya ng album na Entre a Mi Mundo.
Okay.
Gusto din naming ipakita sa 'yo ang album na kalalabas lang, ang Selena Live!
Sa awa ng Diyos, babalik ulit tayo dito
para ibigay ang triple platinum ng Selena Live!
'Yong Selena Live! dalawang buwan…
Dalawang buwan.
…lalampas na agad sa 100,000 kopya.
May plano ka bang maging soloista,
o hindi ka aalis sa grupo mo?
Hindi ko iiwan 'yong grupo ko. Pamilya ko 'yong grupo.
Parang pag iniwan ko 'yong grupo, hindi ako magiging ligtas na mag-isa.
Komportable ako kung asan ako ngayon.
Kaya lang, sa album mo, "Selena" 'yong nakalagay sa cover.
Hindi nakalagay 'yong pangalan ng grupo. Alam naman 'yon, pero hindi nakalagay.
Maraming nakakaalam ano 'yong grupong Selena y Los Dinos.
Nilalagay lang nila na "Selena" para ibenta 'yon sa English market.
Mas madali kasing matandaan 'yong "Selena".
Meron kaming… Sa pamilya namin, merong…
Kasunduan. Pa'no sinasabi 'yong kasunduan?
A…
Pagkakaunawaan.
May pagkakaunawaan kami sa grupong 'to,
hindi lang 'to tungkol sa isang tao.
Buong grupo 'to.
Pag meron akong, pa'no 'yon sabihin,
tagumpay, meron din sila.
Hindi lang ako mag-isa.
Isa na namang kanta para sa inyo, ang "Ya Ves"!
Lagi kong sinasabi sa mga tao na banda kami sa Selena y Los Dinos.
Sa huling bahagi ng career niya,
si Selena na lang siya.
Pero 'yon pa din 'yong banda. Andun pa din 'yong Dinos.
Tinanggal lang nila 'yong pangalan namin.
Pero andun pa din 'yong Dinos. Parehong banda pa din.
Magaling na entertainer, performer, saka icon si Selena.
Pero Los Dinos 'yong pundasyon.
Dito binubuo ng pamilya Quintanilla
ang operasyon nila, sa Corpus Christi.
Talyer ng tiyuhin na inaayos pa din.
Maayos naman na.
May isa na lang malaking pintura, saka body shop.
Sinarhan nila 'yong malaking pinto.
Gagawa sila dito ng recording studio.
Para di na kami luluwas pag magre-record. Magkaka-digital studio na kami.
I-play mo, Ricky. Anong key 'to?
Gumagawa siya ng bagong album.
Nagpa-practice siya kasama ng producer na kapatid niya.
Hindi ko maaangkin na ako lang sa "Amor Prohibido",
kasi may dinagdag si Selena sa kanta.
Dinagdag niya 'yong "oh, oh, baby" part.
Hindi mabubuo 'yong kantang 'yon nang wala 'yong "oh, oh, baby."
May malaking puwang ako do'n.
Natural lang niyang pinunan 'yon.
Na-direct ko 'yong sarili ko sa studio.
Walang nagsasabi sa 'kin na ganito ka kumanta o kung ano pa.
Naitama ko 'yong sarili ko.
Masaya ako do'n. Parang…
Ginawa ko 'yon hangga't ayos na 'ko.
No'ng ginagawa ko 'yong lyrics,
nag-aalala ako, kasi may parte na nagrebelde siya sa parents niya.
"Pag-ibig ang mahalaga."
"Kahit ano pa'ng sabihin ng tatay at nanay mo."
Kahit ano pa ang sabihin nila
Ng tatay at nanay mo
Pag-ibig lang natin ang mahalaga dito
Mahal kita
Tingin ko, pinakita ng album na 'to 'yong pagiging mature ng grupo.
May pagdadaanan ka sa buhay, tapos isusulat mo.
Pinakita ng musika na 'to 'yong ibang bahagi ko,
'yong mas mature na bahagi ng sarili ko.
Pag hindi ako nagpe-perform o kaya wala akong gagawin sa TV,
gusto kong ganito lang ako.
Kalmado. Gaya ng iba.
Pang-show lang 'to.
Sa ngayon, nililiha ulit nila 'yong mga sahig.
Sa bagong boutique at salon ni Selena sa Corpus Christi,
gusto ng Tejano singer na tuklasin ang talento niya labas sa musika.
Konektado ang fashion sa entertainment.
Mahilig tayo sa magagandang gamit.
Gusto ko lang magkaro'n ng sariling clothing line.
Gusto kong patunayan sa sarili ko na matalino ako.
Kaya kong maging negosyante bukod sa entertainer.
Salamat sa pagpunta at suporta n'yo sa bagong negosyong 'to.
Sana matuwa kayo sa serbisyong ibibigay namin.
Sunod sa music, nasa clothing line 'yong dedikasyon niya.
Pinasasaya siya no'n.
Medyo nag-aalala lang 'yong pamilya niya
na baka napapasubo siya masyado,
kasi nagsimula nang maging busy 'yong pagbibiyahe-biyahe.
Gusto niyang magkaro'n ng sariling ginagawa.
Ano'ng masasabi mo sa bagong store ng anak mo?
Ano nga ba…
Maraming nag-iisip na titigil na siya sa pagkanta.
Hindi.
Si Selena…
Matalinong tao si Selena.
Alam niyang galing sa pagkanta 'yong malaking kita,
hindi sa pananahi.
Lagi niyang sinasabi na may hangganan ang pagiging artist.
Kaya kailangan mo ng bagay na sasalo sa 'yo.
Alam niyang sa hinaharap, bubuo siya ng pamilya,
tapos meron siyang mga boutique.
Gusto kong magkaro'n ng mga anak sa future.
Parte 'yon ng pagkababae ko,
bilang babae, na tingin ko ay kulang sa 'kin.
Pero sa future pa.
Pakiramdam ko, kailangan kong pigain lahat ng planong nasa utak ko,
tapos tutuparin ko sila.
Para sa future, pag may time ako na alagaan 'yong mga anak ko,
siyempre magkakaanak ako ng anim…
Ibang grupo.
Hi, Selena.
-Hi. -Uy!
-Kasama natin si Selena. Kumusta? -Mabuti. Salamat.
-Great to meet you, ha. -Ikaw din!
Ang daming dumadating.
Ang daming tao. Mapupuno 'to.
Sana nga punong-puno, 'yong siksik.
Nakakagulat makarating sa Mexico.
Binuksan no'n nang malaki 'yong pinto.
Pagdating sa bilang ng tao… 'yong crowd talagang…
Hindi ako makapaniwala.
Ano'ng pakiramdam na bumalik sa Monterrey at mapuno 'yong venue na 'to
ng libo-libong tao?
Sa totoo lang, nagulat at na-excite ako.
Natakot din!
Sobrang saya ko.
Sinundan namin kayo sa iba't ibang lugar.
Nakita naming napuno 'yong Houston's Astrodome,
pero dito sa Monterrey, parang mas malakas 'yong sigawan,
pinapakita sa inyo nang buo 'yong pagmamahal nila sa inyo.
Ang ganda ng record sa Monterrey. Kuwentuhan mo kami tungkol do'n.
Kami 'yong grupo na nag-inaugurate ng baseball stadium.
Maraming artist gaya nina Juan Gabriel, Yuri, at Verónica Castro.
Kami lang 'yong grupo na nakapuno sa baseball stadium.
Parang a-ha moment 'yon, "Oh my God, ano'ng nangyayari dito?"
"Ano'ng ginagawa natin dito?"
"Pa'no tayo nakarating dito?"
"Pa'no haharapin 'to?"
Ang gulo talaga. Grabe.
Talagang 'yong mga tao… Gusto nilang makita si Selena.
'Yong tagumpay sa Mexico, ginawa 'yong tagumpay namin dito
nang doble o baka triple pa.
"Bidi Bidi Bom Bom" ang isa sa mga pinakamalaking hit ni Selena.
Monster hit 'yon.
Sa batayan ng Tejano music, si Selena 'yong pinakamagaling.
Ipapakita niya na narating na niya 'yong tuktok dito.
Ang susunod na ay US, baka pati Europe.
Hindi ko inakalang magiging kilalang singer ako, pero…
-Sabihin mo, sikat. Sikat! -Ayoko!
Sikat ka naman talaga.
Gusto namin 'yong music niya.
-Oo. -Magaling siyang singer.
Gusto ko 'yong music niya. Masayang sayawan.
-Pwede mong sayawan. -Cool siya.
Binigyan niya 'ko ng confidence na maging babaeng Hispanic
na kayang gawin 'yong gusto niya.
Hindi nagsasalita ng Spanish 'yong anak ko.
No'ng nakinig siya kay Selena, marami siyang natutunang Spanish word.
Para sa 'kin, hindi niya lang kinakatawan 'yong pagiging Mexican-American.
Isa siyang Mexican na American din.
-Sobrang importante niya. -Sinasayawan ko 'yong kanta niya.
Ang sayang makakita ng mga bata na medyo napalayo sa pinagmulan nila,
'yong kultura ng Tejano music, o pagsasalita ng Spanish,
pero nakikinig na ngayon no'n, saka inaaral na 'yong language.
Ang saya, kasi habang napapalapit ka sa pinagmulan at kultura mo,
naiintindihan mo kung sino ka.
Mahal ka namin, Selena!
Naaalala kong sobrang sipag ni Selena.
Tatlo o apat na oras lang 'yong tulog. Hindi kumakain.
Pero alam niyang kailangan niyang gawin 'yong trabaho niya.
Sa'n ka galing?
Sa'n ka pumunta?
-Hinanap mo 'yong bag mo sa bus? -Hindi may mga tinawagan ako.
-Talaga? -Bago…
Tapos pumunta 'ko sa bus para kunin 'yong credit cards ko.
-Pinakamahalaga 'yon pag nagsha-shopping. -Oo.
-Tapos? -Niyakap mo na ba siya?
Tingin ko, nagiging mahirap na para sa kanya.
Antabay. Antabay sa playback.
Okay, cut!
Ang galing.
Cut! Ulitin natin?
Ayos na 'yan.
Isa pa, tapos tatapusin na natin.
Sa tingin ko, nalaman niya
na may mangyayaring malaking pagbabago
sa nakasanayan niya,
sa nakasanayan naming lahat.
Maligayang pagdating sa 36th Annual Grammy Awards,
live mula sa New York City.
Mula sa Radio City Music Hall…
Nakaka-excite ma-nominate sa Grammy.
Hanga talaga kami.
Sobrang nakakagulat at nakakabilib na maranasan 'yon kasama siya.
Nagpaayos siya ng buhok.
Lahat ng babaeng nagbabanlaw ng buhok kilala si Selena.
Sila lang 'yong mga Latino sa lugar na 'yon…
Sabi nila, "Diyos ko po." Kumalat 'yon sa buong salon.
Nagulat na lang kami, inaasikaso na kami na parang reyna.
Fast-forward. Nag-ready na 'ko.
Ready na siya.
Hindi ko makakalimutan 'yong moment na 'yon.
Lumabas siya, tapos talagang napanganga ako.
"Sobrang ganda mo."
"Oh my God. Ang perfect mo."
Siguro sampu kaming nakaupo sa isang row sa bandang likod,
kasi late kaming dumating.
Lagi naman. Lagi akong late sa lahat.
-Tapos in-announce nila 'ko na panalo. -The Grammy goes to…
-Sabi ko, "Oh my God!" -Live, Selena.
Tumayo 'yong buong row namin, tapos parang…
Sabi ko, "Oh my God!"
Gusto kong pasalamatan 'yong kompanya, Capitol EMI Latin, si José Behar,
dahil naging posible 'yong gabing 'to at sa pagtitiwala sa 'min.
Four years na kayong nagtitiwala.
Salamat din sa banda ko, ang Los Dinos, sa papa ko, si Abraham.
Kuya ko na producer ng music ko, pati na din 'yong ate ko.
Salamat sa suporta. Gusto kong pasalamatan…
Groundbreaking 'yong album.
Binabanat nila 'yong mga hangganan, saka sinusubok ang mga limitasyon.
Ang nanalo ng maraming annual Tejano Music Awards,
kabilang ang Top Female Vocalist at Entertainer of the Year,
kapapanalo niya lang ng una niyang Grammy para sa album na Selena Live!
Nabibigla pa din ako.
Ang saya manalo ng Grammy.
Mas masaya sana kung andun ako.
Pero kulang sila sa ticket kaya hindi ako nakapunta.
Pero ang hindi ko alam,
nananalo din ng Grammy 'yong producer.
Kaya nanalo din ako ng Grammy. Hindi ko alam 'yon, a.
Hindi ko inakalang mananalo kami.
Hindi ko naisip…
Ang totoo niyan, karangalan na 'yong ma-nominate.
Dala ko 'yong camera ko para magpa-picture sa mga artista.
Hindi ko iniisip 'yong nomination.
Gusto nilang magpa-picture sa 'yo.
Hindi sila pumayag ipasok 'yong camera ko.
-Hindi? -Pero umalis akong dala 'to.
Siya ang pinakasikat na Tejano superstar na lumitaw makalipas ang ilang taon.
Isa lang ang pangalan niya, Selena.
Matapos ang mahigit dalawang taon ng negosasyon,
pumirma siya ng deal para sa English language album.
Pagkatapos ng matagal na paghihintay, natupad ang mga gusto ni Selena.
Pumirma kami sa SBK Records. All-English 'yon.
Branch 'yon ng EMI.
Excited na kami sa pag-angat.
Pumirma si Selena sa Capitol Worldwide.
Makakasama niya lahat ng sikat.
Pero sandali lang.
Nilinaw ng kinatawan ng English market
na worldwide din ang Tejano music.
Kaya hindi namin tatalikuran ang Tejano music kahit kailan.
Nasa maagang bahagi pa siya ng pagpili ng mga kanta niya.
Pero 'yong katotohanang mangyayari na 'yong English album na 'to,
sobrang saya niya.
Pangarap niya 'to, 100%.
Mas nape-pressure ka? Mas busy?
-Nagtu-tour pa din kayo? -Mas busy nga.
Nagtu-tour pa, pumupunta din sa studio para i-record 'yong English album,
saka may iba pang ginagawa.
Pero umaasa ka, gusto mong may mangyari,
pag hindi masyadong pumapatok.
Pag gusto mo nang maghinay-hinay, pero iisipin mo 'yong pinanggalingan mo,
mas pahahalagahan mo.
English ang first language ko.
Buong buhay ko, nakikinig ako sa English music.
Matagal ko na talagang gustong gawin 'to.
Kung may pangarap ka, hindi mo sinubukan, hindi mo malalaman, kaya susubukan ko.
Para sa 'kin, gagawin ko ang makakaya ko nang buong kaluluwa.
Sana suportahan ng publiko 'yong music namin.
Hindi 'yon Tex-Mex music.
Contemporary pop at R&B siya.
Magiging ibang-iba talaga.
Sigurado ka ba sa gusto mong makamit
o may takot ka pa din?
-Natatakot ako. -Talaga?
-Oo naman. -Konti lang o marami?
Marami. Takot na takot ako.
Pero kailangang subukan, di ba? Para malaman mo.
Naiintindihan niya
na kailangang magkaro'n ng pagbabago sa mga tao sa banda, kaya…
natatakot siya.
Sanay siya sa puwersang nasa likod niya, 'yong Los Dinos,
kaya hindi niya alam ano'ng aasahan
sa mangyayari sa paglabas ng bagong record niya.
Kumusta kayo, Houston, Texas?
Naaalala ko, umiiyak siya.
Sabi niya, "May sa 'kin sa 'kin na gusto 'to, pero meron ding ayaw."
Sabi ko, "Bakit may parteng ayaw mo?"
Sabi niya, "Kasi iiwan kita, si Ate, si Papa, at lahat ng kinasanayan ko."
Sabi ko, "Hindi mo kami iiwan."
Sabi ko, "Ito naman talaga 'yong plano, 'yong English market."
Siya ang pinakasikat na Tejano superstar matapos ang ilang taon.
Humahakot ng mga tao sa iba't ibang stadium sa bansa,
sa Mexico, at Central at South America.
Eto na si Selena.
Si Selena, superstar sa batang edad na 23.
Alam nating lahat
na mas sikat pa si Selena kesa sa inaakala niya.
Di niya alam ga'no siya kasikat.
Moment niya 'yon, e.
Hindi niya kami gustong iwan.
Nahirapan talaga siya.
Umiyak siya.
Nag-usap kaming pamilya. Pinag-usapan namin 'yon.
Hindi na 'ko pwedeng maging drummer mo.
Wala na 'ko sa likod mo, andito 'ko sa tabi mo.
Naaalala ko, sabi ko sa kanya,
walang makapaghihiwalay sa 'tin, kasi iisa tayo.
Ito 'yong totoong ako pagkatapos ng show, na walang…
hairpiece.
Ito 'yong totoong buhok ko na nakakabit sa totoong ulo ko.
Alam kong mapapanood ng lahat 'yong video ko na 'to,
gusto ko lang sabihin sa inyo na "Ang papangit n'yo kanina."
Joke lang. Ang galing n'yong lahat.
Ayoko pag sinasabi n'yo na ako 'yong boss,
kasi ayoko pag tama kayo.
Joke lang talaga. Wala ako kung wala kayo.
Gusto ko lang malaman n'yo na mahal ko kayo.
At ipagpatuloy n'yo lang 'yan.
911 'to, emergency.
May babaeng tumakbo sa lobby, binaril daw siya.
Nakahiga siya sa sahig. Ang daming dugo.
Okay.
Ilang taon na siya?
Mukhang nasa 20.
Muli, binaril ang Tejano music superstar na si Selena.
Hindi pa malinaw ang kalagayan niya,
pero itutuloy namin ang kuwento pag may bago nang update.
Maglalabas kami ng live reports buong hapon. Meron kaming…
Kadarating ko lang kaya hindi ko alam.
-Binaril si Selena. -Pasukin na ba natin?
Titingnan ko 'to.
Sabihin mo sa kanila…
…ibalik n'yo, iwan n'yo sa kanila 'yong tapes.
Isa't kalahating oras na ang nakakaraan,
may tumawag sa Corpus Christi police
na binaril ang Grammy Award-winning Tejano singer na si Selena Quintanilla…
Hinihintay ko siya sa studio.
Pagtapos ng fifteen minutes, sumasabog na 'yong mga telepono sa Q.
Tinawagan ako
ng kaibigan ko.
May sinabi siya na parang
"Kailangan mo nang pumunta sa ospital."
'Yong kalagayan ni Selena sa ngayon…
Malubha na sa Memorial Medical Center.
Bibigyan namin kayo ng update pag meron na.
Sumigaw 'yong receptionist, tapos nag-ring 'yong phone.
Sabi ko, "Ano 'yon?" Sabi niya, "Nasa ER si Selena."
Pumasok ako, may press do'n,
may mga TV camera, andun na silang lahat!
Akalain n'yo 'yon?
May mga tao…
ilang daang tao, mga tagahanga ni Selena Quintanilla.
Kung sino-sino'ng tumatawag sa 'kin.
Wala akong masabi sa kanila.
Hindi nagsasalita 'yong hotel, saka ospital.
May hindi kumpirmadong report na…
Daan-daang tagahanga ang nagtipon sa parking lot malapit sa motel,
pinapanood ang kakaibang harapan sa pagitan ng mga police SWAT team
at ng inaakusahang pumatay kay Selena na si Yolanda na nakaupo sa truck.
Sa loob ng halos sampung oras, nakatutok ang baril sa ulo niya, magpapakamatay.
Sabi ng papa ko, "May gustong kumausap sa 'yo sa telepono."
Sabi niya, "Wag kang mabibigla,
pero mukhang may nangyari kay Selena."
Umakyat ako,
andun na 'yong mga tito ko,
saka tita ko,
tapos umiiyak silang lahat.
Tapos pumasok ako,
nakayuko 'yong mama ko, umiiyak din siya.
Tinanong ko si Papa, "Asan si Selena?"
Sabi niya, "Binaril siya."
Sabi ko, "Ayos lang ba siya?"
Sabi niya, "Mukhang hindi, anak."
"Mukhang hindi."
Binaril ang Grammy Award-winning singer kanina…
Pumunta ako sa ospital.
Dinala nila 'ko sa isang kuwarto.
Andun 'yong pamilya niya.
Pagtingin ko, tapos nakita ko si Marcy,
tapos nakita ko 'yong kondisyon niya,
alam ko na.
Alam ko na. Naisip ko na agad.
Nakikita ko pa din na umiiyak si Chris.
Sa likod ng pinto. May maliit na bintana 'yong pinto.
Kawawa. Nakaupo lang kami do'n, iyak lang nang iyak.
Basta.
Ang anak kong si Selena…
pinatay siya
ng galit na empleyado.
Siya 'yong pangulo ng…
nagsimula siya bilang pangulo ng fan club.
Tapos kinuha siya bilang empleyado ni Selena
sa mga tindahan niya.
Tapos may mga hindi pagtutugma… sa fan club.
Nagresulta 'yon sa pagbaril niya kay Selena.
Hindi ko alam ang sasabihin.
Makulimlim ang langit,
pero mas pinadilim pa ng pagluluksa kaninang umaga.
Daan-daan ang dumating para mag-alay ng puting rosas sa kabaong ni Selena.
Dumating kanina ang mga tagahanga ni Selena Quintanilla Pérez
para makita sa huling pagkakataon ang papasikat na bituin.
Nag-iwan si Selena Quintanilla ng malaking music project
na maaalala nang mahabang panahon.
Nag-iwan din siya ng malaking kawalan sa industriya ng Tejano music.
Nanalo na siya ng Grammy Award.
Malapit na niyang tawirin 'yong American mainstream.
Tapos nangyari ang trahedya.
Nagluluksa ang music fans sa buong mundo sa pagkamatay ni Selena.
Di ako makapaniwala. Kaya andito ako.
Para pwede…
Siguro, para makumbinsi ko ang sarili ko.
Pag binabalikan ko, nakikita ko 'yong mga picture, ang dami palang tao.
Hindi ko naaalala 'yon, e.
Naaalala ko lang na andun ako, parang naliligaw.
Saka sobrang lungkot.
Napakasakit ng kamatayan.
Lalo na kung anak mo 'yon.
Di mo maiintindihan hangga't di nangyayari sa 'yo.
Alam mong masasaktan ka,
pero di mo alam ga'no kalalim, alam mo 'yon?
Saka alam mo, minsan,
naaalala ko na lang bigla.
Pero gano'n talaga, e.
Hindi na namin mababago 'yon.
Sana maalala n'yo ang kantang to.
Kahit sinong ina
ang mawalan ng anak,
sobrang hirap no'n.
Mahirap harapin 'yon.
Araw-araw kong hinaharap.
SELENA MUSEUM
Gumagaan ang pakiramdam ko
pag nakikita kong maraming nagmamahal sa kanya
hanggang ngayon.
Kinuha nila ang buhay niya, pero bubuhayin namin siya sa musika niya.
Maraming bagong fans…
Maliliit na bata na naging fans, saka…
Buhay siya.
Andiyan lang siya.
Kahit saan, ang ganda no'n.
Buti na lang, naaalala siya.
Pero minsan, ang bigat pa din.
Mahirap pumalit sa pamamahala ng Q Productions.
Pag may ginagawa ako, iniisip ko, "Magugustuhan ba 'to ng kapatid ko?"
"Ayos lang kaya sa kanya 'to?"
"Pa'no namin 'to gagawin para sa kanya?"
Sana andito ka.
Sana nakita mo 'to.
Miss ka na namin.
May bagong release na ni-record ni Selena bago siya mamatay
ang tumatabo sa bentahan.
Pag naririnig ko 'yong "Dreaming of You," nasasabi ko, "Nagawa niya."
Hindi ko mapakinggan 'yong kantang 'yon.
Nag-iisang kanta lang.
'Yong kantang 'yon talaga…
Marinig ko pa lang 'yong piano sa umpisa, sira na 'yong araw ko.
Sobrang miss na miss ko na siya.
Pero ngayon,
proud ako sa nire-represent niya.
At 'yong maliit na parteng kinabilangan ko sa kuwento na 'yon.
Tingin ko, gano'n 'yon para sa 'ming lahat.
Sinabi sa 'kin ng mama ko na may kagandahan
sa lahat ng kapangitan na nangyari.
Sa mahabang panahon,
hindi ko naintindihan 'yon,
pero naiintindihan ko na kung ano si Selena sa maraming tao.
'Yong kinakatawan niya bilang kultura.
At ang ganda no'n.
Si Selena para sa mga Latino,
nagdala siya ng pag-asa sa Mexican-American community.
May maliit na batang babae diyan
o maliit na batang lalaki na nangangarap.
Para do'n ang mga kanta. Para sa inyo.
Sa mga kumakanta no'n.
Sa mga sumasayaw do'n.
Sa mga sumasaya, sa mga nalulungkot.
Musika nila 'yon.
Pag lumaki ka sa bansa na di mo maramdamang konektado ka
sa pagiging Mexican mo, 'yong mga kanta niya
ang nagpaparamdam na konektado ako sa kultura.
Para sa 'kin, para siyang parte ng pamilya ko.
Isa sa mga role model ko si Selena.
Kinakatawan niya lahat ng gusto kong maging.
Siya 'yong unang nakatagos sa kaluluwa ng lahat nang sabay-sabay.
'Yong Puerto Rican, Mexican, at Chicano community, magkakasama.
Dahil kay Selena.
Ginigiba niya pa din 'yong mga harang.
Nagbubukas pa din ng pinto para sa Latino community.
Pag binuksan mo ang radyo,
pinapatugtog pa din ang kanta niya kahit ilang taon na ang nakalipas.
Hindi siya binibitawan ng publiko.
Mahal nila si Selena.
Si Selena ang reyna ng Tejano music,
kaya makatuwiran lang na nasa tuktok siya
ng Billboard's greatest of all time Latin artist chart.
Kinilala siyang number one sa lahat ng babae.
Nag-iwan siya ng legacy sa pagmamahal sa music.
Nagbukas ng mga pinto para sa mga nangangarap na Tejano artist.
Hindi nila malilimutan ang ambag niya hindi lang sa industriya
kundi sa karera nila.
Mahal ka namin, Selena!
Sa isang magandang kaganapang ito, pinagdiriwang natin si Selena!
Pakiramdam ko,
kahit pa'no, nagiginhawaan ako.
Nakakatulong sa akin.
Na nagpapakita ng sobrang pagmamahal 'yong mga tao…
para sa kanya
hanggang ngayon.
Saka…
Alam mo, ipinagmamalaki ko siya.
Pa'no mo gustong maalala ka?
Ga'no katagal naming ma-e-enjoy ang musika ni Selena?
Gusto kong gawin 'to buong buhay ko.
Pero siyempre, mamamatay din ako, di ba?
Pero naniniwala ako,
depende 'yon sa manonood.
Sila ang bahala kung hanggang kailan ako magtatagal.
Hanggang gusto nila 'ko dito.
-Kantahin mo 'yong una. -Okay.
Hindi tayo mananalo.
I'm leaving today
Magbabalik sa inyo, mamayang gabi…
Kami ang Selena y Los Dinos!
Mapapanood natin ngayon ang bagong video, 'yong pinakabagong video dito sa…
-Ayusin natin. -Tayo sa "y Los Dinos!"
-Kami ang Selena… -y Los Dinos!
Mapapanood natin ngayon ang pinakabagong video…
Nagsalin ng Subtitle: Erika Ivene Columna