Downloaded from YTS.MX
Official YIFY movies site: YTS.MX
ΒΟΡΕΙΑ ΑΚΤΗ, ΟΑΧΟΥ ΧΑΒΑΗ 2007
Θέλω να πω ότι πρώτα έπρεπε να μάθω να επιβιώνω
για να μπορέσω να μείνω στο νερό μαζί τους.
Οι πιο πολλοί, αν δέχονταν επίθεση από καρχαρία,
θα είχαν βγει τρέχοντας από τη θάλασσα.
Κλιπ στην πλάτη.
Επειδή έμεινα στο νερό αφότου μου όρμησε ένας καρχαρίας,
μπόρεσα να παρατηρήσω τη φυσική συμπεριφορά.
Και τότε άρχισα να μαθαίνω
τη γλώσσα των καρχαριών.
Όλοι ξέρουν ποια είναι η Όσιαν Ράμσεϊ.
-Όσιαν Ράμσεϊ. -Όσιαν Ράμσεϊ.
Όσιαν Ράμσεϊ.
Ατρόμητη. Τολμηρή.
Η είδηση κάνει τον γύρο του κόσμου.
-Τη λένε Όσιαν; -Όσιαν.
Αλλά κανείς δεν ξέρει την ιστορία της.
Θέλω να εξερευνήσω.
Θέλω να ξεπεράσω τα όρια.
Αυτό προορίζομαι να κάνω.
Τα συναισθήματα και η σύνδεση που νιώθω,
με πλημμυρίζουν.
Γι' αυτό ζω.
Δεν είμαι τρελή.
Ξέρω πολύ καλά για τι είναι ικανοί.
Απλώς οι καρχαρίες είναι ο προορισμός μου στη ζωή.
Μιλάμε για άρση φραγμών. Κάτι μπορεί να πάει στραβά.
Θεωρείται ο μεγαλύτερος λευκός καρχαρίας
που έχει καταγραφεί στον κόσμο.
Μπαίνει στη θάλασσα και ρωτάει…
"Γιατί να φοβηθώ;"
Η ΓΗΤΕΥΤΡΑ ΤΩΝ ΚΑΡΧΑΡΙΩΝ
ΟΧΙ ΚΟΛΥΜΠΙ ΚΙΝΔΥΝΟΣ
ΔΥΝΑΤΟ ΡΕΥΜΑ ΥΨΗΛΟ ΚΥΜΑ
Μεγάλωσα στη Χαβάη,
κι αυτό με διαμόρφωσε ως άνθρωπο.
Κοιτάς τον ωκεανό και τα διαφορετικά χρώματα
και νιώθεις τη δύναμη των κυμάτων.
Ήμουν ντροπαλή όταν ήμουν μικρή.
Πολύ ήσυχη.
Μου φαινόταν πολύ πιο ενδιαφέρον
το να αλληλεπιδράσω με τα ζώα στη φύση
από το να συναναστραφώ
με άλλους ανθρώπους, να πω την αλήθεια.
Ήμουν ένα άγριο παιδί.
Όταν είμαι στη φύση…
νιώθω συνδεδεμένη με κάτι ανώτερο
και σπουδαιότερο από μένα.
Την πρώτη φορά που είδα έναν καρχαρία με τα μάτια μου
ήμουν επτά ή οκτώ χρονών.
Στάθηκε ακριβώς από κάτω μου.
Εκείνη τη στιγμή, είχα μια επιλογή.
Να τον ακολουθήσω
ή μήπως είναι κάτι που πρέπει να φοβηθώ;
Τον ακολούθησα κολυμπώντας για λίγο.
Ήταν μια τέλεια εμπειρία.
Ήταν κάτι που με γοήτευσε αμέσως.
Κι εξακολουθεί να με γοητεύει το ίδιο.
Όταν είμαι κοντά τους, νιώθω πιο ζωντανή.
Και δεν είναι λόγω αδρεναλίνης. Υπάρχει μια αίσθηση σύνδεσης.
Εκεί νιώθω πιο πολύ ο εαυτός μου.
Υπάρχει κάτι που με μαγνητίζει στους καρχαρίες.
Και νιώθω ότι αυτός ήταν ο προορισμός μου στη ζωή.
Αυτός είναι ο σκοπός μου.
Η φωτογραφία ήταν ένα πάθος που εξελίχθηκε με το σέρφινγκ.
Όταν ήμουν μικρός,
νόμιζα ότι θα γινόμουν φωτογράφος σέρφινγκ.
Δυστυχώς, στην πορεία κατάλαβα ότι αν ήθελα να γίνω φωτογράφος σερφ…
ΧΟΥΑΝ ΟΛΙΦΑΝΤ ΥΠΟΒΡΥΧΙΟΣ ΦΩΤΟΓΡΑΦΟΣ
…θα έχανα τις καλύτερες μέρες για σέρφινγκ
για να βγάλω λεφτά φωτογραφίζοντάς το.
Και είπα "Κρίμα". Δεν το είχα σκεφτεί.
Αλλά ως σέρφερ που μεγάλωσα στη Χαβάη,
έτρεμα τους καρχαρίες, έτσι;
Νομίζω ότι ήμουν επτά, οκτώ.
Γίνονταν πολλές επιθέσεις καρχαριών.
Κι άλλη επίθεση από καρχαρία στο Οάχου.
Ο καρχαρίας βγήκε από κάτω.
Του επιτέθηκε δύο φορές, του πέτυχε το χέρι.
Δεν νιώθεις πολύ άνετα κάνοντας σέρφινγκ.
Ο φόβος εξαπλώθηκε σε όλη την κοινότητα
και την παιδική μου ηλικία.
Υπό την πίεση της τουριστικής βιομηχανίας,
η Χαβάη δημιούργησε μια ομάδα αντιμετώπισης των επιθέσεων.
Η αμφιλεγόμενη απόφαση ήταν να θανατώσουν τους καρχαρίες.
Έλεγα "Καλός καρχαρίας είναι ο νεκρός καρχαρίας".
Ήμουν εκεί κάτω, στο λιμάνι Χαλέιβα.
Είχαν τους καρχαρίες τίγρεις στις ράμπες.
Ήταν 20 ή 30, και ζητωκραύγαζαν στους ψαράδες.
Ήμουν ένα φοβισμένο παιδί.
Δεν ήξερα.
Δυστυχώς, αυτό ήταν το υπόβαθρό μου,
μέχρι που κολύμπησα με έναν,
και ήταν το αντίθετο από αυτό που νόμιζα.
Με έναν φίλο μου αρχίσαμε να οργανώνουμε καταδύσεις…
να μαθαίνουμε στον κόσμο για τους καρχαρίες.
Βοηθήσαμε να ξεκινήσει η βιομηχανία τουρισμού με κλουβιά.
Εκείνη την εποχή ήταν πολύ δύσκολο,
γιατί υπήρχε ακόμα πολύς φόβος στην κοινότητα.
Σταμάτησαν να μου μιλούν γιατί μ' άρεσαν οι καρχαρίες.
Έλεγαν "Φέρνεις τα τέρατα στην πόλη μας".
Έλεγα "Δεν είναι τέρατα. Και ήταν εδώ πριν από εμάς.
Και πρέπει να μάθουμε να συνυπάρχουμε".
Αυτό ήταν το πλαίσιο
που προετοίμασε το έδαφος για να γνωρίσω την Όσιαν.
Την πρωτογνώρισα το 2006.
Δίδασκε καταδύσεις.
Ήμουν καπετάνιος σε σκάφος για καρχαρίες.
Την πρώτη μέρα είπε "Αν θέλετε να πάρετε το πιστοποιητικό,
θα έρθετε μαζί μου για να δείτε τους καρχαρίες στη φύση.
Επειδή θέλω να ξέρετε πώς είναι οι καρχαρίες".
Και αμέσως σκέφτηκα
"Θεέ μου, είναι υπέροχη".
Όταν γνωριστήκαμε,
είχα χωρίσει μετά από δύο χρόνια σχέσης
και ήθελα να μείνω ελεύθερη.
Σκέφτηκα "Δεν της αρέσω. Είναι πολύ ήσυχη.
Δεν θέλει να μου μιλήσει".
Πρέπει να επικεντρωθώ στους καρχαρίες.
Οι καρχαρίες είναι ο προορισμός μου.
Εδώ στη Χαβάη έχουμε πάνω από 30 διαφορετικά είδη καρχαριών.
Οι πιο πολλοί απομακρύνονται.
Αλλά οι καρχαρίες τίγρεις νιώθουν διαφορετικά.
Είναι πιο σκούροι στο πάνω μέρος. Έχουν όμορφες ρίγες.
Και συνήθως φτάνουν τα 5,5 μέτρα μήκος.
Έχουν μεγάλη περιέργεια, αντίληψη και συναίσθηση.
Μπορούν να φάνε σχεδόν τα πάντα.
Μπορούν να δαγκώσουν το καβούκι μιας χελώνας κι ένα κόκαλο.
Το πτώμα μιας 60χρονης…
Δεν τον είδε καν.
Κι είναι ικανοί για σύντομες εκρήξεις απίστευτης ταχύτητας.
Καρχαρίας τίγρης!
Ο κόσμος τούς φοβάται πολύ.
Και ο φόβος έρχεται από την έλλειψη κατανόησης.
Οι καρχαρίες ζουν εδώ και 400 εκατομμύρια χρόνια.
Η Σίλβια είναι υπερασπίστρια του ωκεανού.
Αυτή η αφοσίωση την έκανε υποβρύχια γαλαζοαίματη,
με το παρατσούκλι Βαθυτάτη.
Να το κάνουμε υποβρύχια;
ΔΡ ΣΙΛΒΙΑ ΕΡΛ ΩΚΕΑΝΟΓΡΑΦΟΣ
Είναι κρίσιμο κομμάτι της λειτουργίας του ωκεανού.
Είμαι ο Κιμ Χόλαντ,
καθηγητής στο Ινστιτούτο Θαλάσσιας Βιολογίας Χαβάης.
Ίδρυσα την ομάδα έρευνας καρχαριών 40 χρόνια πριν.
ΚΙΜ ΧΟΛΑΝΤ ΘΑΛΑΣΣΙΟΣ ΒΙΟΛΟΓΟΣ
Οι καρχαρίες έχουν εξελιχθεί σε κορυφαίο θηρευτή.
Αν βγάλεις τους καρχαρίες,
δημιουργείς μια αντίδραση στην υπόλοιπη τροφική αλυσίδα.
Χρειαζόμαστε τον ωκεανό, έναν υγιή ωκεανό.
Χρειαζόμαστε τα κομμάτια να δουλεύουν
όπως δούλευαν
πολύ πριν καν υπάρξουν άνθρωποι.
Αν διαταράξουμε το οικοσύστημα, ακόμα κι αν δεν ξέρουμε τις συνέπειες,
δεν θα 'ναι καλές.
ΔΡ ΜΑΟΥΡΙΣΙΟ ΟΓΙΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΗΣ ΚΑΡΧΑΡΙΩΝ
Από τους χειρότερους εχθρούς των καρχαριών είναι η άγνοια.
Ο κόσμος ξέρει το ένα κομμάτι της ιστορίας.
Δεν έχουμε το αντιστάθμισμα. Δεν ξέρουμε πώς είναι η ζωή τους.
ΜΑΡΚΕΣ ΧΑΝΑΛΕΪ ΜΑΡΖΑΝ
Δεν καταλαβαίνουμε τους αγώνες που δίνουν στην καθημερινότητά τους.
Θα άλλαζε την ιστορία.
Στον Χουάν, αυτό που μου τράβηξε την προσοχή
ήταν το πώς μιλούσε για τους καρχαρίες.
Άκουγα το πάθος που είχε για εκείνους.
Και μέχρι εκείνο το σημείο,
δεν είχα γνωρίσει άλλον άνθρωπο
να λέει αυτά τα πράγματα.
Μίλησε στην καρδιά μου.
Ναι, είμαι έτοιμος.
Πηγαίναμε για κατάδυση μαζί κάθε μέρα.
Είναι σαν ένα πανέμορφο άγριο ζώο…
που προσπαθεί να ζήσει σαν άνθρωπος.
Πρέπει να συμβαδίσεις.
Ήταν ωραία. Έλεγα "Μπορούμε να το κάνουμε όλη μέρα, κάθε μέρα".
Και είχε την ίδια εμμονή μ' εμένα, νομίζω.
Τότε έλεγε "Θέλω να δω καρχαρίες".
Όλη την ώρα.
Έγινε σχεδόν σαν εμμονή.
Αλλά εδώ στη Χαβάη,
οι καρχαρίες τίγρεις είναι αυτοί που ανησυχούν πιο πολύ τον κόσμο,
λόγω της δύναμης που έχουν, της ταχύτητας με την οποία σκοτώνουν.
Ο κόσμος δεν καταλαβαίνει
πόσος χρόνος αφιερώθηκε στον εντοπισμό των περιοχών
όπου μπορούμε να τους δούμε εγγυημένα.
Κυριολεκτικά χιλιάδες καταδύσεις σε ρεύμα…
από εποχή σε εποχή.
Σημαδεύαμε στο GPS κάθε φορά που βλέπαμε καρχαρία…
τι είδους
και πόσους.
Αφού βρήκαμε όλο και πιο πολλούς καρχαρίες…
τελικά βρήκαμε σχεδόν το τέλειο μέρος.
Τα ισχυρά συγκλίνοντα ρεύματα είναι
ο κυριότερος λόγος που βρίσκονται εκεί οι καρχαρίες.
Το ρεύμα συγκλίνει στο συγκεκριμένο σημείο
λόγω του σχήματος του βυθού του ωκεανού
και λόγω του περιγράμματος της ξηράς.
ΒΟΡΕΙΑ ΑΚΤΗ, ΟΑΧΟΥ ΧΑΒΑΗ, 2007
Ο κόσμος πίστευε ότι χρειαζόσουν κλουβί γιατί οι καρχαρίες ήταν επικίνδυνοι.
Αλλά αυτοί που αλλάζουν τον κόσμο δοκιμάζουν κάτι διαφορετικό.
Θέλω να αποδείξω ότι δεν είναι τέρατα.
Αυτό θέλω να αποδείξω.
Θα είμαι ειλικρινής,
Είχα άγχος.
Δεν το εξέφραζα,
παρόλο που ένιωθα άβολα μερικές φορές. Αυτό είναι βέβαιο.
Αλλά η Όσιαν έχει την ηγετική θέση στη σχέση μας.
Δεν έχω πρόβλημα μ' αυτό.
Εκείνη ήταν επικεφαλής.
Εγώ θα βιντεοσκοπούσα.
Έχουν πιο χοντρό δέρμα, πιο κοφτερά δόντια, κολυμπούν πιο γρήγορα.
Πώς θα γίνει να μη με αιφνιδιάσει;
Όλα συμβαίνουν πολύ γρήγορα.
Είμαι κυριολεκτικά μπροστά από το στόμα του καρχαρία.
Στο μυαλό μου λέω "Πρέπει να επιβιώσεις".
Λέω "Εντάξει, σπρώξ' τον κάτω".
Αν και μου φαινόταν εκτός ελέγχου,
εκείνη είχε πάντα τον έλεγχο της κατάστασης.
Διαπίστωσα ότι όσο περισσότερο έμενα κάτω,
τόσο περισσότερο μου φέρονταν σαν να ήμουν κι εγώ ένας καρχαρίας.
Αλλά κάθε δυο λεπτά, ανέβαινα για να αναπνεύσω.
Αποφάσισα να αυξήσω το πόσο κρατούσα αναπνοή μου
για να περνάω πιο πολύ χρόνο μαζί τους.
Η ελεύθερη κατάδυση, αν περνάς χρόνο με καρχαρίες,
είναι πολύ καλύτερη…
γιατί είσαι κι εσύ σαν θαλάσσιο ζώο
κι έχεις ευκινησία.
Πάντα είχα έφεση στην ελεύθερη κατάδυση.
Αλλά ήθελα να βελτιωθώ.
Όταν σου έρχεται η ανάγκη για ανάσα,
κι η αρχική σκέψη είναι "Θεέ μου, πρέπει να αναπνεύσω",
μπορείς να προπονηθείς λέγοντας
"Όχι. Το σώμα μου αντέχει περισσότερο".
Κι άλλαξε τον τρόπο που το μυαλό μου ερμηνεύει τον πόνο.
Πίεζα συνεχώς τον εαυτό μου.
Οι καρχαρίες ήταν εκείνοι που με ώθησαν να το κάνω.
Τώρα κρατάω την ανάσα μου για πάνω από εξίμισι λεπτά.
Τους παρακολουθούσα να αλληλεπιδρούν μεταξύ τους.
Τότε μπόρεσα να δω τη γλώσσα και την επικοινωνία τους.
Διάβασα κάτι όταν ήμουν μικρή.
Κάποιος είχε μελετήσει τις μέλισσες σε μια κυψέλη…
και κατάλαβε ότι χορεύουν για να επικοινωνήσουν μεταξύ τους.
Αυτή η ιδέα επεκτάθηκε στο μυαλό μου.
Οι καρχαρίες δεν κολυμπούν τυχαία.
Υπάρχουν πολλά μοτίβα.
Υπήρχαν μοτίβα μιας κοινωνικής ιεραρχίας.
Ο ένας πίσω ή πάνω από τον άλλον.
Αναχαίτιση ή μπλοκάρισμα.
Ένα από τα πιο προφανή μοτίβα για μένα ήταν η παράλληλη κολύμβηση.
Δύο καρχαρίες δίπλα δίπλα,
κολλώντας ο ένας στον άλλον.
Και γενικά ο μεγαλύτερος καρχαρίας
θα πάρει την υψηλότερη θέση.
Καμιά φορά, τους έβλεπα να γυρίζουν
στον καρχαρία που κολυμπούσε μαζί τους.
Σαν να λένε "Μην το κάνεις αυτό".
Κατεβάζει τα θωρακικά πτερύγια.
Είναι μια επίδειξη απειλής.
Κατάλαβα ότι αν υπάρχει ένταση ή άγχος,
όποια κι αν είναι τα συναισθήματα, αντανακλώνται στο σώμα σου
με μικρές μυϊκές κινήσεις.
Οι καρχαρίες είναι τόσο εξελιγμένοι, που το νιώθουν.
Σαν να διαβάζουν το μυαλό σου.
Αν κάνεις τις προθέσεις σου ξεκάθαρες στο μυαλό σου,
οι μύες στο σώμα σου θα το αντικατοπτρίσουν.
Και σε κάνει να βλέπεις τον κόσμο σαν καρχαρίας.
Το άνοιγμα αυτής της πόρτας μου άνοιξε τα μάτια.
Μετά από λίγο καιρό
έμαθα να αναγνωρίζω συγκεκριμένους καρχαρίες.
Δεν έλεγα "Να και η Νίκι".
Δεν γνωριζόμασταν ακόμα με το "όνομά μας", αλλά την αναγνώριζα.
Θυμάμαι τις ουλές που είχε.
Σαν να έλεγα "Εσύ με θυμάσαι;
Εσύ είσαι;"
Σαν να χαιρετάς έναν φίλο. "Γεια".
Οι καρχαρίες έχουν σκαρδαμυκτική μεμβράνη,
που είναι το βλέφαρό τους.
Και διπλώνει προς τα πάνω αντί να κατεβαίνει.
Το χρησιμοποιούν για προστασία.
Μ' αρέσει όταν αντιστέκονται.
Καθώς πλησιάζουν, θέλουν να το κρατήσουν ανοιχτό.
Και θέλουν να κοιτάξουν.
Ερχόταν η Νίκι, άνοιγε τα μάτια της
και με κοιτούσε.
"Σε βλέπω". Καταλάβατε;
Όταν το μάτι είναι ανοιχτό, δείχνει το επίπεδο εμπιστοσύνης.
Κι αν απλώσω το χέρι μου;
Θα προσαρμοστώ σε ό,τι μου προσφέρει.
Και η Νίκι αντιδρά σ' αυτό.
Κάτι συμβαίνει εδώ που δεν μπορώ να εξηγήσω.
Επικοινωνούν.
Τη στιγμή της επαφής, λέγονται πολλά.
Με το αισθητήριο σύστημά τους
νιώθουν την ηλεκτρική ισχύ από τους ζωντανούς οργανισμούς.
Άρα, νιώθει κυριολεκτικά ποια είμαι
σε ένα επίπεδο που εμείς δεν αισθανόμαστε τον κόσμο.
Δεν μπορούν όλα να ποσοτικοποιηθούν.
Δεν σημαίνει ότι δεν συμβαίνει.
Τότε έβγαλα πολλές καλές φωτογραφίες.
Τις δημοσίευα…
για να περάσω το μήνυμα.
ΔΕΙΤΕ ΤΑ ΣΧΟΛΙΑ
ΤΙ ΣΑΣ ΑΡΕΣΕΙ;
Όμως, όλοι έλεγαν "Τέρας".
#ΤΕΡΑΣ
Μα πρέπει να αλλάξουμε τον τρόπο που βλέπουμε τους καρχαρίες.
Να αλλάξουμε την αντίληψη.
Όταν είχα την Όσιαν στις φωτογραφίες,
όλοι αναρωτιούνταν "Γιατί δεν την τρώνε;"
ΠΩΣ ΤΟ ΚΑΝΕΙ;
ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ, ΑΚΟΛΟΥΘΟΙ
Τότε κατάλαβα ότι η αλληλεπίδραση του ανθρώπου με τους καρχαρίες
είναι η διαφορά
που κάνει τον κόσμο να δει τους καρχαρίες διαφορετικά.
ΕΥΧΑΡΙΣΤΟΥΜΕ ΓΙΑ ΟΛΑ
Ίσως δεν είναι τα Σαγόνια του Καρχαρία.
Από εκείνη τη στιγμή, βιντεοσκοπώ όποια αλληλεπίδραση μπορώ.
Αυτό έπρεπε να κάνω κάθε μέρα.
Όταν είσαι εκεί έξω,
πλέον εκτίθεσαι και στην κριτική.
Μου δημιουργεί άγχος όλο αυτό με την Όσιαν Ράμσεϊ.
Στη φιλοσοφία της Χαβάης,
δεν πλησιάζεις κάτι με το ζόρι.
Επιτρέπεις σε κάτι να έρθει.
Είναι πολύ γνωστή.
ΑΛΕΞ ΜΠΕΡ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΣ
Στον κόσμο των καρχαριών ξέρουν ποια είναι και τι κάνει.
Πιο πολύ για το Instagram.
ΚΑΜΟΥ ΝΤΕΪΒΙΣ ΝΑΥΑΓΟΣΩΣΤΗΣ
Ο κόσμος το βλέπει, θέλει να συμμετάσχει.
Ναι, δεν θα το συνιστούσα.
Ο κόσμος δεν μας ακούει. Ήρθαμε για να μαζέψουμε τα κομμάτια.
Όταν το κάνεις, το δείχνεις και το βλέπει ο κόσμος,
στέλνεις λάθος μήνυμα.
Νομίζουν ότι μπορούν κι αυτοί.
Αν ένας καρχαρίας συνδεθεί μαζί σου,
είναι μια άλλη ιστορία.
Θέλω να σε γνωρίσω.
Θέλω να σε νιώσω. Θέλω να καταλάβω.
Αν νιώθεις την ανάγκη να βάλεις το χέρι σου πάνω σ' αυτό το ζώο,
καλύτερα να καταλάβεις τι συμβαίνει, πού μπλέκεις.
Η Όσιαν και ο Χουάν
καταλαβαίνουν τον καρχαρία.
ΜΠΡΑΪΑΝ ΚΕΑΟΥΛΑΝΑ ΣΕΡΦΕΡ
Δεν θα βρεις πολλούς τέτοιους ανθρώπους.
Με κατανόηση σε μυαλό, σε καρδιά, να έχουν συγχρονισμό.
Με τον καρχαρία, αλλά και τον ωκεανό.
Όταν βλέπουμε αυτήν τη νεαρή
να είναι χαλαρή με αυτά τα μεγάλα ζώα,
μας κάνει να δούμε μέσα από τα μάτια της,
να τους δούμε αλλιώς.
Είναι πολύ καλός τρόπος να αλλάξει η αντίληψη των ανθρώπων.
Προσπαθούν να μας δείξουν
ότι δεν χρειάζεται να φοβόμαστε τα ζώα.
Αυτό προσπαθούν να δείξουν στον κόσμο.
Μπαίνει στο νερό και…
ρωτάει.
"Γιατί να φοβηθώ;"
Τις περισσότερες φορές, θα τη γλιτώσεις,
αλλά κάποιες φορές, όχι.
Υπάρχει ένα δυσδιάκριτο όριο.
Πώς βρίσκεις την ισορροπία
ανάμεσα στον εξανθρωπισμό, στο να δείξεις τη προσωπικότητά τους,
πόσο απίστευτοι είναι και ότι δεν είναι τέρατα;
Ωστόσο, είναι θηρευτές κορυφής,
όχι κουτάβια.
Κι αν δεν πάει καλά,
φταίμε εμείς. Είμαστε μακριά.
Δεν χρειάζεται να το μάθει κανείς.
Δεν έχουμε παιδιά.
Δεν διακινδυνεύουμε τίποτα άλλο εκτός από τις ζωές μας.
Είμαι έτοιμη να πεθάνω ανά πάσα στιγμή. Πώς το λένε;
"Δεν είναι τα χρόνια στη ζωή σου. Είναι η ζωή στα χρόνια σου".
Και λέω… Σάρκι!
-Ο Σάρκι αδειάζει τον χώρο! -Ξέρεις απ' αυτά.
Σαν να λέει "Ναι. Με θυμάστε εμένα;"
Ελπίζω να μην το κάνει συστηματικά.
Ότι αν το κάνει, εγώ θα κατεβάζω το παράθυρο.
Ήρθαμε πάνω στην Ώρα Αλόχα.
-Ναι, παιδιά. -Συγγνώμη που αργήσαμε!
Ναι. Κάθε φορά που σας βλέπω είστε και μεγαλύτερα!
Δείτε τι σας έφερα. Είναι τατουάζ με καρχαρίες.
-Ευχαριστούμε. -Ναι!
Θα έχετε τατουάζ σαν τον μπαμπά σας.
Σκεφτόμουν να φτιάξουμε χαριτωμένα βραχιολάκια με καρχαρίες.
Πώς έχασε τα δόντια του ο καρχαρίας;
Οι καρχαρίες είναι τυχεροί. Δεν πάνε στον οδοντίατρο.
Γνώρισα την Όσιαν και τον Χουάν σε ένα πρότζεκτ.
ΚΙΟΝΙ ΜΠΟΟΥΘΟΡΠ ΣΚΗΝΟΘΕΤΗΣ & ΦΙΛΟΣ
Κάναμε μια κατάδυση, και επικοινώνησα αμέσως.
Είπα "Θέλω να το ξανακάνουμε".
Όταν κολυμπάς με έναν μεγάλο καρχαρία…
υπάρχει μια ενέργεια και μια παρουσία
που δύσκολα περιγράφεται.
Απλώς συνειδητοποιείς ότι κολυμπάς με κάτι
που υπάρχει με κάποια μορφή στη γη προτού καν υπάρξουν τα δέντρα.
Κολυμπάς με έναν δεινόσαυρο.
Η Όσιαν και ο Χουάν είναι απόλυτα προετοιμασμένοι και ικανοί
να κάνουν αυτό που κάνουν.
Το ζουν.
Και είναι πολύ πιο επικίνδυνο για κάποιον που δεν θα μπορούσε να το ζήσει.
Μπορώ να πω με ειλικρίνεια ότι ακόμα φοβάμαι κάθε φορά.
Είναι σημαντικό να είσαι ήρεμος
και να είσαι ικανός θηρευτής γύρω τους.
Δεν χωρά αδυναμία μαζί τους.
Αλλά όταν συναντώ έναν καρχαρία, δεν ξέρω την ιστορία του.
Δεν ξέρω την ιστορία του με τους ανθρώπους.
Είναι ένας παράγοντας στον τρόπο που αλληλεπιδρούν μαζί μου.
Θεέ μου. Είναι…
Εντάξει. Λοιπόν, η Καλίχι…
Γεια σου, Καλίχι!
"Καλίχι" σημαίνει "η άκρη" στα χαβανέζικα.
Ήρθε ως νεαρός καρχαρίας, πολύ ισχυρός νεαρός.
Την έβλεπες να ορμά στα πάντα.
Κουτουλιές. Δαγκώματα.
Είναι πολύ πιο έντονη από τους άλλους.
Είναι πανέξυπνη.
Η Καλίχι έκανε κάτι που δεν είχα ξαναδεί.
Ανέβαινε και μασουλούσε την επιφάνεια…
για να δημιουργήσει φυσαλίδες.
Δεν έβλεπα στην επιφάνεια.
Φέρεται πολύ απροσδόκητα.
Ο τρόπος που προσπαθούσε να στριφογυρίσει το σώμα της…
Ήταν σαν να είχε μάθει τις μεθόδους μου.
Δεν ξέρω πώς.
Ήξερα ότι ήξερε τι έκανε.
Και δεν ήθελα να την αμφισβητήσω.
Δεν θα έσπερνα ποτέ την αμφιβολία.
Δεν είναι βιντεοπαιχνίδι.
Δεν υπάρχει παύση.
Προκαλούσε την Όσιαν.
Δέξου τους κινδύνους. Αναγνώρισέ τους και προχώρα.
Όσο ήμουν στο νερό, οι καρχαρίες με δίδασκαν.
Διαμόρφωναν τις κινήσεις μου στο νερό
όπως διαμόρφωναν και των άλλων ζώων.
Με πλησίαζαν
από διαφορετικές γωνίες.
Τους αρέσει να χρησιμοποιούν την αντισκίασή τους από κάτω.
Αυτές οι εμπειρίες με βοήθησαν να μάθω να ανακατευθύνω.
Σπρώχνω προς τα κάτω.
Τεντώνω τον αγκώνα.
Είναι σαν ένας όμορφος χορός.
Αν ήθελε να πλησιάσουν οι καρχαρίες, έβαζε το κεφάλι κάτω,
γινόταν μικρή σαν μπάλα.
Αν θες πιο πολύ χώρο, στέκεσαι κάθετα, προς τα πάνω.
Γίνεσαι πιο άμεσος με την οπτική επαφή.
Είναι σαν να τους λες "Είμαι ισάξιος θηρευτής και το ξέρω".
Πρέπει να υπερασπιστείς τη θέση σου.
Έχει πολλές γνώσεις για αυτά τα ζώα.
Εγώ κάποιες φορές επαναπαύομαι πίσω από την κάμερα.
Όταν κοιτάς μέσα από τον φακό, είναι σαν σωληνοειδής όραση.
Πρέπει να τον προσέχω.
Μου έμαθε πολλά.
Όλες τις συμπεριφορές.
Και πώς το κάνεις στρατηγικά για να είσαι ασφαλής.
Η Όσιαν το μετέτρεψε σε επιστήμη.
Σε μια σανίδα, ίσως να μη σε πλησιάσουν.
Αν κολυμπάς με κάποιον, επίσης.
Ελαχιστοποιείς το πιτσίλισμα,
οτιδήποτε μπορεί να τραβήξει την προσοχή.
Ο άνθρωπος χωριστά από τον καρχαρία δεν υπάρχει.
Ο κόσμος θέλει να κολυμπήσει, να σερφάρει και θα συναντήσει καρχαρίες.
Θέλω να είναι όλοι ασφαλείς. Ένα ατύχημα δεν βοηθάει τον σκοπό μου,
δεν βοηθάει την προστασία του καρχαρία, δεν βοηθάει τη φήμη ενός καρχαρία.
Νιώθω μια πολύ ισχυρή ηθική υποχρέωση
να βεβαιωθώ ότι οι άνθρωποι είναι ασφαλείς και ότι μαθαίνουν το πώς.
Ένα θέμα για τις επιθέσεις καρχαριών
είναι ότι σχεδόν σε όλες τις περιπτώσεις
το άτομο που δέχτηκε την επίθεση
δεν ήξερε ότι θα δεχτεί επίθεση.
Δεν είχε την ευκαιρία να λάβει μέτρα για να την αποφύγει.
Θεωρώ ότι το κάνει
πιο πολύ για το θέαμα παρά για την επιστήμη.
Αν είσαι επιστήμονας ή δεν είσαι επιστήμονας,
δεν έχει σημασία. Για μένα, αυτό που έχει σημασία
είναι ο χρόνος
που περνάς με αυτά τα ζώα.
Κατανοεί πολύ τη συμπεριφορά ενός καρχαρία
λόγω του χρόνου που πέρασε με αυτά τα ζώα.
Αλλά στην ερευνητική κοινότητα,
δεν χαίρει σεβασμού.
Ίσως κάποιοι πουν,
επειδή εκείνη επιτρέπει να φωτογραφηθεί
και να πει τις ιστορίες της,
ότι δεν κάνει κάτι τέτοιο ένας επιστήμονας.
Αλλά τι κάνει ένας επιστήμονας; Παρατηρεί προσεκτικά
και μοιράζεται το θέαμα.
ΛΕΙΠΕΙ Η ΕΓΚΟΠΗ ΣΥΝΑΝΤΑΤΑΙ ΜΕ ΚΩΠΗΠΟΔΑ
ΑΥΤΟ ΛΕΙΠΕΙ
Συλλέγουμε δεδομένα πεδίου εδώ και 15 χρόνια.
ΑΥΤΟ ΤΟ ΤΜΗΜΑ ΛΕΙΠΕΙ
ΔΕΝ ΦΑΙΝΕΤΑΙ ΠΙΑ ΟΥΛΕΣ ΑΠΟ ΒΕΝΤΟΥΖΕΣ
ΝΙΚΙ / ΒΑΣΙΛΙΣΣΑ ΝΙΚΙ
ΡΑΪΛΙ Ή ΚΟΑ ΑΡΣΕΝΙΚΟ
Έχουμε αναγνωρίσει 300 διαφορετικούς καρχαρίες.
ΛΕΙΠΕΙ ΑΚΡΗ ΠΤΕΡΥΓΙΟΥ ΙΑΣΗ ΟΥΛΗΣ
ΒΑΪΟΛΕΤ Ή ΠΟΥΑ (ΛΟΥΛΟΥΔΙ) ΘΗΛΥΚΟ
ΝΤΡΟΠΑΛΗ ΚΑΙ ΕΠΙΦΥΛΑΚΤΙΚΗ ΘΕΛΕΙ ΧΡΟΝΟ
ΧΑΜΗΛΟ ΕΠΙΠΕΔΟ ΠΕΡΙΕΡΓΕΙΑΣ
ΚΕΡΛΙ ΓΚΕΡΛ Ή ΚΟΥΙΠΟ (ΓΛΥΚΑ) ΘΗΛΥΚΟ
ΣΓΟΥΡΟ ΡΑΧΙΑΙΟ ΠΤΕΡΥΓΙΟ
ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΤΑΣΗ ΝΑ ΜΕ ΑΚΟΛΟΥΘΕΙ
Για μένα, είναι μοναδικοί…
ΓΚΑΝΤΟΡ ΘΗΛΥΚΟ
…ως οντότητες.
ΟΣΙΑΝ ΘΗΛΥΚΟ
Είναι τόσο σημαντικοί όσο κάθε άνθρωπος.
ΧΤΥΠΗΜΑ ΣΤΟ ΠΤΕΡΥΓΙΟ 3/4 ΠΑΝΩ
ΤΑΝΚ Ή ΑΛΙΛ (ΒΑΣΙΛΙΑΣ) ΘΗΛΥΚΟ
Με την Όσιαν αρχίσαμε να δουλεύουμε το 2006.
Μετά από περίπου πέντε χρόνια ήρθε η Ρόξι στη ζωή μας.
ΡΟΞΙ Ή ΝΑΝΙ (ΟΜΟΡΦΗ) ΘΗΛΥΚΟ
Την πρώτη φορά που την είδαμε,
είχε φρεσκοσπασμένο σαγόνι.
Ήταν πολύ άσχημα.
ΣΠΑΣΜΕΝΟ ΣΑΓΟΝΙ
Δεν ξέρω, ένιωθα τον πόνο της.
Το έβλεπα στον τρόπο που κολυμπούσε.
Θυμάμαι ότι τη βιντεοσκόπησα,
κι όλοι είπαν "Είναι τέρας. Είναι αηδιαστικά τρομακτική".
Δεν είναι αυτή το τέρας.
Τα τέρατα είναι οι άνθρωποι που της το έκαναν αυτό.
Φανταστείτε να έχετε σπασμένο σαγόνι.
Φανταστείτε πώς θα ήταν να προσπαθείτε να φάτε.
Οι καλύτερες πιθανότητες να τραφεί είναι
ψάρια που έχουν ήδη πιαστεί ή είναι ήδη νεκρά,
που συνήθως βρίσκονται σε αγκίστρι ή σε δίχτυ.
Έχει να παλέψει με πολλά.
Κι έχει και το ταμπελάκι εντοπισμού.
Μπλέκεται περισσότερο από κάθε άλλο ζώο
εξαιτίας της ταμπέλας.
Συχνά τους αφαιρούμε πετονιές κι άλλα πράγματα,
και μετά φεύγουν.
Αλλά με τη Ρόξι, μετά από τόσα χρόνια που της τα αφαιρούμε,
ξέρω ότι μας αναγνωρίζει.
Νιώθω πολλά γι' αυτήν προσωπικά.
Το 1999 έσπασα την πλάτη μου σε ένα ατύχημα αναρρίχησης.
Έσπασε το σχοινί, έπεσα από τα 15 μέτρα.
Όταν κάποιος σου λέει ότι δεν θα ξαναπερπατήσεις,
αλλάζουν όλα, σωστά;
Αξίζει να συνεχίσεις;
Περνάω πολύ χρόνο με τον Χουάν
και βλέπω πόσο πολύ πονάει η πλάτη του όλη την ώρα.
Και νιώθω ότι αυτοί οι δύο καταλαβαίνονται και συνδέονται σε άλλο επίπεδο,
γιατί κι οι δύο παλεύουν συνεχώς με τον πόνο.
Είναι πολύ όμορφο να τους βλέπω να αλληλεπιδρούν.
Πρέπει να κρατάμε τεντωμένο τον αγκώνα…
Νιώθω τόσο χαλαρός μερικές φορές,
που αφήνω το χέρι να λυγίσει.
Μου φαίνεται ακατανόητος ο τρόπος που φέρονται στα ζώα.
Εκείνη τη στιγμή καταλαβαίνεις
ότι δεν έχουν προστασία.
Δεν υπήρχαν νομικές συνέπειες αν σκότωνες έναν καρχαρία εδώ.
Σχεδόν 100 μικρά σφυροκέφαλων καρχαριών βρέθηκαν νεκρά στη Χαβάη.
Τα μικρά μάλλον πέθαναν όταν πιάστηκαν στα δίχτυα ενός ψαρά.
Δεν προστατεύονται από την άσκοπη θανάτωση.
Όπως την αλίευση καρχαριών.
Μπορείς να σκοτώσεις έναν καρχαρία σαν τη Ρόξι,
να του σπάσεις το σαγόνι, να τον βγάλεις έξω
απλώς για να φωτογραφηθείς.
Νιώθω…
Δεν είμαι πολύ καλή στο να περιγράφω
με λέξεις τα συναισθήματα.
Νιώθεις συντετριμμένος γι' αυτό.
Βασανίζονται.
Εκείνη την εποχή,
ο πληθυσμός των καρχαριών είχε μειωθεί
σε λιγότερο από 10% για τα περισσότερα μεγάλα είδη.
50 ΧΡΟΝΙΑ ΜΕΙΩΣΗΣ
ΕΞΑΦΑΝΙΣΗ
Όλοι οδεύουν στο χείλος της εξαφάνισης.
ΕΞΑΦΑΝΙΣΗ
Εντάξει. Πού είμαστε;
Εδώ.
Και πού θα πάμε;
Στην ψαραγορά.
Και όταν κατάλαβα ότι κυνηγούσαν τα πτερύγια των καρχαριών…
κι ότι αποδεκάτιζαν πληθυσμούς καρχαριών σε όλη τη Γη
για ένα άχρηστο μπολ σούπα,
άναψε μια φωτιά μέσα μου.
Καρχαρίας…
Χώρες σε όλο τον κόσμο τούς σκοτώνουν,
και μετά ξεχνιέται έτσι απλά.
Ξέρετε τι είδους καρχαρίας είναι; Είναι φαλαινοκαρχαρίας;
Ακόμα κι αν δεν ήταν βασικό είδος, σημαντικό για τα θαλάσσια οικοσυστήματα,
σκοτώνουν ένα ζώο για λιγότερο από το 2% του σώματός του…
Γιατί να το κάνει κανείς για μια σούπα;
Πού είναι το μεγαλύτερο πρόβλημα;
Το μεγαλύτερο πρόβλημα που είδα μπροστά μου ήταν
καρχαρίες που εξοντώνονται. Αυτό είναι το πρόβλημα.
Πώς μεταφέρεις αυτές τις πληροφορίες; Μέσα από εικόνες.
Θα χρησιμοποιήσω την εμφάνισή μου.
Θα εκτεθώ δημόσια για έναν σκοπό.
Ο κόσμος πρώτα κοιτάει και μετά ακούει.
ΤΙ ΓΛΥΚΑ!
Τραβάς την προσοχή.
Μετά μπορείς να περάσεις το καλό μήνυμα.
100 ΕΚΑΤΟΜΜΥΡΙΑ ΘΑΝΑΤΟΙ
Αυτός είναι ο στόχος μου.
Είναι σε μικρή κλίμακα. Είναι καθημερινό.
Με αυτές τις εικόνες, μπορείς να φτάσεις
σε πολύ περισσότερο κόσμο
από οτιδήποτε άλλο έχουμε κάνει.
ΓΑΛΗΝΙΟ ΜΕΡΟΣ!
Είναι ευκαιρία να φτάσει παντού.
ΣΩΣΤΕ ΤΟΥΣ ΣΚΟΤΩΝΟΥΝ 280.000 ΤΗ ΜΕΡΑ
ΜΗΝ ΤΟΥΣ ΦΟΒΑΣΤΕ. ΝΑ ΦΟΒΑΣΤΕ ΓΙΑ ΕΚΕΙΝΟΥΣ
S.O.S. ΣΩΣΤΕ ΤΟΥΣ ΚΑΡΧΑΡΙΕΣ!
ΠΟΤΕ ΞΑΝΑ
ΜΑΚΑΡΙ ΝΑ ΤΗ ΔΑΓΚΩΝΕ ΕΝΑΣ ΚΑΡΧΑΡΙΑΣ
Ως γυναίκα, δέχομαι άλλο επίπεδο προσοχής.
ΩΡΑΙΟ ΣΩΜΑ
Δέχομαι περισσότερη κριτική.
ΒΡΑΒΕΙΟ ΗΛΙΘΙΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΑΥΤΗΝ ΕΔΩ
Δεν θα συμφωνήσουν όλοι μαζί σου.
ΣΕ ΝΟΙΑΖΟΥΝ ΜΟΝΟ ΟΙ ΣΕΛΦΙ ΑΦΗΣΕ ΤΟΥΣ ΗΣΥΧΟΥΣ
Πολεμιστές με πλήκτρα, εκατομμύρια χιλιόμετρα μακριά.
ΔΕΝ ΘΑ ΕΙΣΑΙ ΠΑΝΤΑ ΤΥΧΕΡΗ
Ο κόσμος λέει "Θα πεθάνεις".
Λέω "Κι εγώ σου εύχομαι να ζήσεις πολύ".
ΘΗΡΕΥΤΕΣ, Η ΝΕΑ ΜΟΔΑ ΣΤΟ INSTAGRAM
ΔΕΙΧΝΕΙ ΤΟΝ ΚΩΛΟ ΤΗΣ
Σχολιάζουν την εμφάνισή μου ή την προσέγγισή μου στη διατήρηση.
Τους προκαλώ να πάνε καλύτερα.
ΠΑΙΖΕΙ ΜΕ ΤΗ ΦΩΤΙΑ
Οπότε, είναι αυτό που είναι.
Πρέπει να το δεχτώ, έτσι;
Τελικά, ξέραμε ότι έπρεπε να κάνουμε κάτι πιο ακραίο για να αφήσουν τις βλακείες.
Τα Σαγόνια του Καρχαρία.
Ο μεγαλύτερος φόβος που όλοι έχουν από τους καρχαρίες.
Είναι η εικόνα ενός λευκού καρχαρία.
Θέλαμε να βγάλουμε μια φωτογραφία,
να προσπαθήσουμε να δείξουμε σύνδεση μεταξύ ανθρώπου και λευκού καρχαρία,
το αντίθετο της ταινίας.
Οι λευκοί καρχαρίες περνούν κάθε χρόνο από τη Χαβάη,
αλλά τους βλέπεις πολύ σπάνια.
Σαν τον μονόκερο του ωκεανού.
Είναι σπάνιο να τους δεις,
πόσο μάλλον να βρεθείς στο νερό με κάποιον να κολυμπά προς εσένα.
Σε λίγα μέρη μπορούμε να βρούμε λευκούς
όπου μπορείς να βουτήξεις μαζί τους.
Όπως στη Γουαδαλούπη.
ΓΟΥΑΔΑΛΟΥΠΗ ΜΕΞΙΚΟ
Πρώτη φορά καταδύομαι με λευκούς.
Το δόλωμα και τα ψάρια πάνε προς αυτήν την κατεύθυνση.
Κι ο καρχαρίας πρέπει να έρθει από εκεί.
Και έρχεται από την πλώρη του σκάφους.
Με μάτια ανοιχτά, έχει οπτική επαφή με όλους.
Και μετά βουτάει.
Μετά έρχεται προς τα πάνω από τον βυθό με ταχύτητα.
Βλέπεις μια λευκή θαμπάδα.
Συνειδητοποίησα ότι αν ήθελαν να φάνε ανθρώπους,
δεν θα είχαμε καμία ελπίδα.
Οι καρχαρίες δεν θα δάγκωναν κάποιον. Θα τον εξαφάνιζαν.
Για πρώτη φορά στη ζωή μου,
αποφάσισα να αρχίσω να παρατηρώ
τη συμπεριφορά ενός συγκεκριμένου είδους καρχαρία
μέσα από ένα κλουβί.
Παρακολουθούσα πώς αλληλεπιδρούσαν μεταξύ τους,
έβλεπα τις συζητήσεις τους
και μάθαινα τη γλώσσα.
Υπάρχει μια νευρικότητα, αλλά είναι πιο πολύ ενθουσιασμός.
Έχεις την αίσθηση "Εντάξει, είμαι έτοιμη τώρα".
Μαθαίνω, παρακολουθώ,
παρατηρώ κλεισμένη εκεί μέσα.
Και περνάει κάποιος στο πλάι. Δεν τον είχα δει.
Ξέρω 100% τι θα συμβεί όταν βγω από το κλουβί;
Όχι.
Και μετά είδα έναν όμορφο καρχαρία.
Το πιο κυρίαρχο θηλυκό στην περιοχή.
Η περιέργειά της ως προς εμένα ήταν πολύ βαθιά.
Με κοιτάζει.
Ίσως δεν είναι ο σωστός τρόπος να το πω,
αλλά ήταν κάτι σαν πρόσκληση.
Κανείς δεν είχε αλληλεπιδράσει με λευκό καρχαρία
με αυτόν τον τρόπο πριν από εκείνη τη μέρα.
Ήταν τα αντι-Σαγόνια του Καρχαρία.
Το δώσαμε στην GoPro. Το δημοσίευσε στα πλαίσια της προστασίας.
GOPRO: Η ΟΣΙΑΝ ΡΑΜΣΙ ΚΑΙ ΕΝΑΣ ΛΕΥΚΟΣ ΚΑΡΧΑΡΙΑΣ
GOPRO, 11,2 ΕΚΑΤ. ΣΥΝΔΡΟΜΗΤΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ
Τότε άλλαξαν όλα.
-Όσιαν Ράμσεϊ. -Όσιαν Ράμσεϊ.
-Τη λένε Όσιαν; -Όσιαν.
Μια ατρόμητη γυναίκα που κολυμπάει με λευκούς καρχαρίες.
Αυτή η γυναίκα κολυμπά με έναν λευκό καρχαρία.
Όχι!
Είναι γιγάντιος καρχαρίας.
Δεν ξέρω πόσο άρεσε στον καρχαρία.
Οι λευκοί καρχαρίες είναι παρεξηγημένοι.
Όπως κάθε άνθρωπος, κολυμπά μαζί τους.
Αν παίζαμε To Tell the Truth αυτήν τη στιγμή,
ανάμεσα σε τρία άτομα,
κανείς δεν θα έλεγε ότι εσύ ήσουν αυτή που κολύμπησε με καρχαρία.
Η κοινότητα άρχισε να μεγαλώνει.
ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ, ΑΚΟΛΟΥΘΟΙ
Επίσης, υπήρξαν κάποιες επιχειρηματικές ευκαιρίες
να ευαισθητοποιήσουμε παθητικά.
Ήταν καλό για τους καρχαρίες.
Όλο και περισσότεροι άνθρωποι θέλουν να εξερευνήσουν
και να μάθουν για τους καρχαρίες.
Κι εμείς τους γνωρίζουμε τους καρχαρίες.
Μπείτε. Μείνετε πολύ κοντά στο σκάφος.
Και προστατεύουμε τον κόσμο.
Είναι υπέροχο να δίνεις σε κάποιον δύναμη με μια προσωπική εμπειρία.
Για να μπορούν να πουν
"Ήμουν με έναν καρχαρία, κι ήταν μια όμορφη εμπειρία".
Και για να εκτιμήσουν
τι πραγματικά είναι ένας καρχαρίας.
Αυτό θα τους εμπνεύσει να τους προστατεύσουν.
Το δύσκολο είναι η ισορροπία σε όλο αυτό.
Δηλαδή, πρέπει
να προστατεύσουμε αυτά τα ζώα.
Αλλά είδα
τι μπορεί να κάνει αυτό το ζώο σε έναν άνθρωπο.
ΒΟΡΕΙΑ ΑΚΤΗ ΧΑΒΑΗ 2015
Ο κόσμος είναι σε επιφυλακή σε δημοφιλές μέρος για σέρφινγκ στο Οάχου.
Ένας 25χρονος σέρφερ είναι σε κρίσιμη κατάσταση
μετά από επίθεση καρχαρία.
Ο Κόλιν Κουκ σέρφαρε στη Βόρεια Ακτή του Οάχου
όταν εμφανίστηκε ξαφνικά ο καρχαρίας.
Ήταν μια όμορφη μέρα.
ΚΟΛΙΝ ΚΟΥΚ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΗΣ ΣΑΝΙΔΩΝ ΣΕΡΦ
Η καθαρή θάλασσα σε καλούσε.
Ήμουν έξω για κάνα δυο ώρες.
Και θυμάμαι ότι σκέφτηκα να βρω ένα κύμα.
Και από το πουθενά,
θυμάμαι να με χτυπάει κάτι και να με τραβάει κάτω.
Άνοιξα τα μάτια μου κάτω από το νερό. Υπήρχε ένας μεγάλος καρχαρίας
κολλημένος στο πόδι μου.
Κατάφερα να ελευθερωθώ και να φτάσω στην επιφάνεια.
Αυτό το δάχτυλο έλειπε.
Αυτά τα τρία δάχτυλα κρέμονταν στο πλάι.
Σκέφτηκα "Αυτό ήταν. Καλά είμαι".
Μετά κοίταξα το πόδι μου, κι είχε εξαφανιστεί.
Και τότε σκέφτηκα πως θα πεθάνω.
Απλώς είχα την αίσθηση ότι έπρεπε να ήμουν εκεί.
Δεν ξέρω πόσα μπορούμε να πούμε γι' αυτό, παιδιά,
αλλά ο καρχαρίας δάγκωσε το πόδι του εδώ.
Και το λουρί ήταν στον αστράγαλο.
Λόγω της θέσης του δαγκώματος,
όταν ο Κόλιν ανέβηκε ξανά στη σανίδα του,
ο καρχαρίας τού ορμούσε από το λουρί όταν έφτασα κοντά του.
Κοίταξα πίσω κι άκουσα "Περίμενε, φίλε, έρχομαι να σε βοηθήσω".
Ο Κιόνι έτυχε να κωπηλατεί δίπλα σε σανίδα όρθιας κωπηλασίας.
Η Όσιαν κι ο Χουάν μού είχαν πει
"Ο καρχαρίας τίγρης έχει δύναμη όταν κινείται μπροστά.
Αλλά αν τον κάνεις να αστοχήσει,
τότε έχεις 10, 12 δευτερόλεπτα μέχρι να γυρίσει".
Τον χτύπησα όσο πιο δυνατά μπορούσα.
Προσπάθησα να τον σπρώξω στη στήλη νερού.
Μόλις τον χτύπησα και κατάλαβα ότι μας προσπέρασε το στόμα του,
πέταξα το κουπί κι έβαλα τον Κόλιν στην πλάτη μου.
Άρχισα να κωπηλατώ.
Δεν μου είχε μείνει καθόλου ζωή.
Ήταν δύσκολο να αναπνεύσω. Και…
Έλεγα στον Κιόνι τις τελευταίες μου ευχές.
Είπε "Φίλε, πες στη μαμά μου ότι την αγαπάω".
Δεθήκαμε πολύ από τότε που συνέβη.
Είναι μοναδικός ο δεσμός που έχουμε.
Είναι σαν ήρωας για μένα.
Έφτασε στην ακτή με τη βοήθεια ενός φίλου.
Ακρωτηριάστηκε το αριστερό του πόδι κι έχασε τμήματα από δύο δάχτυλα,
αλλά είναι ακόμα εδώ.
Ο Κιόνι Μπόουθορπ βραβεύτηκε με το Μετάλλιο Κάρνεγκι.
Δίνεται σε όσους ρισκάρουν τη ζωή τους σε εξαιρετικό βαθμό
για να σώσουν κάποιον άλλον.
Είναι μια τόσο υπέροχη ηρωική ιστορία,
που η καρδιά μου νιώθει συντετριμμένη.
Είναι μια τραγωδία.
Και το μόνο που μπορώ να κάνω
είναι να ψάξω να βρω το θετικό σε κάθε περίσταση.
Κι αυτό είναι το γεγονός ότι είναι σπάνιο.
Κάθε μέρα, καρχαρίες κολυμπούν δίπλα σε σέρφερ, κολυμβητές, δύτες.
Κι αν μας έβλεπαν ως φυσικό θήραμα…
θα συνέβαιναν συνεχώς τέτοια περιστατικά.
Ωστόσο, είναι πολύ σπάνιο.
Η δουλειά μου δεν είναι να προστατεύω ανθρώπους από καρχαρίες…
αλλά και να προστατεύω τους καρχαρίες από τους ανθρώπους.
Γνωρίζεις κάποιους καρχαρίες και δεν τους βλέπεις για κάνα δυο χρόνια.
Σκέφτεσαι "Μήπως έσπασε το σαγόνι τους ή τυλίχτηκαν σε δίχτυ;
Πιάστηκαν σε κάποια πετονιά;
Πέθαναν;"
Είχαμε καιρό να δούμε τη Ρόξι.
Είχε ένα σκοινί
που έφτανε στο στομάχι της με ένα αγκίστρι.
Δεν μπορούσα να το κόψω.
Όταν βάζαμε ένταση, βλέπαμε πόσο πονούσε.
Θεέ μου, ράγισε η καρδιά μου όταν το είδα.
Καταλάβαινες ότι ήταν πολύ αδύναμη.
Σκεφτόμουν
"Εντάξει, μάλλον δεν θα τα καταφέρει".
Πρέπει τουλάχιστον να την αποχαιρετήσω.
Φοβόμουν πολύ για τους καρχαρίες.
Είχα φτάσει να αγαπάω τον καθένα ξεχωριστά.
Ας κάνουμε κάτι για να τους σώσουμε.
ΠΟΤΕ ΞΑΝΑ. ΒΟΗΘΗΣΤΕ ΝΑ ΑΠΑΓΟΡΕΥΤΕΙ ΤΟ ΨΑΡΕΜΑ
Προσπαθήσαμε να περάσουμε έναν νόμο
για να αλλάξει η πολιτική,
για να προστατευτούν πλήρως
από αχρείαστες θανατώσεις στη Χαβάη.
Το επόμενο νομοσχέδιο είναι το HB1734
για την προστασία της θαλάσσιας ζωής.
Είναι μεγάλο.
ΠΟΛΙΤΕΙΑΚΟ ΚΑΠΙΤΩΛΙΟ ΤΗΣ ΧΑΒΑΗΣ ΧΟΝΟΛΟΥΛΟΥ 2016
-Μπορείτε να μιλήσετε στο μικρόφωνο; -Συγγνώμη. Με ακούτε;
#ΣΩΣΤΕ_ΤΟΥΣ
Αφήσαμε όλα τα υπόλοιπα στη ζωή μας.
Θα συνεχίσουμε με τη στρατηγική των μέσων κοινωνικής.
Δεν χρειάζομαι καν ύπνο. Ας το κάνουμε.
Ας προβληθεί στα ΜΜΕ όσο περισσότερο γίνεται.
Αλόχα, είμαι η Όσιαν Ράμσεϊ, θαλάσσια οικολόγος και επιστήμονας.
Οι καρχαρίες είναι σημαντικοί για την ισορροπία των οικοσυστημάτων.
Χρειάζονται κι αξίζουν προστασία.
Νομίζω ότι σκέφτεται σαν καρχαρίας. Και το λέω ως κομπλιμέντο.
Πάρτε θέση κι εκλέξτε τοπικούς ηγέτες
που θα θεσπίσουν νόμους για την προστασία των καρχαριών.
Γεια σας, παιδιά.
Ωθούμε την κοινότητα να βομβαρδίσει τους πολιτικούς.
Η θλιβερή πραγματικότητα
είναι ότι πάνω από 100 εκατ. καρχαρίες θανατώνονται κάθε χρόνο.
Γιατί θέλουν προστασία; Γιατί τους χρειαζόμαστε;
Αν τους βγάλουμε από τον ωκεανό, όλα καταρρέουν.
Το 70% του αέρα προέρχεται από τη θάλασσα.
Οι καρχαρίες συμβάλλουν στο υγιές θαλάσσιο οικοσύστημα.
Για να γίνει μια αλλαγή,
μέσα στον χρόνο που πρέπει να γίνει, πρέπει να συνεργαστούμε.
Πρέπει να δουλέψουμε σαν ομάδα.
Στο Νότιο Μάουι, υπήρξε μια σειρά επιθέσεων.
Το γεγονός ότι συμβαίνει κάποιες φορές
ίσως οφείλεται στην αύξηση των ανθρώπων που περνούν χρόνο στη θάλασσα.
Χουάν Όλιφαντ, προστατεύω καρχαρίες…
Δεν πήγαμε μόνο εγώ κι ο Χουάν.
Υπήρχε πολύς κόσμος από την κοινότητα.
Στο Πολιτειακό Καπιτώλιο της Χαβάης. Αίθουσα 312. Ελπίζω να τα καταφέρετε.
Είδη καρχαριών θα εξαφανιστούν χωρίς την προστασία μας.
Είχαμε περιστατικά με καρχαρίες κρεμασμένους σε πινακίδες,
κρεμασμένους από τον λαιμό.
Καταθέτουμε μια διαδικτυακή κατάθεση.
ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΩ ΚΑΡΧΑΡΙΕΣ & ΣΑΛΑΧΙΑ
Από όλες τις οργανώσεις με τις οποίες συνεργαζόμαστε.
ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΝΑ ΚΑΝΟΥΜΕ ΤΗ ΔΙΑΦΟΡΑ
Είναι ενεργή σε τόσες διαφορετικές πλατφόρμες.
Είναι δύσκολο να συμβαδίσω.
Δεν θα συμφωνήσουν όλοι μαζί σου.
Υπάρχει μεγάλος ανταγωνισμός μεταξύ καρχαριών και ψαράδων.
Κάποιοι ψαράδες ήταν αντίθετοι.
Δεν πιστεύω ότι το να πιάνεις και να σκοτώνεις καρχαρίες
είναι πρόβλημα στη Χαβάη.
Δεν ισχύει.
Προκαλεί μεγάλο χάος.
Έχουν γίνει κακόβουλοι φόνοι, πολύ σκόπιμες θανατώσεις.
-Είναι ή δεν είναι αυτοάμυνα; -Είναι συζητήσιμο.
Όχι. Θα μάθουμε από τη φύση.
Τι ακαδημαϊκές δημοσιεύσεις έχετε κάνει;
Όταν βλέπω την ιστοσελίδα σας, δείχνει εμπορική.
Υποτιμούν την Όσιαν
για τη σκληρότητα που έχει.
ΠΟΛΙΤΕΙΑ ΤΗΣ ΧΑΒΑΗΣ 1959
-Είμαστε αντίθετοι στο νομοσχέδιο. -Το υποστηρίζω πλήρως.
Είμαι κατά του νομοσχεδίου.
Ήρθα για να δώσω στους καρχαρίες πλήρη προστασία.
Κάναμε μεγάλη προσπάθεια.
Αλλά απέτυχε.
Τη μία χρονιά μετά την άλλη.
Τότε την έβλεπα στις πιο σκοτεινές της φάσεις.
Και είναι άλλος άνθρωπος.
Απλώς…
Αλλάζει η νοοτροπία της.
Γίνεται πιο αρνητική.
Δεν ξέρει πώς να σταματήσει.
Θα εξαντλήσει τον εαυτό της.
Απλώς ξέρω ότι παλεύει κάτι δύσκολο.
Δεν ανοίγεται ούτε σ' εμένα γι' αυτό, επειδή…
Δεν ξέρω γιατί.
Σίγουρα βίωσα μια μεγάλη κατάθλιψη.
Είναι παράξενο. Νιώθω άσχημα για την κατάθλιψη,
γιατί έχεις πολλές ευκαιρίες, συμβαίνουν πολλά πράγματα.
Και όλοι περνάνε ζόρια.
Ήθελα να νιώθω ότι είμαι εκεί εκείνες τις στιγμές μαζί της.
Δεν θα μπορούσα να το κάνω χωρίς εκείνον.
Είναι ίσως ο μόνος άνθρωπος που με καταλαβαίνει.
Όλα όσα έχουμε περάσει μαζί μας έχουν κάνει πιο δυνατούς.
Το 2019, κλείναμε τέσσερα χρόνια που παλεύαμε για να περάσει ο νόμος.
Η επόμενη προθεσμία για το νομοσχέδιο
θα ερχόταν στο τέλος της βδομάδας.
Και ξέραμε ότι πάλι θα απογοητευόμασταν
από τη στήριξη των πολιτικών.
Και μετά συνέβη.
ΓΟΥΑΪΚΙΚΙ, ΟΑΧΟΥ, ΧΑΒΑΗ 18 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2019
Ακούσαμε για μια φάλαινα
που ερχόταν στον ύφαλο του Γουαϊκίκι.
Ήταν μια νεκρή φάλαινα.
Αμέσως είπα…
Επειδή ένα κουφάρι φάλαινας θα προσελκύσει καρχαρίες.
Ήμασταν στο νερό. Παρατηρούσαμε τους καρχαρίες τίγρεις.
Και κάποια στιγμή, οι καρχαρίες τίγρεις εξαφανίστηκαν.
Και μετά επικράτησε ησυχία.
Αλλά ακούω μικρούς ήχους δελφινιών.
Και βλέπω κάποιες λάμψεις στα βαθιά.
Και μέσα από τα βαθιά…
έρχεται ένας τεράστιος
λευκός καρχαρίας.
Θεέ μου!
Είναι τεράστια, πάνω από έξι μέτρα.
Ο Χουάν μπόρεσε να πάει πολύ κοντά.
Την έβλεπες να προσπαθεί να καταπιεί κι άλλο κρέας φάλαινας.
Έβλεπες κομμάτια σάρκας της φάλαινας
να βγαίνουν από τα βράγχιά της.
Φαίνεται τόσο σουρεαλιστικό.
Δεν υπάρχουν λέξεις για να περιγράψω πώς ήταν εκείνη η εμπειρία.
Πάει κατευθείαν στο σκάφος.
Ακούγεται σαν μέταλλο με μέταλλο.
Συνειδητοποιείς πόσο παχύ είναι το δέρμα τους.
Φαινόταν πολύ πιο όμορφο απ' όσο φανταζόμουν.
Μ' αυτήν είναι ένα διαφορετικό συναίσθημα.
Δεν νιώθω την ανάγκη να αναπνεύσω.
Τα συναισθήματα και η σύνδεση που νιώθω
με πλημμυρίζουν.
Αυτό είμαι γεννημένη να κάνω.
Γι' αυτό είμαι ζωντανή.
Δεν είναι ταινία. Είναι πραγματικό.
Λευκός καρχαρίας έξι μέτρων.
Ο μεγαλύτερος λευκός καρχαρίας που έχει καταγραφεί στον κόσμο.
Και ο πιο ηλικιωμένος, 50 ετών.
Ο τεράστιος καρχαρίας εμφανίστηκε στις ακτές του Οάχου.
Η δύτρια Όσιαν Ράμσεϊ κολύμπησε μαζί της.
Ταξιδεύει μελετώντας τους καρχαρίες…
Η προσοχή που στράφηκε στη Χαβάη
λόγω των λευκών καρχαριών
ήταν τεράστια.
Το κάνει για να δείξει ότι δεν είναι όλοι οι καρχαρίες
θανάσιμοι για τον άνθρωπο.
Και τονίζει την ανάγκη προστασίας αυτών των ζώων.
-Πιστεύετε ότι κάνει καλά; -Όχι.
Υπήρχε διαμάχη. Έλεγαν "Δεν πρέπει να αγγίζεις έναν καρχαρία".
Δεν χρειάζεται να παρενοχλείς άγρια ζώα για να δείξεις ότι είναι ακίνδυνα.
Κοίτα, μην αγγίζεις.
Η διαμάχη ήταν καλή,
γιατί κράτησε το θέμα στις ειδήσεις περισσότερο.
Και κράτησε έναν καρχαρία στις ειδήσεις με την καλή έννοια.
Γιατί ο κόσμος έλεγε "Μην τους αγγίζεις".
Ο κόσμος νοιάζεται.
Από μέσα μου έλεγα "Ο κόσμος νοιάζεται για έναν καρχαρία".
Υπάρχει διένεξη για το πόσο πρέπει να πλησιάζεις έναν λευκό καρχαρία.
Δεν νομίζω ότι οι καρχαρίες νοιάζονται.
Δεν το θεωρώ παρενόχληση.
Δεν συμφωνώ.
Αλλά το καλό που ίσως κάνουν
για τον συνολικό πληθυσμό και την προστασία του καρχαρία…
Μπορεί να βγει κάτι καλό.
Σκοτώνουν 70 με 100 εκατομμύρια καρχαρίες κάθε χρόνο.
Θανατώνουν τόσα πολλά από αυτά τα όμορφα πλάσματα.
Είναι ανησυχητικό.
Η επίσκεψη του καρχαρία συμπίπτει με την πίεση
για ισχυρότερη νομοθεσία προστασίας αυτών των θαλάσσιων ζώων.
Εκείνη τη βδομάδα
θα προγραμματίζαμε το νομοσχέδιο για την προστασία καρχαριών.
Και είπα "Εντάξει, το 'χω. Πάμε".
ΚΑΠΙΤΩΛΙΟ ΧΟΝΟΛΟΥΛΟΥ 2019
Αυτή είναι η Ρόξι.
Αυτήν τη στιγμή κολυμπάει με ένα παράμαλλο στον λαιμό της.
Ήρθαν πολλοί για να τη συναντήσουν, να τη δουν, να την αγαπήσουν.
Με ρωτάνε συνέχεια "Είναι ζωντανή;"
Ειλικρινά, δεν μπορώ να πω.
Αυτά τα ζώα θα εξοριστούν από τον πλανήτη,
και δεν υπάρχει γυρισμός.
Κινδυνεύουν.
Έχουμε την καλύτερη ευκαιρία που θα μας δοθεί ποτέ.
Σταματήστε να σκοτώνετε καρχαρίες για να αρχίσει να θεραπεύεται ο ωκεανός.
Ευχαριστώ που ήρθατε.
Όπως βλέπετε, δεν έχουμε διενέξεις, οπότε…
Δεν είναι τυχαίο. Έχετε οργανωθεί
και έχετε προωθήσει το θέμα εδώ και καιρό, οπότε…
Αν είμαστε αρκετά ανοιχτοί
να δούμε τα πράγματα από πολλές οπτικές γωνίες,
έχουμε περισσότερες πιθανότητες να βρούμε την ισορροπία
και τη σύνδεση με τα υπόλοιπα πλάσματα αυτού του κόσμου.
Ο άνθρωπος πάντα εξαφάνιζε πράγματα όταν τα φοβόταν.
Μπαίνεις στο περιβάλλον τους.
Είναι και το περιβάλλον μας,
αλλά πώς θα συνυπάρξουμε; Αυτό είναι το πραγματικό μάθημα.
Καλά νέα!
Νομοσχέδιο 553,
ένα νομοσχέδιο για ένα θέσπισμα για την προστασία των καρχαριών.
Θεωρείται πλέον αδίκημα η σκόπιμη
και συνειδητή
αιχμαλωσία, παγίδευση ή θανάτωση ενός καρχαρία
σε κρατικά θαλάσσια ύδατα.
Και το Νομοσχέδιο 553 είναι πλέον νόμος στη Χαβάη.
Ο Νόμος 51.
Είναι πλέον παράνομο να σκοτώνεις καρχαρίες στη Χαβάη.
Το σημαντικότερο είναι ότι αυτός ο νόμος χρησιμοποιείται ήδη
και μπορεί να δοθεί σε άλλες πολιτείες.
Αν έστω και λίγοι μιλήσουν, τα πράγματα μπορούν να αλλάξουν.
Αυτή είναι η Ρόξι.
Θεέ μου, ναι!
Όταν γύρισε,
τα επίπεδα ενθουσιασμού και ευτυχίας ήταν…
"Είναι ζωντανή! Είναι εδώ. Τα πάει καλά".
Απίστευτο. Ναι, μωρό μου, τι κάνεις;
Λατρεύω τον καρχαρία.
Η Ρόξι.
Ενθουσιαστήκαμε πολύ που την είδαμε να φαίνεται τόσο υγιής.
Κάτι έγινε. Κάποιος τη βοήθησε.
Και ήταν σε άψογη φόρμα. Ήταν καταπληκτική.
Ανακουφίστηκα πολύ που την είδα να τα πηγαίνει τόσο καλά.
Τώρα που η Ρόξι, η Νίκι, η Καλίχι
και όλοι αυτοί οι καρχαρίες, που είναι σαν οικογένεια,
προστατεύονται επίσημα,
νιώθω πολύ χαρούμενη.
Η μαμά μου με βοήθησε να ασχοληθώ με την προστασία.
Τι μου έλεγε;
"Είσαι για περιορισμένο χρονικό διάστημα πάνω στον πλανήτη.
Κάν' τον καλύτερο απ' ό,τι τον βρήκες".
Πάντα αυτό έλεγε.
Και μου έμεινε.
Και είπα "Ναι, πρέπει να βρω το δικό μου. Τι μπορώ να κάνω
για να βελτιώσω τον πλανήτη που βρήκα;"
Για μένα, είναι ο ωκεανός κι οι καρχαρίες.
Σίγουρα, 100%. Ναι.
Ναι.
Αυτό μ' έκανε να βουρκώσω. Είμαι πολύ ευσυγκίνητος σήμερα.
Κάνει ζέστη. Έχει πολλή ζέστη εδώ μέσα.
Θα ήταν δύσκολο να μεγαλοποιήσω τη σημασία αυτού που κάνουν.
Αυτοί οι άνθρωποι αξίζουν να είναι
ήρωες για τα παιδιά σου.
Νομίζω ότι κάποιοι θέλουν την υπογραφή μου
γιατί νομίζουν ότι θα πεθάνω και ότι το βιβλίο θα αξίζει περισσότερο.
Κανείς δεν θα μάθαινε όσα έχω καταφέρει
χωρίς το απίστευτο ταλέντο του, τις ικανότητες και τα μάτια του.
Ο Κόλιν Κουκ επέζησε από επίθεση καρχαρία.
Σημαντικό Σαββατοκύριακο. Επέστρεψε στη θάλασσα.
Ωραία μέρα να είσαι εδώ. Με εμπνέει ο κόσμος.
Θέλω να γνωρίσω κι άλλους καρχαρίες, να εξερευνήσω τον όμορφο πλανήτη.
Αν και θέλω να το συνεχίσω,
ποτέ δεν ξέρεις πότε θα πεθάνεις.
Αλλά αν συμβεί από καρχαρία, θέλω να δηλώσω επισήμως
ότι εγώ βάζω τον εαυτό μου σ' αυτές τις ακραίες καταστάσεις.
Μην κατηγορήσετε τον καρχαρία.
Η ΧΑΒΑΗ ΕΙΝΑΙ Η ΠΡΩΤΗ ΠΟΛΙΤΕΙΑ ΤΩΝ ΗΠΑ
ΠΟΥ ΑΠΑΓΟΡΕΥΣΕ ΤΗ ΘΑΝΑΤΩΣΗ ΚΑΡΧΑΡΙΩΝ
ΠΑΓΚΟΣΜΙΩΣ, 100 ΕΚΑΤΟΜΜΥΡΙΑ ΚΑΡΧΑΡΙΕΣ
ΕΞΑΚΟΛΟΥΘΟΥΝ ΝΑ ΘΑΝΑΤΩΝΟΝΤΑΙ ΚΑΘΕ ΧΡΟΝΟ
ΑΦΙΕΡΩΜΕΝΟ ΣΤΟΥΣ ΓΟΝΕΙΣ ΤΟΥ ΧΟΥΑΝ, ΜΑΡΛΟΥ ΚΑΙ ΡΙΤΣΑΡΝΤ,
ΠΟΥ ΑΠΕΒΙΩΣΑΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΩΝ ΓΥΡΙΣΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΤΑΙΝΙΑΣ
Υποτιτλισμός: Γκέλη Τόγια