1
00:00:02,000 --> 00:00:07,000
Downloaded from
YTS.MX

2
00:00:08,000 --> 00:00:13,000
Official YIFY movies site:
YTS.MX

3
00:00:21,521 --> 00:00:25,734
WYBRZEŻE PÓŁNOCNE, O’AHU,
HAWAJE, ROK 2007

4
00:01:21,164 --> 00:01:25,085
Najpierw musiałam się nauczyć przetrwać,

5
00:01:25,168 --> 00:01:28,129
żeby w ogóle być z nimi w wodzie.

6
00:01:29,214 --> 00:01:31,841
Większość ludzi zaatakowanych przez rekina

7
00:01:31,925 --> 00:01:34,803
spieprzałaby na brzeg…

8
00:01:36,221 --> 00:01:37,472
Klips z tyłu.

9
00:01:37,555 --> 00:01:41,768
Ale ja zostałam w wodzie
po tym, jak ścigał mnie rekin,

10
00:01:41,851 --> 00:01:44,270
i obserwowałam ich naturalne zachowanie.

11
00:01:44,354 --> 00:01:46,564
Wtedy zaczęłam się uczyć

12
00:01:47,565 --> 00:01:48,942
języka rekinów.

13
00:01:50,360 --> 00:01:52,695
Wszyscy wiedzą, kim jest Ocean Ramsey.

14
00:01:52,779 --> 00:01:55,365
- Ocean Ramsey.
- Ocean Ramsey.

15
00:01:55,448 --> 00:01:56,950
Nieustraszona ryzykantka.

16
00:01:57,033 --> 00:01:59,577
Mówią o niej w telewizji na całym świecie.

17
00:01:59,661 --> 00:02:01,287
- To Ocean?
- Tak.

18
00:02:02,705 --> 00:02:04,749
Ale nikt nie zna jej historii.

19
00:02:05,834 --> 00:02:07,377
Chcę odkrywać,

20
00:02:07,460 --> 00:02:09,212
przekraczać granice.

21
00:02:11,089 --> 00:02:13,007
Jestem do tego stworzona.

22
00:02:21,558 --> 00:02:24,477
Emocje i odczuwana więź

23
00:02:25,186 --> 00:02:26,813
były niesamowite.

24
00:02:27,522 --> 00:02:29,190
Po to żyję.

25
00:02:35,488 --> 00:02:37,907
Nie jestem wariatką.

26
00:02:37,991 --> 00:02:40,660
Doskonale wiem, do czego są zdolne.

27
00:02:40,743 --> 00:02:44,122
Po prostu rekiny są moim powołaniem.

28
00:02:48,543 --> 00:02:51,588
Przełamuje bariery.
Coś może pójść nie tak.

29
00:02:51,671 --> 00:02:55,675
Uważa się, że to największy
żyjący żarłacz biały

30
00:02:55,758 --> 00:02:57,218
na świecie.

31
00:02:57,302 --> 00:03:00,263
Wchodzi do wody i pyta:

32
00:03:01,806 --> 00:03:03,349
„Dlaczego mam się bać?”.

33
00:03:03,433 --> 00:03:08,354
ZAKLINACZKA REKINÓW

34
00:03:19,824 --> 00:03:21,242
ZAKAZ PŁYWANIA

35
00:03:21,326 --> 00:03:22,535
SILNY PRĄD

36
00:03:38,426 --> 00:03:39,761
Dorastanie na Hawajach

37
00:03:40,553 --> 00:03:43,348
ukształtowało mnie jako człowieka.

38
00:03:44,933 --> 00:03:48,937
Wystarczyło spoglądać na ocean
w jego wszystkich barwach

39
00:03:50,438 --> 00:03:52,774
i czuć moc fal.

40
00:03:56,110 --> 00:03:58,738
Jako dziecko byłam dość nieśmiała.

41
00:03:58,821 --> 00:04:00,823
Bardzo małomówna.

42
00:04:04,160 --> 00:04:06,079
O wiele bardziej pociągał mnie

43
00:04:06,162 --> 00:04:09,499
kontakt ze zwierzętami na wolności

44
00:04:11,084 --> 00:04:16,339
niż z innymi ludźmi,
jeśli mam być szczera.

45
00:04:17,006 --> 00:04:18,549
Byłam małą dzikuską.

46
00:04:25,181 --> 00:04:26,432
Na łonie natury…

47
00:04:30,144 --> 00:04:33,273
czuję więź z czymś większym

48
00:04:33,356 --> 00:04:35,191
i doskonalszym ode mnie.

49
00:04:40,780 --> 00:04:44,951
Pierwszy raz
zobaczyłam rekina na własne oczy,

50
00:04:45,034 --> 00:04:46,953
gdy miałam sześć czy siedem lat.

51
00:04:54,877 --> 00:04:57,797
Ustawił się tuż pode mną.

52
00:05:04,679 --> 00:05:07,223
Pojawił się wybór.

53
00:05:07,307 --> 00:05:08,850
Mam za nim płynąć

54
00:05:09,684 --> 00:05:12,979
czy powinnam się go bać?

55
00:05:17,442 --> 00:05:19,527
Przez chwilę za nim płynęłam.

56
00:05:23,197 --> 00:05:28,328
Wspaniale jest przeżyć coś takiego
i poczuć tę wrodzoną fascynację.

57
00:05:33,333 --> 00:05:36,711
Nigdy mnie nie opuściła.

58
00:05:45,845 --> 00:05:49,182
Wśród rekinów najbardziej czuję, że żyję.

59
00:05:50,391 --> 00:05:54,354
To nie skok adrenaliny, a poczucie więzi.

60
00:05:56,189 --> 00:05:59,484
Nigdy tak bardzo nie czuję się sobą.

61
00:06:06,532 --> 00:06:10,620
Coś przyciąga mnie do rekinów.

62
00:06:11,621 --> 00:06:15,750
Pewnie dlatego, że właśnie dla nich żyję.

63
00:06:17,418 --> 00:06:19,170
One są moim celem.

64
00:06:38,898 --> 00:06:42,235
Miłość do fotografii
odkryłem dzięki surfingowi.

65
00:06:42,777 --> 00:06:48,199
W młodości myślałem,
że zostanę fotografem surferów.

66
00:06:48,282 --> 00:06:54,205
Niestety z czasem zrozumiałem,
że gdybym chciał się tym zajmować,

67
00:06:54,288 --> 00:06:57,333
musiałbym zrezygnować
z najlepszych dni na surfing,

68
00:06:57,417 --> 00:07:00,002
by robić w tym czasie zdjęcia.

69
00:07:00,086 --> 00:07:02,922
Wcześniej nie wziąłem tego pod uwagę.

70
00:07:04,715 --> 00:07:09,720
Jako surfer wychowany na Hawajach
przeraźliwie bałem się rekinów.

71
00:07:11,305 --> 00:07:13,433
Kiedy miałem siedem czy osiem lat,

72
00:07:14,225 --> 00:07:17,520
dochodziło do wielu ich ataków.

73
00:07:18,312 --> 00:07:21,065
Za chwilę — najnowszy atak rekinów.

74
00:07:21,149 --> 00:07:23,025
Rekin wypłynął spod deski.

75
00:07:23,109 --> 00:07:25,862
Ugryzł go dwa razy w ramię.

76
00:07:25,945 --> 00:07:28,614
Nie da się spokojnie surfować.

77
00:07:29,907 --> 00:07:32,452
Wszystkich opanował strach.

78
00:07:32,535 --> 00:07:34,370
Tak wyglądało całe dzieciństwo.

79
00:07:34,454 --> 00:07:37,165
Pod presją branży turystycznej

80
00:07:37,248 --> 00:07:41,210
Hawaje utworzyły grupę zadaniową
do walki z atakami rekinów.

81
00:07:41,294 --> 00:07:44,839
Podjęto kontrowersyjną decyzję
o zabijaniu rekinów.

82
00:07:46,632 --> 00:07:49,635
Uważałem, że dobry rekin to martwy rekin.

83
00:07:56,476 --> 00:07:58,769
Byłem w porcie Hale’iwa.

84
00:07:58,853 --> 00:08:01,939
Żarłacze tygrysie ułożono na podestach.

85
00:08:02,023 --> 00:08:05,526
Było ich kilkadziesiąt.
Oklaskiwaliśmy rybaków.

86
00:08:05,610 --> 00:08:07,153
Byłem jeszcze dzieckiem.

87
00:08:08,279 --> 00:08:10,114
Nie wiedziałem, co robię.

88
00:08:16,454 --> 00:08:18,748
To smutne, ale tak wyglądał mój świat,

89
00:08:19,790 --> 00:08:21,709
aż zanurkowałem z rekinem

90
00:08:21,792 --> 00:08:24,921
i było zupełnie inaczej,
niż się spodziewałem.

91
00:08:31,093 --> 00:08:34,847
Organizowaliśmy z kumplem wyprawy nurkowe

92
00:08:37,850 --> 00:08:40,478
i uczyliśmy ludzi o rekinach.

93
00:08:42,605 --> 00:08:45,983
Pomogliśmy rozkręcić
nurkowanie w klatkach.

94
00:08:50,613 --> 00:08:53,658
W tamtych czasach było to trudne,

95
00:08:54,408 --> 00:08:57,453
bo ludzie wciąż bardzo się bali.

96
00:08:57,537 --> 00:09:00,790
Znajomi przestali ze mną gadać,
bo polubiłem rekiny.

97
00:09:00,873 --> 00:09:03,918
Mówili, że sprowadzam do nas potwory,

98
00:09:04,001 --> 00:09:07,129
a ja na to: „Nie są potworami.
Były tu przed nami.

99
00:09:07,213 --> 00:09:09,590
Musimy nauczyć się współistnieć”.

100
00:09:09,674 --> 00:09:13,010
I właśnie to wszystko…

101
00:09:13,094 --> 00:09:16,764
przygotowało mnie na spotkanie z Ocean.

102
00:09:19,809 --> 00:09:22,562
Poznałem ją w 2006 roku.

103
00:09:24,897 --> 00:09:26,440
Uczyła nurkowania z butlą.

104
00:09:26,983 --> 00:09:29,569
Ja organizowałem obserwacje rekinów.

105
00:09:35,449 --> 00:09:39,787
Od razu powiedziała:
„Jeśli chcesz uzyskać certyfikat,

106
00:09:40,830 --> 00:09:44,458
musisz zobaczyć ze mną rekiny
w ich naturalnym środowisku.

107
00:09:45,334 --> 00:09:48,296
Chcę, żebyś wiedział, jakie są naprawdę”.

108
00:09:50,840 --> 00:09:55,303
Natychmiast pomyślałem,
że jest niesamowita.

109
00:09:58,806 --> 00:10:00,808
Kiedy się poznaliśmy,

110
00:10:00,891 --> 00:10:03,352
zakończyłam właśnie dwuletni związek

111
00:10:03,436 --> 00:10:05,229
i chciałam być sama.

112
00:10:09,817 --> 00:10:12,403
Myślałem, że się jej nie podobam,

113
00:10:12,486 --> 00:10:14,572
bo prawie się nie odzywała.

114
00:10:15,906 --> 00:10:18,409
Chciałam się skupić na rekinach.

115
00:10:19,827 --> 00:10:22,747
One były moim powołaniem.

116
00:10:25,625 --> 00:10:29,503
Na Hawajach występuje
ponad 30 gatunków rekinów.

117
00:10:32,089 --> 00:10:34,133
Większość odpływa.

118
00:10:37,345 --> 00:10:41,140
Rekiny tygrysie są inne.

119
00:10:44,769 --> 00:10:47,897
Na wierzchu są ciemniejsze
i mają piękne pasy.

120
00:10:52,276 --> 00:10:56,072
Zwykle nie przekraczają
długości pięciu metrów.

121
00:11:00,576 --> 00:11:03,788
Są bardzo ciekawskie, myślące i uważne.

122
00:11:10,711 --> 00:11:14,006
Zjedzą prawie wszystko.

123
00:11:18,427 --> 00:11:21,889
Przegryzą nawet żółwią skorupę czy kości.

124
00:11:21,972 --> 00:11:23,933
Ciało 60-letniej kobiety…

125
00:11:24,016 --> 00:11:25,643
Nie zauważyła rekina.

126
00:11:25,726 --> 00:11:29,563
Na krótko mogą rozwinąć
niezwykłą prędkość.

127
00:11:31,857 --> 00:11:32,817
Żarłacz tygrysi!

128
00:11:34,860 --> 00:11:37,655
Ludzie bardzo się ich boją.

129
00:11:42,159 --> 00:11:45,204
Ten strach wypływa z braku zrozumienia.

130
00:11:50,793 --> 00:11:54,505
Rekiny istnieją
od co najmniej 400 milionów lat.

131
00:11:55,089 --> 00:11:57,925
Sylvia należy do największych
obrońców oceanów.

132
00:11:58,008 --> 00:12:01,387
Stała się przez to znakomitością
świata podwodnego,

133
00:12:01,470 --> 00:12:03,139
zwaną Jej Głębokością.

134
00:12:03,222 --> 00:12:04,974
Możemy porozmawiać pod wodą?

135
00:12:05,057 --> 00:12:05,975
OCEANOGRAFKA

136
00:12:06,058 --> 00:12:10,646
Są kluczowym elementem
prawidłowego funkcjonowania oceanu.

137
00:12:10,730 --> 00:12:12,148
Nazywam się Kim Holland.

138
00:12:12,231 --> 00:12:15,359
Pracuję w Hawajskim Instytucie
Biologii Morskiej.

139
00:12:15,443 --> 00:12:19,071
Badania nad rekinami
zapoczątkowałem 40 lat temu.

140
00:12:19,155 --> 00:12:20,030
BIOLOG MORSKI

141
00:12:20,114 --> 00:12:23,075
Rekiny ewoluowały
do roli głównego drapieżnika.

142
00:12:23,159 --> 00:12:25,411
Jeśli się ich pozbędziemy,

143
00:12:25,494 --> 00:12:28,998
wpłynie to na całą resztę
łańcucha pokarmowego.

144
00:12:29,081 --> 00:12:32,001
Potrzebujemy zdrowego, żywego oceanu.

145
00:12:32,084 --> 00:12:34,712
Wszystkie elementy muszą działać,

146
00:12:34,795 --> 00:12:38,883
tak jak działały na długo
przed pojawieniem się człowieka.

147
00:12:38,966 --> 00:12:44,138
Jeśli zakłócimy ten ekosystem,
będzie źle, choć nie wiemy, jak bardzo.

148
00:12:44,722 --> 00:12:48,058
DR MAURICIO HOYOS
BADACZ REKINÓW

149
00:12:48,142 --> 00:12:52,396
Jednym z największych wrogów rekinów
jest ignorancja.

150
00:12:52,480 --> 00:12:55,232
Ludzie znają tylko jedną perspektywę.

151
00:12:56,233 --> 00:12:58,486
Nie mamy przeciwwagi.

152
00:12:58,569 --> 00:13:01,655
Nie rozumiemy, jak wygląda ich życie.

153
00:13:01,739 --> 00:13:06,327
Nie rozumiemy,
z czym zmagają się na co dzień.

154
00:13:06,410 --> 00:13:07,745
To wiele by zmieniło.

155
00:13:14,835 --> 00:13:21,383
Od razu zwróciłam uwagę na to,
jak Juan mówił o rekinach.

156
00:13:23,010 --> 00:13:26,055
Słyszałam w jego głosie pasję.

157
00:13:29,683 --> 00:13:31,644
Do tamtej chwili

158
00:13:31,727 --> 00:13:34,980
nie poznałam w swoim życiu nikogo,

159
00:13:36,273 --> 00:13:38,108
kto by tak mówił.

160
00:13:39,109 --> 00:13:40,653
Chwyciło mnie to za serce.

161
00:13:40,736 --> 00:13:41,904
Jestem gotowy.

162
00:13:44,031 --> 00:13:48,160
Zaczęliśmy codziennie razem nurkować.

163
00:13:51,372 --> 00:13:53,916
Jest jak piękne dzikie zwierzę…

164
00:13:56,460 --> 00:13:58,796
który próbuje żyć jak człowiek.

165
00:14:01,298 --> 00:14:02,925
Trudno za nią nadążyć.

166
00:14:06,720 --> 00:14:10,641
Podobało mi się, że Juan
bez przerwy miał ochotę nurkować.

167
00:14:10,724 --> 00:14:13,853
Był ogarnięty taką samą obsesją.

168
00:14:20,025 --> 00:14:23,445
Chciała wtedy oglądać rekiny.

169
00:14:24,238 --> 00:14:25,447
Ciągle.

170
00:14:28,242 --> 00:14:30,870
Stało się to niemal obsesją.

171
00:14:35,124 --> 00:14:36,709
Ale tu, na Hawajach,

172
00:14:36,792 --> 00:14:40,796
ludzie najbardziej boją się
żarłaczy tygrysich,

173
00:14:40,880 --> 00:14:45,342
bo są potężne i w okamgnieniu
mogą pozbawić człowieka życia.

174
00:14:55,269 --> 00:14:57,521
Ludzie pewnie nie wiedzą,

175
00:14:57,605 --> 00:15:01,525
ile wysiłku włożyliśmy
w wyodrębnienie obszarów,

176
00:15:01,609 --> 00:15:04,236
gdzie można je zobaczyć.

177
00:15:08,490 --> 00:15:11,160
Musieliśmy nurkować tysiące razy,

178
00:15:13,162 --> 00:15:15,539
sezon po sezonie,

179
00:15:16,790 --> 00:15:20,127
oznaczając miejsce występowania rekinów,

180
00:15:22,588 --> 00:15:23,964
ich gatunek

181
00:15:25,174 --> 00:15:26,550
i liczbę.

182
00:15:28,594 --> 00:15:31,055
Znajdowaliśmy ich coraz więcej,

183
00:15:34,975 --> 00:15:39,521
aż natknęliśmy się
na niemal idealne miejsce.

184
00:15:48,572 --> 00:15:52,117
Prawdopodobnie najbardziej
przyciągają je tam

185
00:15:52,201 --> 00:15:55,329
silne połączone prądy morskie.

186
00:15:58,666 --> 00:16:02,127
Prądy się tam spotykają

187
00:16:02,211 --> 00:16:04,630
z powodu ukształtowania dna morskiego,

188
00:16:04,713 --> 00:16:07,967
a także wybrzeża.

189
00:16:11,887 --> 00:16:15,057
WYBRZEŻE PÓŁNOCNE,O’AHU,
HAWAJE, ROK 2007

190
00:16:15,140 --> 00:16:19,395
Ludzie uważali, że klatka jest potrzebna,
bo rekiny są niebezpieczne.

191
00:16:20,354 --> 00:16:24,358
Ale zmian dokonują ci,
którzy próbują czegoś innego.

192
00:16:28,153 --> 00:16:30,489
Chcę pokazać światu, że to nie potwory.

193
00:16:30,572 --> 00:16:32,574
Udowodnię to.

194
00:16:52,720 --> 00:16:54,680
Będę szczery.

195
00:16:54,763 --> 00:16:58,183
Denerwowałem się, choć tego nie mówiłem.

196
00:16:58,267 --> 00:17:02,021
Czasami czułem się niekomfortowo.

197
00:17:02,104 --> 00:17:07,359
Ale w naszym związku
to Ocean jest osobniczką alfa.

198
00:17:07,443 --> 00:17:09,111
Nie przeszkadza mi to.

199
00:17:11,780 --> 00:17:13,449
To ona dowodziła.

200
00:17:14,491 --> 00:17:15,909
Ja tylko nagrywałem.

201
00:17:22,041 --> 00:17:25,586
Mają grubszą skórę, ostrzejsze zęby
i mogą dłużej pływać.

202
00:17:30,716 --> 00:17:33,052
Jak nie stracić czujności?

203
00:17:36,138 --> 00:17:38,348
Wszystko potoczyło się tak szybko.

204
00:17:39,892 --> 00:17:42,936
Znalazłam się przed paszczą rekina.

205
00:17:43,020 --> 00:17:45,606
Pomyślałam, że muszę przeżyć.

206
00:17:45,689 --> 00:17:48,650
Musiałam go zepchnąć.

207
00:18:02,247 --> 00:18:04,458
Choć zdawało się inaczej,

208
00:18:04,541 --> 00:18:07,503
zawsze kontrolowała sytuację.

209
00:18:14,510 --> 00:18:17,846
Im dłużej byłam pod wodą,

210
00:18:17,930 --> 00:18:21,934
tym bardziej traktowały mnie
jak kolejnego rekina.

211
00:18:24,603 --> 00:18:28,524
Ale co kilka minut
musiałam zaczerpnąć oddechu.

212
00:18:34,863 --> 00:18:37,825
Postanowiłam nauczyć się
dłużej go wstrzymywać,

213
00:18:38,659 --> 00:18:40,911
by spędzać z nimi więcej czasu.

214
00:18:47,417 --> 00:18:52,506
Jeśli chcesz pływać z rekinami,
freediving jest o wiele lepszy,

215
00:18:54,133 --> 00:18:57,761
bo stajesz się niemal morskim stworzeniem

216
00:18:57,845 --> 00:18:59,471
i zyskujesz zwinność.

217
00:19:03,976 --> 00:19:07,354
Freediving zawsze dobrze mi szedł,

218
00:19:08,188 --> 00:19:10,524
ale chciałam być w tym lepsza.

219
00:19:17,489 --> 00:19:19,700
Gdy pojawia się chęć oddychania

220
00:19:19,783 --> 00:19:22,995
i myśl, że musisz nabrać powietrza,

221
00:19:23,829 --> 00:19:26,290
możesz się tego oduczyć,

222
00:19:26,373 --> 00:19:30,419
powtarzając sobie, że wytrzymasz dłużej.

223
00:19:42,848 --> 00:19:47,311
Zmieniło to wręcz sposób,
w jaki mój mózg odczytuje ból.

224
00:20:03,827 --> 00:20:06,371
Stawiałam sobie coraz to nowsze wyzwania.

225
00:20:10,542 --> 00:20:14,463
To rekiny mnie do tego zmotywowały.

226
00:20:25,265 --> 00:20:28,310
Teraz wstrzymuję oddech
na ponad sześć i pół minuty.

227
00:20:34,775 --> 00:20:39,238
Później mogłam obserwować,
jak wchodzą ze sobą w interakcję.

228
00:20:39,321 --> 00:20:43,033
Zobaczyłam, jak wygląda
ich język i sposób komunikacji.

229
00:20:48,705 --> 00:20:51,541
Gdy byłam młodsza,
przeczytałam coś ciekawego.

230
00:20:54,378 --> 00:20:57,547
Ktoś obserwował pszczoły w ulu

231
00:20:59,925 --> 00:21:04,304
i zauważył, że komunikują się
poprzez rodzaj tańca.

232
00:21:06,974 --> 00:21:10,352
Ta myśl kiełkowała mi w głowie.

233
00:21:17,359 --> 00:21:19,319
Rekiny nie pływają bezładnie.

234
00:21:25,492 --> 00:21:27,911
Jest w tym wiele schematów.

235
00:21:40,674 --> 00:21:43,552
Wyznaczają hierarchię społeczną.

236
00:21:46,138 --> 00:21:48,307
Pływanie za rekinem lub na nim.

237
00:21:50,642 --> 00:21:52,602
Odcięcie drogi lub blokowanie.

238
00:21:56,315 --> 00:22:00,444
Najbardziej oczywiste
zdawało mi się pływanie równoległe.

239
00:22:02,904 --> 00:22:05,615
Dwa rekiny ustawiają się obok siebie

240
00:22:06,241 --> 00:22:07,826
i oceniają się nawzajem.

241
00:22:11,121 --> 00:22:13,290
Zazwyczaj to większy rekin

242
00:22:13,373 --> 00:22:15,917
będzie płynął wyżej.

243
00:22:20,589 --> 00:22:23,300
Czasami odwracają się

244
00:22:23,383 --> 00:22:25,761
w stronę mierzącego się z nimi rywala,

245
00:22:27,012 --> 00:22:28,930
jakby mówiły: „Nie rób tego”.

246
00:22:46,448 --> 00:22:48,867
Opuszczają płetwy piersiowe.

247
00:22:50,619 --> 00:22:52,871
To lekka groźba.

248
00:22:57,626 --> 00:23:01,630
Kiedy jestem spięta lub się denerwuję,

249
00:23:01,713 --> 00:23:05,801
wszystkie emocje widoczne są w ciele,

250
00:23:06,426 --> 00:23:09,054
w drobnych ruchach mięśni.

251
00:23:10,305 --> 00:23:13,141
Rekiny są tak rozwinięte, że to wyczuwają.

252
00:23:16,186 --> 00:23:18,230
Zdają się czytać nam w myślach.

253
00:23:21,358 --> 00:23:24,736
Jeśli jasno wyrazisz w głowie jakąś myśl,

254
00:23:24,820 --> 00:23:27,781
mięśnie ciała to odzwierciedlą.

255
00:23:30,742 --> 00:23:34,037
Zaczynasz patrzeć na świat jak rekin.

256
00:23:42,087 --> 00:23:46,007
To odkrycie otworzyło mi oczy.

257
00:23:58,019 --> 00:24:00,647
Dopiero jakiś czas później

258
00:24:00,730 --> 00:24:05,402
przyzwyczaiłam się
do rozpoznawania niektórych osobników.

259
00:24:16,163 --> 00:24:18,999
Nie wiedziałam jeszcze, że to Nikki.

260
00:24:19,082 --> 00:24:23,044
Nie byłyśmy po imieniu.
Ale rozpoznawałam ją.

261
00:24:25,297 --> 00:24:28,049
Pamiętałam jej blizny.

262
00:24:31,052 --> 00:24:33,555
„Pamiętasz mnie?”

263
00:24:34,639 --> 00:24:35,932
„To ty?”

264
00:24:38,393 --> 00:24:41,563
Zupełnie jakbym machała do koleżanki.

265
00:24:45,942 --> 00:24:50,530
Rekiny mają błonę migawkową
zwaną trzecią powieką.

266
00:24:50,614 --> 00:24:53,408
Zakrywa oko od dołu.

267
00:24:54,451 --> 00:24:56,453
Używają jej do ochrony.

268
00:24:59,498 --> 00:25:01,416
Lubię patrzeć, jak z tym walczą.

269
00:25:02,375 --> 00:25:05,086
Kiedy się zbliżają,
chcą mieć otwarte oczy.

270
00:25:05,170 --> 00:25:06,963
Chcą nas oglądać.

271
00:25:14,471 --> 00:25:17,974
Nikki podpływała, otwierała oczy

272
00:25:18,850 --> 00:25:20,852
i spoglądała na mnie.

273
00:25:23,647 --> 00:25:25,565
Jakby mówiła: „Widzę cię”.

274
00:25:31,112 --> 00:25:35,158
Uniesiona powieka oznacza zaufanie.

275
00:25:37,369 --> 00:25:39,496
Może wyciągnę rękę?

276
00:25:40,664 --> 00:25:44,000
Dostosuję się do jej zachowania.

277
00:25:44,709 --> 00:25:46,336
Nikki na to reagowała.

278
00:25:58,181 --> 00:26:00,850
Nie potrafię tego wyjaśnić.

279
00:26:00,934 --> 00:26:03,228
One się porozumiewają.

280
00:26:06,565 --> 00:26:10,485
W tej krótkiej chwili
tak wiele zostało powiedziane.

281
00:26:12,988 --> 00:26:14,739
Rekiny potrafią wyczuć

282
00:26:14,823 --> 00:26:18,326
ładunek elektryczny żywych organizmów.

283
00:26:18,910 --> 00:26:22,122
Nikki sprawdzała, kim jestem,

284
00:26:22,205 --> 00:26:25,375
w niedostępny dla nas sposób.

285
00:26:35,260 --> 00:26:38,096
Nie wszystko da się ubrać w liczby.

286
00:26:40,682 --> 00:26:43,351
Ale to nie znaczy, że się nie wydarzyło.

287
00:26:52,944 --> 00:26:56,448
Na tym etapie
miałem już mnóstwo świetnych zdjęć.

288
00:26:56,531 --> 00:26:58,533
Starałem się je publikować

289
00:27:00,035 --> 00:27:01,828
razem z naszym przesłaniem.

290
00:27:02,537 --> 00:27:03,538
11 KOMENTARZY

291
00:27:04,581 --> 00:27:07,208
Ale wciąż mówiono o potworach.

292
00:27:07,292 --> 00:27:10,086
#POTWÓR

293
00:27:10,920 --> 00:27:15,008
Musimy zmienić
sposób postrzegania rekinów.

294
00:27:16,217 --> 00:27:17,802
Wywrócić na drugą stronę.

295
00:27:34,736 --> 00:27:36,946
Zdjęcia z Ocean sprawiały,

296
00:27:38,031 --> 00:27:40,450
że ludzie zastanawiali się,

297
00:27:40,533 --> 00:27:42,619
dlaczego rekiny jej nie zjadają.

298
00:27:47,707 --> 00:27:48,667
JAK ONA TO ROBI?

299
00:27:48,750 --> 00:27:50,502
OBSERWUJĄCY

300
00:27:50,585 --> 00:27:52,295
Zrozumiałem wtedy,

301
00:27:52,379 --> 00:27:55,632
że to komunikacja człowieka z rekinami

302
00:27:55,715 --> 00:27:59,302
sprawi, że zaczną być inaczej postrzegane.

303
00:27:59,386 --> 00:28:00,428
PIĘKNE, DZIĘKUJĘ

304
00:28:00,470 --> 00:28:02,681
Może wcale nie są jak ze Szczęk.

305
00:28:07,143 --> 00:28:11,856
Od tamtej pory
nagrywałem każdą interakcję.

306
00:28:15,735 --> 00:28:18,154
To było moje codzienne zadanie.

307
00:28:22,117 --> 00:28:23,910
Pokazując się ludziom,

308
00:28:25,787 --> 00:28:28,164
wystawiasz się też na krytykę.

309
00:28:34,045 --> 00:28:37,757
Stresuje mnie sytuacja z Ocean Ramsey.

310
00:28:37,841 --> 00:28:39,217
W hawajskiej praktyce

311
00:28:39,300 --> 00:28:42,470
nie można się niczemu narzucać.

312
00:28:42,554 --> 00:28:44,305
Czekasz, aż samo przyjdzie.

313
00:28:45,890 --> 00:28:47,517
Ocean z tego słynie.

314
00:28:48,101 --> 00:28:51,563
Wszyscy związani z rekinami
wiedzą, kim jest i co robi.

315
00:28:51,646 --> 00:28:54,482
To raczej zdjęcia na Instagram.

316
00:28:54,566 --> 00:28:57,485
Ludzie je widzą i chcą wziąć w tym udział.

317
00:28:58,069 --> 00:28:59,863
Nie polecam.

318
00:28:59,946 --> 00:29:04,117
Ale ludzie i tak nas nie słuchają.
Możemy tylko pomóc po fakcie.

319
00:29:04,200 --> 00:29:07,370
Pokazywanie tego ludziom

320
00:29:08,163 --> 00:29:10,165
daje fałszywy przekaz.

321
00:29:10,248 --> 00:29:11,958
Teraz myślą, że też tak mogą.

322
00:29:12,041 --> 00:29:17,130
Jeśli rekin nawiąże z kimś więź,
to coś zupełnie innego.

323
00:29:17,213 --> 00:29:22,135
Chcę cię poznać, poczuć, zrozumieć.

324
00:29:22,218 --> 00:29:26,389
Jeśli z jakiegoś powodu
chcesz dotknąć tego zwierzęcia,

325
00:29:26,473 --> 00:29:29,768
musisz wiedzieć, w co się pakujesz.

326
00:29:30,602 --> 00:29:32,312
Po Ocean i Juanie

327
00:29:33,271 --> 00:29:35,315
widać, że rozumieją rekiny.

328
00:29:35,398 --> 00:29:36,232
RYBAK

329
00:29:36,316 --> 00:29:38,943
Nie ma wielu takich ludzi.

330
00:29:39,027 --> 00:29:42,363
Rozumieją je sercem i umysłem,
są z nimi sprzęgnięci.

331
00:29:42,447 --> 00:29:44,783
Z rekinami, ale i z oceanem.

332
00:29:44,866 --> 00:29:49,496
Patrząc na tę młodą kobietę
spokojnie pływającą z olbrzymami,

333
00:29:49,579 --> 00:29:54,959
widzimy rekiny jej oczami,
w zupełnie innym świetle.

334
00:29:55,043 --> 00:29:59,506
To doskonały sposób,
by zmienić to, jak są postrzegane.

335
00:29:59,589 --> 00:30:04,511
Ta para chce nam pokazać,
że nie musimy się ich bać.

336
00:30:04,594 --> 00:30:09,432
To ich najważniejszy przekaz.

337
00:30:09,516 --> 00:30:11,226
Wchodzi do wody i…

338
00:30:13,269 --> 00:30:16,773
pyta: „Dlaczego mam się bać?”.

339
00:30:16,856 --> 00:30:19,317
Zazwyczaj się udaje,

340
00:30:19,400 --> 00:30:21,361
ale nie zawsze.

341
00:30:29,702 --> 00:30:33,832
Granica jest cienka,
bo jak znaleźć złoty środek

342
00:30:33,915 --> 00:30:37,669
pomiędzy ich uczłowieczaniem,
pokazywaniem ich osobowości,

343
00:30:37,752 --> 00:30:40,630
niezwykłości, tego, że nie są potworami,

344
00:30:40,713 --> 00:30:45,051
a tym, że to drapieżniki szczytowe,
a nie szczeniaczki.

345
00:30:48,221 --> 00:30:49,931
Jeśli coś pójdzie nie tak,

346
00:30:50,682 --> 00:30:52,684
będziemy daleko od brzegu.

347
00:30:52,767 --> 00:30:54,894
Nikt nie musi o tym wiedzieć.

348
00:30:55,979 --> 00:30:57,647
Nie mamy dzieci.

349
00:30:57,730 --> 00:31:01,651
Nie ryzykujemy nic poza własnym życiem.

350
00:31:03,945 --> 00:31:07,198
Mogę odejść w każdej chwili.
Jak to się mówi?

351
00:31:07,282 --> 00:31:11,327
Nieważne lata życia,
a jak żyjesz w tych latach.

352
00:31:11,411 --> 00:31:13,621
A ja… Rany, Rekin.

353
00:31:13,705 --> 00:31:16,499
- Ten to potrafi zaczadzić.
- Zdecydowanie.

354
00:31:16,583 --> 00:31:20,795
Jakby sprawdzał, czy o nim pamiętamy.

355
00:31:22,505 --> 00:31:24,716
Oby nie skumał,

356
00:31:24,799 --> 00:31:28,052
że gdy tak robi, opuszczam szybę.

357
00:31:30,471 --> 00:31:34,726
- I to jest czas hawajski.
- Zgadza się.

358
00:31:34,809 --> 00:31:36,269
Wybaczcie spóźnienie.

359
00:31:37,312 --> 00:31:40,940
Super. Znów urosłyście.

360
00:31:41,024 --> 00:31:43,902
Patrzcie, co dla was mam.
Tatuaże z rekinami.

361
00:31:43,985 --> 00:31:45,403
Dziękujemy.

362
00:31:46,112 --> 00:31:48,239
Będziecie wytatuowane jak tata.

363
00:31:48,323 --> 00:31:54,787
Zróbmy sobie takie urocze
bransoletki z zębem rekina.

364
00:31:54,871 --> 00:31:58,249
Dlaczego rekinowi wypadły zęby?

365
00:31:58,333 --> 00:32:01,419
Mają szczęście, bo nie chodzą do dentysty.

366
00:32:01,502 --> 00:32:05,840
Gdy poznałem Ocean i Juana,
nagrywałem z nimi niewielki projekt.

367
00:32:05,924 --> 00:32:09,928
Po jednym wspólnym nurkowaniu
od razu się z nimi skontaktowałem.

368
00:32:10,011 --> 00:32:13,014
Powiedziałem, że chcę to powtórzyć.

369
00:32:17,852 --> 00:32:21,731
Gdy pływasz z wielkim rekinem,

370
00:32:23,566 --> 00:32:26,527
czujesz w tym energię,

371
00:32:26,611 --> 00:32:28,488
którą trudno opisać.

372
00:32:36,037 --> 00:32:39,374
Dociera do ciebie,
że pływasz ze zwierzęciem,

373
00:32:39,457 --> 00:32:43,378
które pojawiło się na Ziemi
jeszcze przed drzewami.

374
00:32:47,048 --> 00:32:49,133
Pływasz z dinozaurem.

375
00:33:00,186 --> 00:33:03,856
Ocean i Juan są doskonale przygotowani

376
00:33:03,940 --> 00:33:05,775
do tego, co robią.

377
00:33:07,485 --> 00:33:08,778
Żyją tym.

378
00:33:12,824 --> 00:33:17,161
To o wiele bardziej niebezpieczne,
jeśli się tym nie żyje.

379
00:33:27,338 --> 00:33:31,259
Szczerze powiem, że nadal zawsze się boję.

380
00:33:35,471 --> 00:33:37,557
Trzeba zachować spokój

381
00:33:38,141 --> 00:33:41,894
i być przy nich skutecznym drapieżnikiem.

382
00:33:42,895 --> 00:33:45,940
Tu nie ma miejsca na słabość.

383
00:33:49,027 --> 00:33:52,780
Ale gdy spotykam rekina,
nie znam jego przeszłości.

384
00:33:54,615 --> 00:33:57,493
Nie wiem, co przeżył z ludźmi.

385
00:33:58,578 --> 00:34:02,832
Na pewno wpłynie to
na ich interakcję ze mną.

386
00:34:06,544 --> 00:34:07,962
Jejku.

387
00:34:08,046 --> 00:34:10,173
Dobrze, Kalihi.

388
00:34:12,175 --> 00:34:13,426
Cześć, Kalihi.

389
00:34:14,135 --> 00:34:16,971
Jej imię oznacza po hawajsku krawędź.

390
00:34:19,640 --> 00:34:24,854
Pojawiła się jako młody,
bardzo silny rekin.

391
00:34:26,689 --> 00:34:29,817
Patrzyłam, jak od razu
do wszystkiego podpływa.

392
00:34:29,901 --> 00:34:31,986
Uderza, gryzie.

393
00:34:36,407 --> 00:34:39,327
Jest o wiele bardziej zaczepna
od pozostałych.

394
00:34:43,706 --> 00:34:44,791
Jest bardzo mądra.

395
00:34:49,170 --> 00:34:53,257
Zrobiła coś,
czego nigdy wcześniej nie widziałam.

396
00:34:54,467 --> 00:34:56,969
Podpływała do powierzchni i kąsała wodę…

397
00:35:02,934 --> 00:35:04,519
by powstały bąbelki.

398
00:35:05,728 --> 00:35:08,106
Zaciemniała widok.

399
00:35:10,608 --> 00:35:13,152
Często potrafi zaskoczyć.

400
00:35:15,571 --> 00:35:19,367
Próbowała się obracać,

401
00:35:20,952 --> 00:35:24,789
zupełnie jakby nauczyła się
moich sposobów.

402
00:35:26,624 --> 00:35:27,708
Nie wiem jak.

403
00:35:30,419 --> 00:35:34,507
Wiedziała, co robi.
Nie miałem zamiaru w to powątpiewać.

404
00:35:34,590 --> 00:35:37,051
Nawet przez moment.

405
00:35:38,261 --> 00:35:39,804
To nie gra komputerowa.

406
00:35:42,849 --> 00:35:43,891
Nie ma pauzy.

407
00:35:53,442 --> 00:35:55,153
Rzuciła wyzwanie Ocean.

408
00:36:05,621 --> 00:36:09,041
Zaakceptuj ryzyko,
zauważ je i działaj dalej.

409
00:36:20,219 --> 00:36:23,472
Rekiny przez cały czas czegoś mnie uczyły.

410
00:36:23,556 --> 00:36:25,975
Kształtowały moje ruchy w wodzie,

411
00:36:26,058 --> 00:36:28,436
tak jak ruchy innych zwierząt.

412
00:36:38,446 --> 00:36:42,617
Zbliżały się z różnych stron.

413
00:36:56,631 --> 00:37:00,509
Pokazywały mi,
że lubią korzystać z kamuflażu.

414
00:37:11,062 --> 00:37:14,357
Doświadczenia te nauczyły mnie,
jak zmienić kierunek,

415
00:37:15,316 --> 00:37:16,567
spychać je,

416
00:37:18,361 --> 00:37:19,946
usztywnić łokieć.

417
00:37:31,249 --> 00:37:33,376
Przypomina to piękny taniec.

418
00:37:34,460 --> 00:37:37,964
Jeśli chciała, by się zbliżyły,
opuszczała głowę

419
00:37:38,965 --> 00:37:40,383
i zwijała się w kłębek.

420
00:37:44,971 --> 00:37:48,140
Gdy potrzebujesz przestrzeni,
musisz się wyprostować.

421
00:37:50,101 --> 00:37:52,937
Nawiązać bezpośredni kontakt wzrokowy.

422
00:37:56,357 --> 00:38:00,444
Pokazać, że jesteś
takim samym drapieżnikiem.

423
00:38:04,156 --> 00:38:06,742
Kiedy trzeba, pokaż, że się nie ruszysz.

424
00:38:14,875 --> 00:38:19,130
Ma olbrzymią świadomość
i wiedzę o tych zwierzętach.

425
00:38:26,846 --> 00:38:31,058
Ja za kamerą spoczywam czasem na laurach.

426
00:38:33,477 --> 00:38:37,231
Obiektyw ogranicza pole widzenia.

427
00:38:40,151 --> 00:38:41,986
Muszę na niego uważać.

428
00:38:58,544 --> 00:39:00,421
Wiele mnie nauczyła.

429
00:39:03,090 --> 00:39:04,717
Ich zachowań,

430
00:39:04,800 --> 00:39:08,346
odpowiedniej taktyki,
by zadbać o bezpieczeństwo.

431
00:39:12,516 --> 00:39:16,187
Ocean zrobiła z tego niemal
dyscyplinę naukową.

432
00:39:37,041 --> 00:39:39,460
Rzadziej podpływają do longboardu.

433
00:39:39,543 --> 00:39:42,671
Podobnie, gdy pływasz z kimś.

434
00:39:42,755 --> 00:39:47,510
Jak najmniej pryskania wodą,
by nie zwracać na siebie uwagi.

435
00:39:48,928 --> 00:39:51,972
Nie da się oddzielić ludzi od rekinów.

436
00:39:52,056 --> 00:39:56,268
Kto chce pływać, surfować i nurkować,
natknie się na rekiny.

437
00:39:56,352 --> 00:40:00,314
Dbam o bezpieczeństwo,
bo wypadki mi nie pomogą.

438
00:40:00,398 --> 00:40:04,693
Szkodzą ochronie rekinów i ich reputacji.

439
00:40:04,777 --> 00:40:07,613
Czuję się zobowiązana do tego,

440
00:40:07,696 --> 00:40:12,159
by dbać o bezpieczeństwo ludzi
i uczyć ich, jak o siebie zadbać.

441
00:40:12,243 --> 00:40:17,456
Jeśli chodzi o ataki rekinów,
w niemal wszystkich przypadkach

442
00:40:17,540 --> 00:40:22,711
zaatakowana osoba się go nie spodziewała.

443
00:40:23,295 --> 00:40:27,675
Nie miała szansy na unik.

444
00:40:28,300 --> 00:40:33,597
Moim zdaniem jej działania
są raczej na pokaz niż w służbie nauki.

445
00:40:34,223 --> 00:40:37,309
Nieważne, czy jest naukowczynią, czy nie.

446
00:40:37,393 --> 00:40:40,354
To bez znaczenia, bo ważne jest to,

447
00:40:40,438 --> 00:40:46,402
ile czasu spędza z tymi zwierzętami.

448
00:40:46,485 --> 00:40:49,655
Doskonale rozumie zachowania rekinów,

449
00:40:49,738 --> 00:40:52,616
bo spędziła wśród nich mnóstwo czasu.

450
00:40:52,700 --> 00:40:55,077
Ale w środowisku naukowym

451
00:40:56,370 --> 00:40:57,997
nie cieszy się szacunkiem.

452
00:40:58,622 --> 00:41:00,249
Mogłoby się wydawać,

453
00:41:00,332 --> 00:41:03,836
że fotografowanie się

454
00:41:03,919 --> 00:41:06,046
i opowiadanie tych historii

455
00:41:06,130 --> 00:41:09,133
nie przystoi naukowcom.

456
00:41:09,216 --> 00:41:13,095
Ale co robi naukowiec? Uważnie obserwuje

457
00:41:13,179 --> 00:41:15,139
i dzieli się wnioskami.

458
00:41:16,348 --> 00:41:18,893
NACIĘCIE PÓŁKSIĘŻYCOWATE

459
00:41:20,102 --> 00:41:22,980
Od 15 lat zbieramy dane identyfikacyjne.

460
00:41:23,063 --> 00:41:24,231
BRAK TEJ CZĘŚCI

461
00:41:24,315 --> 00:41:26,442
JUŻ NIEWIDOCZNA
BARDZO DOMINUJĄCA

462
00:41:26,525 --> 00:41:28,360
KRÓLOWA NIKKI

463
00:41:30,446 --> 00:41:33,199
Zidentyfikowaliśmy 300 rekinów.

464
00:41:33,532 --> 00:41:35,409
GOJĄCA SIĘ BLIZNA

465
00:41:35,493 --> 00:41:37,244
VIOLET, PUA (KWIAT)
SAMICA

466
00:41:37,328 --> 00:41:39,497
NIEŚMIAŁA, OSTROŻNA
DŁUŻEJ SIĘ OSWAJA

467
00:41:39,580 --> 00:41:41,332
NIEZBYT CIEKAWSKA

468
00:41:41,415 --> 00:41:43,709
KRĘCIOŁKA
SAMICA ŻARŁACZA TYGRYSIEGO

469
00:41:43,792 --> 00:41:45,628
PODKRĘCONA PŁETWA GRZBIETOWA

470
00:41:45,711 --> 00:41:48,172
CZĘŚCIEJ ZBLIŻA SIĘ I MNIE ŚLEDZI

471
00:41:48,756 --> 00:41:51,133
Są dla mnie równie wyjątkowe

472
00:41:52,176 --> 00:41:53,928
i niepowtarzalne

473
00:41:54,970 --> 00:41:58,349
jak wszyscy ludzie.

474
00:41:58,432 --> 00:42:00,768
USZKODZENIE PŁETWY W 3/4 WYSOKOŚCI

475
00:42:00,851 --> 00:42:03,062
TANK
SAMICA ŻARŁACZA TYGRYSIEGO

476
00:42:03,771 --> 00:42:06,440
Zaczęliśmy współpracować w 2006 roku.

477
00:42:07,066 --> 00:42:10,361
Po pięciu latach
w naszym życiu pojawiła się Roxy.

478
00:42:10,444 --> 00:42:12,530
ROXY
SAMICA ŻARŁACZA TYGRYSIEGO

479
00:42:12,613 --> 00:42:14,532
Kiedy ją zobaczyliśmy,

480
00:42:14,615 --> 00:42:17,952
miała świeżo złamaną szczękę
i wyglądała okropnie.

481
00:42:18,035 --> 00:42:19,203
HAK W ZĘBACH?

482
00:42:19,787 --> 00:42:22,122
Aż czułem jej ból.

483
00:42:23,541 --> 00:42:26,126
Widziałem go w sposobie jej pływania.

484
00:42:27,336 --> 00:42:30,297
Pamiętam, że ją nagrałem,

485
00:42:30,381 --> 00:42:33,717
i wszyscy nazywali ją
obrzydliwym, strasznym potworem.

486
00:42:36,971 --> 00:42:39,265
To nie ona jest potworem.

487
00:42:39,348 --> 00:42:42,893
Potworami są ci, którzy jej to zrobili.

488
00:42:48,857 --> 00:42:51,819
Wyobraźcie sobie,
że ktoś łamie wam szczękę.

489
00:42:53,696 --> 00:42:57,283
Wyobraźcie sobie, że próbujecie coś zjeść.

490
00:43:02,913 --> 00:43:06,000
W kwestii pożywienia
może najczęściej liczyć

491
00:43:06,083 --> 00:43:09,753
na złapane lub martwe ryby,

492
00:43:09,837 --> 00:43:12,715
zazwyczaj na haczyku lub w sieci.

493
00:43:14,800 --> 00:43:16,385
To trudne zadanie.

494
00:43:16,468 --> 00:43:18,637
Do tego znacznik satelitarny…

495
00:43:20,514 --> 00:43:23,267
Zaplątuje się w sieci częściej od innych

496
00:43:23,350 --> 00:43:24,893
przez ten znacznik.

497
00:43:32,776 --> 00:43:35,779
Gdy oswobodzimy rekiny
z wędki i innych rzeczy,

498
00:43:36,447 --> 00:43:37,990
zwykle odpływają.

499
00:43:41,577 --> 00:43:45,122
Roxy, po tylu latach wyplątywania,

500
00:43:45,205 --> 00:43:47,541
zdecydowanie nas rozpoznaje.

501
00:43:52,921 --> 00:43:56,383
Wzbudza we mnie silne emocje.

502
00:43:59,553 --> 00:44:03,098
W 1999 roku złamałem kręgosłup
podczas wspinaczki.

503
00:44:05,809 --> 00:44:08,145
Lina pękła, spadłem z 15 metrów.

504
00:44:12,149 --> 00:44:15,194
Gdy słyszysz, że nie będziesz chodzić,

505
00:44:15,277 --> 00:44:18,197
wszystko się zmienia.

506
00:44:23,619 --> 00:44:25,579
Warto w ogóle żyć dalej?

507
00:44:31,919 --> 00:44:33,754
Wiele czasu spędzam z Juanem

508
00:44:33,837 --> 00:44:37,841
i widzę, że nieustannie
zmaga się z bólem kręgosłupa.

509
00:44:42,930 --> 00:44:47,726
Ta dwójka doskonale się rozumie
i tworzy głębszą więź,

510
00:44:47,810 --> 00:44:51,146
ponieważ oboje odczuwają ciągły ból.

511
00:44:53,524 --> 00:44:56,819
Pięknie jest obserwować ich interakcję.

512
00:44:59,363 --> 00:45:01,949
Mamy mieć sztywny łokieć,

513
00:45:10,124 --> 00:45:15,045
ale czasami tak się odprężam,
że zginam rękę.

514
00:45:57,629 --> 00:46:02,134
Zdumiewa mnie,
jak można traktować zwierzęta.

515
00:46:04,511 --> 00:46:06,680
Właśnie wtedy dotarło do mnie,

516
00:46:07,264 --> 00:46:09,099
że nie są objęte ochroną.

517
00:46:09,183 --> 00:46:13,479
Za zabicie rekina
nie groziły żadne konsekwencje.

518
00:46:19,401 --> 00:46:23,739
Na Hawajach znaleziono
niemal 100 martwych młodych rekinów.

519
00:46:23,822 --> 00:46:27,868
Zapewne zginęły po tym,
jak wpadły w sieć rybacką.

520
00:46:30,078 --> 00:46:32,581
Nie są chronione przed zbędnym zabijaniem.

521
00:46:36,668 --> 00:46:38,462
Weźmy polowanie na rekiny.

522
00:46:50,808 --> 00:46:53,977
Zabijanie rekina takiego jak Roxy.

523
00:46:54,061 --> 00:46:57,231
Łamie mu się szczękę i wyciąga na brzeg,

524
00:46:57,314 --> 00:46:59,316
żeby zrobić sobie z nim zdjęcie.

525
00:47:10,577 --> 00:47:12,037
Czuję…

526
00:47:16,250 --> 00:47:20,379
Kiepsko idzie mi ubieranie…

527
00:47:20,462 --> 00:47:22,673
emocji w słowa.

528
00:47:23,799 --> 00:47:28,554
Oczywiście serce mi wtedy krwawi.
To prawdziwe cierpienie.

529
00:47:33,058 --> 00:47:34,518
Na tamtym etapie

530
00:47:35,769 --> 00:47:41,316
populacja większości dużych gatunków
zmalała do niecałych 10%.

531
00:47:41,400 --> 00:47:42,734
50 LAT SPADKÓW

532
00:47:42,818 --> 00:47:44,278
WYGINIĘCIE

533
00:47:44,361 --> 00:47:47,698
Wszystkie znajdują się już
niemal na skraju wyginięcia.

534
00:47:47,781 --> 00:47:49,449
WYGINIĘCIE

535
00:47:49,533 --> 00:47:52,452
Dobrze, gdzie teraz jesteśmy?

536
00:47:52,536 --> 00:47:53,620
Tutaj.

537
00:47:54,454 --> 00:47:57,416
A dokąd pójdziemy…

538
00:47:58,417 --> 00:47:59,334
Na targ rybny.

539
00:48:01,086 --> 00:48:05,591
Kiedy zrozumiałam,
że wciąż odcina się rekinom płetwy…

540
00:48:08,510 --> 00:48:11,722
i że na całym świecie zabija się rekiny

541
00:48:11,805 --> 00:48:15,767
dla miski zupy,
coś się we mnie zagotowało.

542
00:48:21,023 --> 00:48:22,190
Rekin…

543
00:48:22,274 --> 00:48:24,443
Dzieje się to na całym świecie.

544
00:48:24,526 --> 00:48:27,362
Nikt tego nie widzi ani o tym nie myśli.

545
00:48:28,280 --> 00:48:31,867
Jaki to rekin? Wielorybi?

546
00:48:33,493 --> 00:48:38,749
Nawet gdyby nie były kluczowym gatunkiem
dla podwodnego ekosystemu,

547
00:48:38,832 --> 00:48:42,377
zabijanie zwierzęcia
dla mniej niż 2% jego ciała…

548
00:48:44,004 --> 00:48:46,965
Kto tak robi dla miski zupy?

549
00:48:51,428 --> 00:48:54,014
W czym jest największy problem?

550
00:48:54,097 --> 00:48:57,142
Miałem go przed oczami.

551
00:48:57,225 --> 00:49:00,270
Było nim zabijanie rekinów.
Tu mamy problem.

552
00:49:00,354 --> 00:49:03,857
Jak przekazać to innym? Poprzez obraz.

553
00:49:08,445 --> 00:49:10,113
Wykorzystam swój wygląd.

554
00:49:12,115 --> 00:49:14,785
Pokażę się dla dobra sprawy.

555
00:49:18,246 --> 00:49:21,041
Ludzie najpierw patrzą,
a później słuchają.

556
00:49:21,124 --> 00:49:21,959
ŚLICZNOTKA!

557
00:49:22,042 --> 00:49:23,377
Chcę ich zaintrygować.

558
00:49:26,421 --> 00:49:29,675
Wyjście z tym ważnym przekazem…

559
00:49:29,758 --> 00:49:30,759
100 MLN ROCZNIE

560
00:49:31,343 --> 00:49:33,637
to mój najważniejszy cel.

561
00:49:34,221 --> 00:49:36,974
To dzieje się codziennie, na małą skalę.

562
00:49:41,228 --> 00:49:43,939
Tymi zdjęciami możemy dotrzeć

563
00:49:44,022 --> 00:49:46,400
do większej liczby ludzi

564
00:49:46,483 --> 00:49:48,527
niż kiedykolwiek wcześniej.

565
00:49:50,278 --> 00:49:53,198
Wszyscy mogą nas usłyszeć.

566
00:49:58,620 --> 00:50:00,622
280 000 OFIAR DZIENNIE

567
00:50:05,502 --> 00:50:07,879
NIE BÓJ SIĘ REKINÓW
BÓJ SIĘ O NIE

568
00:50:07,963 --> 00:50:09,756
S.O.S. RATUJMY REKINY
PRĘDKO!

569
00:50:11,383 --> 00:50:12,426
NIGDY WIĘCEJ

570
00:50:15,971 --> 00:50:17,347
OBY KTÓRYŚ JĄ UGRYZŁ

571
00:50:17,431 --> 00:50:21,184
Jako kobieta bardziej przyciągnę uwagę

572
00:50:21,268 --> 00:50:23,770
i będę bardziej krytykowana.

573
00:50:23,854 --> 00:50:26,023
PRZYZNAJĘ JEJ TYTUŁ IDIOTKI DNIA

574
00:50:26,106 --> 00:50:28,108
Nie wszyscy się ze mną zgodzą.

575
00:50:28,191 --> 00:50:31,236
OBCHODZĄ CIĘ TYLKO SELFIE
DAJ IM JUŻ SPOKÓJ

576
00:50:31,319 --> 00:50:34,906
Nie brakuje internetowych pieniaczy
piszących z daleka.

577
00:50:34,990 --> 00:50:36,074
KIEDYŚ SIĘ NIE UDA

578
00:50:39,828 --> 00:50:41,621
„Umrzesz”, zapowiadają.

579
00:50:41,705 --> 00:50:44,374
„Dziękuję i też życzę cudownego dnia”.

580
00:50:44,458 --> 00:50:46,376
DRAPIEŻNIKI JAKO MODA Z INSTA

581
00:50:46,460 --> 00:50:47,586
POKAZUJE TYŁEK

582
00:50:47,669 --> 00:50:51,381
Ludzie piszą o moim wyglądzie
i podejściu do ekologii.

583
00:50:51,465 --> 00:50:53,216
Niech bardziej się postarają.

584
00:50:53,300 --> 00:50:54,843
IGRA Z OGNIEM
TO ZŁY POMYSŁ

585
00:50:54,926 --> 00:50:56,803
Ale tak już jest.

586
00:50:56,887 --> 00:50:58,972
Muszę się dostosować.

587
00:51:03,685 --> 00:51:08,565
Należało zrobić coś ekstremalnego,
by przebić się przez te brednie.

588
00:51:09,941 --> 00:51:11,068
Szczęki.

589
00:51:15,072 --> 00:51:21,203
Nasz największy strach przed rekinami
wiąże się zawsze z żarłaczem białym.

590
00:51:26,416 --> 00:51:29,836
Chcieliśmy zrobić mu zdjęcie,

591
00:51:29,920 --> 00:51:34,966
by pokazać więź
między człowiekiem a żarłaczem białym,

592
00:51:35,050 --> 00:51:36,676
w kontrze do Szczęk.

593
00:51:38,804 --> 00:51:42,808
Na Hawajach pojawiają się co roku,

594
00:51:42,891 --> 00:51:44,768
ale nieczęsto się je widuje.

595
00:51:47,020 --> 00:51:49,022
To jednorożce oceanu.

596
00:51:50,273 --> 00:51:51,983
Stanowią rzadki widok,

597
00:51:52,067 --> 00:51:55,821
nie mówiąc o tym, by do nas podpłynęły.

598
00:52:01,910 --> 00:52:04,996
Tylko w kilku miejscach
można się na nie natknąć

599
00:52:05,080 --> 00:52:07,082
i wspólnie zanurkować,

600
00:52:08,125 --> 00:52:09,292
w tym na Guadalupe.

601
00:52:16,299 --> 00:52:20,053
GUADALUPE, MEKSYK

602
00:52:29,229 --> 00:52:32,440
Pierwszy raz nurkowałem
z żarłaczami białymi.

603
00:52:33,608 --> 00:52:36,736
Przynęta i kawałki ryby płyną z nurtem

604
00:52:37,529 --> 00:52:40,240
i stamtąd powinien nadpłynąć rekin.

605
00:52:40,323 --> 00:52:42,951
Tymczasem podpłynął od dziobu.

606
00:52:44,327 --> 00:52:48,039
Miał otwarte oczy
i nawiązywał kontakt wzrokowy.

607
00:52:54,754 --> 00:52:56,464
Nagle zanurkował,

608
00:52:56,548 --> 00:52:59,593
a po chwili błyskawicznie się wynurzył.

609
00:52:59,676 --> 00:53:02,429
Był jak biała plama. Bum!

610
00:53:07,225 --> 00:53:11,521
Zrozumiałem wtedy, że gdyby chciały ludzi,

611
00:53:11,605 --> 00:53:13,315
nie mielibyśmy szans.

612
00:53:13,398 --> 00:53:17,360
Nie skończyłoby się na ugryzieniu.
Ludzie by znikali.

613
00:53:36,713 --> 00:53:38,965
Po raz pierwszy w życiu

614
00:53:39,049 --> 00:53:43,178
postanowiłam zacząć obserwować

615
00:53:43,261 --> 00:53:45,764
zachowania konkretnego gatunku

616
00:53:47,182 --> 00:53:48,808
z wnętrza klatki.

617
00:54:06,034 --> 00:54:09,246
Patrzyłam na ich interakcję,

618
00:54:10,664 --> 00:54:12,832
przyglądałam się rozmowom

619
00:54:13,792 --> 00:54:15,710
i uczyłam się ich języka.

620
00:54:33,603 --> 00:54:38,024
Towarzyszy temu pewna nerwowość,
ale też ekscytacja.

621
00:54:44,197 --> 00:54:48,618
Pojawia się myśl: „Dobrze, jestem gotowa”.

622
00:55:01,006 --> 00:55:06,303
Obserwowałam, uczyłam się,
po czym zauważałam nagle,

623
00:55:06,386 --> 00:55:09,556
że przegapiłam jednego rekina z boku.

624
00:55:13,643 --> 00:55:18,356
Czy wiem na pewno,
co wydarzy się poza klatką?

625
00:55:18,898 --> 00:55:19,816
Nie.

626
00:55:41,212 --> 00:55:43,465
Wtedy zobaczyłam pięknego rekina.

627
00:55:49,387 --> 00:55:52,015
Najbardziej dominującą samicę.

628
00:55:58,021 --> 00:56:02,150
Była mnie bardzo ciekawa.

629
00:56:08,198 --> 00:56:11,326
Patrzyła na mnie.

630
00:56:19,209 --> 00:56:24,297
Może źle to ujmę,
ale zdawało się, że to zaproszenie.

631
00:57:13,346 --> 00:57:18,643
Nikt wcześniej nie miał takiego kontaktu
z żarłaczem białym.

632
00:57:25,984 --> 00:57:28,278
To była nasza kontra do Szczęk.

633
00:57:37,620 --> 00:57:41,124
GoPro opublikowali to nagranie
w ramach kampanii.

634
00:57:41,207 --> 00:57:46,504
GOPRO: OCEAN RAMSEY I ŻARŁACZ BIAŁY

635
00:57:46,588 --> 00:57:49,424
LICZBA ODSŁON

636
00:57:50,425 --> 00:57:52,385
Wtedy wszystko się zmieniło.

637
00:57:52,469 --> 00:57:54,304
- Ocean Ramsey.
- Ocean Ramsey.

638
00:57:54,387 --> 00:57:56,181
- Ocean Ramsey.
- Ocean Ramsey.

639
00:57:56,264 --> 00:57:57,724
- To Ocean?
- Tak.

640
00:57:57,807 --> 00:58:01,519
Nieustraszona ryzykantka
pływa z żarłaczami białymi.

641
00:58:01,603 --> 00:58:04,272
Naprawdę pływa z żarłaczem białym.

642
00:58:04,355 --> 00:58:05,482
Nie!

643
00:58:05,565 --> 00:58:07,317
To olbrzymi rekin.

644
00:58:07,400 --> 00:58:09,444
Nie wiem, czy mu się podobało.

645
00:58:09,527 --> 00:58:12,071
Żarłacze białe mają krzywdzącą opinię,

646
00:58:12,155 --> 00:58:14,616
więc rozsądnie jest z nimi pływać.

647
00:58:14,699 --> 00:58:17,368
Gdyby to był program To Tell the Truth,

648
00:58:17,452 --> 00:58:20,455
nikt nie zgadłby, że to ty jesteś osobą,

649
00:58:20,538 --> 00:58:22,790
która pływała z żarłaczem.

650
00:58:25,210 --> 00:58:27,170
Społeczność się rozrastała.

651
00:58:28,755 --> 00:58:32,258
Pojawiły się też możliwości współpracy,

652
00:58:33,051 --> 00:58:35,678
by biernie zwiększać świadomość,

653
00:58:37,263 --> 00:58:39,182
co pomogło rekinom.

654
00:58:46,147 --> 00:58:48,066
Coraz więcej ludzi

655
00:58:48,149 --> 00:58:51,569
chciało poznawać zachowania rekinów.

656
00:58:51,653 --> 00:58:54,239
My ich z nimi zapoznajemy.

657
00:58:54,322 --> 00:58:57,242
Podejdźcie, ale trzymajcie się
blisko łodzi.

658
00:59:00,453 --> 00:59:02,413
Dbamy o ich bezpieczeństwo.

659
00:59:03,373 --> 00:59:08,253
Nic tak nie dodaje siły,
jak bezpośrednie doświadczenie.

660
00:59:08,336 --> 00:59:09,712
Teraz mogą powiedzieć,

661
00:59:09,796 --> 00:59:12,966
że znaleźli się w wodzie z rekinem
i było to piękne.

662
00:59:15,718 --> 00:59:21,057
Zrozumieli, czym naprawdę jest rekin,

663
00:59:21,140 --> 00:59:24,102
co sprawi, że będą chcieli je chronić.

664
00:59:28,731 --> 00:59:33,736
Największym wyzwaniem
jest znalezienie złotego środka.

665
00:59:33,820 --> 00:59:40,618
Oczywiście musimy chronić te zwierzęta.

666
00:59:49,460 --> 00:59:55,967
Ale widziałem,
co rekin potrafi zrobić człowiekowi.

667
00:59:56,676 --> 00:59:58,052
WYBRZEŻE PÓŁNOCNE, 2015

668
00:59:58,136 --> 01:00:02,223
Na popularny spot surfingowy na O’ahu
padł dziś blady strach.

669
01:00:02,307 --> 01:00:05,435
Tym razem 25-letni surfer
jest w stanie krytycznym

670
01:00:05,518 --> 01:00:07,103
po ataku rekina.

671
01:00:07,186 --> 01:00:09,856
Colin Cook surfował
przy Wybrzeżu Północnym,

672
01:00:09,939 --> 01:00:12,567
gdy nagle pojawił się rekin.

673
01:00:14,027 --> 01:00:15,903
To był piękny dzień.

674
01:00:16,404 --> 01:00:19,324
Przejrzysta woda wyglądała zachęcająco.

675
01:00:19,866 --> 01:00:22,535
Spędziłem tam już kilka godzin.

676
01:00:22,619 --> 01:00:27,165
Pomyślałem, że czas złapać jakąś falę.

677
01:00:27,248 --> 01:00:29,292
Pamiętam, że znienacka

678
01:00:29,375 --> 01:00:32,462
pod wodę wciągnęło mnie coś wielkiego.

679
01:00:32,545 --> 01:00:34,631
Otworzyłem oczy i zrozumiałem,

680
01:00:34,714 --> 01:00:38,468
że na nodze mam wielkiego rekina.

681
01:00:39,093 --> 01:00:42,263
Udało mi się wyzwolić
i wypłynąć na powierzchnię.

682
01:00:42,347 --> 01:00:44,307
Nie miałem czubka palca.

683
01:00:44,390 --> 01:00:46,643
Trzy pozostałe luźno zwisały.

684
01:00:46,726 --> 01:00:48,853
Ucieszyłem się, że nic mi nie jest.

685
01:00:48,936 --> 01:00:51,981
Wtedy zauważyłem, że nie mam nogi.

686
01:00:52,065 --> 01:00:55,735
Pomyślałem wtedy, że już po mnie.

687
01:00:57,612 --> 01:01:01,491
Czułem, że miałem się tam wtedy znaleźć.

688
01:01:03,826 --> 01:01:06,954
Nie wiem, na ile mogę to opisać,

689
01:01:07,038 --> 01:01:09,248
ale rekin ugryzł go tutaj,

690
01:01:10,625 --> 01:01:13,878
a smycz miał na kostce.

691
01:01:13,961 --> 01:01:16,214
Przez miejsce ugryzienia,

692
01:01:16,297 --> 01:01:18,800
gdy Colin wczołgał się na deskę,

693
01:01:18,883 --> 01:01:23,513
rekin rzucał nim na wszystkie strony,
gdy do niego dopłynąłem.

694
01:01:23,596 --> 01:01:27,392
Usłyszałem wtedy:
„Trzymaj się, płynę po ciebie”.

695
01:01:27,475 --> 01:01:31,104
Keoni przepływał akurat obok na desce SUP.

696
01:01:31,187 --> 01:01:32,814
Ocean i Juan mówili,

697
01:01:32,897 --> 01:01:37,110
że rekin posuwa się naprzód
z olbrzymią siłą,

698
01:01:37,193 --> 01:01:39,404
ale jeśli nie trafi,

699
01:01:39,487 --> 01:01:43,199
mam 10-12 sekund, zanim się obróci.

700
01:01:43,991 --> 01:01:46,327
Uderzyłem go z całej siły.

701
01:01:46,411 --> 01:01:49,122
Próbowałem zepchnąć w dół.

702
01:01:49,205 --> 01:01:53,167
Kiedy zobaczyłem,
że obok przesuwa się jego szczęka,

703
01:01:53,251 --> 01:01:56,421
pozbyłem się wiosła,
zarzuciłem sobie Colina na plecy

704
01:01:57,714 --> 01:01:59,257
i wiosłowałem rękami.

705
01:01:59,340 --> 01:02:02,427
Życie praktycznie ze mnie uleciało.

706
01:02:02,510 --> 01:02:05,096
Trudno mi było oddychać.

707
01:02:06,097 --> 01:02:08,808
Przekazywałem Keoniemu ostatnie życzenia.

708
01:02:09,517 --> 01:02:12,979
Chciał, bym powiedział jego mamie,
że ją kocha.

709
01:02:16,107 --> 01:02:19,235
Od tej pory jesteśmy przyjaciółmi.

710
01:02:19,777 --> 01:02:22,613
Łączy nas wyjątkowa więź.

711
01:02:24,365 --> 01:02:26,868
Keoni jest moim bohaterem.

712
01:02:26,951 --> 01:02:29,328
Cook dotarł do brzegu dzięki koledze.

713
01:02:29,412 --> 01:02:33,624
Amputowano mu lewą nogę.
Częściowo stracił też dwa palce.

714
01:02:33,708 --> 01:02:35,209
Ale przeżył.

715
01:02:35,293 --> 01:02:38,629
Keoni Bowthorpe otrzymał Medal Carnegiego,

716
01:02:38,713 --> 01:02:42,467
przyznawany tym, którzy ryzykowali życie,

717
01:02:42,550 --> 01:02:44,385
by kogoś uratować.

718
01:02:44,469 --> 01:02:47,638
To wspaniała opowieść o bohaterstwie.

719
01:02:47,722 --> 01:02:52,059
W sercu czuję ból.

720
01:02:53,060 --> 01:02:55,271
To po prostu tragedia.

721
01:02:55,354 --> 01:03:01,152
Mogę tylko szukać plusów
w każdej sytuacji.

722
01:03:01,235 --> 01:03:03,738
Tu jest nim rzadkość takich wypadków.

723
01:03:10,787 --> 01:03:15,208
Rekiny przepływają obok pływaków,
surferów i nurków każdego dnia.

724
01:03:24,550 --> 01:03:26,969
Gdyby widziały w nas ofiary…

725
01:03:30,515 --> 01:03:34,143
do takich zdarzeń
dochodziłoby bez przerwy.

726
01:03:38,898 --> 01:03:41,317
A jednak są rzadkością.

727
01:03:49,951 --> 01:03:53,955
Moim zadaniem jest nie tylko
ochrona ludzi przed rekinami…

728
01:03:56,123 --> 01:03:59,752
ale i rekinów przed ludźmi.

729
01:04:05,258 --> 01:04:09,178
Zdarza się, że poznaję jakieś osobniki,

730
01:04:09,262 --> 01:04:11,639
po czym nie widzę ich przez parę lat.

731
01:04:16,727 --> 01:04:20,731
Czy złapały się na haczyk?
Złamały szczękę? Zaplątały się w sieci?

732
01:04:20,815 --> 01:04:23,067
Oplątała je żyłka?

733
01:04:24,110 --> 01:04:25,528
Nie żyją?

734
01:04:28,322 --> 01:04:30,741
Dawno nie widzieliśmy Roxy.

735
01:04:38,291 --> 01:04:42,712
Z żołądka wychodziła jej lina z hakiem.

736
01:04:48,259 --> 01:04:50,177
Nie mogłam jej przeciąć,

737
01:04:50,261 --> 01:04:54,265
bo gdy naprężaliśmy linę,
Roxy miała ból w oczach.

738
01:04:56,183 --> 01:04:58,895
Serce pękało na ten widok.

739
01:05:02,440 --> 01:05:04,984
Widać było, że Roxy jest bardzo słaba.

740
01:05:19,040 --> 01:05:23,669
Myślałem wtedy,
że pewnie tego nie przeżyje.

741
01:05:31,010 --> 01:05:33,721
Przynajmniej mogłem się z nią pożegnać.

742
01:05:43,439 --> 01:05:47,109
Najbardziej bałam się o rekiny,

743
01:05:47,193 --> 01:05:51,906
gdy pokochałam każdego z osobna.

744
01:05:52,490 --> 01:05:55,034
Musiałam coś zrobić, żeby je ocalić.

745
01:05:55,117 --> 01:05:57,328
NIGDY WIĘCEJ
ZAKAŻMY POŁOWU REKINÓW

746
01:05:57,411 --> 01:05:59,956
Chcieliśmy wprowadzenia ustawy

747
01:06:01,374 --> 01:06:03,000
z nowymi zasadami,

748
01:06:04,210 --> 01:06:08,965
by w pełni chronić rekiny
przed nadmiarowym zabijaniem na Hawajach.

749
01:06:10,299 --> 01:06:13,094
Czas na projekt ustawy HB1734

750
01:06:13,719 --> 01:06:15,554
o ochronie organizmów morskich.

751
01:06:16,722 --> 01:06:17,974
Sporo tego.

752
01:06:20,559 --> 01:06:23,270
KAPITOL STANU HAWAJE,
HONOLULU, ROK 2016

753
01:06:28,818 --> 01:06:32,571
- Proszę mówić do mikrofonu.
- Przepraszam. Teraz mnie słychać?

754
01:06:35,157 --> 01:06:38,369
Rzuciliśmy wszystko,
czym się wtedy zajmowaliśmy.

755
01:06:38,452 --> 01:06:42,123
Nadal będziemy działać
w mediach społecznościowych.

756
01:06:43,332 --> 01:06:45,668
Nie muszę spać. Zróbmy to.

757
01:06:45,751 --> 01:06:49,046
Załatwmy sprawie jak największy rozgłos.

758
01:06:49,130 --> 01:06:53,092
Aloha. Nazywam się Ocean Ramsey
i jestem ekolożką morską.

759
01:06:53,175 --> 01:06:56,971
Rekiny są kluczowym elementem
zdrowego ekosystemu morskiego

760
01:06:57,054 --> 01:06:59,098
i zasługują na naszą ochronę.

761
01:06:59,181 --> 01:07:03,227
Ocean myśli jak rekin. To komplement.

762
01:07:03,310 --> 01:07:05,938
Sprzeciwiaj się połowom i głosuj na tych,

763
01:07:06,022 --> 01:07:08,441
którzy będą chronić rekiny.

764
01:07:09,191 --> 01:07:10,609
Cześć.

765
01:07:13,946 --> 01:07:17,908
Mobilizowałam ludzi
do wywierania nacisku na polityków.

766
01:07:17,992 --> 01:07:19,577
To smutne,

767
01:07:19,660 --> 01:07:24,165
ale co roku zabija się
ponad 100 milionów rekinów.

768
01:07:24,248 --> 01:07:26,834
Po co je chronić?
Do czego są nam potrzebne?

769
01:07:26,917 --> 01:07:29,920
Bez nich wszystko się rozpadnie.

770
01:07:30,004 --> 01:07:32,423
Z oceanu pochodzi 70% wdychanego tlenu.

771
01:07:32,506 --> 01:07:35,676
Rekiny są ważnym elementem
zdrowego ekosystemu.

772
01:07:37,136 --> 01:07:39,472
Aby wprowadzić zmiany

773
01:07:40,473 --> 01:07:41,766
w wymaganym czasie,

774
01:07:41,849 --> 01:07:44,977
musimy ze sobą współpracować.

775
01:07:45,895 --> 01:07:47,772
Stać się jedną drużyną.

776
01:07:48,981 --> 01:07:51,817
Na południu Maui
doszło do licznych ataków.

777
01:07:51,901 --> 01:07:55,071
Prawdopodobnie dochodzi do nich

778
01:07:55,154 --> 01:07:59,033
z powodu większej liczby ludzi w wodzie.

779
01:07:59,116 --> 01:08:01,368
Juan Oliphant, obrońca rekinów.

780
01:08:01,452 --> 01:08:03,287
To nie byłam tylko ja i Juan.

781
01:08:03,370 --> 01:08:06,082
Pomogło mnóstwo ludzi
z naszej społeczności.

782
01:08:06,665 --> 01:08:11,504
Kapitol Stanu Hawaje, sala 312.
Mam nadzieję, że będziecie.

783
01:08:13,339 --> 01:08:17,551
Bez naszej ochrony
wyginie wiele gatunków rekinów.

784
01:08:17,635 --> 01:08:22,139
Zdarzało się, że rekiny
wieszano na znakach drogowych

785
01:08:22,223 --> 01:08:23,891
za szyję.

786
01:08:24,391 --> 01:08:26,811
W sieci umieszczaliśmy świadectwa…

787
01:08:26,894 --> 01:08:28,813
WSPIERAM USTAWĘ HB1734

788
01:08:29,855 --> 01:08:32,858
…organizacji, z którymi współpracowaliśmy.

789
01:08:32,942 --> 01:08:34,985
MOŻEMY COŚ ZMIENIĆ
CHROŃCIE JE

790
01:08:35,069 --> 01:08:38,155
Wytrwale działa na wielu frontach.

791
01:08:39,657 --> 01:08:41,534
Trudno za nią nadążyć.

792
01:08:42,952 --> 01:08:44,870
Nie każdy się ze mną zgodzi.

793
01:08:45,538 --> 01:08:49,250
Trwa rywalizacja
pomiędzy rekinami a rybakami.

794
01:08:49,333 --> 01:08:51,919
Niektórzy rybacy się temu sprzeciwiali.

795
01:08:52,002 --> 01:08:57,383
Uważam, że zabijanie rekinów
nie jest poważnym problemem na Hawajach.

796
01:08:57,466 --> 01:08:58,425
To nieprawda.

797
01:08:58,509 --> 01:09:00,302
Wprowadzacie chaos.

798
01:09:00,386 --> 01:09:03,597
Zabijano je z rozmyślnym okrucieństwem.

799
01:09:03,681 --> 01:09:06,976
- Czy to samoobrona?
- Można polemizować.

800
01:09:07,059 --> 01:09:09,937
O nie. Uczmy się od matki natury.

801
01:09:10,020 --> 01:09:12,940
Opublikowała pani artykuły naukowe?

802
01:09:13,023 --> 01:09:15,943
Pani strona jest bardzo komercyjna.

803
01:09:16,026 --> 01:09:21,157
Nie docenili Ocean.
Zawsze była nieustępliwa.

804
01:09:21,240 --> 01:09:24,285
STAN HAWAJE, ROK 1959

805
01:09:24,368 --> 01:09:26,078
Sprzeciwiamy się tej ustawie.

806
01:09:26,162 --> 01:09:27,746
W pełni ją popieram.

807
01:09:27,830 --> 01:09:29,540
Jestem przeciwny.

808
01:09:29,623 --> 01:09:33,210
Chcę, by rekiny objęto pełną ochroną.

809
01:09:36,505 --> 01:09:38,632
Włożyliśmy w to mnóstwo wysiłku.

810
01:09:43,470 --> 01:09:44,972
Ale się nie udało.

811
01:09:53,564 --> 01:09:55,608
I tak rok po roku.

812
01:10:00,446 --> 01:10:04,909
Wtedy przeżywała najtrudniejsze chwile.

813
01:10:06,202 --> 01:10:07,912
Nie była sobą.

814
01:10:08,412 --> 01:10:14,585
Pojawiły się u niej
o wiele bardziej negatywne myśli.

815
01:10:17,171 --> 01:10:19,965
Nie potrafi przestać.

816
01:10:23,928 --> 01:10:26,722
Zaharuje się na śmierć.

817
01:10:31,602 --> 01:10:34,647
Wiem, że walczy z czymś trudnym.

818
01:10:40,694 --> 01:10:44,907
Nawet mnie się z tego nie zwierza, bo…

819
01:10:47,576 --> 01:10:48,786
Sam nie wiem.

820
01:11:33,914 --> 01:11:38,961
Przeżywałam wtedy poważną depresję.

821
01:11:39,044 --> 01:11:42,089
Co ciekawe,
miałam przez to wyrzuty sumienia,

822
01:11:42,172 --> 01:11:46,677
bo wiem, że życie
dało mi wiele możliwości.

823
01:11:47,469 --> 01:11:51,056
Każdy się z czymś zmaga.

824
01:12:09,366 --> 01:12:13,495
W tych chwilach chciałem przy niej być.

825
01:12:17,750 --> 01:12:20,044
Bez niego nie dałabym rady.

826
01:12:21,128 --> 01:12:24,548
Tylko on mnie rozumie.

827
01:12:31,055 --> 01:12:35,392
Dzięki naszym wspólnym przeżyciom
staliśmy się silniejsi.

828
01:12:43,817 --> 01:12:49,198
W 2019 roku minęły cztery lata
prób wprowadzenia ustawy.

829
01:12:52,034 --> 01:12:54,495
Kolejny termin głosowania

830
01:12:54,578 --> 01:12:56,997
wypadał pod koniec tygodnia.

831
01:12:58,624 --> 01:13:04,129
Wiedzieliśmy, że znów
brakuje nam wsparcia polityków.

832
01:13:08,050 --> 01:13:09,968
I wtedy to się stało.

833
01:13:11,678 --> 01:13:16,600
WAIKIKI, O’AHU, HAWAJE
18 STYCZNIA 2019

834
01:13:16,683 --> 01:13:22,356
Usłyszeliśmy, że w stronę rafy w Waikiki
płynie waleń.

835
01:13:25,442 --> 01:13:26,902
Był martwy.

836
01:13:29,613 --> 01:13:31,907
Wyczułam okazję.

837
01:13:31,990 --> 01:13:36,203
Zwłoki wieloryba przyciągną rekiny.

838
01:13:37,913 --> 01:13:41,875
Byliśmy w wodzie
i obserwowaliśmy żarłacze tygrysie.

839
01:13:46,964 --> 01:13:50,092
W pewnej chwili nagle zniknęły.

840
01:13:58,183 --> 01:14:00,310
Wszystko ucichło.

841
01:14:09,486 --> 01:14:13,073
Ale usłyszałam odgłosy delfinów.

842
01:14:13,740 --> 01:14:16,243
W wodzie coś się poruszało.

843
01:14:21,832 --> 01:14:23,792
I nagle z głębin…

844
01:14:26,211 --> 01:14:30,174
wynurzył się wielki żarłacz biały.

845
01:14:31,133 --> 01:14:32,718
O Boże!

846
01:15:03,916 --> 01:15:07,211
Olbrzymia samica miała ponad sześć metrów.

847
01:15:09,296 --> 01:15:12,424
Juanowi udało się podpłynąć bardzo blisko.

848
01:15:13,050 --> 01:15:17,471
Widać było, że rekin stara się zjeść
jak najwięcej mięsa wieloryba.

849
01:15:20,849 --> 01:15:23,810
Kawałki mięsa

850
01:15:23,894 --> 01:15:27,940
unosiły się wokół jego skrzeli.

851
01:15:38,825 --> 01:15:41,370
To był surrealistyczny widok.

852
01:15:43,789 --> 01:15:48,418
Nie mam słów, by opisać to przeżycie.

853
01:16:00,222 --> 01:16:02,140
Podpłynął do łodzi.

854
01:16:03,934 --> 01:16:05,978
Wydał metaliczny dźwięk.

855
01:16:06,061 --> 01:16:09,064
To dowód, że mają bardzo grubą skórę.

856
01:17:01,366 --> 01:17:06,288
Nawet sobie nie wyobrażałam,
jak piękny jest ten rekin.

857
01:17:24,556 --> 01:17:27,351
Poczułam coś wyjątkowego.

858
01:17:28,644 --> 01:17:31,188
Nie brakowało mi tchu.

859
01:17:33,565 --> 01:17:36,610
Emocje i odczuwana więź

860
01:17:37,319 --> 01:17:39,154
były niesamowite.

861
01:17:47,621 --> 01:17:49,623
Jestem do tego stworzona.

862
01:18:01,677 --> 01:18:03,679
Po to żyję.

863
01:18:13,271 --> 01:18:16,191
To nie film. To się dzieje naprawdę.

864
01:18:16,274 --> 01:18:17,984
Sześciometrowy żarłacz biały.

865
01:18:18,068 --> 01:18:22,030
Największy znany żarłacz biały na świecie.

866
01:18:22,114 --> 01:18:24,991
I najstarszy, bo ma 50 lat.

867
01:18:25,075 --> 01:18:28,704
Niespodziewanie pojawił się
w tym tygodniu u wybrzeży O’ahu.

868
01:18:28,787 --> 01:18:31,331
Nurkowała z nim Ocean Ramsey.

869
01:18:31,415 --> 01:18:33,709
Ramsey obserwuje rekiny…

870
01:18:33,792 --> 01:18:39,464
Fakt, że na Hawajach
występują żarłacze białe,

871
01:18:39,548 --> 01:18:40,966
odbił się głośnym echem.

872
01:18:41,049 --> 01:18:42,759
Robi to, by pokazać,

873
01:18:42,843 --> 01:18:46,012
że nie wszystkie rekiny
są zabójcze dla człowieka.

874
01:18:46,096 --> 01:18:49,766
Należy je chronić, a nie szkalować.

875
01:18:49,850 --> 01:18:52,769
- Może mieć rację?
- Nie.

876
01:18:52,853 --> 01:18:56,690
Pojawiły się opinie,
że rekinów nie wolno dotykać.

877
01:18:56,773 --> 01:19:01,111
Nie trzeba dręczyć zwierząt,
by pokazać, że nie są niebezpieczne.

878
01:19:01,194 --> 01:19:02,404
Wystarczy patrzeć.

879
01:19:07,576 --> 01:19:12,664
Kontrowersje się przydały,
bo temat dłużej był w mediach.

880
01:19:15,041 --> 01:19:19,755
Rekinom też przydała się reklama.

881
01:19:22,007 --> 01:19:25,677
Ludzie mówili, że nie wolno ich dotykać.

882
01:19:26,470 --> 01:19:27,888
Przejęli się.

883
01:19:30,348 --> 01:19:34,269
Cieszyłam się, że jednak im zależy.

884
01:19:37,731 --> 01:19:41,777
Nie ma zgody w kwestii podpływania
do żarłacza białego.

885
01:19:41,860 --> 01:19:44,321
Myślę, że rekiny się nie przejmują.

886
01:19:45,739 --> 01:19:47,449
To nie jest dręczenie.

887
01:19:47,532 --> 01:19:49,075
Nie zgadzam się z tym,

888
01:19:49,159 --> 01:19:51,578
ale oboje mogą się przysłużyć

889
01:19:51,661 --> 01:19:54,915
kwestii ochrony rekinów.

890
01:19:56,500 --> 01:19:58,835
Wyjdzie z tego coś dobrego.

891
01:19:58,919 --> 01:20:02,881
Ludzie zabijają
od 70 do 100 milionów rekinów rocznie.

892
01:20:02,964 --> 01:20:06,176
To przerażające, ile się ich zabija.

893
01:20:06,259 --> 01:20:07,427
Zatrważające.

894
01:20:07,511 --> 01:20:10,096
Rekin pojawił się podczas kampanii Ramsey

895
01:20:10,180 --> 01:20:14,142
na rzecz zwiększenia ochrony
tych wielkich stworzeń morskich.

896
01:20:15,393 --> 01:20:16,812
W tamtym tygodniu

897
01:20:16,895 --> 01:20:20,565
miało się odbyć głosowanie
nad ustawą o ochronie rekinów.

898
01:20:21,149 --> 01:20:25,862
Poczułam, że jestem gotowa
i możemy działać.

899
01:20:26,947 --> 01:20:28,657
KAPITOL STANU
HONOLULU 2019

900
01:20:28,740 --> 01:20:29,866
To Roxy.

901
01:20:29,950 --> 01:20:33,453
Aktualnie pływa z linką stalową w gardle.

902
01:20:33,537 --> 01:20:37,541
Wielu ludzi zdążyło ją poznać i pokochać.

903
01:20:37,624 --> 01:20:40,126
Teraz pytają w internecie, czy żyje.

904
01:20:40,210 --> 01:20:42,254
Sama nie wiem.

905
01:20:42,337 --> 01:20:45,423
Rekiny zostaną w końcu wyeliminowane

906
01:20:45,507 --> 01:20:47,634
i nie będzie odwrotu.

907
01:20:48,301 --> 01:20:49,553
To gra o wszystko.

908
01:20:49,636 --> 01:20:54,057
Nigdy nie będziemy mieli większych szans.

909
01:20:54,140 --> 01:20:58,520
Przestańcie zabijać rekiny.
Niech ocean zostanie uzdrowiony.

910
01:21:00,272 --> 01:21:02,399
Dziękuję wszystkim za obecność.

911
01:21:02,983 --> 01:21:06,194
Jak widać, sprzeciw jest niewielki.

912
01:21:06,278 --> 01:21:10,156
To dzięki waszym działaniom

913
01:21:10,240 --> 01:21:13,493
i długotrwałej kampanii.

914
01:21:13,577 --> 01:21:15,453
Otwórzmy się na to,

915
01:21:15,537 --> 01:21:19,457
by spojrzeć na ten temat
z różnych punktów widzenia,

916
01:21:19,541 --> 01:21:23,169
a mamy szansę odnaleźć równowagę

917
01:21:23,253 --> 01:21:27,924
i więź z innymi mieszkańcami Ziemi.

918
01:21:28,008 --> 01:21:32,220
Człowiek zawsze niszczy to, czego się boi.

919
01:21:32,304 --> 01:21:35,348
Wkraczamy w ich środowisko.

920
01:21:35,432 --> 01:21:37,100
Należy też do nas,

921
01:21:37,183 --> 01:21:40,604
ale musimy się nauczyć w nim współistnieć.

922
01:21:45,150 --> 01:21:46,568
Dobre wieści.

923
01:21:48,069 --> 01:21:50,530
Projekt ustawy HB553

924
01:21:50,614 --> 01:21:54,409
w sprawie ochrony rekinów.

925
01:21:54,492 --> 01:22:00,415
Niniejszym uznajemy za przestępstwo
świadome i celowe

926
01:22:00,498 --> 01:22:04,210
łowienie, łapanie i zabijanie rekinów

927
01:22:04,294 --> 01:22:06,671
w wodach stanowych.

928
01:22:08,465 --> 01:22:13,011
Projekt stanowi teraz ustawę nr 51.

929
01:22:23,021 --> 01:22:26,524
Zakazano zabijania rekinów na Hawajach.

930
01:22:30,236 --> 01:22:36,952
Co ważniejsze, ustawa już obowiązuje
i można ją wprowadzić w innych stanach.

931
01:22:38,370 --> 01:22:41,790
Wystarczy kilka osób, by coś zmienić.

932
01:22:52,842 --> 01:22:54,970
To Roxy.

933
01:22:56,012 --> 01:22:59,224
O rany, tak!

934
01:23:01,851 --> 01:23:03,228
Kiedy wróciła,

935
01:23:04,229 --> 01:23:06,815
nie posiadaliśmy się ze szczęścia.

936
01:23:06,898 --> 01:23:10,026
„Wróciła, cała i zdrowa!”

937
01:23:10,110 --> 01:23:14,155
Niewiarygodne. Co tam, złotko?

938
01:23:15,448 --> 01:23:16,783
Uwielbiam ją.

939
01:23:16,866 --> 01:23:19,285
Roxy.

940
01:23:36,177 --> 01:23:39,889
Cudownie było zobaczyć ją w formie.

941
01:23:43,977 --> 01:23:46,813
Coś się stało. Ktoś jej pomógł.

942
01:23:46,896 --> 01:23:51,401
Rozpierała ją energia. Była niesamowita.

943
01:23:55,030 --> 01:23:58,908
Poczułam ulgę,
gdy zobaczyłam, jak świetnie sobie radzi.

944
01:24:02,370 --> 01:24:04,748
Roxy, Nikki, Kalihi

945
01:24:04,831 --> 01:24:08,043
i wszystkie rekiny,
które stały się naszą rodziną,

946
01:24:08,126 --> 01:24:10,295
są teraz oficjalnie chronione.

947
01:24:10,378 --> 01:24:12,380
Bardzo mnie to cieszy.

948
01:24:21,097 --> 01:24:24,309
Zainteresowałem się ekologią dzięki mamie.

949
01:24:25,977 --> 01:24:26,936
Co mówiła?

950
01:24:27,020 --> 01:24:30,774
Że nasz czas na tej planecie
jest ograniczony,

951
01:24:30,857 --> 01:24:33,610
więc musimy zostawić ją w lepszym stanie.

952
01:24:33,693 --> 01:24:36,321
Tak mówiła. Utkwiło mi to w głowie.

953
01:24:36,404 --> 01:24:40,533
Musiałem się zastanowić, co mogę zrobić,

954
01:24:40,617 --> 01:24:43,203
żeby zostawić po sobie lepszą Ziemię.

955
01:24:43,286 --> 01:24:47,165
Cel odnalazłem w oceanie i rekinach.

956
01:24:47,248 --> 01:24:49,459
Tak, na sto procent.

957
01:24:50,627 --> 01:24:54,089
Tak. Wzruszyłem się.

958
01:24:54,172 --> 01:24:56,007
Tyle dziś emocji.

959
01:24:56,091 --> 01:24:58,843
To przez ten upał.

960
01:25:12,774 --> 01:25:17,445
Nie można lekceważyć
znaczenia ich działań.

961
01:25:18,738 --> 01:25:21,616
Z pewnością można znaleźć dzieciom

962
01:25:23,201 --> 01:25:24,828
gorszych bohaterów.

963
01:25:37,132 --> 01:25:40,051
Czasami myślę,
że ludzie chcą mój autograf,

964
01:25:40,135 --> 01:25:44,722
bo spodziewają się mojej śmierci
i wzrostu wartości książki.

965
01:26:00,071 --> 01:26:04,284
Nikt nie wiedziałby, ile osiągnęłam,

966
01:26:04,367 --> 01:26:08,913
gdyby nie jego niezwykły talent,
umiejętności i wspaniałe oko.

967
01:26:19,841 --> 01:26:22,343
Colin Cook przeżył atak rekina.

968
01:26:22,427 --> 01:26:25,346
W ten weekend wrócił do surfingu.

969
01:26:25,930 --> 01:26:29,100
To wspaniały dzień.
Cudownie wszystkich widzieć.

970
01:26:35,607 --> 01:26:39,944
Chcę poznać więcej rekinów
i odkrywać tę piękną planetę.

971
01:26:40,028 --> 01:26:42,238
Chętnie będę robić to dalej,

972
01:26:42,322 --> 01:26:44,908
ale nie wiem,
kiedy przyjdzie na mnie czas.

973
01:26:46,201 --> 01:26:49,704
Jeśli zginę w paszczy rekina,
chciałabym zaznaczyć,

974
01:26:49,787 --> 01:26:53,208
że sama szukam tych ekstremalnych przeżyć,

975
01:26:53,291 --> 01:26:55,585
więc nie obwiniajcie rekina.

976
01:27:00,590 --> 01:27:06,054
Hawaje to pierwszy amerykański stan,
w którym zakazano zabijania rekinów.

977
01:27:06,137 --> 01:27:12,143
Na świecie nadal zabija się
100 milionów rekinów rocznie.

978
01:27:22,237 --> 01:27:25,949
Z dedykacją dla rodziców Juana,
Marlu i Richarda Oliphantów,

979
01:27:26,032 --> 01:27:32,121
którzy odeszli, gdy powstawał ten film.

980
01:28:20,420 --> 01:28:23,423
Napisy: Agata Jakubiec