Downloaded from YTS.MX
Official YIFY movies site: YTS.MX
Và bây giờ, trực tiếp từ nhà hát Ed Sullivan ở Thành phố New York…
Quán quân American Idol là…
Tặng bạn ô tô!
Và bây giờ sẽ là người đàn ông, với nhiều người, là hiện thân của truyền hình.
Nếu Ed Sullivan không tồn tại thì Mỹ sẽ phải phát minh ra ông.
MỘT NGƯỜI ĐÀN ÔNG ĐÃ DÁM PHÁ BỎ CHÚNG.
Cảm ơn quý vị. Mong quý vị thích sô tối nay.
Xin hãy chào đón ông ấy đi ạ?
Ông Ed Sullivan.
Ed Sullivan!
Ed Sullivan, thưa quý vị!
Nếu phải chọn một người để đại diện cho chúng tôi thì đấy sẽ là Ed Sullivan.
Người có cú trỏ ngón vĩ đại nhất trong lịch sử truyền hình.
Một người đã trỏ ngón tay vào những ngôi sao lớn nhất trong ngành.
Ta nghĩ đến Ed Sullivan, sô vào loại nổi tiếng nhất lịch sử Mỹ.
Giờ thì, thưa quý vị, Elvis Presley!
Anh bao nhiêu tuổi hồi anh thấy nơi này, nhà hát Ed Sullivan?
Bảy tuổi. Nó đã ảnh hưởng rất lớn đến tôi.
Thưa quý vị, The Beatles!
The Beatles trên Ed Sullivan, người ta vẫn nhớ họ ở đâu,
đã có chuyện gì,
họ đã ngồi đâu, họ đã làm gì. Ông thì đã nghĩ gì?
Giờ còn ai như Sullivan không?
- Tôi lớn lên với Ed Sullivan. - Ed Sullivan luôn ở trong tâm trí tôi.
Xem The Ed Sullivan Show là xem một cuộc cách mạng văn hóa.
Vâng!
Thời kỳ đầu, truyền hình ra đời ngay sau đài phát thanh
nên thừa hưởng một số đặc điểm vào loại xấu nhất của nó.
GIỌNG ED SULLIVAN ĐƯỢC TÁI TẠO Ở MỘT SỐ PHÂN ĐOẠN NHẤT ĐỊNH CỦA PHIM NÀY.
NHỮNG CÂU NÓI CỦA ÔNG ĐƯỢC LẤY NGUYÊN VĂN TỪ HÀNG NGÀN CHUYÊN MỤC, BÀI VIẾT, THƯ TỪ
ÔNG VIẾT TRONG ĐỜI.
Hồi đấy, khi Ed Sullivan mới xuất hiện,
truyền hình đang… nó đang là một ngành hoàn toàn khác.
Đầu tiên là màn hình chỉ to bằng này. Nhé?
Mời thí sinh sau. Mời bạn vào đi ạ?
Và thấy nghệ sĩ da đen trên truyền hình là việc chưa phổ biến.
Có áp lực phải giữ truyền hình "trắng tinh".
Ta hầu như chỉ thấy những nhân vật như Amos và Andy.
NHÀ SÁNG LẬP MOTOWN RECORDS
Bạn biết đấy, họ là những nhân vật khôi hài vẽ mặt đen.
Cậu đang làm cái quái gì thế, Amos?
Anh ta bảo tôi "giữ máy" ạ.
Nhưng khi có Ed thì tất cả thay đổi.
Giờ ta sẽ bắt đầu sô này. Cùng lắng nghe Jackie Wilson nào!
Ông có nghĩ mình là người có tầm ảnh hưởng?
Theo nghĩa là có sức mạnh
để gây ảnh hưởng lên thái độ của người Mỹ ấy?
Ừ, tôi thấy tôi có ích.
Cũng như một bài xã luận trên báo gây được ảnh hưởng nhất định đến người ta.
Chắc chắn là trên truyền hình, anh làm được những việc nhất định,
nên theo tôi, về vấn đề người da đen,
chúng tôi là bên đầu tiên giới thiệu các nghệ sĩ da đen.
Thưa quý vị, sô sẽ mở màn với các bạn của chúng tôi.
Sự đa dạng về nghệ sĩ và cá nhân mà Ed Sullivan mang đến sô đấy
thật sự là khá
thách thức và khá khác biệt so với bất cứ trải nghiệm nào ta từng có.
Giờ sẽ là Louis "Satchmo" Armstrong!
Và vai trò của ông ấy trong việc xác định
ai sẽ là khách mời có thể nói là một hành động dũng cảm.
The Will Mastin Trio, cùng sự góp mặt của Sammy Davis Jr.
Tôi từng xem The Ed Sullivan Show rất thường xuyên.
Ai cũng xem Ed Sullivan. Nó giống như một sự kiện vậy.
"Sắp tối Chủ Nhật. Ta định làm gì?"
"Cả nhà định tụ tập quanh tivi để xem Ed Sullivan".
Vì đấy giống như một sự kiện đáng ăn mừng ở khu phố vậy.
Tưởng tượng đi, mười tuổi,
sống bằng trợ cấp, xem The Ed Sullivan Show
trong một nền văn hóa không có người da đen nào trên truyền hình.
Khi bạn lần đầu thấy một người trông giống bạn,
sự việc đó đại diện cho khả năng và hy vọng, theo đúng nghĩa đen.
- Ông cầm găng giúp tôi được không? - Sẵn lòng.
Chúng tôi luôn nghi ngờ việc người miền Nam sẽ tắt hết vô tuyến đi
nếu anh đưa một ngôi sao người da đen vào phòng khách nhà họ.
Hai, bốn, sáu, tám. Chúng tôi không muốn hòa nhập.
Vì người dân dưới phía Nam cực kỳ thù địch với người da đen.
Hoàn cảnh có thể ép buộc họ tiến hành biểu tình.
Nhưng những người đang riêng tư tại nhà riêng thì sẽ làm những gì họ nghĩ.
Bạn biết đấy, hồi đó, đất nước vẫn đang bị chia cắt.
CHỈ NGƯỜI DA TRẮNG ĐƯỢC VÀO
MONTGOMERY, ALABAMA
Tôi lên xe buýt về nhà, và khi đã ngồi xuống ghế trên xe buýt
thì tài xế yêu cầu tôi nhường ghế cho một người đàn ông da trắng.
Tôi thấy tôi đang không được đối xử như một con người.
Tôi đã từ chối.
Vấn nạn chủng tộc đang rất rõ ràng. Rất trực diện, bạn hiểu chứ?
Ai cũng biết lập trường của mình.
Nhưng rồi khi Ed Sullivan xuất hiện, ông ấy lại có vẻ chẳng sợ sệt gì.
Ông ấy có vẻ không cần biết người khác nghĩ gì.
CHỦ NHẬT NGÀY 22 THÁNG MƯỜI MỘT NĂM 1955
Rồi, thưa quý vị, như ta đều đã biết,
cứ khi nào một xu hướng âm nhạc mới trở nên thịnh hành
thì khu vực đầu tiên biết chuyện trước sẽ luôn là Harlem.
Mấy tuần trước tôi đến đó. Tôi thấy họ đứng đầy đường
quanh nhà hát Apollo của Frank Schiffman,
ai cũng cố được vào để xem Rhythm & Blues của Dr. Jive.
Nên giờ sẽ là Dr. Jive. Xin mời quý vị gặp DJ trẻ đến từ WWRL này.
Cảm ơn ạ.
Cảm ơn quý vị. Chúng tôi đem đến rất nhiều ngôi sao xuất chúng.
Để bắt đầu, tôi xin giới thiệu một ca sĩ folk-blues xuất sắc. Đây là Bo Diddley.
Tôi vẫn nhớ hồi tôi còn bé, có một câu riff…
Bo Diddley đấy. Ông ấy là người… Ông ấy phát minh ra đó.
Nó được pha trộn với thánh ca tôn giáo châu Phi.
Tôi vào gọi mấy anh em còn lại. Jerome chơi maraca và mấy người nữa ấy.
Sau cánh gà, có người bảo: "Cấm lắc lư".
"Tôi biết nhiều quá rồi. Không cấm được tôi đâu.
Có thể bắt tôi chơi chậm lại chứ không cấm được đâu".
Nhà đài sẽ dặn:
"Ta không được làm thế này thế nọ vì miền Nam không chấp nhận đâu",
nhưng Ed đã đẩy giới hạn tới mức tối đa.
Sau buổi biểu diễn gần nhất, nhiều quý vị tử tế đã gửi thư hỏi:
Chuyện có từ đâu, chúng tôi bắt đầu có cơ hội từ bao giờ?
Vâng, là từ sân khấu này đây, và chúng tôi muốn kể lại.
Ta quay lại giai đoạn đầu trong đời Ed Sullivan được chứ?
Với một đứa bé đến từ một thị trấn nhỏ, đời tôi đã diễn ra ngoài sức tưởng tượng.
Tôi không hề đặc biệt. Chỉ đặc biệt may mắn thôi.
Toni, để những ai chưa từng gặp cháu biết, cháu mấy tuổi rồi?
Cháu 11 tuổi ạ.
- Cháu quê ở California à? - Dạ.
Cháu từng mơ thấy một tiệm kẹo, giờ đã được ăn đủ kẹo hả?
Vâng.
Vậy chắc là cháu đủ vui để hát thêm một bài rồi nhỉ.
- Vâng. - Cháu muốn hát bài gì?
- "Swing Low, Sweet Chariot" ạ. - Ta nghe "Swing Low, Sweet Chariot" nhé?
Cháu ra kia lấy mi-crô đi.
HARLEM, THÀNH PHỐ NEW YORK NGÀY 28 THÁNG 9 NĂM 1901
Tôi sinh ra ở Harlem, hồi đấy là khu vực của dân Ireland và dân Do Thái.
Tôi là một trong hai anh em sinh đôi, nhưng Dan anh tôi mất hồi mới hai tuổi.
Nhà chúng tôi nghèo lắm,
nhưng chúng tôi có truyền thống kiêu hãnh và tự lực vững vàng.
Từ những ký ức đầu tiên còn nhớ được,
tôi đã luôn muốn viết lách.
Cái thú vị ở Ed là lúc đầu, ông ấy khởi nghiệp là một chủ mục.
Hoặc có thể gọi là một ký giả.
Đó là tiền đề để ông ấy làm chủ một chuyên mục rất có tiếng nói.
Sau đó tôi sang làm biên tập viên thể thao.
Các nhà báo thể thao thường trở nên cực kỳ giỏi phản biện và tinh ý.
Họ có thể cho anh biết điều gì giúp một cầu thủ bóng chày hòa nhập tốt.
Vậy là thể thao đã đi theo ông suốt đời, là tình đầu của ông ạ.
Hồi chúng tôi chơi bóng chày ở Trung học Port Chester,
ở giải có nhiều người da đen
và có vài cậu đã nói thẳng luôn là họ sẽ không đấu với một người da đen.
Tôi luôn cực kỳ phẫn nộ với họ vì dân Ireland đã phải trải qua chuyện đó
hồi họ mới đến đây rồi. Họ đều bị coi là lũ say xỉn lười biếng, dốt nát.
Nhưng bố mẹ tôi biết những điều đấy là sai.
Họ rất…
Suy nghĩ đó bảo thủ quá. Họ thì đơn giản là thấu đáo hơn.
Việc tôi từ chối thỏa hiệp với những kẻ tôi căm ghét
chắc chắn là từ bố tôi mà ra.
Bố tôi đã dạy tôi phải biết tôn trọng quyền của kẻ yếu.
Bố tôi thực sự là người đàn ông can đảm nhất tôi từng biết.
Khi Ed viết về người da màu, góc nhìn của ông ấy có phần bao dung hơn,
và tôi nghĩ là đã giảm bớt cái tinh thần,
tinh thần chính trị trong nước.
Nhưng tôi nhận thức được rất rõ việc
hẳn là ông ấy đã bị chỉ trích kịch liệt,
vì ở Mỹ và trên cả thế giới đang có biến động lớn
về vấn đề chủng tộc.
Thưa quý vị, đây là ngôi sao ca hát trẻ tuổi của Augusta, Georgia,
James Brown! Mời cậu ấy lên nào!
BRONX, THÀNH PHỐ NEW YORK NGÀY 17 THÁNG 10 NĂM 1929
Anh lao đi rồi, ôm bóng chạy gần 96 yard và ghi điểm.
Hồi đấy tôi đang là biên tập viên thể thao của New York Evening Graphic
và NYU có đặt lịch đấu một trận với Đại học Georgia,
tổ chức ở New York.
Tôi đã ghê tởm khi đọc được là NYU đã nhất trí
sẽ bắt một cầu thủ người da đen ngồi dự bị cả trận.
TRUNG VỆ CHẠY KHÔNG THỂ THI ĐẤU
Tôi cảm thấy vấn đề đó đủ quan trọng để đem ra bàn luận công khai.
Một hiện trạng thật đáng xấu hổ.
Myers thi đấu quên mình vì một ngôi trường sẽ quay lưng, bắt cậu ấy ngồi dự bị
vì Đại học Georgia yêu cầu vạch ra giới hạn với người da màu.
Nếu một trường đại học ở New York lại cho phép đường Mason-Dixon
được vạch ra ở giữa sân chơi của nó
thì trường đại học đó nên giải tán hẳn mùa bóng của nó đi.
Tôi biết tôi đã có nhiều cơ hội nhờ may mắn.
Lấy ví dụ như sự kiện may mắn đến mức gần như khó tin
đã đưa tôi, một người làm báo, vào ngành giải trí.
Tờ báo chuyển tôi qua làm một chuyên mục về Broadway,
dù tôi chẳng biết gì về Broadway.
A lô? Nói chuyện với họ à?
Tôi không muốn nhận việc đấy, nhưng hoặc là nhận, hoặc là bị sa thải.
Chào. Xin tự giới thiệu nhé? Ed Sullivan, chủ mục về Broadway.
Tôi là chủ mục chứ không phải diễn viên.
Rồi bạn sẽ hiểu.
Tôi xin giới thiệu một anh bạn rất thân.
Một chủ mục của The Daily News, đã khiến Broadway trở nên sống động
trên cả nước nhờ ngòi bút tài hoa của anh ấy.
Chính là quý ngài Broadway, Ed Sullivan của The Daily News!
Thưa quý vị, The News xin giới thiệu dạ tiệc Harvest Moon thường niên lần hai.
DẠ TIỆC HARVEST MOON 30/7/1936
Nổi nhạc lên đi, Dick Himber!
Muốn quay lại không?
Sô của ta sẽ mở màn ngay sau đây với Ike & Tina Turner Revue cừ khôi,
họ cừ lắm. Chào đón họ nào.
Dạ tiệc Harvest Moon là một sự kiện lớn trong giới tạp kỹ New York.
Tôi đã chọn tiết mục và nhận vai trò người dẫn chương trình
tại buổi trình diễn gây quỹ lớn ở Madison Square Garden.
Tôi dần cải thiện được sức hút sân khấu, tự tin hơn trong việc đánh giá tài năng.
Cặp đôi số chín đã giành chức vô địch toàn diện,
giúp họ nhận được bằng khen từ người dẫn chương trình Ed Sullivan.
Tất cả dẫn đến ngày quan trọng nhất đời tôi,
mùng ba tháng 9 năm 1947…
MANHATTAN, THÀNH PHỐ NEW YORK
…ngày tôi sắm vai người dẫn chương trình năm thứ 12 liên tiếp.
Tivi còn mới toanh, nên tôi không biết
là CBS đã quyết định truyền hình sô đấy đúng phút chót.
Đêm của dạ tiệc Harvest Moon tại Broadway.
Tôi cũng không biết là các giám đốc điều hành của CBS đang tìm
một người thoải mái và ít trịnh trọng
để dẫn một chương trình tạp kỹ tối Chủ Nhật.
Và kết quả của buổi truyền hình ấy là CBS quyết định tôi là người hợp với vị trí đó.
CHỦ NHẬT NGÀY 20 THÁNG SÁU NĂM 1948
Chào mừng quý vị! Đài phát thanh và truyền hình Emerson trân trọng giới thiệu
Toast of the Town và người dẫn chương trình Ed Sullivan!
Chào buổi tối, thưa quý vị, như ta đều đã biết,
trong sô Toast of the Town của Emerson này…
Lần đầu tôi lên tivi với chương trình Toast of the Town,
các chuyên gia đã bảo chúng tôi phải nhìn thẳng vào máy quay.
Việc đấy không khiến các diễn viên e ngại,
nhưng khi tôi nhìn vào lũ quái vật sắt đó,
tôi bắt đầu sợ cứng người.
Vâng, thưa quý vị, hẹn gặp lại vào tối Chủ Nhật tới, cũng giờ này trên CBS TV,
thời điểm Emerson sẽ lại đem đến một sô hội tụ toàn các ngôi sao…
Giới phê bình truyền hình đã giục CBS đuổi tôi đi.
"Tại sao, tại sao lại cho Ed Sullivan lên tivi?"
"Trước máy quay, Ed bị ví như bức tượng Anh-điêng ở tiệm xì gà,
một bức tượng đá có khuôn mặt vô hồn vừa đi thuyền từ đảo Phục Sinh đến".
"Ông ta cười như một gã đàn ông đang ngậm phải chanh".
Đây là áo khoác Ed Sullivan mặc ở lần đầu ra mắt truyền hình.
Còn ngay bên này là cây sào đã dựng Ed đứng thẳng.
Họ dè bỉu tôi không thương tiếc…
Thôi, tha cho tôi đi, được chứ?
…nhưng lúc xem lại sô, tôi cũng không trách được họ.
Tôi bị đặt tên là "Khuôn mặt Bằng đá Vĩ đại của năm 1949".
Sự xỉ vả kinh khủng tới nỗi
Betty con gái tôi phải thôi đọc báo.
Có một tin đồn là trong đầu tôi có gắn một tấm thép.
Nhưng tôi cũng nhận được hàng trăm lá thư đề cao sự dũng cảm của tôi
khi tiếp tục bất chấp một khiếm khuyết như vậy.
Cần đến điều gì để sống sót lúc đầu ngoài, chắc là, trí tưởng tượng? Sự bền bỉ ạ?
Chắc thế, và chắc là những người ngồi ở nhà,
các gia đình đã theo dõi suốt bao năm, họ đã chấp nhận con người tôi là vậy.
Họ biết tôi không phải nghệ sĩ, mà họ biết chúng tôi luôn
cực kỳ nỗ lực để có được tiết mục hay.
Để mừng quý vị đến sô này… Tối nay chúng tôi…
Tôi chưa bao giờ coi tôi là yếu tố thu hút.
Tôi chỉ miệt mài tìm những tiết mục hay nhất để đưa vào sô thôi.
Ngay trước cuộc chiến, các nghệ sĩ Harlem từng thiếu việc làm trầm trọng.
Họ bị ảnh hưởng nặng vì số lượng chương trình tạp kỹ bị giảm.
Mỗi ngày, mỗi tối,
chúng tôi đều tới các nhà hát và các hộp đêm để xem tiết mục,
và không đôi chân nhảy múa nào từng gây được ấn tượng sâu sắc
như đôi chân của Bill "Bojangles" Robinson.
Tôi là William Robinson, việc ông ấy là Bill Robinson
khiến tôi biết đến ông ấy từ hồi lên ba.
Ông ấy đóng phim cùng Shirley Temple. Ông ấy là ngôi sao.
Bojangles. Họ còn viết một bài về ông ấy. Bài đấy của Sammy Davis ăn khách lắm. Ừ.
Cứ như tôi đang ở Hollywood. Cô thì vẫn ở Harlem.
Ông ấy vào vai người da đen trong phim nhưng không nhảy shuffle, nói giọng Harlem
và làm mấy thứ kiểu dân da đen, "anh em" này nọ, không làm mấy trò đó.
Ông ấy chỉ nhảy.
Chúng tôi từng là bạn thân suốt 20 năm.
Ông ấy là nghệ sĩ đầu tiên đồng ý mở màn sô cho tôi,
và việc đấy đã mở ra cơ hội cho rất nhiều ngôi sao tạp kỹ.
…Điện hạ Hi-De-Ho, Cab Calloway, xin mời tiến ra!
Thưa quý vị, Cab Calloway!
Tôi nghĩ tạp kỹ là một phần quan trọng trong sô của Ed Sullivan
vì họ có kết nối với ông ấy.
Pearl Bailey.
Các nghệ sĩ tạp kỹ là những nghệ sĩ trình diễn thú vị nhất trên sân khấu.
Hồi đấy có rất nhiều sô tạp kỹ. Sẽ có một danh hài,
một ban nhạc hoặc một nhóm hát.
Từng có một người tên Bates Chân Gỗ, là vũ công nhảy thiết hài.
Tức Ed Sullivan là cha đẻ
của mọi sô truyền hình tạp kỹ có tiết mục trực tiếp.
Ông ấy là người tầm cỡ đầu tiên.
Truyền hình sẽ không chỉ giúp ngôi sao tạp kỹ lại có việc làm,
phương tiện mới này sinh ra để dành cho họ.
Điều đó đã được chứng minh trong sô của tôi nhờ Cab Calloway, Ella Fitzgerald,
Louis Armstrong, Hazel Scott, The Ink Spots và Lena Horne.
Những tiết mục vốn luôn xuất sắc ấy trở nên vĩ đại hơn trên truyền hình
vì khác với ở một nhà hát lớn,
khán giả nào cũng ngồi hàng đầu.
Hát nữa đi!
Họ không thu được nhiều tiền.
Nhưng khi tôi cần giúp đỡ, các ngôi sao người da đen đã rất trung thành, chu đáo.
Cá nhân tôi biết là nếu không có họ,
thuở sơ khai của truyền hình sẽ là một cơn ác mộng.
Ed Sullivan là người sở hữu sự tò mò không gì thỏa mãn nổi về con người.
Về mọi loại người.
Nhà Sullivan đã sống tại Delmonico ở New York này suốt mười năm qua.
Thực tế là, kể từ lúc họ lấy nhau cách đây 24 năm, tổ ấm với họ luôn là khách sạn.
Khi bạn ở trong một khách sạn, bạn không có quá nhiều chỗ để trữ đồ.
Những thứ bạn có giữ lại sẽ là đặc biệt quý giá.
Chúng tôi có nhiều ảnh chụp Betty, cô con gái duy nhất.
Ed, hình như ông có một đôi giày ở đâu đấy à.
Ừ, đúng. Chúng ở ngay đây này. Tôi vui khi ông nhắc tôi nhớ đến chúng
vì chúng là đôi giày của một nghệ sĩ cực kỳ vĩ đại và của một người Mỹ vĩ đại.
Đây là giày của Bill "Bojangles" Robinson. Đôi giày cuối cùng ông ấy từng đi.
Ông có thể thấy bộ đế siêu nhẹ này, Bill luôn giải thích
là chúng rất có ích lúc nhảy.
Theo tôi, và tôi khá chắc là đúng,
nếu Bill Robinson không cống hiến nhiều như thế cho các công cuộc từ thiện
thì ông ấy vẫn sẽ còn sống chứ chưa mất vì đau tim.
Nhưng Bill đã tiếp tục đến tận phút chót.
Lúc bố trí tang lễ cho ông ấy, chúng tôi đều nghĩ
là dù Bill, như nhiều nghệ sĩ hào phóng khác, đã mất trong nghèo đói,
ông ấy nên được tổ chức cho một tang lễ xứng với tầm vóc một người Mỹ rất vĩ đại.
HARLEM, THÀNH PHỐ NEW YORK NGÀY 28/11/1949
Họ cho phép tất cả học sinh Harlem
nghỉ học chiều hôm đấy.
Nên khi đoàn rước tang lễ bắt đầu đi từ nhà thờ ở Harlem xuống,
hàng chục nghìn
thanh thiếu niên người da đen đã xếp kín vỉa hè.
Và cảnh đấy tiếp diễn đến tận lúc ra khỏi Harlem.
Ông ấy có quan tâm.
Và ông ấy muốn khán giả của mình hiểu
là ngoài kia còn rất nhiều tài năng cần đất diễn.
Cô Dionne Warwick.
Ông ấy sẵn sàng trao đất diễn
để chúng tôi tiếp tục làm việc hầu hết mọi người muốn chúng tôi làm, giải trí.
Và đem đến cho họ thứ họ không tìm được ở đâu khác.
Và giờ… sẽ là Gladys Knight & the Pips xuất sắc.
ATLANTA, GEORGIA MÙNG TÁM THÁNG MỘT NĂM 1952
Vị khách quý của ta tối nay
là Herman Talmadge, thống đốc Georgia đáng kính.
Thống đốc, tôi biết là phong tục và truyền thống địa phương
phản đối sự pha trộn chủng tộc, nhưng theo ông vấn đề này
sẽ được giải quyết sao về sau?
Chúng tôi dự định duy trì sự phân chia bằng mọi cách, bằng mọi giá.
Tôi được khuyên là việc dùng nghệ sĩ người da đen là không khôn ngoan chút nào.
Họ bảo nếu dùng nghệ sĩ da đen, khán giả miền Nam sẽ thấy bị xúc phạm
và sẽ tắt sô của tôi đi, mà tôi bảo tôi không tin.
Asa Carter ở Alabama đã tổ chức việc tẩy chay.
Chúng tôi coi đấy là âm mưu
phá hoại tiêu chuẩn đạo đức của chủng tộc Anglo-Saxon
và đặt ông ta ngang hàng với dân da đen.
Chúng tôi nhận thư của dân miền Nam,
họ gửi thư yêu cầu chúng tôi đưa nghệ sĩ trở lại.
Họ thích xem người này người nọ.
Sự hứng thú của họ chỉ đến từ màn biểu diễn của người đó.
Dân da trắng ở miền Nam muốn miền Nam được duy trì như hiện tại.
Nhiều người không hiểu rõ về miền Nam
sẽ không nhận thức được vấn đề này sâu rộng hoặc sâu sắc đến mức nào.
Chúng tôi đã lập ra một ủy ban 20 người
để loại bỏ cái… thứ nhạc rock and roll mọi thô tục, thú tính này.
Ta có cảm nhận được nỗi kinh hoàng mà cô con gái da trắng của ta gặp phải
từ một thằng mọi đầu lông, môi trề, mặt vượn, mùi dê…
- Ta chấp nhận nổi một việc như thế không? - Không!
- Ta có định làm gì không? - Có!
Chắc đấy là dịp để thể hiện đôi chút sự nóng đầu của dân Ireland nhỉ.
Không, hồi đấy nóng đầu chẳng ích gì.
Tuyên bố của Thống đốc Talmadge, rằng nghệ sĩ da đen nên bị cấm
khỏi sô truyền hình có sự xuất hiện của các nghệ sĩ da trắng là ngớ ngẩn và ác ý.
Tôi biết là tôi sẽ không đóng góp tiền bạc bằng cách mua sản phẩm của bất cứ ai
đang góp phần vào sự hòa nhập,
sự biến chất và sự lai giống của chủng tộc da trắng.
Tôi vừa chạy xe từ miền quê về.
Hoạt động phát sóng được thực hiện ở nước này là một ngành quảng cáo,
do đó nó phải đem đến cho người mua cái người mua cần xem.
"CHẮC CÁC NHÀ TÀI TRỢ CỦA ÔNG TA CHỈ MUỐN BÁN Ô TÔ CHO DÂN DA ĐEN".
Bạn sẽ kinh ngạc trước những việc tôi không được làm.
Nếu có một nghệ sĩ da đen, đội kiểm duyệt CBS sẽ cảnh báo tôi đừng đứng quá gần.
Họ nói trong số khán giả có một người bạn tốt của chúng tôi.
Joe Louis! Nhà vô địch thế giới hạng nặng. Nào. Lên đây.
Tôi được dặn là đừng bắt tay Joe Louis.
Không moi được thêm đồng nào từ tôi đâu, nhà vô địch.
Joe, vui gặp lại anh.
Tôi bị chỉ trích khi tôi vòng tay ôm Ethel Waters.
- Cảm ơn. - Cảm ơn cô.
Nhưng ở bất cứ thời đại nào, và nhất là hiện tại…
Rất vui vì lại được mời cô đến sô.
…sức mạnh của ngôn từ đơn giản luôn sở hữu tầm quan trọng to lớn
trong cuộc xung đột ý thức hệ này.
Tôi hỏi các vị với tư cách một người Mỹ gốc Mỹ.
Tôi thấy nhiều tên da đen giữ những công việc thuộc về tôi và các vị!
Nếu để chuyện này tiếp diễn, người Mỹ đích thực chúng ta sẽ đi về đâu?
Những kẻ kích động cộng sản đang giả làm các nhà lãnh đạo dân quyền
với hy vọng sẽ thu hút được sự ủng hộ đông đảo cho những âm mưu của chúng.
Nhiều người bị lừa để giúp tạo ra thứ có vẻ là sự ủng hộ đông đảo
cho một âm mưu muốn che giấu mục tiêu thật sự,
lập ra nước cộng hòa da đen Xô Viết,
ẩn sau những biểu ngữ nhân đạo về dân quyền và hòa bình.
Tôi gần như tin chắc là chuyện này bắt nguồn
từ một mặt trận cộng sản.
Tôi nghĩ mặt trận cộng sản đấy là những kẻ đã khơi mào tất cả.
Sự kỳ thị chủng tộc thấm nhuần trong đời sống Mỹ đã len sâu vào từng thớ sợi
trong trái tim và khối óc nhiều đàn ông, phụ nữ.
Nó đã ảnh hưởng khủng khiếp đến cuộc sống của chính tôi.
Tôi có con. Tôi có nhiều kỳ vọng lớn lao cho chúng. Con trai tôi mười tuổi,
và tôi sẽ trang bị cho nó mọi thứ có thể,
bạn biết đấy, để nó thoát được khỏi mọi tư duy nguyên thủy, sơ khai
về lòng yêu nước sai lầm, những ranh giới, về ý nghĩa của những lá cờ.
Nhân loại vĩ đại hơn tất cả những biểu tượng nguyên thủy đấy nhiều.
Trong số khán giả có vài người, các Thiên thần xanh trứ danh của Hải quân Mỹ.
Mời tất cả đứng lên được không ạ?
Người đại diện của tôi gọi bảo tôi là Ed Sullivan vừa gửi lời mời
để tôi tham gia sô.
Vâng, thưa quý vị, Harry Belafonte sẽ góp mặt ở sô tuần tới
với lần đầu xuất hiện trên truyền hình.
Tôi vui ngây ngất vì đó thật sự là bệ phóng cho sự nghiệp.
Đang lúc bộn bề chuẩn bị
thì tôi nhận được điện thoại bảo: "CBS vừa báo là anh không được lên sóng.
Anh vào danh sách đen rồi".
Anh đang hoạt động rất tích cực trong phong trào dân quyền nhỉ?
Vâng, đúng.
Anh có thể cho biết về vai trò…
Ở bầu không khí như dưới thời McCarthy đó, truyền thống là không được giới thiệu
những người đại diện cho tiếng nói của chính trị cánh tả như chúng tôi.
Lúc Sullivan được thông báo như thế, ông ấy tỏ ra cực kỳ khó chịu.
Lúc cái tên Harry Belafonte xuất hiện, tôi có tìm hiểu.
Tôi được biết Harry là dân Công giáo. Tôi điện cho linh mục của anh ấy.
Là người Mỹ, tôi căm ghét chủ nghĩa cộng sản.
Tôi căm ghét mọi thứ "chủ nghĩa" đi ngược lại chủ nghĩa Mỹ kinh điển.
Ông ấy muốn nói chuyện riêng với tôi, nên đã mời tôi đến khách sạn của ông ấy.
Ông ấy bảo: "Tôi nghe nói anh không lên sô này được
vì anh ủng hộ nhiệt liệt ý thức hệ cộng sản
và đang gây ra những mối bất hòa không đặt lợi ích của nước ta lên hàng đầu".
Tôi liền đáp: "Ông Sullivan,
mọi thứ ông đang cho là tôi mang tội vì đã làm
đều là sự thật.
Nhưng tôi hỏi ông nhé.
Lúc người Ireland chiến đấu với người Anh,
tinh thần nổi loạn lại được nhìn nhận là khá anh hùng
trong mắt mọi công dân Ireland trên thế giới.
Giải thích cho tôi là khác gì nhau đi, khi người da màu chúng tôi
cũng chỉ chống trả một sự áp bức tương tự mà thôi.
Người Ireland nổi loạn làm vậy thì được coi là anh hùng.
Người nổi loạn da đen làm thế là 'không yêu nước'".
Chúng tôi không nghĩ vấn đề là về lòng trung thành với đất nước.
Mà là về lòng trung thành với tình trạng con người,
và tính người của chúng tôi đang bị giày xéo kinh khủng.
Tôi rời buổi gặp mặt đấy mà không giải quyết được gì mấy,
nhưng tôi về lại văn phòng chưa được quá một hoặc hai tiếng
thì đã nhận điện của người đại diện, ông ấy bảo:
"Tôi không rõ anh nói gì với Ed Sullivan, nhưng anh được lên sô rồi".
Thưa quý vị, đây là khoảnh khắc ta đều đang chờ đợi.
Đây là một nghệ sĩ vĩ đại của nước ta và là nghệ sĩ vào loại vĩ đại nhất thế giới.
Đây là… Harry Belafonte! Xin mời anh ấy lên đi ạ!
Việc cây bút này lần đầu tiên đưa được Belafonte lên truyền hình
đã chứng minh miền Nam sẵn sàng chào đón anh ấy vào nhà họ mỗi tối Chủ Nhật.
Harry Belafonte sẽ thực hiện được một sứ mệnh quan trọng
đối với cường quốc đỏ, trắng và xanh.
Đột nhiên, chúng tôi, những kẻ bị coi là quỷ dữ,
bị cho vào danh sách đen rồi này nọ…
Việc được thấy chúng tôi qua ống kính máy quay truyền hình,
trên một chương trình được coi là "đậm tính Mỹ nhất",
vì Sullivan có thể nói là đậm tính Mỹ nhất có thể rồi,
khiến người ta bắt đầu thấy rõ hơn khía cạnh con người của câu chuyện,
đối chọi lại những thực tế chính trị bấy giờ.
Chúng tôi nhận được nhiều yêu cầu sau khi anh tham gia sô này.
Họ hỏi: "Liệu một tối nào đấy, ông có thể mời Nat King Cole đến ngồi trước piano,
thật sự đàn một bản piano được không?"
Tôi sẵn lòng.
- Anh đồng ý hả? - Vâng.
Đây là Tòa án Tối cao Hoa Kỳ.
Hôm 17 tháng Năm, tòa đã nhất trí tuyên bố
hoạt động phân chia ở các trường công là bất hợp pháp.
Ở miền Nam đã có một người da đen vừa được tái sinh
với một nhận thức mới về phẩm giá và số phận.
Thống đốc Davis cùng cơ quan lập pháp đã thử mọi phương kế pháp lý
hòng ngăn hoặc chặn đứng sự hòa nhập.
Phe chủ trương phân chia thậm chí đã ném đá.
Tình hình chủng tộc đang rất căng thẳng, nhất là ở miền Nam,
nhưng khi bạn đang được làm công việc bạn cực kỳ yêu thích
thì bạn như đang sống trong giấc mơ ngông cuồng nhất.
Bạn còn trẻ mà.
Bạn đã đủ lớn đâu mà biết sợ, bạn hiểu ý tôi chứ?
Bạn chưa biết suy nghĩ như thế. Đôi khi thực tế sẽ vả vào mặt bạn thôi.
DREW, MISSISSIPPI NGÀY 28 THÁNG TÁM NĂM 1955
Đây là sông Tallahatchie hẻo lánh, đục ngầu,
nơi vừa tìm thấy một thi thể đeo vật thể nặng,
được cho là của bé Emmett Till.
Tôi sẽ không quên nổi.
Tôi mới 15 tuổi lúc chúng tôi chứng kiến việc chúng đã làm với Emmett Till.
NHÀ SÁNG LẬP, CA SĨ CHÍNH CỦA THE TEMPTATIONS
Nên tôi không… Vì tôi dễ xúc động nếu nhắc lại.
Chúng tôi từng biểu diễn ở nơi Emmett Till bị bắn.
Họ đã đổi tên địa điểm xảy ra chuyện.
Tôi bảo, đổi tên có làm chúng tôi quên chuyện đã xảy ra thế nào hay ở đâu đâu.
Còn nhiều chuyện khác đã xảy ra lắm.
Chúng tôi đã bị bắn…
lúc đang trên xe buýt lưu diễn.
Bị gọi là mọi chỉ vì chúng tôi muốn ăn.
Bạn nhận ra bạn có thể mạnh mẽ và kiên cường đến mức nào.
Bạn buộc phải vượt qua, không được dừng lại.
Bạn không được để chúng ngăn cản bạn. Bạn sẽ làm gì? Đấu tranh tiếp.
BIRMINGHAM, ALABAMA MÙNG MƯỜI THÁNG TƯ NĂM 1956
'KING' COLE BỊ TẤN CÔNG Ở BUỔI HÒA NHẠC
NAT KING COLE BỊ BĂNG NHÓM DA TRẮNG QUẬT NGÃ XUỐNG SÀN
Nat, hôm nay anh định đi đâu?
Tôi sẽ đến Raleigh.
Raleigh? Anh định lưu diễn miền Nam tiếp à?
Đâu phải lưu diễn miền Nam hoàn chỉnh.
Chúng tôi cũng chỉ còn khoảng bốn ngày biểu diễn thôi mà.
Họ bảo lý do những người đấy tấn công anh
là vì họ có ác cảm với nhạc rock and roll và "nhạc của người da đen", họ gọi là vậy.
Anh thấy thế nào?
Không phải vì bài tôi hát.
Theo tôi thì tôi có hát "Nearer My God to Thee" cũng thế thôi.
Đại loại vậy.
Anh không nghĩ chuyện xảy ra ở Birmingham sẽ lặp lại?
Không, dĩ nhiên là đâu ai nghĩ thế. Chúng tôi có nghĩ chuyện đó sẽ xảy ra đâu.
Đây là những khẩu súng được tìm thấy trong xe sau khi King Cole bị tấn công à?
- Ừ, đúng. - Chúng có đạn không?
- Nạp đầy đạn. - Nạp đầy đạn.
Hai người đã bị buộc tội có ý định giết người nhỉ?
Đúng.
Là một cậu nhóc trong ngành giải trí, mãi về sau tôi mới biết
tại sao chúng tôi phải ngủ ở trạm xe buýt, đi gặp cảnh sát
để hỏi có gia đình da màu nào khác để ở cùng không.
Anh có nghĩ qua chuyến lưu diễn này, anh đang hỗ trợ công cuộc hòa nhập ở miền Nam?
À, có. Nhiều người hỏi tôi là sao tôi lại biểu diễn trước các khán giả bị phân chia?
Mà là một nghệ sĩ người da đen, việc có cả khán giả da trắng cũng như da màu
là tôi đang tích cực giúp họ xích lại gần nhau rồi.
Tôi đâu có thẩm quyền luật pháp.
Dĩ nhiên tôi không cổ xúy việc phân chia khán giả. Chưa bao giờ.
Mà tôi đâu thể, chỉ mình tôi, ra sân khấu ở bất cứ bang nào
và hô: "Tôi yêu cầu hòa nhập".
Nat King Cole, được đám đông đã chứng kiến vụ tấn công vỗ tay tán thưởng 15 phút,
có lẽ là một thế lực xoa dịu tình trạng căng thẳng hiện tại.
Có những việc sẽ làm được, nhưng đây không thể là cuộc chiến của riêng ai.
Hai ngôi sao biểu diễn xuất sắc như nhau…
MÙNG SÁU THÁNG NĂM NĂM 1956
…Tony Martin và Nat King Cole!
- Martin. - Cole.
- Hân hạnh. - Vui.
- Tốt lắm. - Tuyệt vời.
Được rồi.
- Anh luôn đội mũ khi đi làm thế à? - Đôi khi thôi.
- Là khi nào? - Khi trời nắng.
- Thế trời mưa, anh làm gì? - Tôi về nơi có nắng ấm.
Cứ đà này thì ta nên khẩn trương đi.
Như tôi nói đấy, bạn không được dừng lại. Chúng tôi chưa từng dừng lại.
Bạn biết rồi đó.
Anh Cole, luôn hân hạnh được làm việc với anh.
Tôi cũng thế, anh Martin.
Này, chắc ta nên xuống thôi nhỉ.
Tôi cũng nghĩ thế, kẻo vét phai màu mất.
Ta đang ở trường quay với người đứng sau sô rất ăn khách này.
Patrick Watson đã hỏi Ed Sullivan về nghệ thuật trình diễn, và bạn… sẽ thấy.
Đây là thứ không phải ai cũng có vinh hạnh được thấy.
Bạn sắp được thấy Ed Sullivan vui vẻ cười rất tươi.
Thực tế là, ông có tiếng là sẽ bất chấp tất cả
để đưa được cái nên đưa ra trước máy quay.
Tôi luôn tin thành công là một sự bí ẩn,
là một tổng hòa giữa những việc tự bạn làm và những thứ xảy đến với bạn.
Sô của tôi có lượng khán giả toàn quốc hàng tuần khoảng từ 35 đến 50 triệu người.
Với mọi thứ tôi đem đến sô này, bạn có thể hiểu là tôi biết họ thích xem gì.
Tôi tin đấy là bí quyết thành công của tôi.
Giờ thì, thưa quý vị…
NGÀY 28 THÁNG MƯỜI NĂM 1956
…đây là Elvis Presley!
ELVIS LẮC HÔNG (VÀ KHÁN GIẢ ĐUNG ĐƯA) TRÊN SULLIVAN SHOW
PRESLEY KHIẾN ĐIỂM ĐÁNH GIÁ CỦA SULLIVAN TĂNG VỌT
CÁC NHÀ ĐÀI HÀNG ĐẦU SO GĂNG ĐỂ TÌM RA NHÀ VÔ ĐỊCH ĐIỂM ĐÁNH GIÁ TRUYỀN HÌNH
TIME ED SULLIVAN CỦA TRUYỀN HÌNH
Việc được yêu thích có quan trọng không? Ông có lo là nhỡ có ai ghét ông không?
- Có, tôi có suy nghĩ. - Vậy à?
Tôi muốn họ thích tôi,
nên khi tôi đọc được bài nào đó, anh biết đấy, có vẻ cực kỳ hằn học.
Thì tôi sẽ suy nghĩ đến phát ốm. Tôi quá… có lẽ là quá nhạy cảm.
Đó là sô hôm nay, và nhớ nhé!
Vì lợi ích của tôi và gia đình tôi, đừng quên ghé thăm
đại lý Lincoln-Mercury, bảo họ bạn rất hài lòng.
Ngủ ngon. Khán giả cuồng nhiệt lắm.
Đâu là giây phút đáng quên nhất trong sự nghiệp của ông?
Có người bảo là lúc ông biết tin có người đang đi khắp nơi
để tìm cách bán sô của ông cho nhà tài trợ mà không cần biết là có ông không à.
Nhà đài đã rao bán nó.
Yêu cầu phải có nhà tài trợ, dù có hay không có Ed Sullivan.
Đấy thật sự là giây phút chạm đáy thất vọng.
Đêm đó, lúc tôi lên giường ngủ, trên gối tôi có một lời nhắn của Betty,
viết là: "Dù thắng, thua hay hòa, con vẫn yêu bố".
Nhiều năm sau, vẫn không có câu nói nào diễn tả hoàn chỉnh được đến thế
sự tận tụy của ba chúng tôi.
Và tôi hiểu rõ nó muốn nói gì.
Bà Sullivan, có khó ở cạnh ông ấy sau một ngày vất vả ở văn phòng, trường quay?
À, không, tôi hoàn toàn không nghĩ là ông ấy quá khó ở cạnh
và tôi nhớ là hôm ông ấy được đi đánh một vòng với Ben Hogan
thì ở cạnh ông ấy vui vẻ cực kỳ.
Tôi ghét việc phê bình mang tính thù địch.
Tôi là người dễ quạu.
Cùng vỗ tay thật to cho Nina Simone đi ạ.
CHỦ NHẬT NGÀY 11 THÁNG CHÍN NĂM 1960
Sylvia hay vào bảo tôi: "Gõ ra đi, nhét vào một cái phong bì
rồi lúc xong xuôi thì xé bỏ nó đi".
Tôi sẽ làm theo hết, trừ khúc "xé bỏ".
Có lần tôi viết một lá thư bắt đầu bằng câu:
"Bà Van Horne thân mến. Đồ khốn nạn. Trân trọng, Ed Sullivan".
Trên tivi, tôi được là chính mình.
Và đấy là điều duy nhất đã cứu rỗi tôi.
Tôi mà cố nặn ra một nụ cười giả tạo
thì công chúng sẽ bêu riếu tôi đến chết.
Có vài người ở Lincoln-Mercury từng không dám cho tôi đến miền Nam
vì chúng tôi trình làng nhiều ngôi sao sáng tình cờ là người da đen,
nên họ lo không biết các đại lý Lincoln-Mercury sẽ phản ứng sao.
Vâng, tối nay ta vừa nhận vài tin rất vui,
đại lý Lincoln trên cả nước báo cáo doanh số bán Lincoln đời 1957
đang vượt xa so với năm ngoái.
Mà nên nhớ, năm ngoái là năm phát đạt nhất trong lịch sử Lincoln.
Giờ thì nghe chỉ biết cười. Chúng tôi đã chứng minh là nỗi lo đó quá nực cười.
Tôi chán phải bắt tay các đại lý Lincoln-Mercury,
ký tặng,
đứng dậy hô những khẩu hiệu làm tôi muốn ói rồi.
Tôi cóc quan tâm bọn họ thấy thế nào!
Người da đen sẽ lên sô, nếu các vị muốn nghỉ thì xin mời.
Theo tôi việc hệ trọng là sô này giữ được một quan điểm duy nhất,
của tôi.
XÍCH MÍCH
SULLIVAN 'NỔI ĐÓA'
CUỘC CHIẾN TRUYỀN HÌNH
CHI PHÍ TRUYỀN HÌNH CAO: LINCOLN CHIA TAY ED SULLIVAN SHOW
Cách ông Sullivan đứng vững trước mọi phản ứng nhắm vào việc ông ấy đang làm
là minh chứng cho sức mạnh vô hạn của ông ấy.
Không thể gây hấn với ông ấy. Ông ấy… ông ấy quá quyền lực.
- …và sẽ làm hết khả năng của ngài… - …và sẽ làm hết khả năng của tôi…
…để gìn giữ, bảo vệ và giữ vững hiến pháp Mỹ.
…để gìn giữ, bảo vệ…
Lần đầu tiên trong đời,
bà Sullivan và tôi dự lễ nhậm chức,
và đấy thực sự là một đặc quyền vô cùng xúc động của người Mỹ.
Mọi người chúng tôi trong ngành giải trí đều tin là tổng thống Kennedy
sẽ tiếp tục mượn những con người trong ngành giải trí
làm nguồn tư duy sáng tạo
cũng như các đại sứ thiện chí cho đất nước và cho thế giới.
Ông từng tận dụng sô,
thỉnh thoảng, như công cụ của lòng yêu nước, theo một cách nhất định.
Nhằm phản ánh những thứ ông thấy là đáng tự hào.
Anh phải làm thế chứ, vì nước anh.
Tôi rất vui khi Jack Kennedy đã thắng.
Đã đến lúc những người trẻ hơn của nước ta lên thay,
đưa ra những quyết định đã quá nhiều lần bị những người già hơn làm rối tung lên.
Chào buổi tối, các đồng bào.
Ở quá nhiều nơi trên nước ta, công dân da đen đã phải chịu những điều sai trái
mà luật pháp không có biện pháp xử lý.
Khó khăn do phân chia và phân biệt đối xử vẫn tồn tại
ở mọi thành phố, ở mọi bang trên đất nước,
gây ra làn sóng bất mãn dâng cao ở nhiều thành phố.
Một sự thay đổi lớn đang ở trong tầm tay, và nhiệm vụ, nghĩa vụ của ta,
là khiến cuộc cách mạng đó, thay đổi đó, diễn ra hòa bình, mang tính xây dựng
cho tất cả.
Do đó, tôi yêu cầu quốc hội ban hành luật,
trao cho mọi người Mỹ quyền được phục vụ trong các cơ sở mở cửa cho công chúng,
bao gồm cả việc tăng cường bảo vệ quyền bầu cử.
Nhưng chỉ luật pháp là chưa đủ để giải quyết vấn đề này.
Nó phải được giải quyết trong nhà mọi người Mỹ,
trong mọi cộng đồng trên cả nước ta.
Truyền hình, để tự chứng minh giá trị,
cần không chỉ có tiết mục ca hát, nhảy múa và hài kịch.
Tôi mong người trong ngành giải trí
sẽ sống sao cho xứng với nghĩa vụ công dân của họ.
Quan hệ giữa tôi và Ed trở thành mối quan hệ vào loại khăng khít nhất.
- Harry! - Chào Ed.
Chào! Bất ngờ quá, tôi tưởng sẽ gặp anh ở phim trường chứ.
- Đây là đấy mà. - Là sao?
- Đây này. Cả thành phố. - Thị trưởng Kelly cho anh cả thành phố?
Toàn bộ luôn.
Ông ấy cho tôi cơ hội nói chuyện với ông ấy
về những hành vi từng bị coi là nổi loạn.
Tuyệt lắm.
Ở ông ấy có cái khía cạnh nhân văn.
Trong quan hệ giữa chúng tôi, tôi khai thác nó.
Bạn sẽ tiếp tục được Harry Belafonte tiêu khiển
cùng Miriam Makeba và các thành viên khác của đoàn Belafonte.
Có những người không hài lòng với việc ông ấy trao cho chúng tôi cơ hội
vì quan điểm chính trị của tôi.
Tôi đang làm gì với Miriam Makeba?
Bà ấy lên sân khấu, bà ấy hát tiếng thổ dân,
vốn không phải khẩu vị của người Mỹ.
Nhưng Ed đã giữ nguyên quan điểm, cứ thử đi, để xem sẽ đi đến đâu.
Ông ấy là người mở cửa, nhất là cho nghệ sĩ da đen.
Người đàn ông đấy đã mở cửa cho các nghệ sĩ lên sô của ông ấy
để họ được bày tỏ và được chứng kiến.
Xin dành một tràng pháo tay nhiệt liệt cho Mahalia Jackson đi ạ?
Chào, tôi là Ed Sullivan.
Hôm nay ta đã được kêu gọi hãy tìm kiếm trong trái tim và tâm hồn ta
để xóa sạch sự ghét bỏ và nỗi sợ những người láng giềng trái với tự nhiên.
Cuộc chiến giành tự do hôm nay là cuộc chiến vì lý tưởng về tình ái hữu.
Sự cố chấp và thiếu khoan dung, căm ghét và kỳ thị dù là vì tôn giáo hay chủng tộc,
là hành vi phản quốc trong tâm khảm.
Khi không có biện pháp pháp lý,
họ sẽ tìm kiếm động thái uốn nắn trên đường phố, qua các cuộc biểu tình.
- Tôi có thể nghèo… - Tôi có thể nghèo…
- Nhưng tôi vẫn là… - Nhưng tôi vẫn là…
- …con người! - …con người!
Chúng tôi kêu gọi tất cả các bạn tham gia
cuộc thập tự chinh vĩ đại vì tình ái hữu này.
Tình ái hữu nghĩa là một nước Mỹ thống nhất,
và một nước Mỹ thống nhất có lẽ là tia hy vọng duy nhất còn lại
cho thế giới rạn vỡ này.
- Tôi là! - Tôi là!
- Người da đen! - Người da đen!
- Tốt đẹp! - Tốt đẹp!
- Kiêu hãnh! - Kiêu hãnh!
- Tôi là! - Tôi là!
- Con người! - Con người!
WASHINGTON DC NGÀY 28 THÁNG TÁM NĂM 1963
"Chúng tôi khẳng định chân lý hiển nhiên rằng mọi người sinh ra đều bình đẳng".
Anh Belafonte, ta đều đã nghe anh King nói đây có lẽ là
ngày đáng nhớ nhất đối với sự tự do trong lịch sử nước Mỹ hiện đại.
Việc có mặt ở Washington hôm nay,
với tôi, là một sự tích lũy từ nhiều thế hệ người Mỹ da đen
từng cố gắng thỉnh cầu lương tâm của chủ nghĩa da trắng thượng đẳng.
Và lý do tôi đấu tranh với nó quyết liệt như thế là vì tôi thực sự tin
ở tiềm năng của nước này.
Chào quý vị. Xin lỗi vì tôi nói hụt hơi,
nhưng khoảng 10 hoặc 15 phút trước, mọi dấu hiệu đến lúc này cho thấy
đã có một sự việc bi thảm xảy ra ở Dallas. Tôi xin được trích dẫn.
Tôi là Walter Cronkite ở phòng tin tức, và
có lẽ giờ bạn đã biết, vừa có một âm mưu đoạt mạng tổng thống Kennedy.
Như bạn có thể hình dung, đang có rất nhiều tin tức đổ về
về tình trạng thực sự của tổng thống.
Một trong số đó là ngài ấy đã từ trần. Hiện chưa thể xác minh.
…vẫn chưa có tin gì, chúng tôi đang đợi thông báo chính thức hơn…
Đấy là một trong những cú sốc trong đời tôi.
Ý tôi là, tôi chưa bao giờ dám tưởng tượng là ở thế kỷ 20
lại có kẻ có thể ám sát tổng thống Mỹ.
Bạn hiểu chứ, ý tôi là, đó là chuyện không tưởng.
Nên ừ, chuyện đấy đã làm tôi sốc.
Ta hoàn toàn có quyền hỏi, và ta hoàn toàn có quyền tự hỏi, là sau đây sẽ ra sao?
Với những ai trong số các bạn đang cảm thấy ảm đạm
vì vụ ám sát JFK,
lo về khủng hoảng là hành động thường tình của con người.
Nhưng sự tuyệt vọng sẽ chỉ đem đến cơn ác mộng trống rỗng
rằng sẽ không có tương lai.
Giờ đang là thời điểm ngập tràn hy vọng.
Nếu ta thực sự giàu đức tin, ta không bao giờ được tuyệt vọng.
Năm 1964 đến cùng một tiếng thở phào nhẹ nhõm.
Thở phào vì năm tổng thống Kennedy bị sát hại đã qua
để có thể đón khởi đầu mới.
Với hầu hết chúng ta, những thanh âm của năm 1964
thực sự chỉ đi từ tai này qua tai kia.
Mà có một âm thanh có vẻ luôn ở bên ta.
Ban ngày lơ lửng trên những con đường của thành phố
và đêm đến trôi dạt vào qua cửa sổ,
đến khi dường như nó ngấm vào trong không khí.
Hầu hết người Mỹ đều biết đến cái giai điệu ngân nga bất tận này
khi vào tháng Hai,
nó đi qua biên giới của ta, đáp xuống sân bay quốc tế Kennedy.
CHỦ NHẬT MÙNG CHÍN THÁNG HAI NĂM 1964
Hôm qua và hôm nay, nhà hát này chật kín nhà báo và nhiếp ảnh gia đến từ khắp nơi,
và chúng tôi đều công nhận thành phố này chưa từng chứng kiến
sự phấn khích được các thanh niên tới từ Liverpool này khuấy động.
Thưa quý vị, The Beatles!
BEATLES ĐƯỢC 75% LƯỢNG KHÁN GIẢ TRUYỀN HÌNH Ở NEW YORK THEO DÕI
BEATLES ĐẨY SULLIVAN LÊN VỊ TRÍ ĐẦU BẢNG ĐÁNH GIÁ
Mất rất lâu, đất nước này mới có lại được cái cảm giác bình thường.
Mất rất lâu.
Sẽ chẳng có bài diễn thuyết tưởng niệm hay bài điếu văn nào
tôn vinh được ký ức về tổng thống Kennedy một cách hùng hồn hơn…
MÙNG HAI THÁNG BẢY NĂM 1964
…việc thông qua sớm nhất có thể dự luật dân quyền mà ngài đã đấu tranh rất lâu.
Bạn biết đấy, tôi nhìn những chuyện đã xảy ra về mặt chủng tộc
và về mặt xã hội, việc thông qua hàng loạt đạo luật
về bình đẳng, hàng loạt động thái xóa bỏ phân chia,
hàng loạt cuộc chiến pháp lý và hàng loạt phong trào cưỡng bức
để có được cuộc sống của ta hiện tại.
Rồi tôi nhìn lại chuyện xảy ra với những người cũng làm những việc đó
trên khắp thế giới, chỉ thông qua âm nhạc.
Âm nhạc là một trong những liều thuốc chữa lành tuyệt vời của đời người.
Nhạc là liều thuốc giảm đau.
Nó là thứ ngôn ngữ quốc tế.
Nó phá bỏ mọi rào cản.
Và cái thế lực âm nhạc chúng tôi sẽ sớm có được khi đó
là một giấc mơ không tưởng ngày bé của tôi thành hiện thực.
DETROIT, MICHIGAN NĂM 1964
Đây là chủ tịch tập đoàn Motown Record,
anh Berry Gordy. Chào Berry.
Lý do chúng tôi lập ra Motown là vì Berry sẽ sản xuất đĩa hát,
gửi chúng đến các công ty khác, nhưng rồi… chẳng ai trả công cho chúng tôi.
Hồi đầu chúng tôi vẫn còn loay hoay. Mọi thứ chật vật lắm. Luôn chật vật.
Kể cả khi chúng tôi đã trở thành Motown.
Ở Detroit, hồi chúng tôi mới mở,
vẫn còn những khu vực như Grosse Pointe, Bloomfield Hills và Dearborn
kiểu vậy, những khu vực mà nếu bạn là người da đen,
bạn hoàn toàn không được phép đến khu vực đấy, chấm hết.
Vì bạn là người da đen.
Cảnh sát mà tóm được bạn thì bạn liệu mà đang làm cho ai đó
và đem theo cái gì đấy chứng minh là bạn làm cho ai đó.
Trên vài bìa album đầu tiên của tôi
từng không có mặt người da đen.
Vì tôi không muốn có những người đánh giá một album qua ảnh bìa của nó.
Chúng tôi bắt đầu nhận được thư của lũ trẻ da trắng ở khu đó.
"Chào. Bọn cháu nghe nhạc rồi.
Bọn cháu thích nhạc của chú lắm.
Nhưng bố mẹ chưa biết bọn cháu mua.
Vì họ mà biết thì có thể họ sẽ bắt bọn cháu vứt đi".
Đối với Motown, đối với chúng tôi, The Ed Sullivan Show là mục tiêu cao nhất.
Tiết mục này ấn tượng lắm.
Nghệ sĩ nào đang ăn khách là Ed Sullivan mời liền. Bạn hiểu chứ?
Nó tượng trưng cho văn hóa Mỹ.
Nên việc Motown được góp mặt trong đó
sẽ là giấc mơ thành hiện thực đối với tôi.
CHỦ NHẬT MÙNG BA THÁNG NĂM NĂM 1964
Đang đứng trên sân khấu là một
ngôi sao ca hát 13 tuổi xuất sắc của Detroit,
Stevie Wonder.
Cậu bé Stevie Wonder…
Mới 13 tuổi,
hát ca khúc "Fingertips".
Ý tôi là, tôi hạnh phúc khôn tả
khi cậu bé mù da đen đấy đang được lên sóng truyền hình quốc gia.
Đó là cú đột phá truyền hình lớn đầu tiên.
Nào, cùng chào đón nồng nhiệt đi ạ?
Cảm ơn ông Sullivan!
Nào, tôi muốn quý vị vỗ tay,
giậm chân, nhảy tưng tưng, làm bất cứ việc gì quý vị muốn.
Cậu ấy đứng trên đó, thổi harmonica và hát trực tiếp cho nước Mỹ nghe
trong lúc các khán giả da trắng ở trường quay vỗ tay theo cậu ấy. Trời!
Wonder bé nhỏ của tôi. Tuyệt vời.
- Nào! Tất cả hát: "Vâng!" đi - Vâng!
- Hát: "Vâng!" đi - Vâng!
- Vâng!
Vâng
Người ta dễ ủng hộ những triển vọng, bạn hiểu chứ?
Mà trong Ed Sullivan Show thì có vô vàn triển vọng.
Nên khi ông ấy mến chúng tôi, cảm giác đặc biệt lắm.
Suy nghĩ của tôi là chừng nào bạn còn thở bầu không khí chung
thì việc tối thiểu bạn, hoặc truyền hình, làm được, để đổi lấy đặc quyền cao quý đấy
là cố làm gì đó để khiến họ xích lại gần nhau hơn một chút.
CBS giới thiệu chương trình màu sau đây!
Và sau đây là… Ed Sullivan!
CHỦ NHẬT NGÀY 31 THÁNG MƯỜI NĂM 1965
Các nghệ sĩ Motown đều được Ed đối xử với sự tôn trọng cao nhất,
nhưng có cái gì đó đặc biệt hơn giữa ông ấy và The Supremes.
Ngay trước thời của The Supremes và của âm nhạc Motown,
nhạc da đen vẫn bị gọi là nhạc chủng tộc. Nó không được phát trên đài.
Tôi biết các bạn đang nghe trên khắp Mỹ và Canada. Tuyệt lắm.
Nhưng chúng tôi đã bình thường hóa.
Motown bình thường hóa việc nghe nhạc của chúng tôi.
Cùng nồng nhiệt chào đón The Supremes đi ạ.
Với tôi, lần đầu tiên nhìn thấy bà ấy,
đầy quyến rũ và lộng lẫy, là giây phút đời tôi sang trang.
Ed thích Motown, thích The Supremes, thích The Temptations.
Họ đây!
Hồi đấy chúng tôi thần tượng những nghệ sĩ đó.
Không chỉ gia đình chúng tôi đâu. Cả khu phố sẽ dừng hết lại để ra xem.
Chúng tôi xuống miền Nam, lần đầu chúng tôi xuống đó,
sân khấu ở giữa, bên này là dân da trắng, bên này là da đen,
họ còn chẳng nhìn nhau.
Cỡ một năm sau, chúng tôi xuống đó, thấy con trai da trắng có bạn gái da đen.
Con trai da đen có bạn gái da trắng, tất cả nhảy múa và hát hò cùng nhau.
Vui vẻ bên nhau. Trên nền nhạc đấy.
Nghệ sĩ của tôi được hàng triệu căn nhà trên khắp nước Mỹ xem,
ngang hàng với những ngôi sao nhạc pop da trắng lớn nhất thời đó.
Tôi cảm thấy đây là một thập kỷ đáng mừng
trong lịch sử âm nhạc Mỹ.
Soul là gì?
À, soul khó mô tả lắm. Tôi nghĩ là mỗi người có một cách thể hiện riêng.
Tôi nghĩ là ông có cách thể hiện của riêng ông suốt 22 năm qua với sô này,
với sô rất lớn này đấy, Ed ạ. Nên là…
Tôi nghĩ ông cũng mang rất nhiều chất soul.
- Ừ, cảm ơn cô. - Vâng.
- Cả thế giới đã xem Ed Sullivan. - Ừ.
Nên chúng tôi biết việc chúng tôi cần làm là phải được lên sô đấy.
Chúng tôi vừa ra mắt đĩa hát đầu tiên của mình
và đang cần một sô lớn để thật sự vươn mình,
nên chúng tôi đã tập dượt đi tập dượt lại.
THE JACKSON FIVE TRÊN ED SULLIVAN SHOW
Tôi luôn là người thèm khát sự hoàn hảo. Cái gì tôi cũng phải làm thật hoàn hảo.
Nên tôi muốn bài hát đó nghe phải hệt như "nuốt đĩa".
Vâng, đây là năm anh em đến từ Gary, Indiana,
tuổi từ mười đến 18.
Tôi lo lắm, vì tôi bảo: "Cơ hội của ta đây rồi. Ta phải diễn thật tốt".
- Bạn sẽ có cảm giác bồn chồn. - Ừ, rộn rạo.
Giờ tùy xem chúng tôi có làm được việc cần làm với cơ hội này không.
Chúng là một nhóm nhạc phi thường. Sau đây là The Jackson 5.
Nó là bệ phóng của chúng tôi.
Tối hôm đấy, mọi đứa bé ở Mỹ đã phải lòng The Jackson 5.
Sáng thứ Hai, điện thoại reo rần rần,
các hộp đêm trên cả nước đòi đặt lịch với họ.
Cậu bé Michael Jackson và các anh em trai được coi là một hiện tượng đích thực.
Lại đây cái đi?
Rồi, chúc mừng nhé.
Mùng bảy tháng Bảy, năm anh em trai này sẽ bắt đầu chuyến lưu diễn mùa hè
gồm các buổi diễn một đêm tại Madison Square Garden,
và các cháu sẽ phá vỡ mọi kỷ lục trong nước.
- Rất vui được đón tiếp các cháu. Cảm ơn. - Cảm ơn ạ.
Sô đó đã làm được việc mà tôi muốn âm nhạc của chúng tôi làm,
trở thành thứ âm nhạc dành cho tất cả.
Nó đã xô đổ mọi rào cản.
Khiến họ xích lại gần nhau.
- Ông định tiếp tục sô này bao lâu nữa? - Tôi chưa rõ.
Hôm nọ chúng tôi mới nói. Nó là một phần quá lớn trong đời chúng tôi
là một phần trong đời tôi, một phần rất… quan trọng trong đời tôi.
Tôi rất thích nó và tôi thích người trong ngành giải trí nữa.
Tôi thích ở cạnh họ. Họ vui lắm.
Lúc cô cất giọng hát cực kỳ hùng hồn như thế, tôi đã nghĩ,
và chắc là khán giả đều nghĩ như tôi.
Tôi nghĩ là, cái thế giới cần lúc này là tình bằng hữu trong ngành giải trí.
- Tôi đồng ý. - Hiểu chứ?
Đấy là điều ta đã biết trong ngành giải trí từ lâu rồi.
- Ngành giải trí có điều đó. - Vâng.
Nếu thế giới cũng có được nó thì quá tuyệt vời.
- Xin dành một tràng pháo tay… - Cảm ơn ạ.
Chứng kiến sự chuyển mình của nước Mỹ qua lăng kính
những đóng góp của tiến sĩ King,
cuộc nổi loạn lớn của người da đen, phong trào dân quyền là một nhẽ.
Nhưng phong trào đó sẽ không bao giờ tự duy trì được
cường độ của nó nếu thiếu đi những thế lực tinh tế khác.
Cái thế lực tinh tế ấy chính là một ánh chớp như Ed Sullivan.
Nghĩa là Ed Sullivan sẽ tiếp tục thực hiện sô này đến lúc nào còn có thể ạ?
Ừ, đấy là cái tôi muốn.
Còn các nhà tài trợ và nhà đài có đồng ý không thì tôi không rõ.
Tôi không biết nếu không còn nó để mong chờ thì tôi sẽ làm gì nữa.
Đời ông không còn nhân tố nào khác lấp đầy được khoảng trống đó ạ?
Ừ.
Tôi chẳng biết sẽ làm gì nếu thiếu nó.
- Ông sẽ… - Tôi sẽ lạc lối.
Lần đầu điểm đánh giá của chúng tôi giảm,
tôi tự nhủ: "À, chắc do thời tiết ấy mà".
Đến lúc chúng tôi bị giảm xuống cỡ 37,
tôi biết không phải do thời tiết.
Hàng ngàn người biểu tình ôn hòa đã tiến về Lầu Năm Góc.
Nhưng tôi hứa sẽ hành động.
Du hành vũ trụ cho người lớn đầu tiên khởi hành mỗi thứ Năm.
Thổi bay trong gió
Thời gian trôi qua nhanh và vội vã
nên ta hiếm khi có cơ hội nghỉ lấy hơi.
Trước khi ông đi thì, ông biết đấy, Eddie…
- "Thơm cháu…" - Thơm chúc cháu ngủ ngon đi!
- Tạm biệt nhé! - Tạm biệt Eddie!
LỜI CHIA TAY XÚC ĐỘNG GỬI TỚI ED SULLIVAN
Hiện tượng đến từ sô của chúng tôi là minh chứng trên đời vẫn có phép màu.
Cùng vỗ tay nhiệt liệt cho cả hai đi ạ.
Tôi hơi giống một người bình thường,
không hiểu sao gặp được một người nổi tiếng
nên mở tiệc đón bạn bè mình rồi khoe: "Xem tôi mời được ai đến này!"
Và một thời gian dài, tất cả đã tới những bữa tiệc đó.
- Đây rồi. - Pearl, lên đây!
NHÀ HÁT ED SULLIVAN
Tôi đã có hành trình dài thành công.
Tôi đã đấu tranh quyết liệt cho những gì tôi tin tưởng.
Nên tôi không còn gì để phàn nàn nữa.
Cảm ơn quý vị rất nhiều!
Chúc ngủ ngon!
SUỐT 23 NĂM, ED SULLIVAN ĐÃ ĐÍCH THÂN CHỌN MỌI NGHỆ SĨ GIẢI TRÍ XUẤT HIỆN
TRÊN SÔ TỐI CHỦ NHẬT CỦA MÌNH,
HƠN 10.000 NGHỆ SĨ GIẢI TRÍ XUYÊN SUỐT 1.100 TẬP.
NĂM 1971, THE ED SULLIVAN SHOW NGỪNG PHÁT SÓNG.
BA NĂM SAU, ED QUA ĐỜI.
QUY TỤ NHỮNG MÀN TRÌNH DIỄN CỦA
TƯỞNG NHỚ SACHA JENKINS (1971 - 2025)
Biên dịch: Joy Ng