Downloaded from YTS.BZ
Official YIFY movies site: YTS.BZ
Голем дел од Америка никогаш нема да ме види како Американец.
Немаме универзален јазик.
Немаме универзална религија, универзален идентитет.
АЗИСКИ АМЕРИКАНЕЦ
ПАЦИФИЧКИ ОСТРОВЈАНИН ДОМОРОДЕН ХАВАЕЦ
ААПИ ААНХПИ
Не сфаќам зошто постои азиски пацифички островјанин.
А-ЛИСТА:
15 ПРИКАЗНИ ОД АЗИСКАТА И ПАЦИФИЧКАТА ДИЈАСПОРА
Која си ти?
Како се гледаш себеси?
Кој е твојот идентитет?
САНДРА О АКТЕРКА
Дали е азиско-американски? Дали е канадски?
Дали е американски?
Обично велам дека го гледам тоа холистички,
дека или ниедно од нив или сите.
Мислам дека голем дел од моето сфаќање на светот свесно
и несвесно апсолутно зависи...
од тоа што сум азиска жена во белечко општество.
Мислам дека голем дел од битката и сфаќањето
се веројатно првин за тој идентитет.
Вистинската битка е крајно внатрешна.
Но, мислам дека мора да поминете низ тие повидливи битки
дека некој ќе ви побара да користите поинаков акцент,
да изгледате на одреден начин, тоа, тоа и тоа,
па дури потоа ќе мора да го убиете внатрешниот змеј.
Кога навистина почнав да го сфаќам тоа,
тогаш почна помалку да ми биде гајле.
СЛАВА
УМЕТНИЧКО УЧИЛИШТЕ
Имав длабок афект
и влијание од телевизиската серија "Слава".
Тоа личеше како место каде она нешто
што го прават децава е нешто што јас сакав да го правам.
Но, мојот пат на наоѓање на заедницата на луѓе
кои дошле од слична заднина и кои изгледаат слично,
беше, искрено, бавен.
Кога бевме неколкумина, бевме раштркани.
Беше во стилот на... Дан е во Хаваи...
си брка работа таму.
Џон Чо работеше онаму, онаму, онаму.
Не можеше да има повеќе од еден од нас.
Но, беше...
осамено чувство, зашто системот го прави така.
Тоа е твојата перспектива.
Секоја просторија каде што си, можеш да научиш нешто,
дури и да е место што не те сака.
На некој начин, тие простории се најдобро место за учење.
Како да постоиш на место што не те сака?
Или не те почитува?
Поинакво време беше.
Фактот дека половина од актерите во "Вовед по анатомија" не беа белци,
тоа беше важно. И беше речиси како...
Да не разговараме за тоа.
Да го сработиме и да видиме дали ќе ни успее.
Боже, хит е!
Тоа е чувството што го знам,
што мислам и се надевам дека е старо чувство.
Чувство од каде што доаѓам, што личи како...
ајде да пробаме да се шмугнеме, никој да не го види,
па можеби ќе можеме да постоиме. Нели?
Навистина се надевам и гледам и сè уште се надевам
дека таквото размислување изумрело.
Сега ме интересира да раскажувам само приказни
каде што ликовите ја имаат таа културна димензија.
Не е само: "Еј, ќе шетам и ќе јадам кимчи
и ќе разговарам за корејската кинематографија."
Не знам, ме сфаќате. Не е тоа поентата, нели?
Станува збор за отворање на димензијата
што беше затворена.
Зошто? Зашто во тој период беше поприфатливо
во мејнстримот на белечкото раскажување.
Белите актери не може да ги прашаат:
"Како е да си бел актер на 20 години?"
"На 30? На 40? А на 50 години?"
Не може да ги прашаат тоа, но мислам дека треба.
Целата финта со американските имиња е дека не знаев оти може да изберам.
ЈИА ВАНГ ГОТВАЧ
Никој не ми ја пренесе пораката
и не знаев дека може да се смени името.
Многумина од моите азиски пријатели,
посебно Хмонзите, го сторија тоа.
Можев да се викам Оптимус Прајм или нешто слично.
Тоа ќе беше многу кул!
Готвач номиниран за Џејмс Бирд
Заглавив со Јиа.
ЈАВНО РАДИО НА ВИСКОНСИН 13 ФЕВРУАРИ 2023 Г.
"Јиа" на нашиот хмоншки јазик буквално значи железно тавче или вок.
Хмоншките деца мислеа дека е смешно и велеа: "Еј, каде е Јиа?"
"Не тоа, другото!"
Најмалиот брат ми се вика Гонг Хмонг,
што буквално значи "божји благослов".
Тој е божји благослов, а јас тавче!
ВАНГ, ЈИА Т-455161
Роден сум во бегалски камп
во северен Тајланд што се викаше "Бан Винаи".
БВ002152 2.2 1.1 2.3 2.4 1.2
Дојдов во САД
кога имав четири и пол години.
Пораснав во гратче во централен Висконсин,
претежно беа белци, заедно со семејството Ванг.
Не сакав да бидам Хмонг.
Живеев два различни животи кога растев.
"Мика" е хмоншкиот збор за американско.
Живеев како "мика" на училиште, а дома како Хмонг.
СОКОЛИ 70
Најважно ми беше да се асимилирам.
Дури и татко ни ни кажа: "Сакам да читате книги.
Сакам да гледате ТВ."
Не сакаше да имаме хмоншки или азиски акцент.
Ако зборувам како нив, ако се однесувам како нив,
ако ги знам сите поп-референци како нив,
нема да може да ме исмеваат.
Нема да мислат дека сум чуден. Дека сум различен.
Сакав да се осигурам дека кога сум на училиште,
моите "мика" пријатели, белците,
моите американски пријатели, знаат дека сум Американец.
Јас сум ваш, дечки.
Моите пријатели ми го фаќаа лицето
и ми ги отвораа очите пошироко
и дури и ме прашуваа: "Гледаш ли подобро сега?"
Мислев дека така прават пријателите.
И се смеев и велев: "Мислам".
Замислете да имате осум години,
мајка ви ви дава ручек за на училиште.
Навистина се потрудила нејзиното дете да е згрижено.
Единствен начин на кој знаеше како беше со готвење.
А потоа одиш на ручек и имаш деца што те исмеваат
и велат дека храната ти смрди и не сакаат да им се приближиш.
Знаете што правев? Си ја фрлав храната
за да имам пријатели, за да бидам кул.
Дома ја лажев и и’ велев:
"Да, сè изедов."
Тоа беше осум, деветгодишниот Јиа.
Триесет години подоцна
чувствувам срам за детето што не знаеше. Ме сфаќате?
Да можам да се вратам и да му кажам:
"Батка, без гајле.
За 20 години ќе пробаат да ти "азбјаснат" сè,
колку бил супер рибниот сос,
дека го откриле сосот од остриги, па дури и:
А, да, имам сирача дома."
Знаете, моите бели пријатели, "мика" пријатели кои денес велат:
"А, да, јадев нешто
што имаше паста од ракчиња
и беше многу добро", а ти си велиш:
"Да, брат, ние го јадеме тоа секој вторник."
Кога растев, ако имаше голема прослава или забава во дворот,
сите типови, сите имаа даска за сечење
и имаа голем сатар.
Мораше рачно да сечкаат сè,
па полнеа и правеа колбаси
внатре со тетките и мајките и бабите.
Помагаа во правењето ориз или нудли
или виткаа или пржеа.
Сите момчиња седеа околу скарата.
Татко ми ја држеше штипката и ми ја предаде мене.
Цел живот се обучуваш за ова, за овој момент,
да бидеш тој што го врти месото на скарата.
Се сеќавам дека влегов дома и реков: "Мамо, мамо, мирисам како тато!"
Мирисав на изгорено дрво
и мислев дека е многу кул.
Моите американски другари, белите другари, не разговарав со нив за тоа.
Бегав од оваа професија.
Татко ми имаше навистина лоша несреќа.
Имајте предвид дека ова е мојот херој.
Типот бил во војна и преживеал.
Тој нè доведе во земјава.
И си реков: "Брат, ако умре тато, сè што е поврзано со него,
неговата оставина, ќе умре со него."
И тој ден ми се смени размислувањето за хмоншката кујна
и размислив што значи да бидеш Хмонг.
Лично, мислам дека мојата улога...
е да ја запомнам приказната и храната што ја јадеме.
Има нешто тука што ми ја обновува душата кога ја јадам.
Нешто кај хмоншкото диво зелје
динстано со свински врат на коска
и прекрасниот конфликт на зачини, загризувањето на зелјето
и мрснотијата на свинското месо
во моментот кога ќе ти ги допрат усните.
Ако си хмоншко дете, го знаеш вкусот.
Има нешто прекрасно
кај свежата хмоншка краставица кога ќе ја загризам.
Секој пат кога ќе ја гризнам и ќе ми прсне в уста
станувам десетгодишното момче што седи до баба му.
Таа ја сечка краставицата за мене, свежо набрана во градината.
И кога сфаќам дека тоа сум навистина јас и дека тоа е дел од мене,
посакувам да го споделам тоа со други.
Ги гледате жртвите на оние што дошле пред вас.
И го земате тоа и продолжувате нанапред со тоа.
Еден ден, ќе мора вие да жртвувате за следната генерација
за таа да може да порасне.
Тоа значи да бидеш Хмонг.
Истрчав толку далеку што се свртев во круг.
Се вратив назад.
И затоа обожавам што сум Хмонг.
Затоа сите што сакаат да зборуваат со мене за тоа,
ајде. Да разговараме.
Мислам дека ако зборувате со моите
ќе ви кажат дека сум им враќала
и дека сум сакала да командувам како дете.
АМАНДА НУИЕН АКТИВИСТКА
На виетнамски најголемиот комплимент за ќерка
е "хју тао", што значи "послушна".
Никогаш не сум била "хју тао".
ЖЕНСКИ МАРШ ВО ВАШИНГТОН #ЗОШТОМАРШИРАМ
Не се согласувам дека заедницата на ААПИ е тивка.
Тоа е стереотип и оди во прилог на митот за примерното малцинство.
Има многу активисти во нашата историја што биле азиски Американци.
Само не пишуваат историски книги за нив.
Дедо ми беше борец за слобода против Французите во Виетнам.
Доаѓам од семејство што има традиција на приговарање.
Јас сум Аманда Нуиен.
НАСИЛСТВО ВРЗ ЖЕНИ
Никогаш не мислев дека ќе мора да претрпам поголема неправда
од она низ што поминав дента кога ме силуваа.
Студирав астрофизика на Харвард.
Ме силуваа во последниот семестар.
Се сеќавам како излегов од болницата кога заврши процедурата по силувањето
и дека никогаш подобро ја немав сфатено дефиницијата на "осамена"
од тој момент.
Ми дадоа ваучер за такси за да се вратам во собата каде што ме силуваа.
Дури по моето страшно искуство
од прва рака ги открив начините
на кои жртвите на силување се подложени на постојана ревиктимизација.
Кога открив дека доказите собрани по силувањето може да се уништат за 6 месеци,
иако делото не застарува дури 15 години,
се чувствував предадена од американскиот кривично-правен систем.
Сфатив дека имам избор.
Да ја прифатам неправдата
или да ја преземам промената во свои раце.
Затоа, решив да го преиначам законот.
Законот што го напишав се вика
"Повелба за правата на жртвите на сексуален напад".
Дел од него е и зачувување на доказите од силувањето.
Друго право е правото на вашето медицинско досие.
Друго право е правото на ваш полициски извештај.
Пред да бидат загарантирани, правата им беа ускратувани
на жртвите во САД.
Кога го усвоивме сојузниот закон,
се сеќавам дека појдов до скалите на споменикот на Линколн.
Врескав најгласно што можев.
И како да се прекина клетвата.
За мене, тоа беше мојата правда.
Така ја почувствував правдата.
Мојата љубов кон вселената почнала уште пред да се родам.
Моето семејство биле бегалци на брод од Виетнам,
па користеле небесна навигација
за да си го најдат патот до слобода.
Мајка ми заминала со уште тројца други роднини,
помалата сестра, Број 11,
брат и’, Број 3 и синот на Број 2.
Пливале и стигнале до бродот,
но имало митралези...
и виетнамските војници ги забележале.
Мајка ми се свртела кон Број 3 и му рекла:
"Мора да бегаме. Инаку ќе изгинеме."
Стигнале до меѓународни води.
Но, имало бура и бродот тонел.
Дошол голем брод и ги спасил.
Им фрлиле јаже, буквално нишка за спас.
Ми кажа дека само ставаш една рака пред другата,
една нога пред другата.
Кога ме прашуваат како сум решила да се соочам со владата на САД
или Обединетите нации,
се потсетувам како таа морала да бега од стражари, од митралези,
да се качува по јаже во бура,
а јас само праќам мејл на сенатор.
Кога зборував за моето силување, тоа беше многу стигматизирачко.
Пријателите, најблиските ми кажаа: "Мислам дека не треба да го правиш ова",
вклучувајќи ги, секако,
другите луѓе со сличен идентитет на млада, азиска жена.
И сфаќам од каде потекнува тоа.
Не им замерувам што сметаат дека пресметката
за нивниот опстанок зависи од нивниот молк.
Сакам луѓето да знаат дека најмоќната алатка
што ја имаме е нашиот глас.
Никогаш не зажалив за тоа.
НИЕ, ИДНИНАТА
ПРЕИНАЧЕТЕ ГО ЗАКОНОТ
ДИЏЕЈ РЕКА МУЗИЧАР
Имам три најдобри дена во животот.
Првиот најдобар ден е кога го запознав мојот партнер.
Знам, лигаво. Вистина е.
БЕЈСМЕНТ БАНГРА
Вториот најдобар ден е Самерстејџ.
САМЕРСТЕЈЏ ВО ЊУЈОРК
Најдобриот ден од мојот музички живот.
Третиот најдобар ден е кога добив паркинг место во мојата гаража...
по 14 години.
Тоа се њујоршки срања.
Како се идентификувам?
Зависи каде сум и кој ме прашува, зашто идентитетот се менува.
Дефинитивно се идентификувам како диџеј, како изведувач, како кустос.
Мислам дека идентитетот е како...
лизгава надолнина додека учествувам во проектов.
Бракот на моите го нарекувам "брак на одметници"
во доцните 60-ти во Индија.
Тие биле деца на Поделбата.
Родени се во денешен Пакистан...
па се преселиле во Англија.
Па се преселивме во САД, пред мојот петти роденден.
Што сакаа моите да бидам?
Знам едно нешто, кога почнав како диџеј, не сакаа да го работам тоа.
Дефинитивно не сакаа да го правам тоа срање, не.
Мајка ми замина за Англија.
Имаше една песна што беше многу славна.
Ми донесе касета.
Албумот беше "Ап фронт" на Малкит Синг.
Има една песна таму што многу ми се допаѓа.
Еден од стиховите вели: "Нема да танцуваме на белечко диско,"
што е... знаете, поетски.
Мојата замисла за шеснаесеттиот роденден
беше бангра забава.
Сакав сите да носат индиска облека.
Воопшто не си го мразев потеклото.
Бев другата страна.
А тоа беше буквално во нашиот подрум.
Кога почнав како диџеј, се инволвирав
во активизам во заедницата повеќе од сè друго.
ИНДИЈЦИТЕ СО СТРАВ ОДАТ ПО УЛИЦА
Бев дел од група што оригинално се оформи
при бранот насилство што се случуваше во Џерси Сити во доцните 80-ти,
а го извршуваше група што се нарекуваше "Дотбастерс".
ИНДИЕЦ ПРЕТЕПАН ОД БАНДАТА ДОТБАСТЕРС
Почнавме да собираме пари со организирање забави.
СОБИР ПРОТИВ СМРТОНОСНИТЕ НАПАДИ
Тие работи беа нераскинливо поврзани за мене,
создавањето простор, заедништвото и диџејството.
Кога почнував со диџејството, бангра музиката
беше за луѓе од пониска класа, работничка класа, таксисти,
луѓе што не се професионалци,
што ја слушаат таа музика, што се од Пенџаб.
Сакав да создадам простор каде што ќе одиме до крај.
Ќе пуштаме вистински срања.
БЕЈСМЕНТ БАНГРА
Идејата за Бејсмент Бангра беше да пуштам ваква музика.
Сакам хип-хоп. Ајде да го пуштаме.
Му требаше малку време, но се рашири. Луѓето го засакаа.
Летото во втората година имаше редица долж целиот блок.
Отворавме во седум часот навечер, па лекција по танцување,
лекција за танцување во Бејсмент Бангра.
Немојте...
Кобра движења кога танцувате.
Како да има шармер на змии. Не е кул.
На полноќ е лудо.
Преполно е.
На крај, само сакав што е можно повеќе луѓе да танцуваат.
Тоа ми беше целта.
ВИЛИЏ ВОЈС БЕЈСМЕНТ БАНГРА СО ДИЏЕЈ РЕКА
Мислам дека голем дел од музичките проекти на Бејсмент Бангра
можеа да се случат само во Њујорк.
ДИЏЕЈ РЕКА
Стана уште поважно по 11 септември,
особено многу мажи Сики, со бради и турбани.
По 11 септември многу лоши срања се случуваа во нашите заедници.
Имавме настан на 20 септември,
девет дена по 11, и се мислевме: "Да го одржиме или не?"
Секако, газдата на клубот кажа: "Рејкер, мора да го одржиш."
И тогаш ја научив лекцијата дека секогаш мора да ја одржиш журката.
Журката мора да тече.
Тогаш сфатив дека ова не е само журка, туку простор.
БЕЈСМЕНТ БАНГРА БЕСПЛАТНИ ЛЕКЦИИ ПО ТАНЦУВАЊЕ
МУЗИКА ОД ДИЏЕЈ РЕКА ВИЗУАЛИЗАЦИЈА ЛУЗИД
Сакам да соработувам со надежни изведувачи,
да учам од нив и тие да учат од мене.
А има многу јужноазијци што создаваат музика.
И возбудливо е.
Дел е срање, а дел има голем потенцијал.
Кога ќе влеземе низ врата, наша одговорност е
да ги воведеме другите низ вратата.
Мислам дека е супер што јужноазијците стануваат успешни
на некои видливи начини,
но кој е просторот што го заземаме?
Не може да се возбудиме само затоа што некој е во канцеларија и слично.
А општата возбуда за моќта, срање е, ме сфаќате?
Мора критички да го гледаат тоа.
Мора да бидеме гласни против угнетувањето на сите луѓе.
КОНИ ЧАНГ НОВИНАРКА
Кога почнав да работам на телевизиски вести,
се осврнав и видов само бели мажи.
Моите шефови, моите колеги,
мојата конкуренција, луѓето што ги интервјуирав, сите беа бели мажи.
Секогаш кога ќе влезев во некоја редакција, бев волк-самотник.
Решив дека и јас ќе бидам бел маж.
Буквално го усвоив нивното однесување.
Лажна самодоверба, решив дека светот ми должи нешто, се изразував вулгарно.
Бев многу вулгарна.
А тоа не ми прилегаше, зашто тоа бев јас,
мал лотосов цвет
што испушта одвратни зборови од устата.
Секогаш кога ќе ми кажеа нешто расистичко или сексистичко,
јас им враќав на расистички, сексистички начин.
Шефот ми кажа: "Кажи им зошто те најмив."
А јас реков: "Зашто сакаш како ти ги пеглам кошулите."
Тој мислеше дека е најсмешното нешто што го чул во животот.
Постојано беше: "Кажи им, кажи им." Ме тераше да го повторувам тоа.
И си реков: "Зошто го кажав тоа, бестрага?"
"Да не сум луда?"
Така функционирав.
На тој начин се справував со сексистичките свињи
и расистичките свињи.
Извинете.
Моите се родени во Кина
и имам четири постари сестри, сите родени во Кина.
Но, само јас сум родена во САД.
Јас бев "уште едно девојче".
Родена и порасната во Вашингтон.
Кога сум се родила,
татко ми се јавил од болницата и рекол: "Уште едно девојче.
Вие најдете и’ име."
Сестрите листале филмски списанија.
И рекле дека ќе го свртат списанието и тоа ќе биде името.
Го свртеле и тоа била актерката Констанс Мур.
И станав Констанс, но сите ме вика Кони.
Кога мајка ми дошла во САД,
не знаела да чита и зборува англиски и не знаела да чита и зборува кинески.
На моја осумгодишна возраст ја научив како да чита.
Ги користев моите книги Голден и моите сликовници
и и’ помогнав да научи да се потпишува
за да може да добие државјанство.
Но, беше навистина тешко за неа.
Четирите постари сестри само шефуваа и галамеа.
Само дрдореа.
А јас бев тивко,
повлечено, срамежливо дете што не ја отвораше устата.
Моето семејство се шокира кога почнав да работам на ТВ.
ВТТГ5 ВЕСТИ ВО ДЕСЕТ
Сестрите буквално кажаа: "Малата Кони, замислете.
Им се обраќа на милиони луѓе.
Кој ќе помислеше дека нашата мала Кони...?"
А јас им велев...
"Ви се молам."
Трагедијата за моите родители беше што немаа машки деца,
а според кинеската традиција мора да имаш машки деца
зашто тие го одржуваат во живот семејното име.
Татко ми всушност мене ми ја даде таа мисија.
Ми пиша писмо и ми кажа:
"Можеби ти ќе можеш да го одржиш семејното име."
Потсвесно, тоа и го сторив.
Еден ден ми се јави една новинарка,
Кони Вонг, и ми кажа дека го добила името по мене.
А јас реков: "Ме зезаш?"
ВЕСТИ НА СИ-БИ-ЕС
Родителите ја прашале: "Како сакаш да те викаме
зашто сега си во САД?"
А таа имала три или четири години.
Ме видела на телевизија.
Рекла: "Или Кони, или Елмо."
Открила дека има цела генерација
азиски девојки што се викаат Кони.
Кони Вонг реши да напише текст,
колумна за "Њујорк тајмс",
за сите девојки Кони што ги открила.
А фотографскиот уредник нашол фотографка
што се вика Кони Арамаки,
па ги собрала сите девојки Кони
и почнав да плачам.
Секогаш кога ќе ми текне на тоа, почнувам да плачам.
Тоа е неверојатна оставина за која не бев свесна дека постои.
Дека има толку девојки Кони што го добиле името по мене е неверојатно.
Пливањето е дел од мојот живот од кога паметам за себе.
Не се сеќавам на дел од животот кога не сум бил во вода.
СКАЈЛЕР БЕЈЛЕР СПОРТИСТ/АКТИВИСТ
Бидејќи не се преставував како девојка,
во женскиот тоалет, во женската соблекувална,
често ме тормозеа за мојот изглед.
"Не си навистина девојка или ти си маскирано момче."
Па се пресоблекував во костимот за капење во колата.
Влегував во женската соблекувална со слечена маица и видлив костим
за да можам да одам во тоалетот
без да ме тормозат дека не сум доволно женско.
Кога размислував за родовиот идентитет, си реков:
"Можеби не сум жената што сите велат дека сум."
Можеби јас сум маж.
Си реков: "О, Боже, што со спортот?
Што ќе правам со пливањето?"
Како ќе бидам спортист
додека пробувам да бидам трансродово лице?
Сè уште бев решен да пливам за тимот на Харвард
и конкретно женскиот тим кога завршив со третманите.
Кога му кажав на тренерот, таа ми кажа:
"Не знам, но ќе смислиме нешто."
Во текот на таа година ми понудија место
во машкиот тим зашто машкиот тренер кажа:
"Се идентификуваш како маж, пливај за мене."
ПЛИВАЊЕ И СКОКАЊЕ ВО ВОДА ХАРВАРД
Имав среќа што наидов на таква поддршка
од тренерите што ми дозволи да бидам целосно свој
како трансродов маж во машкиот тим.
Во процесот на откривање дека сум трансродов,
ми се смачи да кажувам секому поединечно.
Напишав објава на Фејсбук каде што реков:
"Еј, народе, јас сум трансродово лице.
Еве ви информации што значи тоа.
Ќе пливам за машкиот тим."
Им го кажав ова на сите онлајн.
Имам тројца корејски баби и дедовци.
Моите "халмени" и "халбуџи", бабата и дедото,
родителите на мајка ми.
А имам и пратетка, "кунимо".
"Халмени" има Фејсбук. Пред да го објавувам тоа
ја блокирав на Фејсбук.
Имаме неколку заеднички пријатели, па реков:
"Еј, не и’ кажувајте на баба ми сега.
Ќе и’ кажам јас, но ми треба време."
Цел месец и’ пишував писмо.
"Халмени, халбуџи, кунимо, ви го кажувам ова зашто ве сакам.
Зашто длабоко ве ценам и зашто сакам да ве имам во животот."
Бевме исплашени со мајка ми.
Можеби никогаш веќе нема да стапнеме во куќава.
Можеби не само што ќе се откаже од мене, туку ќе се откаже и од мајка ми.
Па, седнавме во кујната.
Им го прочитав писмото.
Го завршив со: "Те сакам."
И чекав.
Дедо ми прв реагираше и почна
со бавен, старечки аплауз и кажа:
"Дури сега излезе од плакарот?"
Ме шокира. Го кажа изразот "излегување од плакарот".
И ми кажа: "Честито."
Мајка ми и јас бевме занемени, не знаевме што да кажеме.
Кунимо ми ја стисна раката
и стана да направи чај. Веќе ми ја пренесе нејзината љубов.
Халмени, пак, лицето за кое најмногу бев загрижен,
ме гледа и има многу строг израз на лицето
и ми вели: "Го знаев ова.
Можеш да бидеш момче, братче. Можеш да бидеш маж.
Но, ќерките се грижат за родителите.
Тоа сè уште е твоја одговорност, Скајлер, да се грижиш за родителите."
Се согласив, се разбира.
Дури и ги имам зборовите "бумо хјодо", грижи се за родителите,
истетовирано со ракописот на баба ми под лузната од мастектомијата,
веднаш до срцето.
Тоа е посвета кон неа
и силната женственост од која потекнувам.
Мојата халмени е од Северна Кореја.
Пешачела од Пјонгјанг до Сеул за да избега веднаш
пред Кореја да се подели на двете Кореи.
Пешачела кога имала 13 години со мајка си,
преку океаните за да ја одгледа мајка ми.
Така што носам длабока вредност
и тетоважата е дел од тој симбол.
Кога растев, често ми кажуваа разновидни
многу непристојни коментари за мојот изглед.
"Бебињата од мешана раса се најубави."
"Многу си егзотична."
"Азиско-белите девојки се најсекси."
Ова беше од возрасните околу мене, од врсниците, од професорите.
Многу фетишизирачки коментари за мојот изглед
проткаени со расизам, мизогинија.
А потоа ја направив транзицијата.
Сега ме гледаат во светот како азиски маж.
Доживувањето е многу поразлично.
Сега се чувствувам како да не постојам.
Често ми кажуваат дека не сум доволно мажествен.
Многумина ги гледаат источноазијците како женствени или потчинети, слаби.
Исто така ги гледаат трансродовите мажи.
Мојата мажественост е моја.
Ако не ја гледате или ако мислите дека е А, Б или В, тоа е во ред.
Може да мислите што сакате за мојата мажественост, но јас знам кој сум.
Мојот расен идентитет и мојот трансродов идентитет ме имаат принудено
да си го најдам своето место.
Сега го гледам тоа како супермоќ.
КУМАЛ НАНЏИЈАНИ КОМИЧАР/АКТЕР
Најмногу трема во животот имам кога некој ќе ми дојде
и ќе ми каже: "Еј, те обожавав во..."
и паузата помеѓу тоа "во" и она што ќе го кажат
ми создава огромна трема.
Ми кажуваат "Харолд и Кумар".
Тоа беше десет години пред да почнам како комичар.
Им се случува и на други.
Му се случува на Хасан, му се случува на Азиз,
му се случува на Кал, на Хари.
На сите ни се случува.
Секогаш го велам истото кога некој ќе каже:
"Еј, те обожавав во 'Теорија на Големата експлозија'."
Им велам: "Не, тоа беше оној другиот."
Да.
Тоа создава чудни ситуации.
Еј, како е народе?
Почнав со стендап веднаш по 11 септември.
Само што купив Иксбокс.
Кога и да се качев на бина, чувствував тензија од публиката.
Си мислат: "Дали ќе го спомне? Дали ќе го спомне?"
И се трудев да не го спомнувам.
Но, не функционираше. Морав да го спомнам.
Ќе се качев на бина и ако бев во некој бар или нешто такво,
одеднаш сите се малку напнати и ме гледаат
и јас ќе кажам: "Јас сум од Пакистан.
Ние сме од добрите." Тоа го кажував.
"Каде е Осама?"
Неколку пати ме прашале.
По првите два-трипати
си помислив: "Ова не се изолирани инциденти."
Ова ќе продолжи да се случува.
Требаше да смислам смешни одговори што ќе ги запомнам.
Луѓе ме нарекуваа терорист на бина, а јас велев:
"Ако навистина сум терорист,
дали сакате да се расправате со мене?"
"Каде е Осама?" Велев: "Не знам.
Не сум го видел на состаноците одамна."
Некој ќе ви каже нешто, вие ќе му вратите
и одеднаш публиката експлодира.
Го обожаваат тоа. Ве обожаваат вас.
Открив дека едно од нивоата во "Кол оф дјути"
се вика Карачи. Тоа е градот каде што пораснав.
Тоа е чудно за мене.
Твојот роден град сега е бојно поле.
Колку поени можеш да освоиш?
За мене, справувањето со мојот идентитет е тековен проект.
Сè уште не знам.
Ме прашавте како се идентификувам.
Јас велам Пакистанец.
Википедија вели пакистански Американец.
Навистина не знам што значи тоа.
Не се чувствувам целосно Пакистанец, зашто тоа веќе не е мојот дом.
А не се чувствувам Американец зашто членството
во групата се заснова на...
другите членови да те гледаат како член на групата.
А знам дека голем дел од Америка никогаш нема да ме види како Американец.
Па, не се чувствувам Американец.
Мора да смислиш нешто што е уникатно за тебе.
Кога бев дете, обожавав филмови и ТВ.
Филмови, ТВ, видеоигри.
Имаше долг период од животот кога гледав по еден филм секој ден.
"Војна на ѕвездите" и "Ѕвездени патеки" и "Гремлини" и "Истребувачи на духови"
и "Индијана Џонс" и слично.
Но, гледав и многу боливудски филмови.
И тој приказ на силниот,
молчелив маж кој никогаш не се растажува или плаши,
тоа е голем дел од боливудските филмови, ме сфаќате?
Пораснав идолизирајќи ги тие нешта,
да бидеш стоик кој се грижи за своето семејство и ги средува
лошите и слично.
Сега сфаќам дека, искрено, тој концепт на мажественост
бил многу штетен за мене.
Не може да бидеш тажен
и не можеш да се плашиш и дека лутината е единствена емоција.
Кога ќе се качам на бина сега, сакам да зборувам како...
дека сфаќам што чувствувам и дека способноста да го искажеш тоа
е сила, ме сфаќате... Гневот не е нужно сила.
Кога ќе кажеш: "Се плашам од ова", и тоа е сила.
Сега во мојот стендап
сакам да бидам некој што изгледа како мене
што зборува за тоа, ме сфаќате?
Дека иако сум успешен и сум имал многу среќа,
сè уште ги имам овие нешта во себе...
што ме плашат.
МЕДЛИН ЈУ МЕДИЦИНСКА СЕСТРА
Дојдов во САД кон крајот на 70-тите
и отидов право во Канзас Сити.
Кога летав од Филипините,
госпоѓата до мене ми кажа: "Ти си мојата прва Азијка."
И го кажа тоа на омаловажувачки начин,
па и’ вратив, веројатно без почит,
и’ реков: "Ти си мојата прва идиотка."
Беше тивко до Канзас Сити.
Во 70-тите и 80-тите имаше голем недостаток на медицински сестри.
Многу администратори во САД
одеа во Филипините и ги регрутираа во Манила
сите медицински сестри што можеа да ги најдат.
Она што го заработував за една година како главна сестра на интензивна нега
во кардиолошкиот центар во Филипините
го заработував за еден месец во САД.
Мојата приказна не е поинаква од која било друга филипинска медицинска сестра
што дошла овде да побара, како што велат, подобри пасишта,
за подобра шанса за своето семејство.
Кога дојдов во САД имав 25 години.
Ги оставив сопругот и првороденото бебе.
Имаше само неколку месеци кога заминав.
Дома праќав половина од платата секој месец.
Имав огромна носталгија.
Бев многу, многу осамена.
Имаше една песна дома што се викаше "Манила, Манила".
Некој ја пушти на една од божиќните забави
и плачев како луда тогаш.
Мојот сопруг и четирите деца ми се придружија во САД
и се преселивме во Њу Џерси.
Се пензионирав во 2019 г., откако бев медицинска сестра 49 години.
Планиравме да го почнеме пензионирањето на маж ми во ноември 2020 г.
и требаше да патуваме низ светот.
Ударни вести за коронавирусот.
Пријавени се најмалку 19 смртни случаи во САД.
Во март 2020 г., откако гледаше ТВ,
сопругот задремал, како и обично.
А потоа зборувавме со децата на екрани, зашто не можевме да се собираме.
И тие рекоа: "Мамо, тато не изгледа добро."
И тоа беше почетокот на мојот кошмар.
Го примија во болницата каде што имав работено.
Неколку дена подоцна моите викнаа брза помош за мене.
И јас имав КОВИД.
"Кој ќе се грижи за маж ми кога ќе се врати дома?
Јас сум медицинска сестра, ќе се грижам за него.
Морам да преживеам."
Тоа беше Велика недела, а јас верувам во моќта на молитвите.
Се почувствував возвишено на Велики петок.
На Велигден видов виножито пред болничкиот прозорец
и си реков: "Ќе преживеам."
Маж ми ја почна третата седмица интубиран на интензивна нега.
Докторите ме известуваа дека му даваат лекарства,
дека респираторот е наместен и сите ги сфаќав.
Имајте предвид дека сум медицинска сестра од интензивна нега.
И кога ми кажаа дека му додале одредено лекарство,
ми сопре срцето.
Можев да го држам за рака последните три часа од неговиот живот.
Свештеник го благослови, се помоливме,
децата зборуваа со него преку екран, а јас му шепотев на уво:
"Во ред е да си заминеш, татко. Во ред е."
Како да продолжиш по тоа?
Секој ден се молам за него.
Го посетувам секоја недела, му носам цвеќе.
И сега сум среќна баба на шест деца.
Одам дома, на Филипините, да се видам со роднините,
ја вршам медицинската мисија.
И секогаш велам, на тагалошки:
"Анг хинди марунонг сап анг хиндинг, а хинди мараратинг сапаро он анг."
"Ако не погледнеш наназад од каде си пошол,
никогаш нема да стигнеш на целта."
Имаме само еден живот. Направете разлика.
Ако пораснеш сиромашен, мотивиран си да не бидеш сиромашен.
ХАРУН МОКТАРЗАДА ПРЕТПРИЕМАЧ
Кога паѓаше снег и имавме снежни денови,
ги собирав другарите и велев: "Ќе ринеме со лопати."
Имавме бизнис за косење трева.
Научив магионичарски трикови и правев магионичарски настапи.
Сè што треба е малку да го протресам.
21:08 5 ДЕК 1993 Г.
Несомнено. И врзани се заедно.
Ми се насобраа стотици долари казни за невратени книги во библиотека.
Им понудив да изведувам магионичарски трикови.
Им реков: "Сакам само да ми ги избришете казните."
И го сторија тоа.
Ме викаа "Ужасниот Харун".
18:03 17 ОКТ 1993 Г.
Дента кога сум се родил, Русите извршиле инвазија на Авганистан.
Бев таму три години.
Татко ми го уапсија зашто го поддржувал отпорот.
Кога излезе од затвор по шест месеци,
решивме дека мора да избегаме.
Моктарзадови бевме богато семејство.
Валутата девалвираше, па авганите беа безвредни.
Тоа беше целосен крах.
Кога дојдовме во Америка,
се вселивме во двособниот стан на родителите на мајка ми
во Мериленд.
Бевме шестчлено семејство, плус баба ми и дедо ми.
Не знам како нè собра.
Бевме густо набиени.
Не можевме да си дозволиме ништо.
Дефинитивно се сеќавам дека користев бесплатни ручеци.
Ги делеа децата пред ручек.
Ќе нè викнеа и нè штиклираа на список.
Кога се префрлив на намален ручек, си реков: "Успеваме", ме сфаќате?
Пораснав со свеста дека мојот народ
има тешки битки.
Мајка ми постојано ни кажуваше колку имаме среќа
и дека мора да сториме сè што можеме
зашто има милион луѓе што би се трампале со нас.
Тоа дефинитивно имаше голем удел во мојата амбиција.
Кога бев во средно, стажирав во фирма за маркетинг.
Ме натераа да научам да правам сајтови.
Ги продаваа за илјадници долари на други фирми.
И сфатив дека секоја фирма, можеби и секој човек
ќе има потреба од веб-сајт.
Што ако направиме нешто што ќе им прави веб-сајтови?
И оттаму се роди идејата за Фривебс.
Скапоцено е да имаш браќа што знаат да програмираат.
Ги грабнав и им реков: "Момци, ајде да го направиме ова."
Почнавме кога бев четврта година на Универзитетот во Мериленд.
Ни требаа физички машини,
серверите на коишто ќе се води софтверот.
Се селевме од интернат, во стан, па во шкаф.
И еден ден, сè падна.
Секое едно нешто падна.
Сто илјади сајтови на серверот што не сака да се крене.
Не можевме да го кренеме. Тоа беше крај на фирмата.
Конечно, им се јавивме на Дел и ни рекоа:
"Понекогаш може да има прав што прави вакви проблеми.
Отворете го, извадете го кабелот, дувнете го
како кертриџ за Нинтендо,
па вратете го назад и вклучете го пак."
Го отворивме, го извадивме кабелот, го дувнавме,
го вративме, го вклучивме и пак се крена.
Тоа беше крстопат на универзумот.
Еден пат што ќе беше многу, многу поинаков.
Целата иднина беше под знак прашање, зависеше од една прашинка.
Моите родители не го разбираа
нивото на успех што почнавме да го достигнуваме
додека не им кажавме за колку сме ја продале фирмата,
десет години откако ја формиравме.
Ја продадовме за речиси 120 милиони долари.
Со браќата седевме пред компјутер
и само ја освежувавме банкарската сметка.
Одеднаш се појавија многу нули.
Тогаш тоа стана реално.
"Уф, моето семејство е згрижено."
18:03 17 ОКТ 1993 Г.
За следниот стартап
сфатив дека ова е многу голем проблем
што не може да најдеш на што си претплатен.
И се роди Трубил.
Во светот на технологијата има нешто што се вика еднорог.
Еднорогот е нешто над една милијарда долари.
Таа фирма ја продадовме за речиси една запирка три милијарди.
"Уф, што ќе правам со сето ова што ќе ме направи достоен
што го добив сето ова?"
Веќе имав постигнато доволно во животот.
Ќе кажувам што ми лежи на ум и ќе создадам простор
за муслиманската заедница да има глас.
Затоа инвестирам во независно новинарство.
ДРОП САЈТ
Затоа пробувам да пратам пакети за итни случаи со неухранетост во Газа.
И затоа помогнав да се плати и поддржувам училиште
за сираци во Авганистан.
И пробувам да се соочувам со луѓе на Твитер
кога сметам дека не се искрени или дека шират дезинформации.
Ако јас, откако го имав сиот овој успех во оваа земја,
ако јас не можам да зборувам за тоа, кој друг ќе зборува?
Кој може?
ТАМИ ДАКВОРТ СЕНАТОР
Се сеќавам кога бев во војска
како млад офицер во школата за летање.
Војската постави слика
за тоа како изгледа идеален офицер.
Тоа беше изделкан маж со четвртеста вилица, русокос, кратко потстрижен.
И си реков: "Никогаш нема да изгледам вака."
Бев буквално среде мисија кога ме ранија и изведоа од Ирак.
Се сеќавам кога ме погодија.
Се сеќавам како очајно се обидував да слетам со хеликоптерот.
Мислам, нозете ми беа разнесени, а раката ми беше речиси отсечена.
Не правев ништо освен што се освестував
и пробував да летам и се онесвестував и се освестував и пробував да летам.
Збунетост, болка, очај.
Зашто мислев дека јас сум одговорна и сум неуспешен пилот.
Неуспешен војник, неуспешен офицер.
А подоцна, ми објаснија:
"Не, сè уште си се обидувала да ги згрижиш твоите војници."
И тоа го правам оттогаш.
Сè додека си ја извршував работата како војник.
Кога првпат се кандидирав за Сенатот,
кажав дека сум ќерка на Американската револуција,
мојот противник во дебатата ме погледна презриво и кажа:
"Да, твоите сигурно дошле дури од Тајланд
за да се борат покрај Џорџ Вашингтон."
Како да не постои таа можност, па морав да го коригирам.
Реков: "Моите предци се бореле за Џорџ Вашингтон."
Јас сум полубела, полуисточно Азијка.
Мајка ми етнички е Кинезинка, но родена и порасната во Тајланд.
Се идентификува како Тајланѓанка.
Тоа било судбина.
Моите се запознале поради Виетнамската војна.
Татко ми бил во Азија поради Виетнамската војна.
Се вљубил во мајка ми.
Но, се венчал со мајка ми, за разлика од многуте други Тајланѓанки.
И до ден-денес добивам писма од дворасни тајландско американски деца на мои години.
"Ќе го најдеш татко ми?
Се вика Боб, бил наредник во војската."
И тоа ми го крши срцето.
Растењето по војната во Југоисточна Азија
како дворасно америазиско дете не беше позитивно.
Ако татко ми не се венчал со мајка ми и не останел, ќе немав иднина
и мајка ми ќе немала иднина,
зашто сите знаеја дека сум војничко дете.
Другите деца велеа: "Ти си голема и несмасна."
Зашто бев многу повисока од другите.
"Ти и татко ти смрдите на сирење."
Мислам дека почнав да се чувствувам добро за дворасноста
кога се преселив на Хаваи.
Во Тајланд, изразот за мене беше "лук клунг".
"Лук" е дете, "клунг" е половина. Значи, "половина дете".
Но, на Хаваи јас бев "хапа", што исто значи половина,
но значи мешавина. Но, тоа е позитивно значење.
Тоа е првото место каде што бев комотна со мојот идентитет.
Бев во средно кога татко ми остана без работа
и семејството стана сиромашно.
Мајка ми и јас му кажавме на татко ми да одиме во САД.
Мајка ми не можеше да дојде зашто сè уште немаше зелена карта
и немаше виза,
а и онака не можевме да си дозволиме и таа да дојде.
Кога се качив на авионот од Тајланд за Хаваи, таа ми кажа:
"Ќе мора да преземеш."
Морав да бидам мајката, но тешко ни беше.
Ништо немавме.
Конечно имав голема расправија со татко ми и му реков:
"Ти веќе не си одговорен зашто веќе не носиш пари.
Јас ќе најдам работа."
Отидов на плажата Ваикики и најдов работа делејќи летоци на туристи.
Тоа беше првиот вистински приход што го имавме.
Продавав рози,
мамев туристи играјќи одбојка на плажата.
Се преправав дека сум локална девојка
и се здружив со мештанин кој им кажуваше на туристите: "Видете,
ќе играм против вас, а девојкана ќе игра со мене."
А јас велев: "Кој, јас? Навистина? И јас ќе играм?"
Тоа беше нашата верзија на филмот "Белците не можат да скокаат".
Обично игравме за пет долари од партија.
Многу бев добра.
Никогаш немам работено понапорно од тогаш кога бев сиромашна.
Секој ден бев исцрпена.
Татко ми беше исцрпен.
И ако можевме да помогнеме барем малку,
само да им дадеме на луѓето простор за дишење.
Тоа се политиките што ги поддржувам денес.
СОПРЕТЕ ЈА ВОЈНАТА ПРОТИВ ЖЕНИТЕ
Не се сметам за премногу амбициозна.
Само се најдов во такви ситуации и пробував да преживеам.
Сакав да бидам пилот на хеликоптер до крајот на животот.
Влегувањето во политика беше нешто што ме снајде
зашто бев гневна дека не се грижат за ветераните.
Не пробував да постигнам нешто,
а првиот пат кога се кандидирав, загубив.
Се најдов на место каде што луѓе ме сметаат за амбициозна,
а јас се гледам себеси како некоја што
пробува да преживее и да постапува исправно.
Веројатно е многу азиски пристап.
БОЕН ЈАНГ КОМИЧАР
Имаше кинески библиски камп
каде што одевме во колиба, на Карпестите Планини.
Децата беа многу смешни, кул, напалени христијански тинејџери
што свиреа гитари и се муваа.
Јас не бев дел од нив.
Во такви ситуации, мојот излез беше да бидам смешен.
Во еден од скечевите требаше да го играм Остин Пауерс
и да го имитирам Остин Пауерс.
Мислам дека кажав: "Да, маче".
И сите во просторијата експлодираа во смеа.
Си реков: "Еј, сакам да го правам ова до крајот на животот."
Трчав до подрумот, гледав СНЛ и МАД ТВ и многу серии со скечеви.
Бев опседнат.
Тоа ми беше целиот идентитет,
да бидам дел од импровизаторската група во средно, да одам во градот
во театарот Бовајн Метрополис во Денвер за настапи со
33-годишни мажи со алкохолизам.
Како 15-годишно дете, целиот живот ми се вртеше околу тоа.
Многу кротко и срамежливо им го кажував тоа на луѓето, особено на родителите.
Се трудев да им го прикажам како опиплив сон.
Во ниеден свет не би имало смисла да бидам во шоу-бизнисот
кога тие ми велеа: "Ние жртвувавме сè.
Зошто сакаш да правиш кратки импровизации?"
Еден ден бев јас, Кристина Јанг, а потоа одеднаш
лажев за него, си ја загрозував кариерата
и се согласував да се омажам со него и носев прстен и бев невеста.
Ја обожавав Сандра О во "Вовед во анатомија" до тој степен што реков
дека ќе одам на Универзитетот во Њујорк и ќе учам хемија и ќе се спремам за медицина
зашто сакав да бидам како неа. Да бидам Кристина Јанг.
Останав на подготовката за медицина до крај.
Стануваше збор за она
што го укажува медиум,
она што моите мислеа дека е безбедно за мене.
Се сеќавам дека го полагав МКАТ вторпат
и ги поништив резултатите
среде тестот.
Им се јавив на моите и им реков: "Не го можам ова.
Не знам што ќе правам. Ќе смислам нешто.
Но, морам да го направам ова."
Аудицијата за "Сатурдеј најт лајв" траеше неколку години.
Тогашниот менаџер ми велеше: "Сега е сезона за СНЛ."
Праќаш снимка од пет минути од ликови и имитирања што ги знаеш.
Немав многу азиски јавни личности врз коишто можев да работам.
Ги имитирав Кен Џонг, инструктор по Соулсајкл
и Мичико Какутани.
Врескав најсилно што можев
за тоа дека Џефри Евгенидис е неспособен писател.
Само се забавував со разни автори
и книжевни ликови.
За чудо, го усвоив слободниот пристап.
Решив: "Ова ќе ми биде вежба да правам што сакам.
Никој нема да го види ова и нема да биде земено предвид.
Ќе си се забавувам за мое задоволство."
Добив улога во пилотот
"Аквафина е Нора од Квинс"
истото лето кога ја пратив снимката во СНЛ.
Снимавме во кинески ресторан.
Беше сцена со вечера и јадевме јудино уво
и патка и пржен ориз.
Бевме јас, Б.Д. Вонг, Аквафина, Лори Тан Чин,
три различни микрогенерации на азиски актери.
Се случи нешто што ме просветли
зашто бев на сет со други Азијци и не морав да се објаснувам,
не морав да го оправдувам своето постоење,
не морав да бидам на периферијата или само како украс.
Се сфаќавме едни со други.
Мислам дека зедов дел од таа утеха и самодоверба
во последната аудиција за СНЛ.
Помеѓу клапите на "Нора од Квинс",
го дадов телефонот на асистентот и му реков: "Ако ѕвони број со префикс 212,
скрати го снимањето зашто морам да се јавам."
Заѕвони.
БОЕН ЈАНГ АЗИСКИ АКТЕР
Ми понудија работа да бидам дел од СНЛ.
СОУЛСАЈКЛ
Поетски е што бев на сетот на "Нора", дека бев со Аквафина,
дека бев со повеќе азиски луѓе,
што ми се случи оваа животна промена
и сè друго што следуваше по тоа.
Да.
МАНИ КРИСОСТОМО ФОТОГРАФ
Стажирав во "Пасифик дејли њуз".
ПАСИФИК ДЕЈЛИ ЊУЗ
СЕ ОБЈАВУВА ВО ГВАМ
Имаше нов извршен уредник.
КАДЕ ПОЧНУВА ДЕНОТ ВО САД
Реков: "Возбуден сум. Спремен сум да поминам три-четири месеци
во изострување на репортерските вештини."
ПАЃА СНАБДУВАЊЕТО ДЕМНЕ НЕДОСТАТОК НА ВОДА
Ме погледна и кажа: "Ги погледнав сите твои текстови
и мислам дека не си доволно добар да бидеш репортер."
О, Боже.
Обожавам новинарство.
Сакам да останам во бизнисот.
И ми вели: "Имаш искуство како фотограф?"
Реков: "Да, ги правев фотографиите за алманахот."
Добив поврат на данокот
и мајка ми ми купи апарат во поморската база,
па почнав да фотографирам.
Бев асистент во фотолабораторија.
Повремено,
уредниците доаѓаа во одделот за фотографии.
Само јас бев таму и им реков: "Некој ќе донесе
чудни мутирани зеленчуци и овошја."
"Можеш да ги фотографираш?"
И фотографирав човек како држи споени дињи.
БЛИЗНАЦИ
Огромни краставици и деформирани тикви.
ЖИВОТЕН СТИЛ ОДГЛЕДУВАЊЕ ГОЛЕМИ МАНГА
Меѓу првите проекти ми беа мутираните зеленчуци и овошја.
Заминав од Гвам за да студирам фотографија и да работам на копното.
Бев во втората половина од 20-тите.
Имаше неколку репортери што цела година работеа
малолетничкиот правен систем во Мичиген...
ДАЈТЕ МУ ШАНСА НА СИСТЕМОТ
...и неговите мани.
Јас бев главниот фотограф на тој проект...
120 ДЕЛИКВЕНТИ
...на "Детроит фри прес".
Тогаш си размислував дека
сакам да работам на нешто за средните.
Сакав да поминам една година во средно.
Избрав едно средно.
Беше во дел од југозападен Детроит
каде што се затворија многу од фабриките за автомобили и имаше невработеност.
Одев во училниците.
Ги сликав спортистите, ги сликав единичарите,
ги сликав трудните тинејџерки.
Се сеќавам дека отидов на матурата и се чувствував како татко.
Како да беа мои деца и дека се дотерани
и дека се прекрасни и слично, а јас бев многу горд на нив.
Ја објавија сторијата и ме номинираа за Пулицер.
Се сеќавам дека и’ се јавив на мајка ми.
"Еј, мамо, ме номинираа за нешто што се вика Пулицерова награда
и тоа е навистина важно.
Веројатно нема да ја добијам, но сакав да ти кажам дека
сум во финалето."
А таа кажа: "Не грижи се, синко.
Ќе одам во црквата Св. Јуда и ќе запалам свеќа за тебе."
ДЕТРОИТ ФРИ ПРЕС
И неколку дена подоцна, ја добив наградата.
ПУЛИЦЕРОВА НАГРАДА
Луѓето прашуваа: "Како се добива Пулицер?"
Велев: "Мајка ви треба да појде во Св. Јуда, во Гвам,
и да запали свеќа за вас."
ПУЛИЦЕР ПО 7. ПАТ ЗА НАС
НАЈНАГРАДУВАНИОТ ВЕСНИК ВО ДЕТРОИТ
ДЕТРОИТ ФРИ ПРЕС
Само што добив Пулицерова награда.
Бев на врвот на славата, а имав огромна носталгија.
Домородното население во Гвам се вика Чаморос.
Имаме збор во нашиот јазик, се вика "махаланг".
"Махаланг" е чезнеење, носталгија по дома.
Желбата да го помирисаш воздухот на твојот остров.
Разговарав со една пријателка за тоа и ми кажа:
"Единствен начин да го намалиш чезнеењето е да добиеш чувство на припаѓање."
И си создадов мисија да...
припаѓам, да најдам други Чаморос, да ги раскажам нивните приказни.
Јас сум еден од 250.000 Чаморос на планетава.
Имам мисија и имам огромна страст
да ги фотографирам сите до еден.
Преживеавме.
Ги преживеавме колонизаторите, од Шпанија до САД.
Инвазиите, како онаа од Јапонија.
Отпорни сме.
ГВАМ
Само сакам да го документирам тоа.
НЕРГИС МАВАЛВАЛА АСТРОФИЗИЧАРКА
Порано играв сквош.
Бев на постдипломски на МИТ. Немаше женски тим за сквош.
Морав да играм за машкиот тим.
Тоа всушност ми пружи огромно притаено задоволство
кога ќе излезев на терен со маж, кој ќе ме погледнеше,
тогаш бев ситна, знаете, ситно детиште,
и ќе си кажеа: "Ех, ќе ја смачкам."
И немаа поим колку добро играм сквош.
Бев ужасно задоволна кога добивав такви натпревари,
повеќе од сите други натпревари.
Има дел од мене што живее за тоа
да бидам потценета.
Во пакистанското општество постои желба
за секое семејство да има машко дете.
Мајка ми велеше, кога наметливите ќе прашаа:
"Не сакаш да имаш син?"
А таа ќе кажеше: "Што ќе ми е син? Ја имам Нергис."
Пораснав во Пакистан.
Тоа беше многу интересна средина за мене.
Пораснав во зороастерско семејство.
Одев во католичко училиште во екстремно исламистичка земја
како бесна атеистка, уште како дете.
И имаше постојано спротивставување на нештата.
Пораката од родителите беше: "Нема иднина за вас овде.
Мора да бегате преку океанот.
Немаме пари да ве пратиме таму.
Единствен начин за тоа ви е со стипендија,
па сè е во ваши раце, деца."
Тоа беше сонот.
Тоа нешто го смени правецот на мојот живот
како ништо друго претходно.
Некое време мислев дека ќе бидам докторка, медицинска докторка.
Тоа е, секако, класично азиска професија.
Може да бидете само неколку нешта.
Доктор, инженер,
адвокат. Читам премногу бавно за адвокат.
Не можам да сецирам животни,
па поради тоа не можев да студирам медицина.
И ми остана инженерството. Но, штом дојдов на колеџ,
дознав дека има идентитет на истражувач,
на поставување прашања за кои никој нема одговор.
И дека може ти да го најдеш.
Може да бидеш научник и може да бидеш дел од откритието.
Во 2015 г. можевме, за првпат,
директно да ги видиме гравитациските бранови од судирот на две црни дупки.
Тоа беше предвидување на теоријата за општа релативност на Ајнштајн
100 години претходно, а ние сега го видовме тоа.
Значи, теоријата била точна.
Мислевме дека вселената е празна и чиста,
но не е ништо од тоа.
Полна е со пуканки и бранувања и пукнатини.
Но, делот што мене ме интересира е брановидниот дел.
Кога имате два објекта како црни дупки и орбитираат меѓусебно и се судираат,
тогаш испуштаат бранови.
Ние, многу, многу подалеку од овие судири,
може да ги видиме тие бранови. А зошто сакаме да ги видиме брановите?
Зашто тие бранови ни носат информации за црните дупки.
А зошто ни е гајле за црните дупки?
Зашто тие црни дупки се суровината на нашиот универзум.
Ако сакаме да сфатиме како е изграден универзумот,
мора да ги разбереме црните дупки. Ако сакаме да ги разбереме нив,
мора да им ја измериме гравитацијата, зашто не испуштаат светлина.
И мојот труд се врти околу тоа.
Тоа што сум малцинство ми влијаеше на животот на многу различни начини.
Најважниот е дека ми е сосема удобно во тоа што сум неконвенционална,
што сум аутсајдер во мејнстримот.
Дали е удобност како квир личност
кога беше многу тешко да се биде квир
или работа на физички експерименти за кои сите мислеа
дека ќе пропадне и дека си будала што пробуваш.
Во ред е да се биде Другиот.
Тоа што сум научник и јужноазијка,
или пакистанска Американка и тоа што сум квир личност
и што можам да го кажам сето тоа, а сепак да успеам во науката
значи дека и другите може да го замислат тоа за себе.
КАТИ МАСАОКА АКТИВИСТКА
Во муабети, кога ќе се сретнат јапонски Американци,
често се прашуваме: "Во кој камп биле твоите?"
ЈАПОНЦИ БЕГАЈТЕ ОВА Е САМО ЗА БЕЛЦИ
Но, во моето семејство никогаш не се разговарало за тоа,
а јас не бев доволно свесна да прашам.
Кога ќе се спомнеше Перл Харбор на училиште,
чувствував како сите да ме гледаат мене,
бев многу засрамена, но не знаев зошто.
Не знаевме кои сме.
Мислам дека сите поминувавме низ проблемот со идентитетот
обидувајќи се да бидеме Американци.
А Американец не значеше да бидеш обоен, туку да бидеш бел.
Ги гледав другите јапонски Американци групирани заедно и мислев:
"Не сакам да бидам со нив."
Одењето во Јапонија беше дел од таа потрага, мислејќи дека:
"Ако не се вклопувам тука, можеби ќе се вклопам таму",
а открив, шокантно и тажно, дека не сум,
не сум и никогаш нема да бидам Јапонка.
Ми се чинеше дека нема иднина.
Но, некако се вратив.
Ги открив азискоамериканските студии.
УКИНЕТЕ ГО РЕЖИМОТ НА ТИУ
Ние сме деца на емигрантски работници
Ние сме потомци на концентрациони логори
Синови и ќерки на градителите на железници
Што го оставија својот белег врз Америка
Виетнамската војна ни покажа како луѓето нè гледаат...
ВИЕТНАМЦИ НЕ МЕ НАВРЕДИЛЕ
...како пример зашто личиме како непријателот.
Повторно, ние сме непријателот, не сме целосно Американци.
Првпат ми се допадна што сум јапонска Американка
што се дружи со јапонски Американци.
Но, не марширавме само како јапонски Американци,
туку како азиски Американци.
Браќа и сестри низ светот
Не знаевме ништо, немавме вештини.
Видовме потреба и рековме: "Во ред, мора да организираме нешто."
Всушност, голем дел од идеите ги презедовме од Црните пантери.
Идејата за служење на народот,
почнување неопходни програми, како групата за право на социјална помош,
групата на родители, деновите на здравјето и клиниките.
ПРАВДА ВЕДНАШ! РЕПАРАЦИИ ВЕДНАШ!
По некое време почнавме да размислуваме како сето ова е поврзано
со камповите и нашите искуства како јапонски Американци.
НИКЕИ ЈУНАЈТЕД ЗА ПРАВДА
НАЦИОНАЛНА КОАЛИЦИЈА ЗА РЕПАРАЦИИ
Барањата за репарации станаа погласни.
Дури и да не победевме, моравме да се бориме.
Сметавме дека извинување не е доволно само по себе.
Баравме финансиски репарации.
"ИЗВИНИ" НЕ Е ДОВОЛНО 25.000 ДОЛАРИ ВЕДНАШ!
Нашата група бараше да има сослушување не само во Вашингтон,
каде што зборуваа академици и законодавци,
туку да се чуе и народот.
МАСАХАРУ ТАНИБАТА
За 48 часа ни кажаа да се спакуваме и да заминеме.
Не сакам моите деца да го чувствуваат товарот на срамот
и чувството дека се одбиени од сожителите Американци.
Ова нехумано, сурово однесување и настан се случи
во САД, а не во Гестапо и Германија.
Тешко е да се поверува, нели?
Тоа ми ги отвори очите.
Првпат чув луѓето како зборуваат за камповите,
луѓе што личеа на мајка ми.
Таа не ја раскажа својата приказна
и сакав да се чуе приказната на нејзиното семејство.
Семејството на мајка ми е отстрането од нивната фарма во Калифорнија,
одведени се во концентрациониот логор Хила Ривер во Аризона.
Мислам дека како откривав сè повеќе,
сфатив што значи тоа,
како првата генерација дошла овде
и ги преживеала сите закони и неправди,
не можеле да бидат државјани, не можеле да се венчаат,
не можеле да поседуваат земја, не можеле да гласаат.
Сето тоа и сепак останале, па ги ставиле во логори
и загубиле сè.
Мислам, како да продолжиш по тоа?
И така, мајка ми,
нејзината иднина била драстично сменета поради логорите.
Имаше огромен гнев и гордост.
но во исто време била прегазена од логорите.
Мислам, не верувам дека навистина ја ценев или сфатив
длабочината на загубата.
Законот што ќе го потпишам сега
обезбедува репарации за секој од 60.000 преживеани.
Тука признаваме грешка.
Она што ни се случи нам, се има случено на многу луѓе.
Затворот, отстранувањето од вашата земја
не е невообичаено во оваа земја или во светот.
АЗИСКИ АМЕРИКАНЦИ МАРШИРААТ ЗА ЕДНАКВОСТ
Оставината на борбата за репарации е врската и солидарноста.
СОЛИДАРНОСТ ПО СЕКОЈА ЦЕНА
ЈАПОНСКИ АМЕРИКАНЦИ ПРОТИВ НЕЗАКОНСКО АПСЕЊЕ
Знаете, промената бара многу време.
МАЛЦИНСТВАТА ЗАЕДНО АЗИСКИ МОЛК = АЗИСКА СОГЛАСНОСТ
Градиме нешто ново од почеток,
а тоа ќе нè одржи на долг рок.
Може да не сум веќе тука,
да видам што ќе се случи со тоа,
но мора да се потрудиме и, знаете,
мислам дека звучи идеалистички, но променете го светот,
променете ги системите,
променете ги системите што не работат за нас.
АЗИСКИ ПАЦИФИК ПРОТИВ АПАРТХЕЈДОТ
КЛИФ КАПОНО СУРФЕР/НАУЧНИК
Победив на научен натпревар на 16 години.
Имаше вирус што дивееше
на северниот брег во Оаху, во фармите со ракчиња.
Создадов мал експеримент, КОВИД тест за вирусот за ракчиња.
Судиите рекоа: "Кој ти го направи ова?"
Јас реков: "Никој. На училиште го направив."
А тие рекоа: "Браво, се квалификуваш."
Добив бесплатно патување на меѓународниот натпревар.
Понекогаш е во Порторико, Германија.
И си реков: "Ќе патувам!"
Ги прашав: "Каде е?" Тие рекоа: "Во Аризона."
Јас реков: "Каде е Аризона?"
Беше многу суво и жешко.
Мојот внатрешен компас велеше дека нешто не е во ред.
Мора да откријам каде е Хаваи сега.
Одиме со придружба до саемот
и избегав од толпата и почнав да трчам.
Придружбата вика: "Имаме бегалец!"
И трчам долж блоковите, излегов од градот
и стигнав до чистинка и погледнав наоколу и гледам само планини,
360 степени, сонцето е високо и тогаш почна да ми крвави носот
и бев спремен да се онесвестам.
Си велам: "Умирам. Мора да се вратам на Хаваи."
Тогаш сфатив дека не можам да заминам далеку.
Растејќи се сеќавам дека морав да одам на училиште,
го мразев зашто е внатре. Си велев: "Ова е тапа."
Штом ќе заѕвонеше, татко ми доаѓаше да нè земе и право на плажа.
Мислам дека тогаш почнуваше вистинското учење.
Татко ми нè праќаше на плажата и велеше:
"Соберете различни алги од брегот."
Па ќе се вратеше и ќе ни го кажеше хавајското име
на алгата, но и латинското име.
Ова е наука.
Исто е со сурфањето.
Прво малку наука за алги,
па ги земавме штиците и сурфавме.
Учевме каде се движи струјата, каде е ветрот.
Како се движи песокот? Што е бран? Што е плима?
Имаше многу информации во играта
што ми создаде чудна вредност за науката.
Науката беше како магија за комуницирање со светот.
УНИВЕРЗИТЕТ САН ДИЕГО
Имаше чудна шанса што се појави
да добијам докторат по хемија во Калифорнија.
Да оставам сè што знам и да почнам нешто што не знам
што е или за што се работи, но е поинакво.
Првиот расизам
зашто сум Хаваец го доживеав кога дојдов во Калифорнија.
Влегував во конфликти со другите сурфери
каде треба да сурфам, со кого да сурфам.
И имаше многу правила што не знаев дека постојат.
Еден сурфер ми дојде и почна да ме турка.
Рече: "Оди си дома, од каде и да си дошол."
И многу ме вознемири.
Му реков: "Батка, сакам да си одам дома.
Не сакам да сум тука.
Не сакам да се објаснувам пред тебе."
Му реков: "Јас сум од океанов.
Од каде си ти?
Знае некој од вас од каде сте?"
Докторатот како да ми стана товар.
"Хаваецот со докторат, ти ќе ни помогнеш."
Почувствував притисок да бидам некој.
Само сакам да бидам во океанот.
Интегрирав дел од технологијата што ја развивавме во лабораторијата
во научен проект за да видам
дали има молекуларни траги во океанот што се видливи
и ги споделуваат сурфери низ целиот свет.
Последниот напор да останам на факултет.
Еден автор ме побара и му дадов интервју.
И потоа почнаа да ме бараат од "Њујорк тајмс"
за насловната на научниот дел.
ДАЛИ НИ СЕ ЛОШИ ОД МОРЕТО?
Интервјуа и повици од Ен-би-си Ен-пи-ар и Нат Гео,
како славна бубалица на институцијата, како да дивеам во земјата на бубалиците.
Тоа ми беше многу важно
зашто со глобалното признание,
знаев дека приказните што ги валидираат
не се мои, туку на мојот народ.
Тие ми дадоа самодоверба да се вратам дома.
Во мојот дом можам да бидам свој.
А-ЛИСТА:
15 ПРИКАЗНИ ОД АЗИСКАТА И ПАЦИФИЧКАТА ДИЈАСПОРА
Преведено од Бојан Антиќ