1
00:00:02,000 --> 00:00:07,000
Downloaded from
YTS.MX

2
00:00:08,000 --> 00:00:13,000
Official YIFY movies site:
YTS.MX

3
00:00:14,514 --> 00:00:17,392
Film powstał we współpracy
z grupą osadzonych.

4
00:00:17,475 --> 00:00:21,187
Wykorzystano w nim nagrania
gromadzone przez dekadę.

5
00:00:21,312 --> 00:00:24,899
Film może zawierać drastyczne treści.

6
00:00:34,617 --> 00:00:37,746
ZAKŁAD KARNY EASTERLING

7
00:00:39,789 --> 00:00:42,292
<i>Próba mikrofonu...</i>

8
00:00:42,375 --> 00:00:44,586
DEPARTAMENT WIĘZIENNICTWA
STANU ALABAMA

9
00:00:55,013 --> 00:00:58,725
To jak duchowe odrodzenie.

10
00:00:59,601 --> 00:01:01,478
Wszyscy się uśmiechają.

11
00:01:04,898 --> 00:01:07,817
Będzie wyżerka i zabawa.

12
00:01:08,568 --> 00:01:12,864
W Easterling zapowiada się dobry dzień.

13
00:01:15,408 --> 00:01:19,996
WOLONTARIUSZE CO ROKU ORGANIZUJĄ
GRILLE W 14 WIĘZIENIACH ALABAMY

14
00:01:23,833 --> 00:01:27,128
Takie chwile do rzadkość za kratami.

15
00:01:27,754 --> 00:01:34,469
W takich miejscach nie ma nadziei.
Trzeba ją przynieść z zewnątrz.

16
00:01:37,722 --> 00:01:41,559
Pomódlmy się za system w Alabamie.

17
00:01:41,643 --> 00:01:43,186
Amen.

18
00:01:43,269 --> 00:01:44,437
- Tak jest.
- Amen.

19
00:01:45,063 --> 00:01:48,483
Możemy zmienić ulice,
po których kiedyś błądziliśmy.

20
00:01:49,651 --> 00:01:52,195
Będę strzegł moich braci.

21
00:01:52,278 --> 00:01:55,573
Będę strzegł moich braci.

22
00:01:55,657 --> 00:01:58,118
To nie przypadek,
że akurat dziś tu jesteście.

23
00:01:59,452 --> 00:02:00,703
Jak to?

24
00:02:01,704 --> 00:02:05,834
Nikt wam nie pokaże, co naprawdę jemy.

25
00:02:07,710 --> 00:02:11,840
Powinniście zobaczyć nasze cele.
Myślisz, że tu jest gorąco?

26
00:02:11,923 --> 00:02:14,926
Wyobraź sobie blaszany barak

27
00:02:15,009 --> 00:02:17,137
i 120 osób w środku.

28
00:02:19,556 --> 00:02:21,724
To nie są ludzkie warunki.

29
00:02:24,144 --> 00:02:25,937
A ty, gdzie z tą kamerą?

30
00:02:26,354 --> 00:02:27,397
Widzicie go?

31
00:02:29,149 --> 00:02:30,859
Upał tylko podsyca napięcie.

32
00:02:31,484 --> 00:02:33,862
Możecie sobie wyobrazić, co tu przeżywamy.

33
00:02:35,446 --> 00:02:36,906
Wejdźcie do środka!

34
00:02:36,990 --> 00:02:37,991
Zobaczcie cele!

35
00:02:39,534 --> 00:02:41,619
Tu się smażymy przez całą dobę.

36
00:02:41,786 --> 00:02:48,418
Nie możemy wychodzić na świeże powietrze.

37
00:02:49,711 --> 00:02:55,175
POZA KAMERĄ WIĘŹNIOWIE
SAMI INICJOWALI ROZMOWY.

38
00:02:56,384 --> 00:03:01,139
<i>Ludzie nie mają pojęcia</i>
<i>o rzeczach, które się tu dzieją.</i>

39
00:03:02,515 --> 00:03:05,101
<i>Dostałem taki łomot,</i>

40
00:03:05,768 --> 00:03:07,395
<i>że narobiłem pod siebie.</i>

41
00:03:08,438 --> 00:03:10,732
<i>To codzienność.</i>

42
00:03:10,815 --> 00:03:13,693
<i>Ktoś jest dźgany każdego dnia.</i>
<i>Nikt tego nie zgłasza.</i>

43
00:03:14,652 --> 00:03:16,154
<i>Wszystko zamiatają pod dywan.</i>

44
00:03:17,405 --> 00:03:18,781
<i>Ukrywają prawdę.</i>

45
00:03:19,365 --> 00:03:20,408
<i>Kto?</i>

46
00:03:20,533 --> 00:03:21,993
<i>Departament Więziennictwa.</i>

47
00:03:24,913 --> 00:03:26,706
Nie boję się mówić,

48
00:03:27,415 --> 00:03:30,084
ale przed kamerami każą nam ściemniać.

49
00:03:30,335 --> 00:03:31,878
Robić dobrą minę do złej gry.

50
00:03:32,295 --> 00:03:33,588
Nie gramy w ich grę.

51
00:03:34,380 --> 00:03:36,758
Bierzemy żarcie i spadamy.

52
00:03:36,841 --> 00:03:38,009
Niech nas wypuszczą.

53
00:03:41,679 --> 00:03:43,139
Koniec.

54
00:03:43,223 --> 00:03:44,307
Koniec czego?

55
00:03:44,390 --> 00:03:45,516
Nagrywania.

56
00:03:45,934 --> 00:03:47,018
Dlaczego?

57
00:03:48,186 --> 00:03:50,563
<i>Zamykamy.</i>

58
00:03:50,813 --> 00:03:55,193
To jest więzienie,
a wy rozmawiacie z osadzonymi

59
00:03:55,276 --> 00:03:57,195
bez nadzoru funkcjonariusza.

60
00:03:57,862 --> 00:04:01,115
Koniec nagrań.

61
00:04:05,620 --> 00:04:12,001
PRAWO ALABAMY

62
00:04:17,423 --> 00:04:22,387
Więzienia stanowe w Alabamie
działają przy niemal 200% przepełnieniu

63
00:04:22,470 --> 00:04:25,181
i z jedną trzecią potrzebnej kadry.

64
00:04:28,017 --> 00:04:32,939
W takich warunkach rozwinął się
przemyt telefonów komórkowych.

65
00:04:34,816 --> 00:04:39,112
Po naszej wizycie więźniowie
zaczęli szukać kontaktu.

66
00:04:43,449 --> 00:04:44,492
<i>Raoul?</i>

67
00:04:46,869 --> 00:04:48,871
<i>Jak się masz?</i>

68
00:04:49,205 --> 00:04:51,541
- <i>Dobrze. A ty?</i>
- OK.

69
00:04:52,125 --> 00:04:54,210
<i>Mogę nagrać naszą rozmowę?</i>

70
00:04:54,877 --> 00:04:57,380
Jasne.

71
00:04:57,880 --> 00:05:02,760
Zawsze ktoś nas ostrzega,
jak zbliżają się strażnicy.

72
00:05:03,761 --> 00:05:04,971
Będę ostrożny.

73
00:05:08,224 --> 00:05:10,977
Ciągle trują, że jestem tu,

74
00:05:11,060 --> 00:05:13,146
bo coś przeskrobałem.

75
00:05:13,730 --> 00:05:15,773
Pełna zgoda.

76
00:05:16,190 --> 00:05:19,944
Nie powinienem był robić pewnych rzeczy.

77
00:05:20,361 --> 00:05:24,532
Ale to, co tu się dzieje - nie działa.

78
00:05:25,074 --> 00:05:26,284
To musi się skończyć.

79
00:05:29,454 --> 00:05:30,830
Tak tutaj żyjemy.

80
00:05:31,622 --> 00:05:32,999
Spójrzcie.

81
00:05:34,208 --> 00:05:35,251
Zalane cele...

82
00:05:36,210 --> 00:05:37,211
brud...

83
00:05:39,297 --> 00:05:41,174
istna nędza.

84
00:05:45,053 --> 00:05:49,766
Do celi Roberta Earla
muszę przejść jak przez dwa boiska.

85
00:05:51,142 --> 00:05:52,727
Jest w izolatce.

86
00:05:54,645 --> 00:05:57,815
Chcą go całkiem odciąć od świata.

87
00:05:58,441 --> 00:06:00,568
Przenoszą z jednej izolatki do drugiej.

88
00:06:02,070 --> 00:06:05,740
Ale właśnie dlatego
powinniście z nim pogadać,

89
00:06:06,366 --> 00:06:08,534
bo bardzo im zależy, żeby siedział cicho.

90
00:06:10,536 --> 00:06:11,621
Czołem, Robert.

91
00:06:13,081 --> 00:06:14,082
Siemasz.

92
00:06:14,749 --> 00:06:16,334
Potrzebujemy pomocy.

93
00:06:17,001 --> 00:06:19,379
Nasze życie jest zagrożone.

94
00:06:22,882 --> 00:06:26,719
Robert Earl Council,
aktywista znany jako „Kinetik Justice",

95
00:06:26,803 --> 00:06:30,264
od pięciu lat przebywa w izolatce.

96
00:06:30,848 --> 00:06:32,016
Jak się macie?

97
00:06:32,767 --> 00:06:33,893
<i>Dobrze, dzięki.</i>

98
00:06:36,479 --> 00:06:38,022
<i>Dzięki, że z nami rozmawiasz.</i>

99
00:06:38,731 --> 00:06:40,733
Cieszę się, że mogę pomóc.

100
00:06:41,359 --> 00:06:44,695
Lata temu obiecałem sobie,

101
00:06:44,779 --> 00:06:47,907
że nigdy już nikogo nie skrzywdzę

102
00:06:47,990 --> 00:06:51,911
i nie pozwolę, by ktoś
inny krzywdził moich braci.

103
00:06:52,495 --> 00:06:56,165
Dlatego nie będę siedział cicho
i udawał,

104
00:06:56,290 --> 00:06:59,544
że wszystko jest w porządku.

105
00:06:59,627 --> 00:07:01,087
Nie jest.

106
00:07:04,966 --> 00:07:07,135
Zakład Karny w hrabstwie Bibb.

107
00:07:08,553 --> 00:07:10,471
Spójrzcie, gość mieszka pod stołem.

108
00:07:13,474 --> 00:07:15,685
A tam kolejny - śpi na podłodze.

109
00:07:18,104 --> 00:07:21,441
Departament Więziennictwa pilnuje,

110
00:07:22,400 --> 00:07:24,152
żeby prawda nie wyszła na jaw.

111
00:07:26,112 --> 00:07:27,613
Cały ten syf.

112
00:07:34,871 --> 00:07:38,458
Ukrywają, że za tymi murami
dochodzi do niewolniczej pracy.

113
00:07:39,625 --> 00:07:40,710
Ile już siedzisz?

114
00:07:40,877 --> 00:07:42,003
Trzydzieści lat.

115
00:07:42,253 --> 00:07:45,256
Trzydzieści lat codziennej harówki.

116
00:07:45,715 --> 00:07:48,092
- Ile ci płacą?
- Nic.

117
00:07:48,968 --> 00:07:51,095
Trzy dekady pracy za darmo.

118
00:07:52,722 --> 00:07:56,350
Ukrywają też problem narkomanii.

119
00:07:57,643 --> 00:07:59,729
Ludzie potrzebują pomocy.

120
00:08:00,271 --> 00:08:01,481
Nałóg to nie przelewki.

121
00:08:02,940 --> 00:08:06,277
Ukrywają przemoc i korupcję.

122
00:08:06,777 --> 00:08:07,945
Spójrzcie.

123
00:08:08,738 --> 00:08:10,156
Oddział specjalny.

124
00:08:10,281 --> 00:08:11,949
Właśnie kogoś sprali.

125
00:08:13,284 --> 00:08:14,327
Widzicie?

126
00:08:14,827 --> 00:08:16,412
Człowiek jest cały we krwi.

127
00:08:16,787 --> 00:08:17,788
Jasny gwint.

128
00:08:19,957 --> 00:08:26,839
Departament Więziennictwa
kojarzy się ludziom z terapią zajęciową,

129
00:08:26,923 --> 00:08:31,511
szkołą i resocjalizacją.

130
00:08:32,136 --> 00:08:37,600
Nic bardziej mylnego.

131
00:08:39,227 --> 00:08:41,020
Nawet nie wiemy, czy on żyje.

132
00:08:43,147 --> 00:08:46,859
Liczba ciał wynoszonych stąd
w workach na zwłoki jest rekordowa.

133
00:08:48,361 --> 00:08:49,946
Koroner już zabrał ciało.

134
00:08:51,322 --> 00:08:53,783
To kryzys humanitarny.

135
00:08:53,866 --> 00:08:57,495
W Alabamie, gdzie osadzonych
jest 20 tysięcy osób, odnotowuje się:

136
00:08:57,578 --> 00:09:00,164
najwyższy wskaźnik zgonów
z powodu przedawkowania,

137
00:09:00,248 --> 00:09:02,500
najwyższy wskaźnik zabójstw,

138
00:09:02,583 --> 00:09:06,254
najwyższy wskaźnik samobójstw.

139
00:09:07,213 --> 00:09:11,133
Na tym łóżku leży martwy człowiek.

140
00:09:12,552 --> 00:09:15,888
Dopóki narrację kontroluje
Departament Więziennictwa,

141
00:09:16,222 --> 00:09:20,977
ludzie nigdy nie uwierzą,
co dzieje się za tymi murami.

142
00:09:25,356 --> 00:09:29,527
Ja i Melvin siedzimy w tym od 20 lat.

143
00:09:32,530 --> 00:09:34,657
<i>Melvin?</i>

144
00:09:35,533 --> 00:09:37,535
- Słychać mnie?
<i>- Tak.</i>

145
00:09:45,626 --> 00:09:48,838
- Poczekajcie. Klawisze.
<i>- OK.</i>

146
00:09:59,473 --> 00:10:01,017
Już czysto.

147
00:10:01,559 --> 00:10:03,728
<i>Nie musimy rozmawiać przez kamerkę.</i>

148
00:10:04,353 --> 00:10:11,235
Wiem, ale chcę przekazać
całą prawdę o sobie,

149
00:10:11,360 --> 00:10:14,155
nie tylko głos.

150
00:10:20,077 --> 00:10:23,039
Żyjemy w odizolowanych społecznościach.

151
00:10:25,791 --> 00:10:27,960
To instytucje państwowe.

152
00:10:30,630 --> 00:10:33,633
Jedyne, do których media i opinia

153
00:10:34,133 --> 00:10:38,054
publiczna nie mają żadnego dostępu.

154
00:10:38,137 --> 00:10:39,263
TEREN ZAMKNIĘTY

155
00:10:39,347 --> 00:10:42,141
Jak to możliwe, że reporter
może wejść do strefy wojny,

156
00:10:42,683 --> 00:10:46,354
a nie może wejść
do amerykańskiego więzienia?

157
00:10:47,021 --> 00:10:49,023
Sąd najwyższy USA orzekł,

158
00:10:49,190 --> 00:10:52,526
że można odmówić
dziennikarzom dostępu do więzień,

159
00:10:52,652 --> 00:10:55,029
powołując się na
„bezpieczeństwo i ochronę”.

160
00:10:55,613 --> 00:10:57,281
Możemy być świadkami morderstwa,

161
00:10:57,365 --> 00:11:02,370
a media i tak nie mają wstępu
na teren więzienia stanowego.

162
00:11:03,621 --> 00:11:06,165
Naczelnik wychodzi.

163
00:11:06,666 --> 00:11:08,959
Dopiero co doszło do dźgnięcia.

164
00:11:12,380 --> 00:11:13,964
No i proszę. Kolejny alarm.

165
00:11:16,342 --> 00:11:18,803
Ponieważ media nie mogą tu wejść,

166
00:11:19,095 --> 00:11:21,430
coraz więcej więźniów
nagrywa takie sytuacje.

167
00:11:21,972 --> 00:11:26,894
Gdyby nie telefony,
nikt by tego nie udokumentował.

168
00:11:33,067 --> 00:11:37,697
Społeczeństwo z założenia
nie wierzy więźniom.

169
00:11:37,780 --> 00:11:39,990
Skoro tu siedzę, to znaczy, że kłamię,

170
00:11:40,074 --> 00:11:43,202
przesadzam i szukam wymówek.

171
00:11:45,204 --> 00:11:48,541
Dlatego administracja nienawidzi kamer.

172
00:11:51,711 --> 00:11:53,254
Zobaczyli gościa z telefonem,

173
00:11:54,296 --> 00:11:57,049
a porucznik od razu ogłosił alarm.

174
00:11:58,384 --> 00:12:04,014
Choć to sami strażnicy przemycają
telefony i sprzedają je na czarno,

175
00:12:04,557 --> 00:12:05,975
one wciąż są nielegalne.

176
00:12:07,226 --> 00:12:08,269
OBAWY WS. KONTRABANDY

177
00:12:08,352 --> 00:12:12,732
Przemyt w więzieniach
Alabamy trwa w najlepsze.

178
00:12:12,815 --> 00:12:14,525
Mowa o telefonach komórkowych.

179
00:12:15,735 --> 00:12:17,862
Skupiają się na samych telefonach,

180
00:12:17,945 --> 00:12:21,323
a nie na tym,
co zostało dzięki nim nagrane.

181
00:12:22,658 --> 00:12:24,660
DEPARTAMENT WIĘZIENNICTWA

182
00:12:24,785 --> 00:12:27,455
To nieustanna walka.

183
00:12:27,538 --> 00:12:31,876
Przed nami wciąż długa droga,
żeby pozbyć się telefonów z więzień.

184
00:12:33,544 --> 00:12:38,632
Od lat próbują blokować zasięg i sygnał.

185
00:12:39,675 --> 00:12:44,054
Któregoś dnia
ten dostęp może się skończyć.

186
00:12:45,681 --> 00:12:50,394
Ryzykujemy życie,
żeby przekazać te informacje.

187
00:12:51,729 --> 00:12:53,147
Póki jeszcze możemy.

188
00:12:57,526 --> 00:13:00,905
<i>Zaprzeczają rzeczywistości.</i>

189
00:13:01,947 --> 00:13:04,784
<i>Tyle ciał, tylu zabitych...</i>

190
00:13:05,242 --> 00:13:07,495
<i>a oni udają, że nic się nie dzieje.</i>

191
00:13:08,621 --> 00:13:11,165
Problemem w Alabamie
nie jest liczba więźniów,

192
00:13:11,248 --> 00:13:12,583
tylko liczba przestępców.

193
00:13:12,666 --> 00:13:13,876
PROKURATOR GENERALNY ALABAMY

194
00:13:15,795 --> 00:13:20,424
To błędne koło przemocy i bezkarności.

195
00:13:21,050 --> 00:13:23,844
Bez nas społeczeństwo
nigdy się o tym nie dowie.

196
00:13:23,928 --> 00:13:27,932
Te sytuacje nie są zgłaszane.

197
00:13:40,110 --> 00:13:42,363
Mam dla was informacje.

198
00:13:43,989 --> 00:13:46,867
Mówią, że w Donaldson skatowano więźnia.

199
00:13:46,951 --> 00:13:48,160
Trafił na OIOM.

200
00:13:48,244 --> 00:13:50,162
To straszne.

201
00:13:50,246 --> 00:13:52,832
Jak się nazywa?

202
00:13:52,915 --> 00:13:55,501
Steven Davis.

203
00:13:56,961 --> 00:14:00,798
SZPITAL UNIWERSYTECKI
BIRMINGHAM, ALABAMA

204
00:14:03,384 --> 00:14:05,261
Szukamy Stevena Davisa.

205
00:14:05,886 --> 00:14:07,388
Podobno trafił na OIOM.

206
00:14:08,180 --> 00:14:09,515
Dziewiąte piętro.

207
00:14:19,900 --> 00:14:22,278
WEJŚCIE PRZEZ POCZEKALNIĘ

208
00:14:29,994 --> 00:14:31,120
Worek na zwłoki.

209
00:14:31,203 --> 00:14:32,663
Już jest w worku.

210
00:14:33,914 --> 00:14:35,124
Ten człowiek...

211
00:14:35,499 --> 00:14:36,542
Nie żyje.

212
00:14:39,044 --> 00:14:42,506
Proszę przejść
do poczekalni. Mogę wam pomóc,

213
00:14:42,590 --> 00:14:45,217
ale nie stójcie pod salą.

214
00:14:45,301 --> 00:14:47,094
Oczywiście.

215
00:14:48,387 --> 00:14:49,763
Znajdźmy jego rodzinę.

216
00:15:11,619 --> 00:15:13,579
Przez całą noc trzymałam go za rękę.

217
00:15:16,665 --> 00:15:18,626
Choć ledwo dawało się go poznać.

218
00:15:18,918 --> 00:15:21,837
MATKA STEVENA

219
00:15:24,840 --> 00:15:26,508
Wciąż mam nadzieję, że to sen.

220
00:15:27,092 --> 00:15:28,552
Wiem.

221
00:15:29,762 --> 00:15:31,430
Jesteśmy z tobą.

222
00:15:32,097 --> 00:15:33,140
Proszę...

223
00:15:33,807 --> 00:15:36,268
Nie zasłużył na to.

224
00:15:41,023 --> 00:15:45,110
Musisz wziąć się w garść,
bo sama wylądujesz w szpitalu.

225
00:15:48,113 --> 00:15:52,576
Mówił, że stamtąd wyjdzie.

226
00:15:52,660 --> 00:15:53,786
Mój Stevie...

227
00:15:57,915 --> 00:15:59,750
Kto teraz będzie do mnie wydzwaniał?

228
00:16:00,960 --> 00:16:04,296
Nawet z więzienia
dzwonił częściej niż rodzeństwo.

229
00:16:12,763 --> 00:16:16,350
Jak zadzwonili,
nie wiedziałem, co się stało.

230
00:16:16,433 --> 00:16:18,018
BRAT STEVENA

231
00:16:19,061 --> 00:16:23,941
Pierwsza myśl:
został dźgnięty albo pobity.

232
00:16:26,151 --> 00:16:29,488
Bo co innego
mogło spotkać go w więzieniu?

233
00:16:30,280 --> 00:16:33,242
Weszliśmy na OIOM.

234
00:16:33,325 --> 00:16:37,454
Leżał na osobnej sali,

235
00:16:38,497 --> 00:16:40,916
pilnowanej przez klawiszy.

236
00:16:41,000 --> 00:16:43,502
Kontrolowali odwiedzających.

237
00:16:44,712 --> 00:16:48,048
Jeden strażnik zapytał,
czy wiem, co się stało.

238
00:16:48,132 --> 00:16:52,052
Powiedziałam, że nie i zapytałam
o to samo. Zaprzeczył.

239
00:16:53,262 --> 00:16:56,765
Ale kłamał.
Wiedział dokładnie, co się stało.

240
00:16:58,600 --> 00:17:01,145
Wpuszczali odwiedzających dwójkami

241
00:17:01,228 --> 00:17:04,023
i zakazali wnosić telefony.

242
00:17:04,106 --> 00:17:06,442
To tylko dowodzi, że mieli coś do ukrycia.

243
00:17:06,692 --> 00:17:10,404
Wiem dokładnie co.

244
00:17:11,071 --> 00:17:12,114
Stevena.

245
00:17:13,073 --> 00:17:17,119
Nie chcieli, żeby ktoś zrobił mu zdjęcie.

246
00:17:19,371 --> 00:17:20,914
Dlaczego zrobiłeś mu zdjęcie?

247
00:17:22,499 --> 00:17:25,169
Bo nie wiedziałem, czy wydadzą nam ciało.

248
00:17:25,669 --> 00:17:29,548
Mimo zakazu zrobiłem to zdjęcie.

249
00:17:29,631 --> 00:17:32,760
Wykorzystałem moment,
kiedy strażnicy spali.

250
00:17:34,928 --> 00:17:39,641
Nie wiedziałem, czy wydadzą nam ciało.

251
00:17:39,725 --> 00:17:42,728
Steven był pod opieką państwa.

252
00:17:42,811 --> 00:17:46,648
To oni mogli decydować,
czy będzie miał pogrzeb.

253
00:17:46,732 --> 00:17:49,276
Zdjęcie było moim jedynym dowodem.

254
00:17:54,031 --> 00:17:57,743
Do końca życia nie zapomnę tego widoku.

255
00:17:58,994 --> 00:18:01,080
Choćbym powiesiła
na ścianie tysiąc zdjęć...

256
00:18:03,373 --> 00:18:04,583
szczęśliwego...

257
00:18:07,044 --> 00:18:08,879
uśmiechniętego Stevena...

258
00:18:12,091 --> 00:18:18,180
Ten obraz przyćmiewa
wszystkie dobre wspomnienia.

259
00:18:30,734 --> 00:18:33,362
Mam tylko dwa pytania.
„Jak?”

260
00:18:34,822 --> 00:18:36,949
„I dlaczego?”

261
00:18:46,708 --> 00:18:48,752
- Halo?
<i>- Cześć.</i>

262
00:18:49,294 --> 00:18:50,420
NA LINII OJCIEC STEVENA

263
00:18:50,462 --> 00:18:52,172
Nie mam nowych wieści. Co się dzieje?

264
00:18:52,256 --> 00:18:57,219
<i>Mówią, że Steven wybiegł</i>
<i>z celi i zaatakował strażników.</i>

265
00:18:57,970 --> 00:19:03,267
I musieli go pobić na śmierć?

266
00:19:04,309 --> 00:19:08,605
Atak na strażnika
własnoręcznie zrobioną bronią.

267
00:19:08,689 --> 00:19:11,441
Więzień, Steven Davis, zmarł po starciu

268
00:19:11,525 --> 00:19:14,069
z funkcjonariuszami zakładu Donaldson.

269
00:19:14,153 --> 00:19:16,363
Jak twierdzą śledczy,

270
00:19:16,446 --> 00:19:20,075
zanim użyto ostatecznych środków,
wielokrotnie proszono, by odłożył broń.

271
00:19:25,038 --> 00:19:28,750
Dlaczego dowiadujemy się tego z telewizji?

272
00:19:29,501 --> 00:19:33,005
Naczelnik więzienia nie odbiera.

273
00:19:34,464 --> 00:19:37,301
Informują media przed matką?

274
00:19:37,593 --> 00:19:41,221
Zrzucają ciężar na kogoś innego.

275
00:19:41,305 --> 00:19:42,723
Bo nie mogą tak po ludzku?

276
00:19:42,848 --> 00:19:47,102
Problem w tym, że mogą wszystko.

277
00:19:49,188 --> 00:19:50,314
Tak mi przykro.

278
00:19:56,737 --> 00:20:02,242
Tego wieczoru do Sandy zadzwonił
anonimowy pracownik więzienia Donaldson.

279
00:20:02,367 --> 00:20:05,746
<i>Słucham?</i>
<i>Proszę wybaczyć, jestem pod tlenem.</i>

280
00:20:05,829 --> 00:20:07,122
<i>Stąd dłuższa pauza.</i>

281
00:20:07,623 --> 00:20:09,249
<i>Rozumiem.</i>

282
00:20:09,958 --> 00:20:11,043
<i>Kto mówi?</i>

283
00:20:11,919 --> 00:20:16,089
<i>Wiem, że pani cierpi,</i>
<i>ale muszę to powiedzieć,</i>

284
00:20:16,173 --> 00:20:22,596
<i>pani syn został</i>
<i>zamordowany przez strażnika.</i>

285
00:20:23,597 --> 00:20:24,640
<i>To było morderstwo.</i>

286
00:20:25,515 --> 00:20:28,769
<i>Tutaj cały czas</i>
<i>zamiata się takie sprawy pod dywan.</i>

287
00:20:29,937 --> 00:20:32,314
Dzwoniłam do naczelnika,

288
00:20:32,397 --> 00:20:34,942
a godzinę później
z wiadomości dowiaduję się,

289
00:20:35,025 --> 00:20:38,862
że wybiegł z celi i groził im bronią.

290
00:20:38,946 --> 00:20:40,322
<i>Plastikowym nożem.</i>

291
00:20:40,989 --> 00:20:45,827
<i>Zawsze wymyślą coś,</i>
<i>żeby usprawiedliwić przemoc.</i>

292
00:20:46,203 --> 00:20:47,788
<i>Nie musieli go bić.</i>

293
00:20:47,871 --> 00:20:49,706
<i>Mieli gaz pieprzowy.</i>

294
00:20:50,249 --> 00:20:53,543
<i>Zawsze można go użyć.</i>

295
00:20:54,086 --> 00:20:56,171
Pogruchotali mu całą twarz.

296
00:20:56,672 --> 00:21:00,592
<i>Nie twierdzę, że więźniowie to anioły,</i>

297
00:21:00,676 --> 00:21:05,931
<i>ale nikt nie zasługuje,</i>
<i>żeby być zatłuczonym na śmierć.</i>

298
00:21:07,099 --> 00:21:09,476
<i>Radzę wziąć adwokata.</i>

299
00:21:10,102 --> 00:21:12,437
Bardzo panu dziękuję.

300
00:21:26,660 --> 00:21:27,661
<i>Halo?</i>

301
00:21:27,786 --> 00:21:28,787
Słychać mnie?

302
00:21:28,870 --> 00:21:29,913
<i>A mnie?</i>

303
00:21:30,038 --> 00:21:31,039
Poczekaj.

304
00:21:44,094 --> 00:21:47,597
Na hasło: „słyszę klucze”
wyciszacie telefon.

305
00:21:48,515 --> 00:21:49,599
<i>Zgoda.</i>

306
00:21:49,683 --> 00:21:50,767
OK.

307
00:21:50,851 --> 00:21:56,273
Media powtarzają to,
co powie im więzienie:

308
00:21:57,274 --> 00:22:01,236
wyszedł z celi z dwoma nożami,

309
00:22:01,862 --> 00:22:07,409
a strażnicy w samoobronie
użyli siły koniecznej.

310
00:22:09,119 --> 00:22:14,916
Nikogo nie interesuje,
co mają do powiedzenia świadkowie.

311
00:22:16,126 --> 00:22:18,378
Chcę usłyszeć, co widzieli więźniowie.

312
00:22:21,214 --> 00:22:24,718
Byłem w kaplicy na nabożeństwie.

313
00:22:25,969 --> 00:22:29,931
Rozeszła się fama,
że klawisze kogoś pobili

314
00:22:30,682 --> 00:22:34,728
i że facet nie żyje.

315
00:22:35,687 --> 00:22:39,775
Ludzie boją się puścić parę.

316
00:22:39,858 --> 00:22:44,571
W końcu byli świadkami morderstwa.

317
00:22:46,490 --> 00:22:48,533
Raoul skontaktował nas ze świadkiem,

318
00:22:48,617 --> 00:22:52,245
który zgodził się opisać
wydarzenia tuż po śmierci Stevena.

319
00:22:54,331 --> 00:22:58,502
Jakieś trzy godziny po całym zajściu
pojawili się ludzie z dochodzeniówki.

320
00:22:58,668 --> 00:23:02,381
Zaczęli rozkładać żółte numerki,

321
00:23:02,756 --> 00:23:04,091
jak na miejscu zbrodni,

322
00:23:04,716 --> 00:23:07,386
wokół plam krwi na podłodze.

323
00:23:07,511 --> 00:23:09,012
Robili zdjęcia.

324
00:23:09,596 --> 00:23:12,891
Rzecz w tym, że ślady były już zatarte.

325
00:23:13,183 --> 00:23:18,313
Strażnicy kazali więźniom zmyć
krew, zanim wydział śledczy tam dotarł.

326
00:23:19,523 --> 00:23:23,610
Cela po celi przepytywali, kto co widział.

327
00:23:24,319 --> 00:23:30,742
Próbowali nas przekupić,
żebyśmy trzymali język za zębami.

328
00:23:32,285 --> 00:23:34,621
<i>Co mówili?</i>

329
00:23:34,704 --> 00:23:40,836
„Jeśli nic nie widziałeś,
lepiej na tym wyjdziesz”.

330
00:23:41,420 --> 00:23:42,546
Coś w tym stylu.

331
00:23:42,838 --> 00:23:45,424
„Jak zrobisz to czy tamto,
możemy się odwdzięczyć”.

332
00:23:47,634 --> 00:23:48,802
Poczekajcie.

333
00:23:50,095 --> 00:23:51,471
To chore.

334
00:23:52,139 --> 00:23:56,017
Jak mamy im ufać, skoro
potrafią ot tak zabić jednego z nas

335
00:23:56,101 --> 00:23:57,519
i to zatuszować?

336
00:23:58,145 --> 00:24:02,107
Matka tego człowieka,
nie wie, co naprawdę się stało.

337
00:24:02,858 --> 00:24:05,402
A oni jeszcze kłamią.

338
00:24:05,861 --> 00:24:07,112
Kłamią...

339
00:24:07,195 --> 00:24:08,905
Wybacz, że się tak unoszę.

340
00:24:09,156 --> 00:24:10,907
Tu nie wolno nam pękać.

341
00:24:11,074 --> 00:24:12,075
Przepraszam.

342
00:24:12,367 --> 00:24:13,368
Amen.

343
00:24:32,262 --> 00:24:36,266
Departament Więziennictwa w Alabamie
popełnia przestępstwo za przestępstwem

344
00:24:36,766 --> 00:24:40,604
i skutecznie to tuszuje.

345
00:24:43,398 --> 00:24:46,860
Zmagając się z nierównościami społecznymi,

346
00:24:46,943 --> 00:24:50,071
łatwo jest popaść w gniew i chęć zemsty

347
00:24:50,155 --> 00:24:54,576
i zapomnieć, kim naprawdę się jest.

348
00:24:56,286 --> 00:24:57,996
Chwila.

349
00:25:03,543 --> 00:25:05,086
Bywa i tak.

350
00:25:08,924 --> 00:25:11,801
Staram się zachować zdrowy rozsądek.

351
00:25:14,012 --> 00:25:17,390
To moje książki.

352
00:25:18,391 --> 00:25:22,437
Teraz czytam <i>Krytykę myśli europejskiej.</i>

353
00:25:23,897 --> 00:25:26,483
<i>Metu Neter </i>- żeby dbać o duchowość.

354
00:25:27,025 --> 00:25:29,778
<i>Więziennych prawników </i>Abu-Jamala,

355
00:25:30,195 --> 00:25:32,447
<i>Inwestowanie od zera,</i>

356
00:25:34,032 --> 00:25:36,535
żeby zająć czymś głowę.

357
00:25:39,412 --> 00:25:41,414
Siedzę tu od 30 lat.

358
00:25:46,169 --> 00:25:48,296
Trafiłem tu jako młodziak.

359
00:25:50,465 --> 00:25:53,677
Handlowałem crackiem na ulicach.

360
00:25:55,387 --> 00:25:59,766
Pewnego dnia jakiś
naćpany gość jechał jak wariat

361
00:26:01,560 --> 00:26:04,437
i niemal przejechał dwóch przechodniów.

362
00:26:05,564 --> 00:26:10,235
Stałem dokładnie na jego drodze.

363
00:26:12,279 --> 00:26:13,822
W akcie desperacji

364
00:26:14,864 --> 00:26:16,491
wyciągnąłem broń i strzeliłem.

365
00:26:17,993 --> 00:26:19,369
To była obrona własna.

366
00:26:20,704 --> 00:26:23,707
Z tragicznym skutkiem,
bo człowiek zginął.

367
00:26:27,335 --> 00:26:29,963
Dostałem dożywocie bez
możliwości zwolnienia warunkowego.

368
00:26:32,132 --> 00:26:34,843
Dwudzieste pierwsze
urodziny spędziłem za kratami.

369
00:26:36,553 --> 00:26:38,263
Byłem przerażony.

370
00:26:40,098 --> 00:26:43,518
Musiałem się tu jakoś odnaleźć,

371
00:26:44,686 --> 00:26:46,396
nie dać zabić

372
00:26:47,772 --> 00:26:50,358
i zdobyć forsę dla rodziny.

373
00:26:52,402 --> 00:26:55,905
Inni więźniowie szybko wyczuli,
że mam dojście do dragów.

374
00:26:56,573 --> 00:26:59,993
Ile kto chciał - tyle załatwiłem.

375
00:27:01,494 --> 00:27:03,997
Zacząłem handlować za kratami.

376
00:27:05,874 --> 00:27:10,211
Dzięki temu mogłem przesyłać
pieniądze matce mojej córki,

377
00:27:11,963 --> 00:27:16,968
i opłacić jej urodziny w knajpie.

378
00:27:18,845 --> 00:27:21,556
Ale wciąż byłem zagubiony.

379
00:27:23,391 --> 00:27:27,270
Na szczęście trafiłem na organizację,

380
00:27:27,604 --> 00:27:31,149
która nauczyła mnie, jak żyć.

381
00:27:32,275 --> 00:27:33,860
Halifax County.

382
00:27:33,943 --> 00:27:36,196
PROGRAM NAUCZANIA HALIFAX COUNTRY

383
00:27:36,279 --> 00:27:38,448
1. Karta praw
2. Prawo konstytucyjne

384
00:27:38,531 --> 00:27:39,616
4. Procedury apelacyjne...

385
00:27:39,699 --> 00:27:42,202
To edukacyjny program samopomocowy,

386
00:27:42,285 --> 00:27:45,330
stworzony przez więźniów dla więźniów.

387
00:27:46,539 --> 00:27:52,253
Osadzeni sami zagłębiali prawo
i uczyli prawa innych.

388
00:27:52,962 --> 00:27:56,508
Kontynuowali misję
tzw. „więziennych prawników”.

389
00:27:56,591 --> 00:28:03,223
Wielu z nich trafiło do więzienia
jeszcze w latach 60. i 70.

390
00:28:03,306 --> 00:28:05,975
głównie za aktywizm.

391
00:28:06,059 --> 00:28:08,311
Nie mieliśmy pojęcia,
że śpimy obok gościa,

392
00:28:08,395 --> 00:28:12,315
który brał udział w marszu
w Selmie w Krwawą Niedzielę.

393
00:28:18,655 --> 00:28:23,535
Nauka pod okiem tych ludzi

394
00:28:24,285 --> 00:28:26,830
była czymś więcej niż lekcją z prawa.

395
00:28:26,913 --> 00:28:32,460
To był rytuał - szkoła dojrzewania.

396
00:28:32,877 --> 00:28:37,757
Wielu z nas nie umiało
nawet liczyć czy robić zakupów.

397
00:28:38,258 --> 00:28:41,553
Nie mieliśmy podstawowych
umiejętności społecznych.

398
00:28:43,096 --> 00:28:46,933
To przywilej - dorastać
przy starszych braciach,

399
00:28:47,016 --> 00:28:51,104
którzy pokazali nam, czarnoskórym,
jak bronić się głową,

400
00:28:51,187 --> 00:28:53,565
nie tylko pięściami.

401
00:28:55,608 --> 00:29:01,281
Na start dostaliśmy 7 dni, żeby nauczyć
się na pamięć poprawek do Konstytucji.

402
00:29:01,990 --> 00:29:05,910
Witamy w Halifax County.

403
00:29:06,578 --> 00:29:09,414
Musieliśmy opanować
zasady postępowania karnego

404
00:29:09,497 --> 00:29:11,374
procedury apelacyjne,

405
00:29:11,458 --> 00:29:13,418
zasady dowodowe...

406
00:29:15,378 --> 00:29:17,380
Tak poznałem Roberta Earla.

407
00:29:19,716 --> 00:29:22,802
I tak zostaliśmy braćmi.

408
00:29:25,221 --> 00:29:28,683
Halifax County tchnęło
w nas nadzieję, iskrę życia.

409
00:29:29,267 --> 00:29:32,270
Mamy tylko siebie - i to nam wystarczy.

410
00:29:37,233 --> 00:29:38,693
To biblioteka prawnicza.

411
00:29:42,989 --> 00:29:44,949
Dzięki znajomości prawa

412
00:29:45,950 --> 00:29:51,247
zaczęliśmy dostrzegać rzeczy,
które działy się wokół nas.

413
00:29:52,832 --> 00:29:55,126
Przypadek Stevena to nic nowego.

414
00:29:55,210 --> 00:30:00,715
Od lat stosują wobec nas
przemoc bez umiaru.

415
00:30:01,591 --> 00:30:07,555
Jak tylko złożyliśmy pierwsze skargi
i pozwy za naruszanie naszych praw,

416
00:30:07,639 --> 00:30:11,643
zaczęli ograniczać
nam dostęp do biblioteki.

417
00:30:12,352 --> 00:30:19,275
Departament Więziennictwa
działał na szkodę Halifax County.

418
00:30:20,860 --> 00:30:24,364
W końcu miarka się przebrała.

419
00:30:25,698 --> 00:30:28,993
Wyszliśmy z naszymi
sprawami do opinii publicznej.

420
00:30:29,577 --> 00:30:33,122
RUCH „UWOLNIĆ ALABAMĘ”

421
00:30:35,542 --> 00:30:39,379
<i>Uwolnić Alabamę </i>to oficjalny
ruch, który sprzeciwia się

422
00:30:40,421 --> 00:30:43,508
systemowi więziennictwa w Alabamie.

423
00:30:44,133 --> 00:30:47,095
Zajmujemy się problemem
masowego uwięzienia.

424
00:30:49,931 --> 00:30:53,268
Bez Kinetika to nigdy by się nie udało.

425
00:30:53,351 --> 00:30:54,352
PRZEMOC TO NIE ODPOWIEDŹ

426
00:30:54,435 --> 00:30:55,770
Uzupełniamy się.

427
00:30:57,313 --> 00:31:01,901
Stanowimy idealne połączenie.

428
00:31:01,985 --> 00:31:06,990
Moją jedną myśl Melvin potrafi
rozwinąć w pięciostronicowy raport.

429
00:31:09,325 --> 00:31:11,536
Rzetelny i pełen analiz.

430
00:31:12,996 --> 00:31:19,294
Za to Kinetik najlepiej ogarnia
rzeczywistość więzienną.

431
00:31:21,546 --> 00:31:26,676
Mam doświadczenie z ulicą,
więc zacząłem organizować działania.

432
00:31:27,886 --> 00:31:33,141
Powtarzam chłopakom, że oni tylko
czekają, żebyśmy się kłócili i dzielili.

433
00:31:33,892 --> 00:31:37,437
Najbardziej boją się,
kiedy się jednoczymy.

434
00:31:38,688 --> 00:31:42,567
Musimy pokazać,
że nasze życie ma wartość.

435
00:31:43,735 --> 00:31:46,446
To nasza praca napędza ten system.

436
00:31:48,323 --> 00:31:49,866
Musimy odzyskać władzę.

437
00:31:50,366 --> 00:31:52,410
UWOLNIĆ ALABAMĘ

438
00:31:53,745 --> 00:31:56,164
Ten ruch to nie tylko ja i Kinetik.

439
00:31:57,415 --> 00:31:59,751
Przyłączyli się ludzie z całego więzienia.

440
00:32:00,335 --> 00:32:01,794
SOLIDARNI Z WIĘŹNIAMI

441
00:32:01,878 --> 00:32:03,922
Nasi bliscy zaczęli protestować.

442
00:32:04,464 --> 00:32:06,591
Pod budynkami władz stanowych,

443
00:32:07,467 --> 00:32:09,010
pod rezydencją gubernator.

444
00:32:09,761 --> 00:32:11,387
Nie dało się nas uciszyć.

445
00:32:11,930 --> 00:32:15,975
Zza murów więziennych
w Alabamie wyrasta ruch oporu.

446
00:32:17,310 --> 00:32:21,189
Robiliśmy wszystko,
żeby Departament Sprawiedliwości...

447
00:32:21,272 --> 00:32:22,273
TERAZ ALBO NIGDY

448
00:32:22,357 --> 00:32:24,525
...dowiedział się, co tu się dzieje.

449
00:32:24,651 --> 00:32:25,860
WEZWIJCIE FEDERALNYCH

450
00:32:25,944 --> 00:32:29,405
Staliśmy się siłą przeciw administracji.

451
00:32:29,489 --> 00:32:30,990
UWOLNIĆ ALABAMĘ

452
00:32:31,074 --> 00:32:32,367
Więc co zrobili?

453
00:32:33,952 --> 00:32:35,203
Zaatakowali nas.

454
00:32:44,504 --> 00:32:48,967
Widzicie ślady na mojej głowie?

455
00:32:49,467 --> 00:32:51,761
Pobili mnie pałkami.

456
00:32:53,137 --> 00:32:56,849
Zachęcaliśmy ludzi, by domagali się
podstawowych praw człowieka,

457
00:32:57,517 --> 00:33:01,729
a oni nas oskarżyli o zakłócanie porządku

458
00:33:01,896 --> 00:33:05,692
i uznali za zagrożenie dla bezpieczeństwa.

459
00:33:05,775 --> 00:33:06,859
RAPORT

460
00:33:07,110 --> 00:33:08,987
AKTYWNOŚĆ W MEDIACH
SPOŁECZNOŚCIOWYCH

461
00:33:09,696 --> 00:33:10,947
ZAGRAŻAJĄ BEZPIECZEŃSTWU

462
00:33:11,030 --> 00:33:14,784
Potem uznano Melvina za mojego wroga...

463
00:33:14,867 --> 00:33:16,494
WROGOWIE

464
00:33:16,577 --> 00:33:19,330
...i postanowiono nas rozdzielić.

465
00:33:20,707 --> 00:33:23,876
Jednego z nas przeniesiono
do innego zakładu.

466
00:33:26,087 --> 00:33:29,757
Każdy z nas spędził pięć lat w izolatce.

467
00:33:31,217 --> 00:33:36,014
To była kara za samą myśl o wolności.

468
00:33:38,224 --> 00:33:41,477
Próbowali całkowicie nas odizolować,

469
00:33:42,353 --> 00:33:44,105
ale już było za późno.

470
00:33:44,188 --> 00:33:46,315
Dotarliśmy do władz federalnych.

471
00:33:46,399 --> 00:33:48,192
DEPARTAMENT SPRAWIEDLIWOŚCI

472
00:33:48,317 --> 00:33:49,444
PAŹDZIERNIK 2016

473
00:33:49,527 --> 00:33:53,906
Departament Sprawiedliwości wszczął
dochodzenie w sprawie warunków panujących

474
00:33:53,990 --> 00:33:55,616
w więzieniach w stanie Alabama.

475
00:33:58,453 --> 00:34:02,582
W 2016 roku

476
00:34:02,957 --> 00:34:05,960
ruszyło oficjalne dochodzenie.

477
00:34:06,753 --> 00:34:09,380
To był prawdziwy przełom.

478
00:34:11,257 --> 00:34:13,301
Kiedy pojawili się w więzieniu,

479
00:34:13,384 --> 00:34:16,429
nie patrzyliśmy na nich jak na wybawców.

480
00:34:16,512 --> 00:34:20,475
Mieliśmy swoje oczekiwania.

481
00:34:21,809 --> 00:34:25,772
A oni mieli wystarczająco informacji,

482
00:34:26,481 --> 00:34:28,524
dzięki temu, co udało się upublicznić.

483
00:34:30,193 --> 00:34:33,154
Departament Sprawiedliwości
ma prawo wkroczyć

484
00:34:33,321 --> 00:34:35,782
i przejąć kontrolę nad więzieniami.

485
00:34:36,908 --> 00:34:40,620
Liczę na to, że rząd federalny
weźmie Alabamę pod lupę

486
00:34:40,703 --> 00:34:43,539
i pociągnie ją do sprawiedliwości.

487
00:35:06,187 --> 00:35:08,648
<i>Po sygnale nagraj wiadomość...</i>

488
00:35:11,025 --> 00:35:14,278
To frustrujące.

489
00:35:15,071 --> 00:35:16,948
Doszłam do ściany.

490
00:35:18,282 --> 00:35:24,288
Departament Więziennictwa nie odbiera.

491
00:35:25,206 --> 00:35:29,252
Dochodzeniówka - to samo.

492
00:35:30,503 --> 00:35:32,839
To oni powinni prowadzić śledztwo,

493
00:35:32,922 --> 00:35:34,382
nie ja.

494
00:35:34,924 --> 00:35:38,219
I wtedy mnie olśniło -
to wszystko jest ukartowane.

495
00:35:38,302 --> 00:35:44,350
Te dwie instytucje
mieszczą się w jednym budynku.

496
00:35:46,435 --> 00:35:48,187
Jedni drugim umywają ręce.

497
00:35:49,397 --> 00:35:52,817
Powinien to zbadać ktoś niezależny.

498
00:35:53,901 --> 00:35:55,194
To jest czysta korupcja.

499
00:35:56,070 --> 00:35:57,697
Jak inaczej to nazwać?

500
00:36:03,953 --> 00:36:07,456
KANCELARIA PRAWNA

501
00:36:07,540 --> 00:36:11,085
Sandy zgłosiła się
do mnie po śmierci Stevena.

502
00:36:11,794 --> 00:36:15,089
Chciała, żeby ci,
którzy zabili jej syna...

503
00:36:15,590 --> 00:36:16,591
PRAWNIK DS. OBYWATELSKICH

504
00:36:16,674 --> 00:36:19,260
...zostali pociągnięci
do odpowiedzialności karnej,

505
00:36:19,343 --> 00:36:21,220
tak jak każdy, kto popełni morderstwo.

506
00:36:22,430 --> 00:36:25,266
Departament Więziennictwa
nie udzielił jej informacji.

507
00:36:25,850 --> 00:36:27,101
To wielka niewiadoma.

508
00:36:28,186 --> 00:36:31,105
Zorganizowałem rozmowy
telefoniczne z osadzonymi,

509
00:36:31,189 --> 00:36:34,483
żeby mogli swobodnie zeznać, co widzieli.

510
00:36:37,653 --> 00:36:38,654
<i>Słucham?</i>

511
00:36:38,738 --> 00:36:41,032
Nazywam się Hank Sherrod.

512
00:36:41,115 --> 00:36:45,161
Reprezentuję matkę Stevena Davisa.

513
00:36:45,995 --> 00:36:47,705
<i>Nie pomogę panu.</i>

514
00:36:48,956 --> 00:36:52,793
<i>Z mojej celi nie było nic widać.</i>

515
00:36:52,877 --> 00:36:53,961
Tak, ale...

516
00:36:54,045 --> 00:36:55,922
<i>Wolę się w to nie mieszać.</i>

517
00:36:57,882 --> 00:36:59,300
Czy...

518
00:37:00,551 --> 00:37:01,886
jesteś w celi sam?

519
00:37:03,137 --> 00:37:05,556
<i>Nie. Stoi przy mnie strażnik.</i>

520
00:37:05,640 --> 00:37:07,225
To miała być poufna rozmowa.

521
00:37:07,308 --> 00:37:09,101
<i>Mogę się rozłączyć?</i>

522
00:37:09,810 --> 00:37:12,021
Nie powinien pilnować cię strażnik.

523
00:37:14,690 --> 00:37:16,567
<i>Mam prawo się rozłączyć?</i>

524
00:37:16,901 --> 00:37:18,819
Nie masz obowiązku ze mną rozmawiać.

525
00:37:20,196 --> 00:37:21,239
<i>OK.</i>

526
00:37:28,037 --> 00:37:29,497
Zapytam tylko o...

527
00:37:33,793 --> 00:37:35,670
<i>Wolałbym nic nie mówić.</i>

528
00:37:36,128 --> 00:37:40,424
<i>Nie chcę się w to mieszać.</i>

529
00:37:40,508 --> 00:37:45,137
<i>Jakby sukinsyn na twoich oczach</i>
<i>skatował gościa na śmierć,</i>

530
00:37:45,221 --> 00:37:47,306
<i>nie bałbyś się zeznawać?</i>

531
00:37:48,432 --> 00:37:52,561
<i>Przepraszam, strażnik zagląda przez drzwi.</i>

532
00:37:53,980 --> 00:37:56,691
<i>Siedzę tu od 1985 roku.</i>

533
00:37:57,525 --> 00:37:59,360
<i>Wiem, do czego są zdolni.</i>

534
00:38:01,153 --> 00:38:04,448
Nie dziwię im się.

535
00:38:04,532 --> 00:38:08,619
Nic z tego nie mają,
a mogą wiele stracić.

536
00:38:09,412 --> 00:38:11,372
Choć wciąż mam nadzieję.

537
00:38:13,541 --> 00:38:19,005
<i>Mówię o tym, bo równie dobrze</i>
<i>to mogło przydarzyć się mnie.</i>

538
00:38:20,464 --> 00:38:22,675
<i>Nie mieli powodu, żeby go bić.</i>

539
00:38:25,052 --> 00:38:31,642
<i>Ktoś puścił famę, że Steven jest gejem.</i>

540
00:38:32,393 --> 00:38:35,062
<i>Facet miał prawo nosić coś do obrony.</i>

541
00:38:36,063 --> 00:38:39,692
<i>W więzieniu bez broni przy sobie ani rusz.</i>

542
00:38:40,985 --> 00:38:44,989
<i>Strażnik kazał mu położyć się</i>
<i>na podłodze i tak też zrobił.</i>

543
00:38:46,032 --> 00:38:48,993
<i>Rzucił broń jakieś cztery metry od siebie.</i>

544
00:38:50,411 --> 00:38:52,872
<i>Wykonywał polecenia.</i>

545
00:38:54,874 --> 00:38:57,460
Możesz powiedzieć, kto go zabił?

546
00:38:59,420 --> 00:39:02,048
<i>Brało w tym udział trzech strażników,</i>

547
00:39:02,381 --> 00:39:04,759
<i>ale to Gadson go zabił.</i>

548
00:39:05,968 --> 00:39:08,179
<i>Uderzył go w głowę metalową pałką,</i>

549
00:39:09,472 --> 00:39:11,265
<i>potem podniósł, rzucił na podłogę</i>

550
00:39:12,808 --> 00:39:15,895
<i>i deptał swoim wielkim buciorem</i>

551
00:39:18,397 --> 00:39:22,401
<i>tak, że głowa odbijała</i>
<i>mu się od podłogi jak piłka.</i>

552
00:39:24,195 --> 00:39:26,113
<i>Wszyscy stali wokół i patrzyli,</i>

553
00:39:26,405 --> 00:39:29,617
<i>jak strażnicy bez litości</i>
<i>biją gościa na śmierć.</i>

554
00:39:33,662 --> 00:39:34,663
To chore.

555
00:39:36,415 --> 00:39:38,459
<i>Oby jego bliscy zaznali sprawiedliwości.</i>

556
00:39:40,127 --> 00:39:41,337
Bardzo ci dziękuję.

557
00:39:41,921 --> 00:39:42,963
<i>Dzięki.</i>

558
00:39:43,089 --> 00:39:44,131
Trzymaj się.

559
00:39:44,215 --> 00:39:45,216
<i>Jasne.</i>

560
00:39:45,341 --> 00:39:46,384
Do usłyszenia.

561
00:39:59,688 --> 00:40:01,190
Brzmiał wiarygodnie.

562
00:40:04,402 --> 00:40:05,945
Jakby naprawdę mu zależało.

563
00:40:06,028 --> 00:40:12,868
Nic z tego, co powiedział,
nie wzbudza moich podejrzeń.

564
00:40:14,286 --> 00:40:18,499
Jeśli siedem, osiem
osób zeznałoby to samo,

565
00:40:18,582 --> 00:40:23,546
to Departament Więziennictwa
będzie musiał odpowiedzieć Sandy Ray

566
00:40:24,213 --> 00:40:26,382
na kilka trudnych pytań.

567
00:40:27,716 --> 00:40:30,636
<i>Na rozkaz strażników rzucił nóż</i>

568
00:40:31,178 --> 00:40:34,557
<i>i położył się na podłodze.</i>

569
00:40:34,932 --> 00:40:37,184
<i>Więźniowie zaczęli krzyczeć:</i>

570
00:40:37,268 --> 00:40:39,687
<i>„Co mu zrobicie? Zabijecie go?”.</i>

571
00:40:40,271 --> 00:40:42,857
<i>Na co Big G: „Żebyście, kurwa, wiedzieli”.</i>

572
00:40:44,233 --> 00:40:46,986
<i>Big G zaczął go podnosić</i>
<i>i rzucać o podłogę.</i>

573
00:40:47,820 --> 00:40:49,947
<i>Krzyczał, żeby Steven się nie szarpał.</i>

574
00:40:50,614 --> 00:40:52,491
<i>Tylko on wcale nie stawiał oporu.</i>

575
00:40:53,659 --> 00:40:56,787
<i>To mocno wjechało mi na psychikę.</i>

576
00:40:57,455 --> 00:40:59,832
<i>To mogło spotkać każdego z nas.</i>

577
00:41:08,340 --> 00:41:11,677
W więzieniu to ci na dole zbierają cięgi.

578
00:41:12,803 --> 00:41:19,768
Strażnicy gnębią nas, a my
przenosimy to na słabszych od siebie.

579
00:41:22,021 --> 00:41:24,607
Co do Stevena:

580
00:41:25,441 --> 00:41:28,569
jeśli ktoś bezpodstawnie
nazwie cię gejem,

581
00:41:29,445 --> 00:41:31,197
a ty tego nie sprostujesz,

582
00:41:31,614 --> 00:41:34,700
możesz zostać pobity,
zgwałcony, związany.

583
00:41:35,993 --> 00:41:38,996
Prawdopodobnie chciał się bronić,

584
00:41:39,121 --> 00:41:43,459
a strażnicy potraktowali
to jako pretekst, by go pobić.

585
00:41:47,796 --> 00:41:49,381
Rozmawiałem z wieloma świadkami,

586
00:41:50,424 --> 00:41:54,261
Wszyscy mówili to samo:

587
00:41:54,345 --> 00:41:57,765
Steven chciał tylko pokazać,
że nie jest bezbronny.

588
00:41:57,848 --> 00:42:02,478
Wtedy strażnicy kazali mu
położyć się na podłodze

589
00:42:02,561 --> 00:42:04,480
i zaczęli go okładać.

590
00:42:05,064 --> 00:42:07,650
Tak twierdzą wszyscy,

591
00:42:07,733 --> 00:42:10,110
oprócz pana Salesa.

592
00:42:10,903 --> 00:42:14,114
WSPÓŁWIĘZIEŃ STEVENA

593
00:42:14,281 --> 00:42:17,785
<i>Kazali mu odrzucić broń,</i>

594
00:42:17,868 --> 00:42:21,330
<i>ale zachowywał się w sposób groźny.</i>

595
00:42:22,373 --> 00:42:23,541
To znaczy?

596
00:42:26,126 --> 00:42:29,213
<i>Przywiązał sobie do rąk ostre przedmioty.</i>

597
00:42:29,922 --> 00:42:32,591
<i>Nawet gdyby chciał, nie mógłby ich rzucić.</i>

598
00:42:32,925 --> 00:42:34,927
Przywiązał?

599
00:42:35,803 --> 00:42:36,845
<i>Tak.</i>

600
00:42:36,929 --> 00:42:37,972
Czym?

601
00:42:42,977 --> 00:42:45,563
<i>Kawałkiem prześcieradła.</i>

602
00:42:48,899 --> 00:42:51,777
A co w tym czasie robił Gadson?

603
00:42:53,112 --> 00:42:58,659
<i>Interweniował.</i>
<i>Pomagał drugiemu strażnikowi</i>

604
00:42:59,910 --> 00:43:01,745
<i>unieszkodliwić Stevena.</i>

605
00:43:01,829 --> 00:43:04,248
Pomagał?

606
00:43:04,331 --> 00:43:05,332
<i>Tak.</i>

607
00:43:05,541 --> 00:43:07,209
W jaki dokładnie sposób?

608
00:43:10,087 --> 00:43:12,339
<i>Tak, jak mógł.</i>

609
00:43:14,133 --> 00:43:18,304
<i>Zgodnie z procedurami.</i>

610
00:43:19,930 --> 00:43:23,434
<i>Wie pan, jak radzą sobie,</i>
<i>kiedy ktoś ma nóż?</i>

611
00:43:23,726 --> 00:43:24,727
Nie.

612
00:43:25,311 --> 00:43:28,063
<i>Kiedy więzień ma nóż,</i>

613
00:43:28,147 --> 00:43:31,108
<i>strażnik ma prawo w tym momencie</i>

614
00:43:31,692 --> 00:43:34,528
<i>użyć siły śmiertelnej.</i>

615
00:43:34,820 --> 00:43:37,948
<i>To jest uderzać pałką w głowę.</i>

616
00:43:38,324 --> 00:43:40,117
Skąd to wiesz?

617
00:43:45,748 --> 00:43:46,749
<i>208.</i>

618
00:43:47,916 --> 00:43:51,170
<i>Z regulaminu. Punkt 208.</i>

619
00:43:51,253 --> 00:43:54,882
<i>O standardach zachowania</i>
<i>i dyscyplinie personelu.</i>

620
00:43:56,550 --> 00:43:57,760
Jeszcze jedno...

621
00:43:57,843 --> 00:44:01,972
<i>Możemy się nad tym rozwodzić,</i>

622
00:44:03,057 --> 00:44:05,893
<i>ale w lutym wychodzę.</i>

623
00:44:06,560 --> 00:44:08,062
To niebawem.

624
00:44:08,145 --> 00:44:10,564
<i>Nie potrzebuję teraz problemów.</i>

625
00:44:10,689 --> 00:44:11,690
<i>Rozumie pan?</i>

626
00:44:11,774 --> 00:44:14,193
Masz dużo do stracenia.

627
00:44:15,194 --> 00:44:18,572
<i>Rozmowa z panem może</i>
<i>mnie narazić na niebezpieczeństwo.</i>

628
00:44:19,657 --> 00:44:24,078
<i>Już sześć razy</i>
<i>wzywano mnie w tej sprawie.</i>

629
00:44:24,161 --> 00:44:28,207
<i>Za każdym razem ryzykuję.</i>

630
00:44:28,290 --> 00:44:31,752
Wzywano cię aż sześć razy?

631
00:44:32,586 --> 00:44:33,754
<i>Zgadza się.</i>

632
00:44:35,172 --> 00:44:39,385
<i>Zeznałem już, że kapitan obiecał mi,</i>

633
00:44:40,219 --> 00:44:43,138
<i>że jak pomogę jego ludziom,</i>
<i>to on pomoże mnie.</i>

634
00:44:43,347 --> 00:44:47,059
<i>A jeśli jednego z nich</i>
<i>pogrążę, to mnie udupią.</i>

635
00:44:49,103 --> 00:44:50,813
<i>Współczuję jego mamie,</i>

636
00:44:51,480 --> 00:44:57,778
<i>ale jeśli sądzi,</i>
<i>że zaryzykuję życie dla jej syna,</i>

637
00:44:58,153 --> 00:45:00,989
<i>jest w błędzie.</i>

638
00:45:02,491 --> 00:45:07,955
Rozumiem, że zaraz wychodzisz
na wolność i nie chcesz ryzykować.

639
00:45:09,748 --> 00:45:14,253
Nikt nie powinien być stawiany
w tak beznadziejnej sytuacji.

640
00:45:14,837 --> 00:45:18,298
<i>Mogę porozmawiać</i>
<i>z jego matką, jak już wyjdę.</i>

641
00:45:20,134 --> 00:45:25,013
Zgodziłbyś się z nią spotkać?

642
00:45:25,639 --> 00:45:28,851
<i>Nie skłamię jej w oczy.</i>

643
00:45:30,018 --> 00:45:33,439
<i>Ale tutaj - nic dla niej nie zrobię.</i>

644
00:45:34,773 --> 00:45:36,316
<i>Ich świat, ich zasady.</i>

645
00:45:38,318 --> 00:45:43,031
Przekażę matce Stevena,

646
00:45:43,115 --> 00:45:46,285
że jesteś gotów z nią porozmawiać.

647
00:45:46,368 --> 00:45:48,162
<i>- OK.</i>
- Trzymaj się.

648
00:45:48,245 --> 00:45:49,246
<i>Jasne.</i>

649
00:45:57,463 --> 00:46:04,344
Widzę, że ktoś został
przygotowany przez strażników.

650
00:46:06,430 --> 00:46:09,600
Wystarczy, że jeden
więzień poprze ich wersję,

651
00:46:09,683 --> 00:46:11,810
a sprawa może nigdy nie trafić do sądu.

652
00:46:23,697 --> 00:46:25,240
Żyjemy w ciągłym strachu.

653
00:46:25,949 --> 00:46:29,536
W każdej chwili
mogą nas przeszukać, pobić,

654
00:46:29,912 --> 00:46:31,038
a nawet zabić.

655
00:46:31,914 --> 00:46:35,626
Gadson to członek
tak zwanej „Grupy Demolka”.

656
00:46:36,627 --> 00:46:38,837
Działają jak gang.

657
00:46:38,879 --> 00:46:43,091
Niejednemu facetowi
złamali rękę i wybili zęby.

658
00:46:44,468 --> 00:46:46,637
<i>Dali im wolną rękę,</i>
<i>żeby gnębili osadzonych.</i>

659
00:46:46,720 --> 00:46:50,224
<i>Uzależnili się od brutalności.</i>

660
00:46:55,604 --> 00:46:59,608
Pracowałem w Departamencie
Więziennictwa Alabamy przez osiem lat.

661
00:46:59,691 --> 00:47:04,738
To, co się dzieje teraz w więzieniach,
przechodzi ludzkie pojęcie.

662
00:47:04,822 --> 00:47:06,406
BYŁY FUNKCJONARIUSZ SW

663
00:47:07,366 --> 00:47:08,575
BYŁY FUNKCJONARIUSZ SW

664
00:47:08,659 --> 00:47:11,411
Strażnik powinien być
wiarygodny i godny zaufania,

665
00:47:12,788 --> 00:47:15,833
taki, który zrobi to, co słuszne,
nawet kiedy nikt nie patrzy.

666
00:47:17,584 --> 00:47:19,670
W Alabamie próżno ich szukać.

667
00:47:21,296 --> 00:47:23,924
Codziennie zastanawiałem się,
czy nie odejść.

668
00:47:26,009 --> 00:47:28,595
Dużo się tam działo.

669
00:47:29,763 --> 00:47:32,140
Teraz nikt nie chce tam pracować.

670
00:47:33,934 --> 00:47:37,521
Czasem jeden strażnik
musi pilnować nawet 300 więźniów.

671
00:47:38,856 --> 00:47:42,401
Z powodu niedoborów kadry
i przymusowych nadgodzin,

672
00:47:42,484 --> 00:47:45,028
ci ludzie wyglądają jak zombie.

673
00:47:46,405 --> 00:47:48,448
Ktoś tu zasnął na posterunku.

674
00:47:54,204 --> 00:47:55,289
Oto posterunek.

675
00:47:55,622 --> 00:47:57,583
A po strażnikach ani widu, ani słychu.

676
00:47:58,709 --> 00:48:00,294
To samo w dormitorium.

677
00:48:01,211 --> 00:48:02,546
Nikogo.

678
00:48:03,881 --> 00:48:05,132
Gdzie mamy szukać pomocy?

679
00:48:07,426 --> 00:48:12,681
Są tak zdesperowani,
że zatrudniają każdego.

680
00:48:13,599 --> 00:48:18,729
W tym tych, których w tej pracy
rajcuje tylko władza i dominacja.

681
00:48:20,981 --> 00:48:26,278
Dzieciak gnębiony
w szkole teraz zakłada odznakę

682
00:48:27,571 --> 00:48:28,572
i teraz

683
00:48:29,781 --> 00:48:30,908
staje się tyranem.

684
00:48:31,658 --> 00:48:32,993
Tyranem.

685
00:48:35,078 --> 00:48:36,997
Mówili nam wprost:

686
00:48:37,915 --> 00:48:40,417
„Cokolwiek zrobią
skazańcy, macie zielone światło.

687
00:48:41,084 --> 00:48:43,086
Ktoś kopnie w drzwi? Spuśćcie mu manto.

688
00:48:46,548 --> 00:48:48,383
Głupio się uśmiechnie?
Spuście mu manto”.

689
00:48:51,428 --> 00:48:54,306
Przemoc miała być
odpowiedzią na wszystko.

690
00:48:55,599 --> 00:48:57,851
I jest.

691
00:49:07,235 --> 00:49:10,739
To ma być resocjalizacja?

692
00:49:11,615 --> 00:49:14,868
Jak zresocjalizować
kogoś, bijąc go na amen?

693
00:49:18,914 --> 00:49:21,708
To nie są wyjątki - kilka czarnych owiec.

694
00:49:22,209 --> 00:49:25,337
To norma.
Tak dzieje się w każdym więzieniu.

695
00:49:28,632 --> 00:49:33,679
Mamy długą historię pozwów

696
00:49:33,762 --> 00:49:38,016
pro-se przeciw tym samym strażnikom.

697
00:49:38,725 --> 00:49:42,688
Pro-se, czyli składanych samodzielnie,

698
00:49:42,771 --> 00:49:44,314
bez wsparcia prawników.

699
00:49:44,398 --> 00:49:45,440
WNIESIONO ZARZUTY

700
00:49:45,524 --> 00:49:47,275
Sami siebie reprezentujemy.

701
00:49:47,359 --> 00:49:48,402
NARUSZANIE PRAW

702
00:49:48,485 --> 00:49:50,821
Nauczono nas tego w Halifax County.

703
00:49:52,322 --> 00:49:55,575
Są stosy dokumentów...

704
00:49:55,659 --> 00:49:56,702
BIŁ MNIE

705
00:49:56,785 --> 00:49:59,246
...które ukazują,
jak ogromna jest to skala.

706
00:49:59,329 --> 00:50:00,706
ZŁAMANIE NOGI I KRĘGOSŁUPA

707
00:50:00,789 --> 00:50:02,624
CIOSY W GENITALIA

708
00:50:02,708 --> 00:50:07,504
Wystarczy przejrzeć akta sądów federalnych
i poszukać pozwów pro-se.

709
00:50:07,587 --> 00:50:09,214
DEPARTAMENT WIĘZIENNICTWA W ALABAMIE

710
00:50:11,091 --> 00:50:14,511
Ale skoro nasze życie nie ma wartości,

711
00:50:15,053 --> 00:50:17,764
to nie ma konsekwencji dla ich działań.

712
00:50:19,099 --> 00:50:22,561
Po śmierci Stevena Davisa
funkcjonariusz Gadson został zobowiązany

713
00:50:22,644 --> 00:50:25,981
do złożenia zeznań w innej
sprawie dotyczącej użycia siły.

714
00:50:28,025 --> 00:50:31,278
Złożono przeciwko panu
20 pozwów typu pro-se.

715
00:50:31,862 --> 00:50:33,155
Widzi pan tu schemat?

716
00:50:33,655 --> 00:50:36,074
Widzę, co mi zarzucają.

717
00:50:38,785 --> 00:50:41,747
- Rozpoznaje pan ten dokument?
- Nie.

718
00:50:42,956 --> 00:50:44,124
Może pan przeczytać?

719
00:50:44,750 --> 00:50:50,005
„Strażnicy okładali mnie otwartymi dłońmi,
pięściami, nogami, pałkami i tarczami.

720
00:50:50,589 --> 00:50:52,132
Kopali, bili i tłukli.

721
00:50:52,215 --> 00:50:54,843
Pałkami i tarczami.

722
00:50:54,926 --> 00:50:57,471
Powtarzałem, że się nie stawiam.

723
00:50:57,554 --> 00:51:00,432
Moje błagania zostały zignorowane”.

724
00:51:00,515 --> 00:51:03,685
Nie przypomina pan sobie nic takiego?

725
00:51:03,769 --> 00:51:04,853
Nie.

726
00:51:06,188 --> 00:51:08,732
Nie twierdzę, że nigdy nie użyłem siły,

727
00:51:08,815 --> 00:51:12,402
ale nigdy nie użyłem nadmiernej siły.

728
00:51:13,445 --> 00:51:15,655
- Nigdy?
- Nigdy.

729
00:51:17,032 --> 00:51:22,746
Więzień został wprowadzony w śpiączkę
po pobiciu przez pański oddział.

730
00:51:22,829 --> 00:51:24,206
To była siła konieczna?

731
00:51:24,289 --> 00:51:27,959
Wprowadzają w śpiączkę
po zwykłej operacji.

732
00:51:29,086 --> 00:51:30,879
Taka prawda.

733
00:51:32,172 --> 00:51:34,508
„Funkcjonariusz Gadson
podniósł mnie i rzucił

734
00:51:34,591 --> 00:51:37,511
o betonową podłogę,
gdy miałem na sobie kajdanki”.

735
00:51:39,304 --> 00:51:40,972
To nic panu nie mówi?

736
00:51:41,056 --> 00:51:45,185
To wszystko tylko zarzuty.

737
00:51:46,603 --> 00:51:48,605
Więc jest pan ofiarą
bezpodstawnych pozwów?

738
00:51:53,360 --> 00:51:54,820
Zwał jak zwał.

739
00:51:58,031 --> 00:52:00,367
Dla wielu strażników pozew

740
00:52:01,493 --> 00:52:06,081
jest jak „przejście chrztu bojowego”.

741
00:52:07,541 --> 00:52:13,296
Spisujesz oświadczenie,
wydział śledczy cię oczyszcza

742
00:52:13,505 --> 00:52:16,424
i nawet jeśli sprawa trafi do sądu,
jest pozamiatane.

743
00:52:16,508 --> 00:52:17,968
ODDALONO

744
00:52:18,051 --> 00:52:20,762
BEZWARUNKOWE ODDALENIE POWÓDZTWA

745
00:52:20,887 --> 00:52:25,809
W żadnej sprawie, w której byłem
pozwany, nie wygrał osadzony.

746
00:52:26,393 --> 00:52:28,937
Ale niektóre zakończyły się ugodą.

747
00:52:29,020 --> 00:52:30,230
Ze mną?

748
00:52:30,313 --> 00:52:32,524
Albo z pańskim adwokatem.

749
00:52:32,607 --> 00:52:34,317
Nawet nie wiem które.

750
00:52:34,860 --> 00:52:36,862
Czy kiedykolwiek musiał pan zapłacić

751
00:52:36,945 --> 00:52:39,197
- odszkodowanie z tego tytułu?
- Nigdy.

752
00:52:40,615 --> 00:52:42,576
To państwo pokrywa ich koszty prawne

753
00:52:43,160 --> 00:52:46,121
i płaci odszkodowania.

754
00:52:46,204 --> 00:52:50,709
Przez ostatnie pięć lat stan Alabama
wydał ponad 45 milionów dolarów

755
00:52:50,792 --> 00:52:54,880
na obronę systemu więziennictwa i ochronę
funkcjonariuszy oskarżonych o nadużycia.

756
00:52:54,963 --> 00:52:58,341
To cała machina, z którą walczymy.

757
00:52:58,425 --> 00:53:02,721
To nie tylko strażnicy,
sierżanci czy porucznicy,

758
00:53:02,804 --> 00:53:06,224
ale kapitanowie,
naczelnicy więzień, Biuro Komisarza

759
00:53:06,308 --> 00:53:08,018
i Biuro Prokuratora Generalnego.

760
00:53:08,101 --> 00:53:12,522
Stan poszedł na ugodę
w jednej sprawie po drugiej,

761
00:53:12,606 --> 00:53:15,483
pobicie za pobiciem.

762
00:53:15,567 --> 00:53:19,529
A tych ludzi nawet nie zawieszono.

763
00:53:20,739 --> 00:53:22,991
Osadzony ma więcej praw niż ja.

764
00:53:23,575 --> 00:53:25,327
- To znaczy?
- Dobrze pan wie.

765
00:53:25,410 --> 00:53:27,078
W końcu ich pan broni.

766
00:53:28,663 --> 00:53:30,874
- Pana przecież też ktoś broni.
- Racja.

767
00:53:37,297 --> 00:53:40,675
GRUDZIEŃ, 2020

768
00:53:41,426 --> 00:53:45,222
<i>Witamy ponownie w Jeff Poor Show.</i>

769
00:53:45,305 --> 00:53:47,307
<i>Zaczynamy od tematu więzień.</i>

770
00:53:47,849 --> 00:53:51,728
<i>Departament Sprawiedliwości</i>
<i>bacznie się im przygląda</i>

771
00:53:52,312 --> 00:53:56,483
<i>Jeśli uzna, że władze stanowe</i>
<i>sobie nie radzą, może przejąć kontrolę.</i>

772
00:53:56,566 --> 00:53:59,778
<i>Czy tak się stanie w Alabamie?</i>

773
00:54:02,656 --> 00:54:04,950
Departament Sprawiedliwości
pozywa za warunki

774
00:54:05,033 --> 00:54:07,035
panujące w stanowych więzieniach.

775
00:54:07,702 --> 00:54:10,497
<i>Śledztwo wykazało,</i>
<i>że warunki we wszystkich</i>

776
00:54:10,580 --> 00:54:15,043
<i>zakładach karnych</i>
<i>w Alabamie łamią konstytucję.</i>

777
00:54:15,126 --> 00:54:18,922
Szokujący raport opisuje
skrajnie niebezpieczne warunki

778
00:54:19,005 --> 00:54:22,842
oraz regularne przypadki
morderstw i gwałtów.

779
00:54:22,926 --> 00:54:27,973
Na porządku dziennym
dochodzi do nadmiernej przemocy,

780
00:54:28,056 --> 00:54:31,309
napaści seksualnych
i zgonów wśród osadzonych.

781
00:54:31,393 --> 00:54:35,438
Władze nie radzą sobie
z napływem narkotyków do więzień.

782
00:54:35,522 --> 00:54:38,483
Nadużycia siły są powszechne.

783
00:54:38,566 --> 00:54:41,736
Pielęgniarki usłyszały,
jak strażnik krzyczy, cytuję:

784
00:54:41,820 --> 00:54:45,448
„Mów mi Kostucha!”.

785
00:54:46,199 --> 00:54:49,786
Wszystko ponad cztery lata po tym,
jak Departament Sprawiedliwości

786
00:54:49,869 --> 00:54:51,496
wszczął swoje śledztwo.

787
00:54:52,497 --> 00:54:54,833
Władze stanowe się bronią.

788
00:54:55,333 --> 00:54:58,128
<i>Prokurator Generalny</i>
<i>stanu Alabama, Steve Marshall.</i>

789
00:54:58,670 --> 00:55:01,131
Departament Sprawiedliwości
chce przejąć kontrolę

790
00:55:01,214 --> 00:55:05,468
nad Departamentem
Więziennictwa stanu Alabama.

791
00:55:05,552 --> 00:55:08,305
Ale to nie jest właściwe rozwiązanie.

792
00:55:08,388 --> 00:55:09,931
Będziemy bronić swoich interesów.

793
00:55:17,355 --> 00:55:18,398
<i>Halo?</i>

794
00:55:19,357 --> 00:55:20,358
Jak się masz?

795
00:55:21,234 --> 00:55:25,572
Sam fakt, że Departament
Sprawiedliwości złożył ten pozew

796
00:55:25,655 --> 00:55:27,282
jest sukcesem.

797
00:55:27,407 --> 00:55:30,994
To pokazuje, że to
nie tylko nasz punkt widzenia,

798
00:55:31,578 --> 00:55:34,414
ale niezależna analiza.

799
00:55:35,415 --> 00:55:41,421
Martwi mnie tylko
stanowisko Prokuratora Generalnego.

800
00:55:41,546 --> 00:55:44,382
„Nie będą nam mówić, co mamy robić".

801
00:55:44,591 --> 00:55:46,092
Już zaczyna się walka.

802
00:55:48,345 --> 00:55:51,014
Dowody przedstawione
w pozwie są przytłaczające.

803
00:55:51,848 --> 00:55:56,144
Jak można tego bronić
i udawać, że się o tym nie wie?

804
00:55:56,394 --> 00:56:00,523
I robi to przedstawiciel stanu,

805
00:56:00,607 --> 00:56:04,069
w którym dochodzi do takich rzeczy.

806
00:56:04,194 --> 00:56:05,278
A on tego broni?

807
00:56:05,403 --> 00:56:09,699
To podsumowuje sytuację w Alabamie.

808
00:56:15,080 --> 00:56:18,249
Trzeba pamiętać, że to bawełniany stan,

809
00:56:19,793 --> 00:56:22,504
historyczna stolica Konfederacji.

810
00:56:25,340 --> 00:56:30,762
Wszelkie zmiany
w kwestiach praw obywatelskich

811
00:56:31,638 --> 00:56:34,265
nastąpiły dzięki naciskom federalnym.

812
00:56:35,475 --> 00:56:39,396
Od wojny secesyjnej,
przez zniesienie niewolnictwa,

813
00:56:40,772 --> 00:56:42,607
po zakończenie segregacji ludności.

814
00:56:42,690 --> 00:56:44,567
KONIEC SEGREGACJI

815
00:56:44,651 --> 00:56:49,823
Nikt z zewnątrz nie będzie im mówił,
jak traktować swoich.

816
00:56:51,241 --> 00:56:54,369
Alabama zawsze zrobi po swojemu.

817
00:56:54,452 --> 00:56:58,415
Rozwiążemy to po swojemu.
Nie pozwolimy, żeby przejęli kontrolę

818
00:56:58,498 --> 00:57:01,668
i zaczęli wypuszczać ludzi na wolność.

819
00:57:01,793 --> 00:57:02,794
GUBERNATOR STANU

820
00:57:02,877 --> 00:57:05,171
To nasz problem
i rozwiążemy go po swojemu.

821
00:57:14,264 --> 00:57:15,723
Cześć.

822
00:57:16,599 --> 00:57:17,809
Poczekajcie.

823
00:57:20,645 --> 00:57:24,858
Co ja na to? Kicha.

824
00:57:25,483 --> 00:57:30,655
Nie popchnęli śledztwa do przodu.

825
00:57:31,322 --> 00:57:35,243
Teraz nikt już nie dostanie warunkowego.

826
00:57:36,453 --> 00:57:38,204
ZWOLNIENIA WARUNKOWE

827
00:57:38,288 --> 00:57:41,499
<i>Liczba przyznanych zwolnień</i>
<i>warunkowych w Alabamie spadła</i>

828
00:57:41,583 --> 00:57:43,042
<i>do najniższego poziomu w historii.</i>

829
00:57:43,710 --> 00:57:49,966
<i>W zaledwie trzy lata liczba</i>
<i>przyznanych zwolnień spadła o 72%.</i>

830
00:57:50,925 --> 00:57:53,261
<i>W Alabamie zwolnienia</i>
<i>warunkowe są tak rzadkie,</i>

831
00:57:53,344 --> 00:57:55,972
<i>że osadzeni nie mają już nadziei.</i>

832
00:58:03,313 --> 00:58:05,023
Siedzę tu od 16. roku życia.

833
00:58:06,191 --> 00:58:08,359
Minęły 33 lata.

834
00:58:10,403 --> 00:58:12,238
Trzy razy stawałem przed komisją.

835
00:58:14,073 --> 00:58:16,451
Myśl, że może mnie wypuszczą,

836
00:58:17,494 --> 00:58:21,498
jak odsiedzę 50 lat,
nie napawa optymizmem.

837
00:58:25,710 --> 00:58:30,715
Rozumiem, że po drugiej stronie są ofiary,

838
00:58:32,550 --> 00:58:34,844
które nierzadko przeszły przez piekło.

839
00:58:36,638 --> 00:58:39,057
Nie zamierzam temu umniejszać.

840
00:58:42,060 --> 00:58:46,523
Ale czy żaden z nas
nie zasługuje na drugą szansę?

841
00:58:50,026 --> 00:58:51,569
To krzywdzące myślenie.

842
00:58:54,489 --> 00:58:59,744
Brałem narkotyki, żeby zagłuszyć te myśli.

843
00:59:01,287 --> 00:59:06,084
Ale to nic nie daje.

844
00:59:09,087 --> 00:59:12,048
Próbujemy odciąć się od bólu.

845
00:59:14,425 --> 00:59:16,177
Świadomości, że nigdy stąd nie wyjdziemy.

846
00:59:18,638 --> 00:59:22,058
Nie byłem przykładnym więźniem.

847
00:59:23,726 --> 00:59:28,314
Handlowałem dragami, robiłem złe rzeczy.

848
00:59:31,442 --> 00:59:35,572
Ale strażnicy też mają w tym swój udział.

849
00:59:37,949 --> 00:59:41,202
Większość dragów,
które tu trafia, wnoszą właśnie oni.

850
00:59:43,705 --> 00:59:45,999
Kiedy strażnik
zaczyna przemycać narkotyki,

851
00:59:46,082 --> 00:59:49,002
nie ma mowy o wolnym rynku.

852
00:59:49,085 --> 00:59:50,503
Ma monopol.

853
00:59:50,587 --> 00:59:53,548
- Da się to robić?
- Bez problemu.

854
00:59:55,133 --> 00:59:58,720
Przy wejściu nie ma
kontroli ani psów tropiących.

855
00:59:59,345 --> 01:00:01,264
Nikogo to nie obchodzi.

856
01:00:02,265 --> 01:00:07,270
A może boją się sprawdzać,
bo wtedy poleciałyby głowy?

857
01:00:07,353 --> 01:00:09,689
Pytanie co gorsze:

858
01:00:09,772 --> 01:00:11,983
narkotyki czy braki w kadrze?

859
01:00:16,946 --> 01:00:20,908
Miał być tu prowadzony
program terapeutyczny

860
01:00:22,160 --> 01:00:25,246
dla więźniów, którzy chcą wyjść z nałogu.

861
01:00:27,165 --> 01:00:30,668
Finansowany federalnie od 1999 roku.

862
01:00:31,711 --> 01:00:34,756
Ale do tej pory nikt tu nie widział

863
01:00:36,049 --> 01:00:38,926
ani tych pieniędzy,
ani terapii uzależnień.

864
01:00:39,510 --> 01:00:41,429
Nie ma przeciwdziałania.

865
01:00:42,972 --> 01:00:44,807
Każdy ma nas gdzieś.

866
01:00:46,893 --> 01:00:52,023
Przez dziewięć lat pracował tu psycholog,

867
01:00:53,149 --> 01:00:54,525
ale złożył wypowiedzenie.

868
01:00:56,069 --> 01:01:01,032
Nauczył mnie wszystkiego,
co wiem o terapii.

869
01:01:03,493 --> 01:01:06,079
Teraz to ja prowadzę zajęcia.

870
01:01:07,914 --> 01:01:10,625
Sporządzam listy uczestników:

871
01:01:12,627 --> 01:01:17,465
terapia wstępna,
terapia aktywna, wsparcie po leczeniu...

872
01:01:20,218 --> 01:01:23,221
Pomagam ludziom jak mogę.

873
01:01:25,139 --> 01:01:29,185
A jedyne co mogę, to opowiedzieć,
jak sam się ogarnąłem.

874
01:01:29,310 --> 01:01:33,439
Są jeszcze inne metody,

875
01:01:33,648 --> 01:01:36,901
o których nie mam pojęcia.

876
01:01:36,984 --> 01:01:38,444
Ludzie chcą się leczyć.

877
01:01:39,195 --> 01:01:42,448
Narkotyki zabijają w rekordowym tempie.

878
01:01:42,824 --> 01:01:46,160
To się nigdy nie kończy.

879
01:01:48,121 --> 01:01:51,833
Dziś rano gość przedawkował.
Znaleźliśmy go na kiblu.

880
01:01:53,376 --> 01:01:56,087
Przedawkował,
a w pobliżu ani jednego strażnika.

881
01:01:58,631 --> 01:02:00,299
Przytrzymaj go.

882
01:02:01,426 --> 01:02:03,469
Nie chcę patrzeć, jak ludzie umierają.

883
01:02:04,971 --> 01:02:06,597
Trzeba go przepłukać.

884
01:02:27,493 --> 01:02:31,873
Zawieźliśmy go do ambulatorium
na wózku na pranie.

885
01:02:33,374 --> 01:02:34,751
Jak karetką.

886
01:02:37,336 --> 01:02:39,505
Czasem się udaje - czasem nie.

887
01:02:43,551 --> 01:02:47,346
Ludzie umierają na moich oczach,

888
01:02:48,431 --> 01:02:50,850
a ja nic nie mogę zrobić.

889
01:02:53,186 --> 01:02:54,937
To trudne, bo przecież ich znam.

890
01:02:56,230 --> 01:02:58,524
To normalni goście, tylko mają problem.

891
01:03:17,126 --> 01:03:22,381
Co, pańskim zdaniem,
leży w naturze przestępcy?

892
01:03:22,465 --> 01:03:24,091
PROKURATOR GENERALNY ALABAMY

893
01:03:24,175 --> 01:03:26,135
Na świecie są źli ludzie,

894
01:03:26,219 --> 01:03:31,682
którzy nie mają szacunku do cudzego życia.

895
01:03:32,558 --> 01:03:37,396
Czy aktualny system
więzienny wymaga reformy?

896
01:03:38,272 --> 01:03:40,399
Opracowaliśmy już plan.

897
01:03:40,483 --> 01:03:43,986
Mówi się, że mamy systemowy
problem we wszystkich placówkach.

898
01:03:44,070 --> 01:03:47,406
Zupełnie się z tym nie zgadzam.

899
01:03:50,284 --> 01:03:54,789
Nasze motto to: mieć odwagę,
by bronić naszych praw.

900
01:03:55,373 --> 01:04:00,419
Będziemy się przeciwstawiać temu,
co uważamy za nadmierną ingerencję.

901
01:04:01,754 --> 01:04:06,175
Nie uznajemy Waszyngtonu jako wyroczni.

902
01:04:07,051 --> 01:04:09,178
Będziemy rozwiązywać nasze problemy

903
01:04:09,262 --> 01:04:10,888
w sposób, który pasuje Alabamie.

904
01:04:10,972 --> 01:04:13,558
A plan naszej gubernator to potwierdza.

905
01:04:17,979 --> 01:04:20,773
Jej ekscelencja, Kay Ellen Ivey.

906
01:04:22,149 --> 01:04:26,696
<i>Rząd federalny zobowiązał stan</i>

907
01:04:26,779 --> 01:04:30,658
<i>do naprawienia sytuacji w więzieniach.</i>

908
01:04:30,741 --> 01:04:32,952
<i>Na żywo z Montgomery - gubernator stanu.</i>

909
01:04:35,580 --> 01:04:38,040
Dziękuję. Proszę usiąść.

910
01:04:39,625 --> 01:04:42,211
Mówiłam to wcześniej i powtórzę.

911
01:04:42,712 --> 01:04:46,966
Jest to problem Alabamy
i Alabama sama go rozwiąże.

912
01:04:47,049 --> 01:04:50,261
A my będziemy pracować
nad tym, żeby tak się stało.

913
01:04:56,434 --> 01:04:57,894
Dzięki komisarzowi Dunnowi

914
01:04:57,977 --> 01:05:01,981
powstaną trzy nowe więzienia,
które zmienią sposób działania systemu,

915
01:05:02,064 --> 01:05:05,109
z przetrzymywania więźniów
na rzeczywistą resocjalizację.

916
01:05:05,192 --> 01:05:07,194
KOMISARZ,
DEPARTAMENT WIĘZIENNICTWA ALABAMY

917
01:05:09,655 --> 01:05:13,701
<i>Plan gubernator zakłada</i>
<i>zamknięcie 11 dużych więzień</i>

918
01:05:13,784 --> 01:05:15,870
<i>i budowę trzech megawięzień regionalnych.</i>

919
01:05:16,871 --> 01:05:18,748
To wszystko na co ich stać?

920
01:05:18,831 --> 01:05:23,419
Ludzie umierają z przedawkowania,
są mordowani, a oni

921
01:05:24,211 --> 01:05:25,546
budują nowe więzienia?

922
01:05:26,964 --> 01:05:29,967
<i>Nowe więzienia nie rozwiążą</i>
<i>problemu przeludnienia.</i>

923
01:05:30,051 --> 01:05:35,473
Czyli liczba miejsc w systemie
penitencjarnym się nie zmieni?

924
01:05:37,016 --> 01:05:38,059
W zasadzie nie.

925
01:05:39,727 --> 01:05:42,647
<i>Według gubernator budowa nowych więzień</i>

926
01:05:42,730 --> 01:05:48,319
<i>będzie kosztować</i>
<i>około 900 milionów dolarów.</i>

927
01:05:49,570 --> 01:05:52,156
Budowa nowych więzień nie ma
nic wspólnego z nakazem DOJ.

928
01:05:52,239 --> 01:05:53,991
NOWE PLACÓWKI NIC NIE ZMIENIĄ

929
01:05:54,075 --> 01:05:56,160
BRAK NADZORU,
PRZEMOC, NARKOTYKI...

930
01:05:56,327 --> 01:06:00,957
To tylko sposób na rozdanie
kontraktów budowlanych swoim ludziom.

931
01:06:02,583 --> 01:06:05,044
Mnóstwo osób czeka ten kawałek tortu.

932
01:06:05,753 --> 01:06:08,422
To nie są „mega więzienia”,

933
01:06:08,506 --> 01:06:10,049
tylko mega przekręt.

934
01:06:11,217 --> 01:06:14,136
Potrzebujemy nowych więzień.

935
01:06:36,200 --> 01:06:39,036
Nikt tu tego nie rozumie.

936
01:06:41,580 --> 01:06:44,625
Został pobity na śmierć
w więzieniu przez strażnika.

937
01:06:45,251 --> 01:06:46,419
Przez strażnika?

938
01:06:49,505 --> 01:06:52,967
Za co trafił do więzienia?

939
01:06:53,300 --> 01:06:57,138
Był z parą znajomych.
To tamten chłopak pociągnął za spust,

940
01:06:58,055 --> 01:07:01,976
ale że Steven był na miejscu,
też postawiono mu zarzut morderstwa.

941
01:07:03,394 --> 01:07:08,524
Brał narkotyki albo pił?

942
01:07:10,776 --> 01:07:13,112
Zdarzało mu się.

943
01:07:18,659 --> 01:07:20,828
Ludzie są bezlitośni.
Mówią, że sobie zasłużył,

944
01:07:20,911 --> 01:07:22,830
że nie bez powodu poszedł siedzieć.

945
01:07:23,789 --> 01:07:25,624
To ignoranci.

946
01:07:27,168 --> 01:07:30,129
Kto by pomyślał,
że kiedyś będę się martwić

947
01:07:30,921 --> 01:07:34,383
o to, jak traktują ludzi w więzieniu.

948
01:07:39,555 --> 01:07:44,727
Czekam, aż współwięzień Stevena,
James Sales, wyjdzie na wolność.

949
01:07:44,852 --> 01:07:47,063
Na razie boi się mówić.

950
01:07:47,813 --> 01:07:49,106
To zrozumiałe.

951
01:07:49,815 --> 01:07:55,696
Mój syn nie jest pierwszy i ostatni.

952
01:07:56,363 --> 01:07:58,491
Nikt tam nie czuje się bezpiecznie.

953
01:08:08,918 --> 01:08:12,755
Atmosfera jest bardziej napięta
niż zwykle.

954
01:08:14,590 --> 01:08:18,552
Kierownictwo uważa,
że ja to wszystko na nich ściągnąłem

955
01:08:19,887 --> 01:08:22,098
i chcę ich wykurzyć z roboty.

956
01:08:23,933 --> 01:08:29,480
W ich interesie jest zdusić nasz ruch.

957
01:08:29,563 --> 01:08:31,482
Najchętniej by nas zamurowali.

958
01:08:34,068 --> 01:08:36,946
Zawsze trzymam blisko
dwóch, trzech zaufanych ludzi

959
01:08:37,071 --> 01:08:40,282
i unikam sytuacji,
w których mógłbym zostać sam.

960
01:08:58,008 --> 01:09:01,303
Pieprzony gaz. Spójrzcie na to.

961
01:09:03,222 --> 01:09:06,183
Gliniarze przed chwilą
rzucili się na Roberta Earla.

962
01:09:07,351 --> 01:09:09,270
Włącz światło.

963
01:09:12,481 --> 01:09:13,774
Patrzcie, ile krwi.

964
01:09:16,277 --> 01:09:17,736
Ciągnęli go po ziemi.

965
01:09:23,826 --> 01:09:24,994
Zmiłuj się, Panie...

966
01:09:35,671 --> 01:09:37,798
Krzyczeli, że się nie rusza.

967
01:09:39,758 --> 01:09:42,178
Jeden z nich walnął
go pałką prosto w twarz.

968
01:09:42,928 --> 01:09:47,183
Leżał już na podłodze,
a oni bili go dalej.

969
01:09:49,560 --> 01:09:53,647
Stałem w progu
i widziałem, jak ciągną go za nogi,

970
01:09:54,899 --> 01:10:01,447
a twarz szoruje po betonie,
zostawiając smugę krwi.

971
01:10:20,090 --> 01:10:22,301
PRZYJACIÓŁKA ROBERTA EARLA

972
01:10:22,384 --> 01:10:23,844
<i>Zadzwonił jego kumpel z celi.</i>

973
01:10:25,846 --> 01:10:29,433
<i>Strażnicy myśleli,</i>
<i>że skatowali go na śmierć.</i>

974
01:10:31,477 --> 01:10:36,523
<i>Ciągnęli go do biura twarzą w dół.</i>

975
01:10:39,026 --> 01:10:43,030
<i>Przy sprzątaniu krwi</i>
<i>rozlał się jakiś środek chemiczny.</i>

976
01:10:45,199 --> 01:10:46,533
<i>To go ocuciło.</i>

977
01:10:47,660 --> 01:10:51,205
<i>Wtedy się zorientowali, że wciąż żyje.</i>

978
01:10:58,212 --> 01:11:01,757
DOM RODZINNY ROBERTA EARLA

979
01:11:03,133 --> 01:11:04,635
<i>Trzymają gębę na kłódkę.</i>

980
01:11:05,636 --> 01:11:06,679
SIOSTRZENICA ROBERTA

981
01:11:06,762 --> 01:11:09,056
<i>Udają, że nic się nie wydarzyło.</i>

982
01:11:09,974 --> 01:11:11,767
MATKA ROBERTA EARLA

983
01:11:11,850 --> 01:11:14,687
<i>W tej chwili nikt nie może odebrać.</i>

984
01:11:14,770 --> 01:11:16,397
<i>Zostaw wiadomość po sygnale.</i>

985
01:11:17,356 --> 01:11:19,066
Nie wiadomo, co z twoim dzieckiem.

986
01:11:19,149 --> 01:11:20,234
OJCIEC ROBERTA EARLA

987
01:11:20,317 --> 01:11:25,197
Codziennie kładę się spać z niepewnością.

988
01:11:25,948 --> 01:11:27,700
Nic nam nie mówią.

989
01:11:28,951 --> 01:11:33,956
Chcę wiedzieć, co się tam dzieje
i jak możemy pomóc.

990
01:11:34,039 --> 01:11:36,625
Jak wspólnie
zawalczyć o sprawiedliwość.

991
01:11:39,086 --> 01:11:42,131
Jeśli kogoś obchodzi Robert Earl,

992
01:11:42,965 --> 01:11:45,384
to jest moment, żeby to pokazać.

993
01:11:47,469 --> 01:11:52,599
Żeby wyjść na ulicę i protestować.

994
01:11:53,392 --> 01:11:55,269
Ten system jest nie do przyjęcia.

995
01:11:57,062 --> 01:11:58,856
OD SEGREGACJI RASOWEJ
DO MASOWEGO UWIĘZIENIA

996
01:11:58,939 --> 01:12:00,774
Dosyć tego, Alabamo!

997
01:12:00,858 --> 01:12:03,193
Gdzie ta sprawiedliwość?

998
01:12:03,277 --> 01:12:04,361
CZYŻ JESTEM STRÓŻEM BRATA MEGO?

999
01:12:06,655 --> 01:12:09,366
Mój tata siedzi, odkąd byłam dzieckiem,

1000
01:12:10,075 --> 01:12:13,454
a mimo to miał
największy wpływ na moje życie.

1001
01:12:13,537 --> 01:12:14,955
CÓRKA ROBERTA

1002
01:12:15,039 --> 01:12:16,123
SPRAWIEDLIWOŚC = POKÓJ

1003
01:12:16,248 --> 01:12:17,541
Więźniowie to też ludzie.

1004
01:12:18,292 --> 01:12:21,879
Mój tata jest dobrym człowiekiem

1005
01:12:23,797 --> 01:12:26,508
i zasługuje na lepsze traktowanie,

1006
01:12:27,426 --> 01:12:29,720
tak jak wszyscy więźniowie.

1007
01:12:29,803 --> 01:12:32,431
Walczymy o lepsze jutro!

1008
01:12:32,514 --> 01:12:35,059
Dosyć tego!

1009
01:12:35,142 --> 01:12:39,938
<i>Protestujący piętnują nieludzkie</i>
<i>warunki panujące w więzieniach.</i>

1010
01:12:40,689 --> 01:12:44,151
<i>Gdy na zewnątrz trwają protesty,</i>

1011
01:12:44,234 --> 01:12:48,322
<i>w Kapitolu odbywa się</i>
<i>spotkanie w tej sprawie.</i>

1012
01:12:48,947 --> 01:12:52,534
<i>Gubernator stanu powołała</i>
<i>specjalną grupę do zbadania problemu.</i>

1013
01:12:52,659 --> 01:12:54,286
<i>Posiedzenie odbyło się dzisiaj.</i>

1014
01:12:55,329 --> 01:12:56,372
PRZEWODNICZĄCY GRUPY

1015
01:12:56,455 --> 01:13:00,084
Ustaliliśmy zasady obrad.
Możemy zaczynać.

1016
01:13:00,834 --> 01:13:04,588
Gdybyśmy chcieli stuprocentowo
chronić społeczeństwo,

1017
01:13:04,671 --> 01:13:11,387
musielibyśmy wykonywać wyroki
śmierci na każdym skazanym.

1018
01:13:12,971 --> 01:13:17,935
Jednak sumienie

1019
01:13:18,060 --> 01:13:21,855
i konstytucja na to nie pozwalają.

1020
01:13:22,648 --> 01:13:27,611
Musimy się więc pogodzić z tym,
że większość tych przestępców

1021
01:13:27,694 --> 01:13:30,739
kiedyś wyjdzie na wolność.

1022
01:13:31,907 --> 01:13:36,120
Przejdźmy do porządku obrad.

1023
01:13:36,203 --> 01:13:39,456
Komisarz Jeff Dunn.

1024
01:13:49,258 --> 01:13:51,343
To mój syn, Steven Davis.

1025
01:13:57,015 --> 01:14:01,520
Nadal nie otrzymałam żadnych
informacji o tym, co mu się stało.

1026
01:14:04,356 --> 01:14:06,358
Wiem tylko to, co podali do mediów:

1027
01:14:06,442 --> 01:14:08,777
że został pobity przez strażników.

1028
01:14:10,529 --> 01:14:12,614
Psa by tak nie potraktowali.

1029
01:14:14,575 --> 01:14:16,285
Proszę o sprawiedliwość.

1030
01:14:16,910 --> 01:14:20,122
Proszę o odpowiedzi.

1031
01:14:28,255 --> 01:14:29,756
Proszę zająć miejsca.

1032
01:14:30,549 --> 01:14:33,510
Mamy ograniczony czas.

1033
01:14:34,970 --> 01:14:38,182
Nie mogę zdradzić szczegółów.
Wciąż prowadzimy dochodzenie.

1034
01:14:38,265 --> 01:14:40,893
Tak długo?

1035
01:14:40,976 --> 01:14:43,854
Tak. I doprowadzimy je do końca...

1036
01:14:43,937 --> 01:14:45,314
KOMISARZ,
DEPARTAMENT WIĘZIENNICTWA (AL)

1037
01:14:45,397 --> 01:14:49,067
...do granic, jakie przewiduje prawo.

1038
01:14:49,151 --> 01:14:51,528
- Czyli mam zadzwonić do prokuratury?
- Tak.

1039
01:14:51,612 --> 01:14:53,405
- Tam się czegoś dowiem?
- Tak.

1040
01:14:53,489 --> 01:14:55,699
Twierdzą, że nie mają
Stevena w systemie.

1041
01:14:55,782 --> 01:14:57,576
WICEKOMISARZ

1042
01:14:57,659 --> 01:15:00,787
Nie mogę odpowiadać za to,
co pani powiedzieli.

1043
01:15:00,871 --> 01:15:02,789
Robimy, co możemy.

1044
01:15:03,749 --> 01:15:04,833
Miło było panią poznać.

1045
01:15:04,917 --> 01:15:06,126
Wzajemnie.

1046
01:15:07,211 --> 01:15:09,046
Jak grochem o ścianę.

1047
01:15:16,386 --> 01:15:20,182
Nie chcą, by to zdjęcie
ujrzało światło dzienne.

1048
01:15:22,476 --> 01:15:25,020
Ale ja chcę pokazać światu, co zrobili.

1049
01:15:25,103 --> 01:15:28,524
Dlaczego krzyczę i walczę.

1050
01:15:36,240 --> 01:15:42,120
Więźniowie, patrząc tę bezkarność,
wiedzą, że mogą być następni.

1051
01:15:42,663 --> 01:15:45,499
Boją się.

1052
01:15:56,510 --> 01:16:03,308
Też bym się bała, gdyby w celi obok
katowali mi sąsiada.

1053
01:16:10,649 --> 01:16:15,362
ŹRÓDŁO DONOSI O INCYDENCIE
W WIĘZIENIU DONALDSON.

1054
01:16:15,696 --> 01:16:19,449
<i>Właśnie znaleziono Jamesa Salesa</i>

1055
01:16:19,533 --> 01:16:21,118
<i>martwego w celi.</i>

1056
01:16:22,786 --> 01:16:25,330
<i>Jak donosi personel medyczny,</i>

1057
01:16:25,414 --> 01:16:28,333
<i>krwawił z odbytnicy, ust i nosa.</i>

1058
01:16:30,294 --> 01:16:35,382
<i>Był świadkiem śmiertelnego pobicia</i>
<i>przez strażników współwięźnia z celi.</i>

1059
01:16:36,925 --> 01:16:42,431
<i>Od tamtej pory bał się o swoje życie.</i>

1060
01:16:43,056 --> 01:16:44,808
<i>Błagał o przeniesienie.</i>

1061
01:16:46,143 --> 01:16:49,730
<i>Miał wyjść na wolność</i>
<i>za mniej niż miesiąc.</i>

1062
01:16:53,025 --> 01:16:56,445
PRZYJACIEL JAMESA Z WIĘZIENIA

1063
01:16:56,528 --> 01:16:57,904
Znalazła go dzienna zmiana.

1064
01:16:59,072 --> 01:17:02,451
Był cały zesztywniały, blady jak ściana.

1065
01:17:05,162 --> 01:17:11,418
Wiadomo, że klawisze sprzedają
szlugi i prochy, żebyśmy się uspokoili.

1066
01:17:12,711 --> 01:17:14,755
Wysłali chłopca na posyłki,

1067
01:17:14,880 --> 01:17:19,176
który miał dostarczyć coś Salesowi.

1068
01:17:20,677 --> 01:17:25,223
Kto wie, co było w tym papierosie?

1069
01:17:26,600 --> 01:17:29,269
W więzieniu mówimy na to „gorący strzał”.

1070
01:17:42,699 --> 01:17:45,369
To raport z sekcji zwłok Jamesa Salesa.

1071
01:17:46,411 --> 01:17:50,999
Młody chłopak.
Zero narkotyków, żadnych obrażeń.

1072
01:17:52,000 --> 01:17:54,086
Przyczyna śmierci - nieustalona.

1073
01:17:54,711 --> 01:17:59,841
Zaraz wychodzi, nie ma problemów
zdrowotnych i nagle umiera?

1074
01:17:59,925 --> 01:18:01,927
Coś tu nie gra.

1075
01:18:02,928 --> 01:18:06,390
To idealny przykład tego,

1076
01:18:07,057 --> 01:18:09,726
jak skrajnie
zdegenerowany jest ten system.

1077
01:18:11,436 --> 01:18:14,022
Popełnił drobne przestępstwo,

1078
01:18:14,773 --> 01:18:17,359
włamanie do pustego domu.

1079
01:18:18,902 --> 01:18:20,112
Nikogo nie skrzywdził.

1080
01:18:20,195 --> 01:18:23,448
Nawet nie wiadomo, czy cokolwiek ukradł

1081
01:18:24,116 --> 01:18:26,076
i dostaje 15 lat.

1082
01:18:26,952 --> 01:18:31,957
Po czym trafia do najbardziej
strzeżonego więzienia w Alabamie.

1083
01:18:32,040 --> 01:18:33,291
DUMA I PROFESJONALIZM

1084
01:18:33,375 --> 01:18:36,002
Ten chłopak potrzebował resocjalizacji,

1085
01:18:36,336 --> 01:18:42,092
a nie piekła,
jakie zgotował mu ten system.

1086
01:18:42,175 --> 01:18:43,593
NIE WCHODZIĆ

1087
01:18:43,677 --> 01:18:47,973
Na jego oczach zamordowali Stevena Davisa.

1088
01:18:52,352 --> 01:18:57,149
Chciał porozmawiać z matką Stevena,

1089
01:18:58,275 --> 01:19:04,990
ale bał się, że Gadson
albo któryś z klawiszy go dorwie.

1090
01:19:06,533 --> 01:19:09,578
Radziłem mu, żeby nie puszczał pary,
póki nie wyjdzie.

1091
01:19:12,122 --> 01:19:16,710
To nie są zbiegi okoliczności.

1092
01:19:17,335 --> 01:19:21,715
Po wewnętrznym śledztwie stwierdzono,
że James zmarł z przyczyn naturalnych.

1093
01:19:21,798 --> 01:19:27,554
Wniosek o wgląd w akta został odrzucony.

1094
01:19:28,346 --> 01:19:33,560
DO KOŚCIOŁA!
BO DIABEŁ CIĘ DORWIE

1095
01:19:39,316 --> 01:19:43,445
JEDENAŚCIE MIESIĘCY
PO POBICIU ROBERTA EARLA

1096
01:19:54,539 --> 01:19:58,585
Jedenasty miesiąc siedzę w izolatce.

1097
01:20:00,253 --> 01:20:01,421
Niesłusznie.

1098
01:20:04,674 --> 01:20:09,763
Jestem przekonany,
że chcieli się mnie pozbyć.

1099
01:20:10,931 --> 01:20:12,974
Nie miałem broni, nikomu nie zagrażałem.

1100
01:20:13,558 --> 01:20:16,186
A trzech strażników
napadło na mnie z pałkami.

1101
01:20:18,021 --> 01:20:24,903
Po czym zostawili mnie w celi
leżącego twarzą w kałuży krwi.

1102
01:20:26,321 --> 01:20:29,741
Straciłem wzrok w lewym oku.

1103
01:20:32,118 --> 01:20:35,580
Będą mnie trzymać w izolatce bez końca.

1104
01:20:38,959 --> 01:20:42,212
Trzymam jedzenie w torbie
na pranie zawieszonej na kratach

1105
01:20:43,046 --> 01:20:45,966
i dostaję za to dyscyplinarki.

1106
01:20:46,258 --> 01:20:51,805
Na ziemi dorwą się do tego szczury.

1107
01:20:53,557 --> 01:20:55,225
Jednej nocy złapałem jedenaście.

1108
01:20:57,519 --> 01:21:00,188
Pływają nawet w toalecie.

1109
01:21:03,024 --> 01:21:04,943
To tortura psychiczna.

1110
01:21:05,485 --> 01:21:09,197
Dodatkowa kara.

1111
01:21:14,661 --> 01:21:19,082
Doszedłem już do ściany.

1112
01:21:20,292 --> 01:21:25,589
Cokolwiek zrobię, oni dalej nadużywają
władzy bez żadnych konsekwencji.

1113
01:21:27,507 --> 01:21:32,888
Kiedy cię pryskają, biją, zamykają,

1114
01:21:33,972 --> 01:21:37,642
pierwsza myśl to odpłacić im tym samym.

1115
01:21:39,686 --> 01:21:43,440
Reagujemy tak, jak nas nauczyli.

1116
01:21:44,983 --> 01:21:48,612
Jak byłem młodszy,
odpowiadałem językiem przemocy.

1117
01:21:50,113 --> 01:21:56,202
Jak wiedzieli, że
zareagujesz siłą - odpuszczali.

1118
01:21:58,788 --> 01:22:01,124
Może jednak się mylę?

1119
01:22:04,127 --> 01:22:07,505
Może musi polać się więcej krwi,

1120
01:22:08,006 --> 01:22:10,467
żeby ludzie się ocknęli

1121
01:22:11,384 --> 01:22:12,802
i zainterweniowali?

1122
01:22:23,730 --> 01:22:26,691
Od śmierci Stevena
minęły prawie trzy lata.

1123
01:22:29,027 --> 01:22:32,906
Doczekaliśmy się spotkania
z prokuraturą generalną.

1124
01:22:34,115 --> 01:22:38,411
Mają nam powiedzieć,
czy postawią zarzuty jego oprawcom.

1125
01:22:40,705 --> 01:22:43,667
Jestem ciekawa, jak wytłumaczą to,
że go podeptali,

1126
01:22:45,543 --> 01:22:46,962
że to nie było morderstwo.

1127
01:22:48,546 --> 01:22:52,342
Czym sobie na to zasłużył?

1128
01:22:52,759 --> 01:22:55,637
Za co można skopać człowieka na śmierć?

1129
01:22:58,598 --> 01:23:00,767
To czyste okrucieństwo.

1130
01:23:13,363 --> 01:23:14,406
I po spotkaniu.

1131
01:23:15,407 --> 01:23:17,200
Nie postawią zarzutów.

1132
01:23:17,742 --> 01:23:20,620
Koniec sprawy.

1133
01:23:20,704 --> 01:23:22,998
Wyjaśnili to tak...

1134
01:23:24,290 --> 01:23:26,751
Przepraszam.

1135
01:23:31,673 --> 01:23:32,799
Jak oni...

1136
01:23:36,428 --> 01:23:38,096
Muszę złapać oddech.

1137
01:23:38,638 --> 01:23:39,681
Jak oni...

1138
01:23:42,642 --> 01:23:47,647
Przedstawili mi swój punkt widzenia.

1139
01:23:49,024 --> 01:23:52,318
Śledczy ustalili, jak zginął.

1140
01:23:57,032 --> 01:24:00,368
Podobno rzucił się na strażników
i próbował ich zabić.

1141
01:24:00,994 --> 01:24:07,125
a oni mieli prawo
zabić go w obronie własnej.

1142
01:24:07,834 --> 01:24:11,963
W Alabamie mamy takie prawo.

1143
01:24:12,047 --> 01:24:14,299
Zaczerpnięto je z Florydy.

1144
01:24:18,178 --> 01:24:20,305
Usłyszałam całą tę okropną historię.

1145
01:24:22,432 --> 01:24:24,517
Tak to tłumaczą.

1146
01:24:45,205 --> 01:24:49,209
Rok po pobiciu Robert Earl
zostaje przeniesiony z izolatki

1147
01:24:49,292 --> 01:24:51,961
na oddział ogólny w więzieniu Limestone.

1148
01:24:54,798 --> 01:24:58,468
Wciąż przechodzę zabiegi na oko.

1149
01:25:00,970 --> 01:25:02,555
Z zewnątrz wygląda dobrze,

1150
01:25:03,056 --> 01:25:05,975
ale wzrok jest zamglony, mam dużo blizn.

1151
01:25:08,812 --> 01:25:10,105
Dostałem lekcję pokory.

1152
01:25:11,815 --> 01:25:16,486
Przez trzy dekady czytałem i pisałem,

1153
01:25:17,779 --> 01:25:21,866
a teraz uczę się tego
od nowa, mając jedno oko.

1154
01:25:23,618 --> 01:25:28,915
To była jedna z najtrudniejszych walk
w moim życiu -

1155
01:25:28,998 --> 01:25:31,167
zachować rozum i spokój

1156
01:25:31,918 --> 01:25:38,216
i nie wejść na drogę
gniewu i nienawiści.

1157
01:25:40,051 --> 01:25:41,594
Ale odzyskałem równowagę.

1158
01:25:46,516 --> 01:25:49,978
Codziennie gadam
z braćmi z innych zakładów.

1159
01:25:50,812 --> 01:25:56,192
Z więzień wychodzi więcej ludzi
w workach niż na warunkowe.

1160
01:25:57,277 --> 01:25:59,904
Jak temu zaradzić?

1161
01:26:05,118 --> 01:26:08,121
<i>W konferencji uczestniczy 11 osób.</i>

1162
01:26:09,873 --> 01:26:11,416
<i>Tu Kinetik. Robert Earl.</i>

1163
01:26:12,083 --> 01:26:13,918
<i>Dzień dobry, Robert.</i>

1164
01:26:14,669 --> 01:26:17,839
<i>Powiem wam coś.</i>
<i>Nie było w historii takiego narodu,</i>

1165
01:26:18,089 --> 01:26:22,302
<i>który wywalczyłby</i>
<i>wolność bez rozlewu krwi.</i>

1166
01:26:23,178 --> 01:26:27,098
<i>Kto mieczem wojuje, od miecza ginie.</i>

1167
01:26:28,099 --> 01:26:31,269
<i>Być może to najłatwiejsze podejście,</i>

1168
01:26:31,811 --> 01:26:34,856
<i>bronić się za wszelką cenę.</i>

1169
01:26:35,815 --> 01:26:38,234
<i>Ale w naszym przypadku - mało pomocne.</i>

1170
01:26:38,359 --> 01:26:39,444
<i>Racja.</i>

1171
01:26:39,527 --> 01:26:45,700
<i>Musimy działać z głową,</i>
<i>a nie pod wpływem emocji.</i>

1172
01:26:45,992 --> 01:26:47,118
<i>Jasne.</i>

1173
01:26:47,785 --> 01:26:53,875
<i>Wierzycie, że pokojowy</i>
<i>protest może zmienić prawo?</i>

1174
01:26:55,376 --> 01:27:01,049
<i>Są różne sposoby: zamieszki,</i>
<i>pokojowe protesty, strajk, bojkot.</i>

1175
01:27:01,674 --> 01:27:07,096
<i>Ale co najbardziej zaboli system?</i>

1176
01:27:07,889 --> 01:27:11,142
<i>Jak uderzysz ich po kieszeni.</i>
<i>To boli bardziej niż cios w twarz.</i>

1177
01:27:11,434 --> 01:27:12,477
<i>Racja.</i>

1178
01:27:13,311 --> 01:27:17,398
Najskuteczniejszy sposób
to zatrzymać całą maszynę.

1179
01:27:17,482 --> 01:27:20,693
Przestać produkować,
przestać świadczyć usługi.

1180
01:27:23,738 --> 01:27:29,202
Mamy oficjalną listę wszystkich,
którzy pracują w tym więzieniu.

1181
01:27:30,078 --> 01:27:33,289
Trzy zmiany.
Mogą do nas dołączyć.

1182
01:27:34,707 --> 01:27:39,796
Chodzi tu wyłącznie
o wykorzystywanie naszej pracy.

1183
01:27:39,879 --> 01:27:43,883
Każdego roku więźniowie
w Alabamie produkują towary i usługi

1184
01:27:43,967 --> 01:27:46,719
o łącznej wartości
ponad 450 milionów dolarów.

1185
01:27:48,054 --> 01:27:49,430
Dają ci pracę.

1186
01:27:50,014 --> 01:27:53,059
Nie ważne, czy jest niebezpieczna,

1187
01:27:53,142 --> 01:27:54,811
czy ty jesteś chory.

1188
01:27:55,520 --> 01:27:58,648
Za odmowę możesz
dostać karę dyscyplinarną...

1189
01:27:58,731 --> 01:27:59,816
NIE STAWIŁ SIĘ W PRACY

1190
01:27:59,899 --> 01:28:01,734
...i trafić do izolatki.

1191
01:28:03,695 --> 01:28:06,656
Nie mówimy tylko o pracy w więzieniu.

1192
01:28:07,156 --> 01:28:11,411
Wielu z nas jest
„wypożyczanych” korporacjom

1193
01:28:13,288 --> 01:28:15,123
lub do pracy na rzecz stanu.

1194
01:28:16,874 --> 01:28:20,837
Codziennie pracuję w Wydziale Sanitarnym,
wśród lokalnych społeczności.

1195
01:28:21,504 --> 01:28:23,339
Dostaję za to dwa dolary dziennie.

1196
01:28:24,716 --> 01:28:28,011
W centrum Montgomery
też pracują więźniowie.

1197
01:28:28,803 --> 01:28:31,681
Nawet w rezydencji gubernator Kay Ivey.

1198
01:28:32,682 --> 01:28:34,225
FAKTURA

1199
01:28:34,309 --> 01:28:37,437
PRACA OSADZONYCH - PAŹDZIERNIK 2018
REZYDENCJA GUBERNATOR -840$

1200
01:28:37,520 --> 01:28:40,690
Kay Ivey ostrzega, że wszyscy więźniowie

1201
01:28:40,773 --> 01:28:45,194
to degeneraci,
którzy zagrażają społeczeństwu,

1202
01:28:45,278 --> 01:28:49,157
a mimo to codziennie
wpuszcza ich na swoją posesję.

1203
01:28:56,122 --> 01:28:57,999
W więzieniu żyjesz iluzją.

1204
01:28:58,082 --> 01:29:02,587
Jak będę się dobrze sprawować,
dadzą mi warunkowe.

1205
01:29:04,922 --> 01:29:08,051
Ufają mi, kiedy pracuję wśród ludzi,

1206
01:29:08,676 --> 01:29:13,848
ale nie kiedy chcę wrócić do rodziny.

1207
01:29:21,147 --> 01:29:24,942
Czy pańskim zdaniem
ludzie mogą się zrehabilitować?

1208
01:29:26,402 --> 01:29:28,613
Nie znam odpowiedzi.

1209
01:29:28,696 --> 01:29:33,534
Pewnie każdy może się zmienić,
gdy zaprosi do serca Boga.

1210
01:29:33,618 --> 01:29:37,205
Wierzę w łaskę,
jako duchowe odpuszczenie win,

1211
01:29:37,830 --> 01:29:44,045
ale to, że Bóg ci wybaczył,
nie znaczy, że wyjdziesz z więzienia.

1212
01:29:47,423 --> 01:29:49,884
Ludzie zaczynają rozumieć,

1213
01:29:49,967 --> 01:29:52,970
że wrzucono nas do obozu pracy.

1214
01:29:53,179 --> 01:29:57,683
To nowoczesne niewolnictwo:
mamy harować za darmo aż do śmierci.

1215
01:30:00,269 --> 01:30:03,648
Jak chcą prowadzić
niekonstytucyjne więzienie,

1216
01:30:04,524 --> 01:30:06,067
niech sami to robią.

1217
01:30:09,362 --> 01:30:12,365
Spisałem parę rzeczy,
żeby przygotować ludzi:

1218
01:30:12,698 --> 01:30:16,744
wyjaśniam, o co chodzi
w strajku i jak się zachować.

1219
01:30:17,954 --> 01:30:20,540
Siedzimy na telefonach dzień i noc.

1220
01:30:20,790 --> 01:30:23,501
Kontaktujemy się
z braćmi z Fountain, Ventress,

1221
01:30:23,584 --> 01:30:26,546
Easterling, Staton,
Donaldson, z celi śmierci...

1222
01:30:27,296 --> 01:30:28,965
<i>O to chodzi.</i>

1223
01:30:29,090 --> 01:30:32,677
<i>Tak możemy ich pokonać -</i>
<i>nie ruszając dla nich palcem.</i>

1224
01:30:33,261 --> 01:30:35,430
Zero agresji i głupich myśli.

1225
01:30:35,847 --> 01:30:38,558
Pokażemy prawdę poprzez strajk.

1226
01:30:39,892 --> 01:30:42,603
To dla nas wielka szansa.

1227
01:30:43,020 --> 01:30:46,482
Ponad 20 tysięcy więźniów
może się zjednoczyć

1228
01:30:47,024 --> 01:30:48,776
w ogólnostanowy strajk.

1229
01:30:49,944 --> 01:30:51,529
BLOK W VENTRESS GOTOWY

1230
01:30:51,654 --> 01:30:52,738
FOUNTAIN SIĘ MELDUJE

1231
01:30:52,822 --> 01:30:53,990
HOLMAN OBECNY.
ELMORE DOŁĄCZA.

1232
01:30:54,073 --> 01:30:58,077
Po to, żeby zajęto się kryzysem
humanitarnym w Alabamie.

1233
01:30:58,161 --> 01:30:59,162
Teraz.

1234
01:30:59,245 --> 01:31:01,998
Nie, kiedy jakiś sędzia wyda wyrok,

1235
01:31:02,081 --> 01:31:05,209
tylko teraz. Bo teraz giniemy.

1236
01:31:12,425 --> 01:31:16,345
26 WRZEŚNIA, 2022

1237
01:31:17,889 --> 01:31:21,601
<i>Od dzisiaj żadnej pracy wykonywanej</i>

1238
01:31:21,684 --> 01:31:25,771
<i>przez jakiegokolwiek osadzonego.</i>

1239
01:31:26,355 --> 01:31:28,316
W Alabamie zaczął się strajk więźniów.

1240
01:31:28,399 --> 01:31:31,194
Dotknął wszystkie
główne zakłady karne w stanie.

1241
01:31:31,277 --> 01:31:32,278
PROTEST WIĘŹNIÓW

1242
01:31:32,361 --> 01:31:34,947
<i>Bezprecedensowy</i>
<i>ogólnosystemowy przestój</i>

1243
01:31:35,031 --> 01:31:36,949
<i>wysyła wyraźny sygnał ustawodawcom.</i>

1244
01:31:37,033 --> 01:31:39,660
Protest był tylko kwestią czasu,
zwłaszcza po pozwie

1245
01:31:39,744 --> 01:31:42,413
Departamentu Sprawiedliwości
w związku z warunkami

1246
01:31:42,497 --> 01:31:43,789
panującymi w więzieniach.

1247
01:31:43,873 --> 01:31:48,711
Więźniowie odmawiają pracy
w kuchniach i pralniach.

1248
01:31:49,378 --> 01:31:51,714
NIKT NIE IDZIE DO PRACY!
WÓZ ALBO PRZEWÓZ

1249
01:31:51,797 --> 01:31:53,758
W GRUPIE SIŁA

1250
01:31:53,841 --> 01:31:55,426
Wszystko stoi.

1251
01:31:55,510 --> 01:31:57,220
Niemożliwe stało się faktem.

1252
01:31:58,429 --> 01:31:59,430
Hej, rodzinko.

1253
01:31:59,555 --> 01:32:01,933
Pokażę wam, jaka tu panuje energia.

1254
01:32:05,937 --> 01:32:08,648
Jedność. Prawdziwa jedność.

1255
01:32:10,983 --> 01:32:13,194
Czarni, biali, Latynosi - wszyscy.

1256
01:32:14,445 --> 01:32:15,655
Jesteśmy w tym razem.

1257
01:32:17,990 --> 01:32:20,076
<i>Jak cisza przed burzą.</i>

1258
01:32:20,993 --> 01:32:23,538
<i>Wszyscy zjednoczeni we wspólnej sprawie.</i>

1259
01:32:23,788 --> 01:32:25,414
<i>...módlmy się!</i>

1260
01:32:25,706 --> 01:32:29,168
<i>Jezusa w sercu mamy...</i>

1261
01:32:29,252 --> 01:32:31,379
<i>Kiedy się modlę...</i>

1262
01:32:31,587 --> 01:32:34,757
<i>Jezusa w sercu mam...</i>

1263
01:32:34,966 --> 01:32:39,011
To jest konkretny klimat.

1264
01:32:40,763 --> 01:32:44,267
Czternaście zakładów karnych stoi.
Pierwszy raz w historii.

1265
01:32:45,935 --> 01:32:51,899
Więźniowie domagają się natychmiastowej
interwencji Departamentu Sprawiedliwości

1266
01:32:51,983 --> 01:32:56,195
i zakończenia, tu cytat: „systemowego
odbierania godności i praw człowieka”.

1267
01:32:56,821 --> 01:33:00,241
<i>Biuro gubernator nazywa</i>
<i>żądania protestujących „nierozsądnymi”.</i>

1268
01:33:01,033 --> 01:33:04,912
Postulaty jak najbardziej były rozsądne.

1269
01:33:04,996 --> 01:33:08,082
Nie krzyczeli:
„Wypuśćcie nas, bo kogoś zabijemy”,

1270
01:33:08,583 --> 01:33:13,963
tylko „Spójrzcie na nasz problem!”.

1271
01:33:14,046 --> 01:33:15,840
ZAKŁAD KARNY LIMESTONE

1272
01:33:15,965 --> 01:33:21,596
Gubernator stanu
nie zareagowała na ponad sto zgonów:

1273
01:33:21,762 --> 01:33:26,142
samobójstw, przedawkowań -
tylko w ostatnim roku.

1274
01:33:26,726 --> 01:33:29,186
Ale dla nas miała odpowiedź
już pierwszego dnia strajku.

1275
01:33:29,687 --> 01:33:32,565
To pokazuje, jaką mamy moc.

1276
01:33:34,108 --> 01:33:35,860
DRUGI DZIEŃ STRAJKU

1277
01:33:36,110 --> 01:33:40,197
Cały Departament
Więziennictwa topi się w korupcji.

1278
01:33:40,281 --> 01:33:44,452
<i>Dziś w Montgomery rodziny</i>
<i>osadzonych zebrały się na manifestacji.</i>

1279
01:33:44,535 --> 01:33:48,039
<i>Zapowiedziały, że więźniowie nie będą</i>
<i>pracować, dopóki nie zostaną</i>

1280
01:33:48,122 --> 01:33:49,540
<i>wprowadzone zmiany.</i>

1281
01:33:49,624 --> 01:33:51,208
WIĘCEJ WARUNKOWYCH

1282
01:33:51,292 --> 01:33:54,712
Pobili Roberta Earla.
Zamknęli Melvina Raya.

1283
01:33:55,463 --> 01:33:57,882
Ale nie uciszą ruchu „Uwolnić Alabamę”.

1284
01:33:59,008 --> 01:34:00,843
WIĘZIENNY STRAJK
...NIELUDZKIE WARUNKI

1285
01:34:00,968 --> 01:34:03,387
„WIĘZIEŃ TEŻ CZŁOWIEK!”
...DRAKOŃSKIE WYROKI

1286
01:34:03,471 --> 01:34:05,389
...„STRASZLIWE" WARUNKI

1287
01:34:06,223 --> 01:34:08,225
<i>Posłuchajcie.</i>

1288
01:34:08,351 --> 01:34:10,686
<i>Wstrzeliliśmy się w moment.</i>

1289
01:34:10,811 --> 01:34:12,730
<i>Media są po naszej stronie.</i>

1290
01:34:12,813 --> 01:34:14,482
<i>Teraz wszyscy patrzą nam na ręce.</i>

1291
01:34:14,982 --> 01:34:17,735
<i>Zero przemocy, gróźb i szkód.</i>

1292
01:34:17,902 --> 01:34:20,488
<i>Musimy tylko trzymać kurs.</i>

1293
01:34:21,489 --> 01:34:24,950
Jesteśmy w pełni
solidarni ze strajkującymi.

1294
01:34:25,951 --> 01:34:27,703
JESTEŚMY GODNYM PRZECIWNIKIEM

1295
01:34:27,787 --> 01:34:29,080
RUCH JEST SILNY

1296
01:34:29,205 --> 01:34:32,041
<i>Trwają gorączkowe</i>
<i>próby opracowywania planu</i>

1297
01:34:32,124 --> 01:34:35,378
<i>na wypadek, gdyby więźniowie</i>
<i>nie przerwali strajku.</i>

1298
01:34:36,462 --> 01:34:38,798
TRZECI DZIEŃ STRAJKU

1299
01:34:40,383 --> 01:34:42,510
<i>Połączenie zaraz się zacznie.</i>

1300
01:34:47,390 --> 01:34:49,100
Wiecie, co dziś dali na kolację?

1301
01:34:49,975 --> 01:34:52,812
Paczkę ciastek czekoladowych.

1302
01:34:53,771 --> 01:34:57,108
<i>Brak obiadu w Fountain.</i>

1303
01:34:57,942 --> 01:34:59,151
To wszystko?

1304
01:34:59,610 --> 01:35:00,986
To wszystko, co nam dali?

1305
01:35:01,529 --> 01:35:02,988
Jak widać.

1306
01:35:03,948 --> 01:35:08,494
Dostajemy porcje, jak dla ptaków.
Chcą nas złamać głodem.

1307
01:35:09,537 --> 01:35:12,915
Administracja tłumaczy to logistyką,

1308
01:35:12,998 --> 01:35:17,169
ale według strażnika, który w obawie
przed represjami poprosił o anonimowość,

1309
01:35:17,253 --> 01:35:21,757
opóźnianie posiłków to celowe działanie.

1310
01:35:21,841 --> 01:35:26,011
Więźniowie czekają na nie nawet 14 godzin.

1311
01:35:26,095 --> 01:35:27,722
Ma to na celu złamać strajk.

1312
01:35:29,473 --> 01:35:33,227
Oszczędzamy jedzenie
dla najbardziej potrzebujących.

1313
01:35:34,395 --> 01:35:36,355
Nikt nie jest tu sam.

1314
01:35:36,439 --> 01:35:37,815
Siedzimy w tym razem.

1315
01:35:40,276 --> 01:35:41,652
Są tu starsi ludzie,

1316
01:35:41,819 --> 01:35:44,196
tacy, co siedzą tu od dwudziestu lat.

1317
01:35:44,739 --> 01:35:46,782
Trzydziestu siedmiu.

1318
01:35:46,907 --> 01:35:48,451
Tu kolejny - 26 lat.

1319
01:35:50,119 --> 01:35:53,622
Pomagamy staruszkom, jak możemy.

1320
01:35:56,959 --> 01:35:58,919
Nakarmimy wszystkich.

1321
01:35:59,587 --> 01:36:03,883
Czarny i biały dostanie jedzenie.

1322
01:36:05,760 --> 01:36:07,386
Spójrzcie, jak wydają posiłki.

1323
01:36:08,471 --> 01:36:10,055
Wszyscy stoją w kolejce.

1324
01:36:11,307 --> 01:36:14,351
Musimy się wspierać i jednoczyć.

1325
01:36:15,352 --> 01:36:16,562
Tylko tak wygramy.

1326
01:36:23,986 --> 01:36:26,030
- Trzeci dzień bez żarcia.
- Czwarty!

1327
01:36:26,489 --> 01:36:28,365
Czwarty! To już 4 dni.

1328
01:36:29,241 --> 01:36:30,284
CZWARTY DZIEŃ STRAJKU

1329
01:36:30,367 --> 01:36:31,994
<i>Odwołano weekendowe widzenia</i>

1330
01:36:32,077 --> 01:36:34,580
<i>we wszystkich zakładach karnych</i>
<i>w Alabamie.</i>

1331
01:36:34,663 --> 01:36:40,002
<i>Administracja próbuje wywrzeć presję</i>
<i>na więźniach, by wrócili do pracy.</i>

1332
01:36:41,253 --> 01:36:46,133
<i>Przyszli do celi na rewizję.</i>

1333
01:36:47,009 --> 01:36:51,388
<i>Zapytałem, jak mogą prowadzić</i>
<i>zakład z takimi brakami w kadrze.</i>

1334
01:36:52,348 --> 01:36:54,600
<i>Czemu nie powiedzą prawdy?</i>

1335
01:36:55,226 --> 01:36:58,020
<i>Godzą się na to, bo im płacą.</i>

1336
01:36:59,688 --> 01:37:01,816
NIE DA SIĘ NAS ZATRZYMAĆ
NIE MA ODWROTU

1337
01:37:01,899 --> 01:37:02,900
PIĄTY DZIEŃ STRAJKU

1338
01:37:02,983 --> 01:37:06,821
<i>Trwa piąty dzień protestu</i>
<i>w zakładach karnych Alabamy.</i>

1339
01:37:06,904 --> 01:37:11,492
<i>Oddział specjalny przeszukuje</i>
<i>więzienie w Limestone.</i>

1340
01:37:13,619 --> 01:37:15,913
<i>Kolejne placówki czeka to samo.</i>

1341
01:37:19,208 --> 01:37:23,212
Robią to, co zrobiłaby
każda służba kontrwywiadowcza.

1342
01:37:25,047 --> 01:37:28,425
Zamykają ludzi po całym zakładzie.

1343
01:37:30,010 --> 01:37:31,887
<i>Zrozumcie coś.</i>

1344
01:37:32,096 --> 01:37:35,558
<i>Alabama ma zbyt</i>
<i>dumne i aroganckie władze,</i>

1345
01:37:35,766 --> 01:37:40,896
<i>by pozwolić więźniom</i>
<i>czegokolwiek się domagać.</i>

1346
01:37:41,230 --> 01:37:43,732
<i>Ale uwierzcie mi, każdego zasranego dnia</i>

1347
01:37:43,858 --> 01:37:48,404
<i>tracą na tym więcej,</i>
<i>niż Kay Ivey ma odwagę przyznać.</i>

1348
01:37:53,492 --> 01:37:55,494
Zamknęli Roberta Earla.

1349
01:37:55,786 --> 01:37:58,205
Mówią, że ci z jednostki go poddusili.

1350
01:37:58,664 --> 01:38:00,708
Przekażcie dalej.

1351
01:38:00,791 --> 01:38:05,254
ALARM: ROBERT EARL ZOSTAŁ POBITY
I TRAFIŁ DO IZOLATKI W LIMESTONE.

1352
01:38:05,337 --> 01:38:07,298
MSZCZĄ SIĘ ZA TO,
ŻE SIĘ POSTAWILIŚMY.

1353
01:38:07,756 --> 01:38:09,633
MUSIMY UNIKAĆ PRZEMOCY.

1354
01:38:09,884 --> 01:38:11,719
JAK NIBY MAMY UNIKNĄĆ PRZEMOCY?

1355
01:38:12,595 --> 01:38:14,847
<i>Zaczynamy tracić nadzieję.</i>

1356
01:38:15,055 --> 01:38:21,270
<i>Ten, który przemawiał w imieniu</i>
<i>większości, został nam odebrany.</i>

1357
01:38:21,604 --> 01:38:25,983
<i>To najstarsza zagrywka na świecie:</i>
<i>dzielić i rządzić.</i>

1358
01:38:26,567 --> 01:38:31,280
<i>Ale tym bardziej teraz</i>
<i>nie możemy się poddać.</i>

1359
01:38:38,078 --> 01:38:40,331
<i>Na żywo prosto z Alabamy.</i>

1360
01:38:40,414 --> 01:38:42,499
<i>Więźniowie nadal odmawiają pracy.</i>

1361
01:38:43,083 --> 01:38:45,920
<i>W końcu znudzą się żarciem,</i>
<i>przygotowywanym</i>

1362
01:38:46,003 --> 01:38:49,048
<i>przez garstkę pracowników</i>
<i>i wrócą do roboty.</i>

1363
01:38:49,131 --> 01:38:52,885
<i>Nie są w pozycji, żeby stawiać żądania.</i>

1364
01:38:52,968 --> 01:38:54,261
<i>To więzienie.</i>

1365
01:38:55,721 --> 01:38:58,557
<i>Macie prać i gotować.</i>

1366
01:38:58,641 --> 01:39:00,392
<i>Masz na nogach łańcuchy?</i>

1367
01:39:00,476 --> 01:39:02,227
<i>To nie masz nic do gadania.</i>

1368
01:39:02,311 --> 01:39:03,312
<i>Wybacz.</i>

1369
01:39:04,980 --> 01:39:06,023
ÓSMY DZIEŃ STRAJKU

1370
01:39:06,106 --> 01:39:09,944
<i>Zaczął się drugi tydzień</i>
<i>strajku w więzieniach Alabamy.</i>

1371
01:39:10,945 --> 01:39:12,029
Wszystko działa.

1372
01:39:12,112 --> 01:39:13,113
GUBERNATOR STANU

1373
01:39:13,197 --> 01:39:15,449
Nie ma zakłóceń w podstawowych usługach.

1374
01:39:19,161 --> 01:39:20,496
<i>Chcą nas zagłodzić.</i>

1375
01:39:22,247 --> 01:39:24,166
<i>Jesteśmy głodni jak psy.</i>

1376
01:39:25,668 --> 01:39:30,673
<i>A głodny człowiek</i>
<i>to niebezpieczny człowiek.</i>

1377
01:39:31,382 --> 01:39:32,967
<i>Głód robi z nas desperatów.</i>

1378
01:39:36,303 --> 01:39:37,429
<i>Wiedzą, co robią.</i>

1379
01:39:38,430 --> 01:39:40,140
<i>Nastawiają nas przeciwko sobie.</i>

1380
01:39:41,392 --> 01:39:43,894
<i>Wszyscy chodzą na granicy wybuchu.</i>

1381
01:39:45,604 --> 01:39:50,275
<i>Pierzemy swoje brudy,</i>
<i>jak w krajach Trzeciego Świata.</i>

1382
01:39:52,236 --> 01:39:57,366
<i>A do tego wymieszali nas</i>
<i>z ludźmi z zaburzeniami psychicznymi,</i>

1383
01:39:58,075 --> 01:39:59,910
<i>którzy nie kumają, co się dzieje.</i>

1384
01:40:00,244 --> 01:40:02,955
<i>Nie chcą słyszeć o żadnym strajku.</i>

1385
01:40:04,081 --> 01:40:05,791
<i>Musimy uważać,</i>

1386
01:40:06,208 --> 01:40:09,420
<i>żeby nie zrobili krzywdy</i>
<i>sobie albo komuś innemu.</i>

1387
01:40:11,005 --> 01:40:15,884
Pracownicy twierdzą,
że za murami panuje spokój,

1388
01:40:15,968 --> 01:40:20,931
jednak bez pracy więźniów

1389
01:40:21,140 --> 01:40:25,728
system ledwo się trzyma.

1390
01:40:28,689 --> 01:40:31,942
DZIESIĄTY DZIEŃ STRAJKU

1391
01:40:32,484 --> 01:40:33,777
Poczekajcie.

1392
01:40:35,362 --> 01:40:36,780
Widzicie?

1393
01:40:40,826 --> 01:40:44,788
Odkąd nie mamy
kontaktu z Robertem Earlem,

1394
01:40:45,706 --> 01:40:48,667
wszystko się rozjeżdża.
Nie jesteśmy tak zgrani.

1395
01:40:50,002 --> 01:40:53,714
On trzymał wszystko w ryzach,

1396
01:40:55,007 --> 01:40:59,803
łączył ludzi z innych zakładów...

1397
01:41:01,930 --> 01:41:03,682
Nie wiem, co się z nim dzieje.

1398
01:41:07,936 --> 01:41:11,148
<i>Chłopaki z Fountain mówią, że mają dosyć.</i>

1399
01:41:11,231 --> 01:41:15,360
<i>Mają dosyć?</i>
<i>Powinni mieć dosyć złego traktowania.</i>

1400
01:41:15,819 --> 01:41:17,821
<i>Pieprzyć głód.</i>

1401
01:41:17,905 --> 01:41:21,784
<i>Chodzi o poświęcenie.</i>
<i>Taki jest sens tego ruchu.</i>

1402
01:41:23,202 --> 01:41:25,621
SZESNASTY DZIEŃ STRAJKU

1403
01:41:25,788 --> 01:41:29,124
<i>Od 20 do 30 osób złamało strajk.</i>

1404
01:41:29,792 --> 01:41:33,378
<i>Wstyd mi za nich.</i>

1405
01:41:33,837 --> 01:41:36,048
<i>Ja się nie złamię.</i>

1406
01:41:37,299 --> 01:41:39,384
<i>Strajk powoli słabnie.</i>

1407
01:41:39,468 --> 01:41:42,137
<i>Protest kontynuują tylko niektóre zakłady.</i>

1408
01:41:43,347 --> 01:41:49,436
<i>Jeśli teraz się poddamy, za pięć,</i>
<i>dziesięć lat wszystko będzie po staremu.</i>

1409
01:41:50,187 --> 01:41:51,855
<i>Nie dajmy się złamać.</i>

1410
01:41:52,356 --> 01:41:54,608
<i>Róbmy, co trzeba.</i>

1411
01:41:55,067 --> 01:41:59,238
TŁUMACZYŁEM IM DO UPADŁEGO.
CZUJĘ, ŻE ZAWIODŁEM.

1412
01:41:59,321 --> 01:42:00,322
PRZEPRASZAM.

1413
01:42:00,405 --> 01:42:03,367
EASTERLING SIĘ ZŁAMAŁO.
PISZĘ TO Z BÓLEM SERCA.

1414
01:42:03,450 --> 01:42:05,077
BÓG Z WAMI, WALCZCIE DALEJ.

1415
01:42:05,160 --> 01:42:06,161
SIEDEMNASTY
DZIEŃ STRAJKU

1416
01:42:06,245 --> 01:42:10,124
<i>Strajk więźniów w Alabamie</i>
<i>powoli się wycofuje.</i>

1417
01:42:10,207 --> 01:42:12,417
<i>Obecnie dotyczy już tylko pięciu zakładów.</i>

1418
01:42:13,585 --> 01:42:15,379
<i>Ludzie się wycofują.</i>

1419
01:42:15,712 --> 01:42:19,174
<i>Wrócili do pralni i do garów.</i>

1420
01:42:20,592 --> 01:42:21,802
DZIEWIĘTNASTY DZIEŃ STRAJKU

1421
01:42:21,885 --> 01:42:26,223
<i>Według władz stanowych</i>
<i>tylko dwa zakłady wciąż strajkują.</i>

1422
01:42:36,692 --> 01:42:41,155
PRZEBYWAJĄC W IZOLATCE,
ROBERT EARL ZDOBYWA TELEFON KOMÓRKOWY

1423
01:42:47,077 --> 01:42:49,580
Powiem wam coś.

1424
01:42:50,539 --> 01:42:52,040
Posłuchajcie mnie.

1425
01:42:52,916 --> 01:42:55,752
Ulegacie drobnym pokusom.

1426
01:42:56,295 --> 01:42:58,589
Nie możecie wytrzymać dnia bez obiadu,

1427
01:42:58,714 --> 01:43:01,091
ale 20 lat bez rodziny już tak?

1428
01:43:02,050 --> 01:43:03,385
Łamią tu wszystkie zasady,

1429
01:43:03,552 --> 01:43:06,138
zamykają, kogo chcą.

1430
01:43:06,221 --> 01:43:08,348
To jak powrót na plantację.

1431
01:43:09,892 --> 01:43:16,690
Cały stan zignorował
zdrowie i życie tysięcy ludzi.

1432
01:43:17,191 --> 01:43:18,859
Zero odpowiedzialności.

1433
01:43:19,526 --> 01:43:23,363
A wszyscy pytają tylko,
kiedy wrócimy do pracy.

1434
01:43:33,874 --> 01:43:38,128
<i>Po trzech tygodniach protestu</i>
<i>operacje więzienne wróciły do normy.</i>

1435
01:43:38,754 --> 01:43:45,219
<i>Więźniowie próżno liczyli</i>
<i>na reakcję ze strony władz.</i>

1436
01:43:46,345 --> 01:43:48,972
<i>Jesteś w więzieniu,</i>
<i>bo popełniłeś przestępstwo.</i>

1437
01:43:49,056 --> 01:43:50,599
<i>To więzienie.</i>

1438
01:43:50,682 --> 01:43:52,351
<i>Czego się spodziewasz?</i>

1439
01:43:52,434 --> 01:43:56,021
<i>- Ma być ciężko.</i>
<i>- Ale im pokazali.</i>

1440
01:43:56,104 --> 01:43:57,439
<i>Brawo.</i>

1441
01:43:59,524 --> 01:44:03,612
<i>Widzieliśmy relacje w mediach.</i>
Cały kraj o tym mówił.

1442
01:44:05,239 --> 01:44:07,241
<i>Ale gdzie są ludzie z Alabamy?</i>

1443
01:44:08,450 --> 01:44:10,410
<i>Nikogo to nie oburza?</i>

1444
01:44:27,678 --> 01:44:32,266
STYCZEŃ, 2023

1445
01:44:32,724 --> 01:44:35,018
<i>W Alabamie Dzień Inauguracji.</i>

1446
01:44:35,686 --> 01:44:38,355
<i>Steve Marshall pojawił się z rodziną.</i>

1447
01:44:39,898 --> 01:44:42,985
<i>Gubernator Kay Ivey zostanie</i>
<i>dziś oficjalnie zaprzysiężona.</i>

1448
01:44:43,902 --> 01:44:50,701
<i>Zwycięstwo Ivey było miażdżące.</i>
<i>Rozpoczyna drugą kadencję z mocną pozycją.</i>

1449
01:44:52,077 --> 01:44:56,248
Podstawowym zadaniem rządu jest
zapewnienie bezpieczeństwa obywatelom.

1450
01:44:58,041 --> 01:45:00,961
W zeszłym tygodniu
podpisałam rozporządzenie,

1451
01:45:01,044 --> 01:45:04,548
które ma trzymać przestępców
z dala od naszych ulic.

1452
01:45:08,010 --> 01:45:11,263
Podczas strajku byłem pełen nadziei.

1453
01:45:12,806 --> 01:45:16,601
Naiwnie wierzyłem,
że Departament Sprawiedliwości

1454
01:45:16,685 --> 01:45:19,229
przejmie kontrolę
nad systemem więziennictwa

1455
01:45:20,063 --> 01:45:25,527
i zacznie wprowadzać reformę.

1456
01:45:27,696 --> 01:45:31,241
Ale łatwo usprawiedliwić zło,
kiedy kasa się zgadza.

1457
01:45:32,993 --> 01:45:39,791
Alabama żeruje na ciałach czarnych,
biednych białych i Latynosów.

1458
01:45:40,709 --> 01:45:43,170
Instytucja niewolnictwa ma się dobrze.

1459
01:45:45,130 --> 01:45:49,885
Nazywaj to, jak chcesz -
to dalej niewolnictwo.

1460
01:45:50,761 --> 01:45:52,012
Wyzysk.

1461
01:45:52,679 --> 01:45:59,436
Bogacą się, śmiejąc się w twarz tym,
którzy mówią o sprawiedliwości.

1462
01:46:07,527 --> 01:46:09,196
WYROK WIĘZIENIA - NIE WYROK ŚMIERCI

1463
01:46:09,279 --> 01:46:10,697
MODLITWA ZA OFIARY WIĘZIEŃ

1464
01:46:10,781 --> 01:46:13,742
<i>Wszyscy stoimy dziś</i>
<i>ramię w ramię z rodzinami tych,</i>

1465
01:46:13,825 --> 01:46:16,953
<i>których straciliśmy w więzieniach Alabamy.</i>

1466
01:46:24,169 --> 01:46:28,673
Te nieludzkie warunki
nie dotyczą tylko Alabamy.

1467
01:46:31,468 --> 01:46:36,640
Od czasu strajku odezwali się
do nas bracia z całego kraju.

1468
01:46:37,724 --> 01:46:40,560
Zakład Karny EMCF.

1469
01:46:40,644 --> 01:46:41,812
MISSISIPI

1470
01:46:41,895 --> 01:46:43,480
Więzienie stanowe w Luizjanie.

1471
01:46:43,563 --> 01:46:45,357
LUIZJANA
KAROLINA POŁUDNIOWA

1472
01:46:45,440 --> 01:46:47,401
Potrzebujemy pomocy.

1473
01:46:49,027 --> 01:46:52,697
Zrozumcie coś.

1474
01:46:52,781 --> 01:46:54,950
To, co robią w Alabamie,

1475
01:46:55,033 --> 01:46:58,662
robią też w waszym stanie.
I to w waszym imieniu.

1476
01:46:59,204 --> 01:47:01,706
FLORYDA

1477
01:47:08,880 --> 01:47:12,259
Nikomu to nie służy.
Ani strażnikom...

1478
01:47:13,760 --> 01:47:15,679
ani ofiarom,

1479
01:47:16,638 --> 01:47:17,848
ani społeczeństwu.

1480
01:47:20,851 --> 01:47:25,439
Nie ma zalet
takiej wersji „sprawiedliwości”.

1481
01:47:25,522 --> 01:47:26,815
KALIFORNIA

1482
01:47:26,940 --> 01:47:30,318
Pomóżcie nam
wywalczyć reformę więziennictwa.

1483
01:47:31,987 --> 01:47:35,240
Pewnie za to trafię
do izolatki, ale co mi tam.

1484
01:47:35,365 --> 01:47:36,700
Pokażcie to, gdzie się da.

1485
01:47:39,578 --> 01:47:45,125
Nie dałoby się opowiedzieć

1486
01:47:45,667 --> 01:47:50,922
tej historii bez złamania pewnych zasad.

1487
01:47:52,716 --> 01:47:57,220
Ale dzięki temu możecie poznać prawdę,

1488
01:47:57,345 --> 01:48:00,932
którą przed wami ukrywają.

1489
01:48:05,312 --> 01:48:08,732
<i>Z doświadczenia wiem,</i>

1490
01:48:08,857 --> 01:48:12,569
<i>że zmiana mentalności</i>

1491
01:48:13,195 --> 01:48:17,407
<i>300 milionów ludzi to długa droga.</i>

1492
01:48:19,784 --> 01:48:23,622
<i>Robimy w kółko to samo</i>
<i>i oczekujemy innych rezultatów.</i>

1493
01:48:24,247 --> 01:48:25,373
<i>To szaleństwo.</i>

1494
01:48:26,708 --> 01:48:30,629
<i>Ale nadal wierzę w zmianę.</i>

1495
01:48:32,047 --> 01:48:33,298
<i>Może jestem szalony?</i>

1496
01:48:38,094 --> 01:48:40,138
Zobaczmy, jak to wygląda.

1497
01:48:42,724 --> 01:48:44,976
Światło się przebija niczym nadzieja.

1498
01:48:54,736 --> 01:48:55,737
Chodź tu, kiciu.

1499
01:49:00,450 --> 01:49:02,577
Sandy Ray wniosła pozew
przeciwko władzom Alabamy

1500
01:49:02,702 --> 01:49:04,329
w sprawie śmierci syna, Stevena Davisa.

1501
01:49:04,412 --> 01:49:08,625
Stan wynajął 8 kancelarii prawnych,
by zwalczyć jej roszczenia.

1502
01:49:09,876 --> 01:49:11,086
Poznaje go pan?

1503
01:49:12,587 --> 01:49:13,588
Nie.

1504
01:49:17,342 --> 01:49:18,385
Nie poznaję.

1505
01:49:22,514 --> 01:49:24,266
Nie znam go.

1506
01:49:27,686 --> 01:49:30,397
Władze stanowe utrzymują,
że użycie śmiertelnej siły

1507
01:49:30,522 --> 01:49:33,942
było uzasadnione, ponieważ Steven Davis
odmówił odrzucenia broni.

1508
01:49:34,025 --> 01:49:37,779
Od czasu jego śmierci
Gadson został dwukrotnie awansowany.

1509
01:49:37,904 --> 01:49:40,282
Obecnie ma stopień porucznika.

1510
01:49:41,408 --> 01:49:43,243
<i>Jak się masz?</i>

1511
01:49:43,952 --> 01:49:46,663
Nadal żyję - to się liczy.

1512
01:49:49,040 --> 01:49:50,792
Po odsiedzeniu 33 lat więzienia
Raoul Poole

1513
01:49:50,917 --> 01:49:53,461
po raz czwarty nie uzyskał
zgody na zwolnienie warunkowe.

1514
01:49:53,587 --> 01:49:58,425
Zgodnie z prawem stanu Alabama,
nie wolno mu było stawić się na rozprawie.

1515
01:50:00,343 --> 01:50:04,014
Poznajcie Papę Smooth.

1516
01:50:04,097 --> 01:50:06,766
Papa Smooth nie lubi kamery.

1517
01:50:09,853 --> 01:50:12,272
Niezła z niego zrzęda.

1518
01:50:14,733 --> 01:50:17,444
Strajk więźniów zapoczątkował
pozew zbiorowy, w którym stan Alabama

1519
01:50:17,569 --> 01:50:21,239
i duże korporacje zostały
oskarżone o współczesne niewolnictwo.

1520
01:50:21,323 --> 01:50:27,329
Do osadzonych powodów przyłączyły się
ogólnokrajowe związki zawodowe.

1521
01:50:28,788 --> 01:50:30,081
Poczekajcie chwilę.

1522
01:50:30,165 --> 01:50:33,710
Nic nie mówcie.

1523
01:50:35,712 --> 01:50:38,632
Departament Sprawiedliwości
wielokrotnie odkładał rozprawę

1524
01:50:38,715 --> 01:50:40,592
w sprawie pozwu złożonego w 2020 r.

1525
01:50:40,717 --> 01:50:45,180
Szacuje się, że całe postępowanie
może potrwać jeszcze 10 lat.

1526
01:50:47,849 --> 01:50:52,312
<i>Koszt budowy jednego nowego więzienia</i>
<i>w Alabamie sięga już miliarda dolarów.</i>

1527
01:50:53,396 --> 01:50:56,232
<i>W tym tempie koszt budowy trzech więzień</i>

1528
01:50:56,316 --> 01:50:59,277
<i>może się potroić</i>
<i>względem pierwotnych szacunków.</i>

1529
01:51:00,320 --> 01:51:03,448
<i>Gubernator Kay Ivey sugeruje,</i>
<i>by stanowi ustawodawcy</i>

1530
01:51:03,531 --> 01:51:05,825
<i>sięgnęli po środki z budżetu edukacji.</i>

1531
01:51:06,159 --> 01:51:09,704
<i>Okradają nasze dzieci,</i>
<i>żeby zapłacić za więzienia.</i>

1532
01:51:10,872 --> 01:51:14,084
Nadal chce pani przekazać
sto milionów z Funduszu Edukacyjnego

1533
01:51:14,167 --> 01:51:16,127
- na budowę więzień?
- Oczywiście.

1534
01:51:21,466 --> 01:51:24,886
Od momentu wniesienia pozwu
przez Departament Sprawiedliwości,

1535
01:51:25,011 --> 01:51:31,559
w więzieniach Alabamy
zmarło ponad tysiąc osób.

1536
01:54:02,043 --> 01:54:04,087
Napisy: Sylwia Weider



