1
00:00:02,000 --> 00:00:07,000
Downloaded from
YTS.LT

2
00:00:08,000 --> 00:00:13,000
Official YIFY movies site:
YTS.LT

3
00:00:13,263 --> 00:00:16,558
Welkom bij The Daily Show.
Het wordt een mooie uitzending.

4
00:00:16,641 --> 00:00:18,435
David Remnick is te gast.

5
00:00:18,518 --> 00:00:21,855
Hij is de hoofdredacteur
van The New Yorker.

6
00:00:25,942 --> 00:00:28,153
Wat een erudiet publiek.

7
00:00:28,737 --> 00:00:30,655
The New Yorker bestaat 100 jaar.

8
00:00:30,739 --> 00:00:35,618
Hij en ik gaan praten over het verschil
tussen umlauten en trema's.

9
00:00:36,995 --> 00:00:39,039
Je moet echt het loopje doen.

10
00:00:39,581 --> 00:00:41,833
Dat wordt leuk. Ga je zwaaien?

11
00:00:43,793 --> 00:00:45,920
Hier is David Remnick.

12
00:00:48,423 --> 00:00:51,301
Honderd jaar The New Yorker.

13
00:00:51,384 --> 00:00:54,429
Dit is heel bijzonder.
Hopelijk is het goed te zien.

14
00:00:54,512 --> 00:00:57,015
Dit is hun badpakeditie.

15
00:01:00,894 --> 00:01:03,855
Mr Dewey.
Truman Capote van The New Yorker.

16
00:01:04,439 --> 00:01:07,150
The New Yorker?
-Ja, The New Yorker.

17
00:01:07,233 --> 00:01:09,611
Iedereen vindt hun cartoons geweldig.

18
00:01:15,283 --> 00:01:18,703
Honderden kranten en tijdschriften
hebben het moeilijk…

19
00:01:18,787 --> 00:01:21,247
…maar The New Yorker doet het prima.

20
00:01:21,331 --> 00:01:24,709
Bestaat het pas 100 jaar?
Kijk wat het heeft gedaan.

21
00:01:24,793 --> 00:01:29,130
The New Yorker won de Pulitzerprijs
voor onderzoeksjournalistiek.

22
00:01:29,214 --> 00:01:33,802
Een artikel van de kok Anthony Bourdain
zet de restaurantwereld op z'n kop.

23
00:01:33,885 --> 00:01:38,306
Pauline Kaels recensies veranderden
zowel de filmkritiek als films zelf.

24
00:01:42,227 --> 00:01:43,228
The New Yorker.

25
00:01:43,311 --> 00:01:46,898
'Ik zou apathischer zijn
als ik niet zo lethargisch was.'

26
00:01:51,945 --> 00:01:55,198
O, ik snap 'm. Dat is best grappig.

27
00:01:55,281 --> 00:01:57,283
Mensen uit het Midwesten zoals ik…

28
00:01:57,367 --> 00:02:01,454
…krijgen met het blad een inkijkje
in het leven van de New Yorker.

29
00:02:01,538 --> 00:02:05,750
Ik ben van The New Yorker, een blad…
-Ik ken The New Yorker wel.

30
00:02:10,255 --> 00:02:12,632
Het ministerie van Defensie
schiet in de verdediging.

31
00:02:12,715 --> 00:02:15,635
Het betwist een reportage
uit The New Yorker.

32
00:02:15,718 --> 00:02:19,931
Er is controverse om de cover
van de nieuwe editie van The New Yorker.

33
00:02:20,014 --> 00:02:23,560
Voor het eerst steunt The New Yorker
een presidentskandidaat.

34
00:02:23,643 --> 00:02:25,687
Een artikel in de laatste editie…

35
00:02:29,232 --> 00:02:33,486
Je enige vermaak is die enorme stapel
aan edities van The New Yorker.

36
00:02:33,570 --> 00:02:37,031
Kom op, zeg. We weten allebei
dat ik die nooit ga lezen.

37
00:02:55,049 --> 00:02:57,635
Hoe is het, Emily? Je leeft nog.

38
00:02:57,719 --> 00:02:59,429
Hé, Louisa. Hoe gaat het?

39
00:02:59,512 --> 00:03:03,558
Goed, we hebben veel.
Enig tempo is wel geboden.

40
00:03:03,641 --> 00:03:08,104
Er zijn momenteel veel verhalen
over rijke mensen die graag investeren…

41
00:03:08,730 --> 00:03:10,148
…in dinosaurusfossielen.

42
00:03:10,231 --> 00:03:13,651
Er is sinds 2022
een groot tekort aan Adderall.

43
00:03:13,735 --> 00:03:17,197
Ik vind dat we een profiel
over Koji Murata moeten doen.

44
00:03:17,280 --> 00:03:20,617
Hij is de uitvinder
van de eerste houten satelliet.

45
00:03:20,700 --> 00:03:23,578
Elk goed verhaal
uit onze afgelopen 100 jaar…

46
00:03:23,661 --> 00:03:25,538
…begint bij een goed idee.

47
00:03:27,790 --> 00:03:31,628
Onze schrijvers volgen die ideeën,
waar die hen ook brengen.

48
00:03:32,462 --> 00:03:34,964
Daarna gaan onze redacteuren,
samen met de schrijvers…

49
00:03:35,048 --> 00:03:39,052
…de hele tekst woord voor woord na
om deze bij te schaven.

50
00:03:39,135 --> 00:03:43,264
'Er was weinig redactionele inmenging,
komma, in het begin.'

51
00:03:43,348 --> 00:03:44,974
Is die komma echt nodig?

52
00:03:45,058 --> 00:03:47,685
Daarna gaat het stuk
naar onze factcheckers.

53
00:03:47,769 --> 00:03:51,522
Dat proces is weleens vergeleken
met een colonoscopie.

54
00:03:51,606 --> 00:03:56,027
We zeggen dat de katten Tiger,
Lover Boy en Gummy Bear heten.

55
00:03:56,110 --> 00:03:57,403
Klopt dat?

56
00:03:57,487 --> 00:04:00,198
The New Yorker is een wonder.

57
00:04:00,281 --> 00:04:03,159
The New Yorker is een tijdschrift…

58
00:04:03,243 --> 00:04:08,331
…dat een profiel van 15.000 woorden
van een muzikant plaatst…

59
00:04:08,414 --> 00:04:11,834
…of een reportage uit Zuid-Libanon
van 9000 woorden…

60
00:04:11,918 --> 00:04:15,255
…met grappige cartoons ertussen.

61
00:04:15,755 --> 00:04:19,300
Nooit een foto op de cover.

62
00:04:19,384 --> 00:04:22,929
Geen bikini, geen filmster.

63
00:04:23,513 --> 00:04:26,224
En toch is het succesvol.

64
00:04:28,268 --> 00:04:31,938
Het feit dat dit bestaat en floreert…

65
00:04:32,021 --> 00:04:36,484
…en ik weet zeker dat het nog
twee à drie eeuwen zal floreren…

66
00:04:37,026 --> 00:04:38,569
…is ongelooflijk.

67
00:04:46,160 --> 00:04:48,037
DE JAREN 1920

68
00:04:48,121 --> 00:04:50,373
De Jazz Age, New York.

69
00:04:50,957 --> 00:04:54,669
In de stad wemelt het
van de bankiers en flappers.

70
00:04:55,420 --> 00:04:57,005
Je hebt er bigbands…

71
00:04:57,672 --> 00:04:59,048
…Babe Ruth…

72
00:04:59,132 --> 00:05:02,302
…en meer dan 30.000 geheime kroegen.

73
00:05:03,803 --> 00:05:05,888
Zie hier Harold Ross…

74
00:05:05,972 --> 00:05:08,933
…de onwaarschijnlijke oprichter
van The New Yorker.

75
00:05:09,017 --> 00:05:11,936
Hij was een grofgebekte kettingroker…

76
00:05:12,020 --> 00:05:16,190
…die bevriend raakte met een groep
sappelende schrijvers en humoristen…

77
00:05:16,274 --> 00:05:21,446
…die elkaar dagelijks troffen voor drank
en grappen in het Algonquin-hotel.

78
00:05:22,113 --> 00:05:26,701
'Ik hou alleen van dingen die immoreel,
illegaal of dikmakend zijn…'

79
00:05:26,784 --> 00:05:28,578
…grapte een van z'n vrienden.

80
00:05:29,662 --> 00:05:33,791
En op die plek bedachten Ross
en z'n vrouw Jane Grant…

81
00:05:33,875 --> 00:05:36,419
…een nieuw soort humoristisch tijdschrift.

82
00:05:36,919 --> 00:05:40,923
Een weekblad voor de mondaine elite
van Manhattan, zo zeiden ze…

83
00:05:41,007 --> 00:05:44,302
…niet voor het oude vrouwtje in Dubuque.

84
00:05:45,720 --> 00:05:49,140
Ironisch genoeg was Ross zelf
een schoolverlater…

85
00:05:49,223 --> 00:05:51,225
…uit een mijnstadje in Colorado.

86
00:05:51,934 --> 00:05:56,105
Maar hij lijfde z'n slimme vrienden in
voor brutale stukken en cartoons…

87
00:05:56,189 --> 00:05:58,191
…over de maatschappij en cultuur.

88
00:05:59,108 --> 00:06:02,904
Hij huurde een ontwerper in
voor een onderscheidend lettertype…

89
00:06:02,987 --> 00:06:07,367
…en een mascotte die de spot dreef
met de verfijnde air van het blad.

90
00:06:07,867 --> 00:06:12,372
Deze pretentieuze dandy werd
gekscherend Eustace Tilley genoemd.

91
00:06:12,455 --> 00:06:15,333
Daarmee was The New Yorker geboren.

92
00:06:21,089 --> 00:06:24,217
De 100 jaar daarna
zijn gekenmerkt door overleven…

93
00:06:24,300 --> 00:06:27,428
…hardnekkig verzet,
ingrijpende veranderingen…

94
00:06:27,512 --> 00:06:33,434
…en de meest invloedrijke journalistiek,
fictie en cartoons van de eeuw.

95
00:06:44,529 --> 00:06:49,033
De editie voor ons 100-jarig jubileum
verschijnt over enkele maanden.

96
00:06:49,117 --> 00:06:53,830
We moeten iets speciaals bedenken
voor de cover.

97
00:06:54,372 --> 00:06:59,585
Zonder de cover weet je nog niet
wat de persoonlijkheid van de editie is.

98
00:06:59,669 --> 00:07:05,466
Het is niet iets wat je er
op het laatste moment even op plakt.

99
00:07:06,759 --> 00:07:12,974
Een cover moet de actualiteit aanspreken,
maar ook een tijdloos kunstwerk zijn.

100
00:07:13,057 --> 00:07:17,186
Je zou 'm ingelijst aan de muur
moeten kunnen hangen.

101
00:07:18,438 --> 00:07:23,776
De stress van die wekelijkse zoektocht
houdt me 's nachts wakker.

102
00:07:23,860 --> 00:07:25,736
Zelfs na dertig jaar nog.

103
00:07:29,240 --> 00:07:30,950
Voor ik bij The New Yorker kwam…

104
00:07:31,033 --> 00:07:35,997
…runde ik een stripmagazine
met undergroundcartoonisten.

105
00:07:36,080 --> 00:07:41,502
Ik werk heel graag met kunstenaars
die een sterke visie hebben…

106
00:07:41,586 --> 00:07:45,214
…evenals een eigen stijl
en verhalen die ze willen vertellen.

107
00:07:45,298 --> 00:07:48,259
Dat is ook m'n doel bij The New Yorker.

108
00:07:50,428 --> 00:07:54,724
Voor het 100-jarig jubileum
zei David Remnick tegen me:

109
00:07:54,807 --> 00:07:58,936
'We moeten Eustace Tilley
van de allereerste cover gebruiken.'

110
00:07:59,437 --> 00:08:02,607
Ik moest me inhouden
om niet 'o, nee' te zeggen.

111
00:08:03,107 --> 00:08:03,983
Snap je?

112
00:08:05,109 --> 00:08:06,861
Ik begrijp de impuls.

113
00:08:06,944 --> 00:08:11,491
Maar ik wil iets innovatiefs doen
wat nooit eerder is gedaan.

114
00:08:11,991 --> 00:08:16,579
Dat betekent dus dat ik
iets zal moeten bedenken.

115
00:08:23,920 --> 00:08:26,130
We zien wel hoe dit loopt.
-Komt goed.

116
00:08:26,214 --> 00:08:27,381
STAFSCHRIJVER

117
00:08:29,467 --> 00:08:33,888
Het blad opent met The Talk of the Town,
dat fungeert als opwarmertje.

118
00:08:33,971 --> 00:08:35,765
Het zijn korte stukjes.

119
00:08:35,848 --> 00:08:41,145
Het zijn schetsen of korte reportages
die een klein verhaaltje vertellen.

120
00:08:42,146 --> 00:08:46,692
Zo ga ik poolen met een rockband
of hangen met John Belushi's fotograaf.

121
00:08:47,276 --> 00:08:53,407
Deze stukjes staan meestal op zichzelf,
al werk ik nu aan iets doorlopends.

122
00:08:55,117 --> 00:08:59,288
Je ziet momenteel dat de politiek
mensen tot op het bot verdeelt.

123
00:08:59,372 --> 00:09:03,501
Ik wilde dus gaan peilen
hoe de sfeer in de stad is.

124
00:09:04,627 --> 00:09:06,212
Het is alsof ik ga vissen.

125
00:09:07,213 --> 00:09:12,009
Je weet 't nooit. Je loopt wat rond
en kijkt wat er leeft op straat.

126
00:09:12,093 --> 00:09:14,262
Mark, aangenaam.
-Aangenaam.

127
00:09:14,345 --> 00:09:16,681
Ik schrijf voor The New Yorker.
-Oké.

128
00:09:16,764 --> 00:09:19,892
Ik ben van The New Yorker. Kent u dat?

129
00:09:19,976 --> 00:09:24,730
Als ik de knop omzet en hier op zoek ga
naar mensen en bijzondere dingen…

130
00:09:24,814 --> 00:09:29,735
…is het bijna alsof ik high ben.
Iedereen lijkt interessant.

131
00:09:30,236 --> 00:09:32,488
Het is heel wonderlijk.

132
00:09:34,699 --> 00:09:35,700
Uw kleinzoon.

133
00:09:35,783 --> 00:09:39,203
Met z'n schattige snoetje.
-Heel schattig, ja.

134
00:09:39,287 --> 00:09:42,164
Kan ik even met je praten? Wil je dat?

135
00:09:42,248 --> 00:09:43,833
Nee.
-Wil je dat niet?

136
00:09:43,916 --> 00:09:47,086
Nee, sorry.
-Echt niet? Kom op, man.

137
00:09:48,921 --> 00:09:50,673
Angstzweet. Kom op.

138
00:09:50,756 --> 00:09:55,344
Ik schrijf voor The New Yorker.
Mag ik je wat vragen stellen?

139
00:09:55,428 --> 00:09:58,431
Ik spreek weinig Engels.
-Welke taal spreek je?

140
00:09:58,514 --> 00:10:00,891
Mandarijn.
-Ik kan geen Mandarijn.

141
00:10:03,519 --> 00:10:05,354
Hoi, ik ben Nick.
-Hoi.

142
00:10:05,438 --> 00:10:10,443
Ik schrijf een stuk over alle stress
die we ervaren door de politieke situatie.

143
00:10:10,526 --> 00:10:14,822
Dus, hoe voelt u zich?
Hoe is uw humeur? Slaapt u goed?

144
00:10:14,905 --> 00:10:15,906
Niet echt.

145
00:10:16,407 --> 00:10:19,327
Is er toevallig verdeeldheid
binnen uw gezin?

146
00:10:19,410 --> 00:10:25,499
Grappig dat u dat vraagt, want ik had het
over de gastenlijst voor Thanksgiving.

147
00:10:25,583 --> 00:10:27,627
U bent zo mijn stukje in gelopen.

148
00:10:30,379 --> 00:10:32,340
'Hoe is het, NYC?

149
00:10:32,423 --> 00:10:34,300
Zullen we onszelf verscheuren…

150
00:10:34,383 --> 00:10:38,554
…of verder leven in onvolmaaktheid
zoals zo vaak in het verleden?'

151
00:10:38,638 --> 00:10:41,057
We moeten er wel erg aan trekken…

152
00:10:42,016 --> 00:10:43,768
…maar er zit wel een stuk in.

153
00:10:47,772 --> 00:10:51,901
We wilden voor ons jubileum
een serie video's maken.

154
00:10:51,984 --> 00:10:55,738
We nodigen allerlei schrijvers,
kunstenaars en denkers uit…

155
00:10:55,821 --> 00:10:59,116
…om te praten over hun ervaring
met The New Yorker.

156
00:10:59,200 --> 00:11:03,204
Deze stoel heeft aan een tafel
in ons allereerste kantoor gestaan.

157
00:11:04,622 --> 00:11:05,915
Gaaf.

158
00:11:06,415 --> 00:11:08,000
Ze kunnen lang mee.

159
00:11:08,542 --> 00:11:11,337
Ik heb zelden zo lekker
in een stoel gezeten.

160
00:11:11,420 --> 00:11:13,464
Deze techniek zijn we verleerd.

161
00:11:13,547 --> 00:11:16,634
We vormen hout niet langer
naar iemands kont.

162
00:11:17,259 --> 00:11:20,680
Daarom zit deze zo prettig,
maar dat zijn we verleerd.

163
00:11:20,763 --> 00:11:22,431
Niemand kan dit nog.

164
00:11:23,182 --> 00:11:26,519
Heb je toevallig een favoriete cartoon?

165
00:11:26,602 --> 00:11:30,106
Eentje uit de afgelopen jaren
die eruit springt voor je?

166
00:11:30,189 --> 00:11:31,982
Alle cartoons van Emily Flake.

167
00:11:32,066 --> 00:11:35,194
M'n favoriet is
met een vrouw in een circus.

168
00:11:35,277 --> 00:11:39,365
Ze strekt haar armen uit,
met tegenover haar een leeuw.

169
00:11:39,448 --> 00:11:43,869
Dat vat goed samen hoe het was
toen ik begin twintig was.

170
00:11:44,370 --> 00:11:47,790
Elke man was die leeuw.

171
00:11:47,873 --> 00:11:50,626
'EROVERHEEN, VERDORIE!'

172
00:11:50,710 --> 00:11:54,839
Ik vind Zach Kanin
een erg leuke cartoonist.

173
00:11:54,922 --> 00:11:58,217
Hij heeft er eentje
met Sisyphus op de werkvloer.

174
00:12:00,261 --> 00:12:04,223
Het is zo'n grappig idee,
Sisyphus in een kantoorcontext.

175
00:12:04,306 --> 00:12:08,352
Hij krijgt z'n werk
waarschijnlijk nooit af.

176
00:12:08,436 --> 00:12:14,066
De cartoons in The New Yorker zijn altijd
net iets slimmer dan je zelf bent.

177
00:12:14,150 --> 00:12:16,902
Ze hebben altijd wel iets van dit.

178
00:12:16,986 --> 00:12:20,156
DE BOVENBUREN

179
00:12:20,239 --> 00:12:24,243
Ik vind Roz Chast geweldig.
Ik ben echt dol op haar.

180
00:12:24,326 --> 00:12:27,204
Ze raakt me heel erg.

181
00:12:27,288 --> 00:12:28,289
VOLGENDE DRIFTBUI

182
00:12:30,541 --> 00:12:32,376
Jemig. Hoor je haar?

183
00:12:33,377 --> 00:12:34,754
Kijk die vogel nou.

184
00:12:34,837 --> 00:12:36,422
'Kijk die vogel nou.'

185
00:12:38,174 --> 00:12:39,967
Dit is een klein vogeltje.

186
00:12:40,050 --> 00:12:42,261
Ze houdt van The New Yorker.

187
00:12:42,762 --> 00:12:43,763
Echt waar.

188
00:12:44,346 --> 00:12:45,723
Hij kauwt lekker weg.

189
00:12:47,141 --> 00:12:50,269
O, dit zijn posters…

190
00:12:50,352 --> 00:12:52,646
Ze komen uit Ghana.

191
00:12:53,272 --> 00:12:56,400
Ja, volgens mij was dat
een huwelijkscadeau.

192
00:12:56,484 --> 00:12:59,028
Dit is een sjaal van Charles Addams.

193
00:13:00,946 --> 00:13:03,783
Ik vind deze heel bijzonder.

194
00:13:03,866 --> 00:13:08,037
Hij was de eerste cartoonist
die ik als kind geweldig vond.

195
00:13:08,829 --> 00:13:13,793
Ik voel me erg aangetrokken tot dingen
die zowel duister als grappig zijn.

196
00:13:14,293 --> 00:13:16,212
Stel dat ze dit nu deden.

197
00:13:16,295 --> 00:13:22,259
Dan is het van: 'Dit kan echt niet.
Ik vind dit niet grappig, maar pijnlijk.

198
00:13:22,343 --> 00:13:26,514
Ik ken iemand die verbrand is
door hete olie. Dat was niet grappig.'

199
00:13:33,187 --> 00:13:39,902
Ik heb altijd alleen maar willen tekenen,
al vanaf dat ik drie à vier jaar oud was.

200
00:13:40,444 --> 00:13:45,533
Dit werk doe je alleen
als je niet echt iets anders kunt.

201
00:13:45,616 --> 00:13:48,828
DE LAATSTE POWERPOINT

202
00:13:48,911 --> 00:13:52,206
GEWOND? IK HEB JE GEWAARSCHUWD,
MAAR JE LUISTERDE NIET

203
00:13:52,289 --> 00:13:53,791
VOGELLAMPEN

204
00:13:53,874 --> 00:13:56,627
Hier moet maar één iemand staan.

205
00:13:57,127 --> 00:14:01,423
Ik schrijf de hele week door ideeën op.

206
00:14:02,049 --> 00:14:07,721
Het zijn half… Het is meestal
gewoon wat ik teken. Even kijken.

207
00:14:09,348 --> 00:14:12,434
'Aap die met bekkens slaat, hobbyboer…

208
00:14:12,518 --> 00:14:16,689
…schuldplafond, que sera sera,
griezelvallei, driehoeksrelatie.'

209
00:14:16,772 --> 00:14:22,319
Het zijn gewoon wat ideeën.
Halfbakken ideeën.

210
00:14:23,320 --> 00:14:25,239
Die moet ik hebben.

211
00:14:27,575 --> 00:14:31,996
Ik teken voor een groot deel
om me minder alleen te voelen.

212
00:14:32,079 --> 00:14:33,205
WAAROM BEN IK HIER?

213
00:14:33,289 --> 00:14:36,876
Ik ben niet de enige die alles
zo deprimerend vindt…

214
00:14:36,959 --> 00:14:39,879
…dat het nog maar net lukt
om uit bed te komen.

215
00:14:49,305 --> 00:14:51,640
Ik sta heel vroeg op.

216
00:14:51,724 --> 00:14:56,437
Ik drink een kop koffie
en luister een paar podcasts.

217
00:14:56,520 --> 00:14:58,522
Welkom bij de Haaretz-podcast.

218
00:14:58,606 --> 00:15:01,483
En ik train wat, zodat ik niet doodga.

219
00:15:04,612 --> 00:15:06,071
Ik ben 65 jaar.

220
00:15:06,155 --> 00:15:10,367
Als ik 's ochtends naar buiten stap,
voel ik me net Fred Astaire.

221
00:15:10,451 --> 00:15:12,995
Ik word er meteen blij van.

222
00:15:13,996 --> 00:15:16,999
Ik kom uit Hillsdale, New Jersey,
aan de overkant van de rivier.

223
00:15:17,082 --> 00:15:20,961
Als kind keek ik naar New York
met een gevoel van verlangen.

224
00:15:22,171 --> 00:15:26,675
Het was zo verleidelijk dichtbij,
maar toch zo ver weg.

225
00:15:28,761 --> 00:15:31,639
Hij is de Michael Jordan
van de journalistiek genoemd.

226
00:15:31,722 --> 00:15:36,936
Hij begon bij The Washington Post,
waar hij later Rusland-correspondent werd.

227
00:15:37,019 --> 00:15:39,647
Voor hij de vijfde hoofdredacteur
van The New Yorker werd…

228
00:15:39,730 --> 00:15:43,609
…maakte de Pulitzer-winnaar naam
met diepgravende profielen…

229
00:15:43,692 --> 00:15:48,572
…over mensen als de paus,
Mike Tyson en Bruce Springsteen.

230
00:15:49,073 --> 00:15:49,990
Oké, doe maar.

231
00:15:50,991 --> 00:15:57,247
Op een doorsnee dag is er overleg
over de planning, ideeën of de politiek.

232
00:15:57,331 --> 00:15:59,541
Zijn de peilingen voor Michigan actueel?

233
00:16:00,167 --> 00:16:02,628
Over financiën en personeel.

234
00:16:02,711 --> 00:16:06,799
Je geeft een redacteur
wat commentaar over een stuk.

235
00:16:06,882 --> 00:16:08,884
En je belt heel wat af.

236
00:16:08,968 --> 00:16:12,221
Dus je stond niet 's nachts
in Bourbon Street te kotsen?

237
00:16:12,304 --> 00:16:14,139
Je praat bij met schrijvers.

238
00:16:14,223 --> 00:16:16,517
Jemig. Wat zou Hunter Thompson doen?

239
00:16:16,600 --> 00:16:20,521
Half twee? Ik heb nog 13 dingen.
-Ja, tussen nu en dan.

240
00:16:20,604 --> 00:16:23,524
Phil Montgomery. Ik moet radio doen.

241
00:16:23,607 --> 00:16:24,566
Godsamme.

242
00:16:24,650 --> 00:16:26,944
Snyder zegt te hebben geleerd…

243
00:16:28,153 --> 00:16:29,905
Die was iets te hoog.

244
00:16:29,989 --> 00:16:32,950
Vandaag in ons radio-uur…
M'n stem is klote.

245
00:16:33,033 --> 00:16:35,869
En ons jubileum in februari
komt er ook aan.

246
00:16:35,953 --> 00:16:39,206
Er moet dus nog heel veel
worden uitgezocht.

247
00:16:41,750 --> 00:16:43,627
WEKELIJKS CARTOONOVERLEG

248
00:16:43,711 --> 00:16:45,379
Dit is m'n favoriet.

249
00:16:45,462 --> 00:16:47,381
Ik moest hier hardop om lachen.

250
00:16:47,464 --> 00:16:49,883
Deze is…
-Hij is echt heel grappig.

251
00:16:49,967 --> 00:16:52,803
Oké, deze moet erin.

252
00:16:52,886 --> 00:16:59,560
Op een dinsdagochtend krijg ik
zo'n 1000 à 1500 cartoons in m'n mail.

253
00:17:00,060 --> 00:17:04,106
Uiteindelijk kopen we er ergens
tussen de tien en twintig.

254
00:17:04,189 --> 00:17:06,191
Van 1500 naar tien, dus.

255
00:17:10,404 --> 00:17:15,159
David zegt steeds dat ik niet mag klagen
omdat ik niet in een kolenmijn werk.

256
00:17:15,242 --> 00:17:19,288
Maar het is over het algemeen
een geestdodende klus.

257
00:17:20,164 --> 00:17:25,919
Je hebt golven van verbijstering,
waanzin en gedeprimeerdheid.

258
00:17:26,003 --> 00:17:29,631
Met uitgestrekte armen. Nog één keer.

259
00:17:30,132 --> 00:17:32,676
Soms neem ik na 800 cartoons even pauze…

260
00:17:32,760 --> 00:17:36,764
…en doe ik drieënhalve minuut
Japanse gymnastiekoefeningen.

261
00:17:39,141 --> 00:17:42,269
'Ik voel me beter
nu ik geen nieuws meer kijk.'

262
00:17:42,811 --> 00:17:44,229
Die moet zich vermannen.

263
00:17:44,772 --> 00:17:48,025
Bij het cartoonoverleg
kiest David er tien à twintig…

264
00:17:48,108 --> 00:17:51,028
…uit de vijftig à zestig
die ik heb meegenomen.

265
00:17:51,653 --> 00:17:57,576
Ik heb allemaal psychologische strategieën
om Davids brein mee te beïnvloeden.

266
00:17:58,077 --> 00:18:00,204
Ik weet niet of ze echt werken…

267
00:18:00,287 --> 00:18:04,541
…en ik zou ze ook niet
collegiaal willen laten toetsen.

268
00:18:04,625 --> 00:18:08,754
Maar ik doe bijvoorbeeld een cartoon
die hij niet leuk gaat vinden…

269
00:18:08,837 --> 00:18:11,173
…voor eentje die mogelijk wel bevalt.

270
00:18:11,256 --> 00:18:12,216
Wat?

271
00:18:12,800 --> 00:18:17,387
Dan leg je de lat laag
en vindt hij iets opeens geweldig.

272
00:18:17,471 --> 00:18:19,973
Dan zeg ik: 'Briljant. Je hebt gelijk.'

273
00:18:20,599 --> 00:18:24,061
'Eindelijk zijn we samen,'
zegt de vrouw tegen haar hond.

274
00:18:24,144 --> 00:18:26,313
'Nooit geweten dat je zo goed
overweg kon met…'

275
00:18:27,314 --> 00:18:29,775
Allemachtig.
-Wacht, ik snap 'm niet.

276
00:18:29,858 --> 00:18:32,569
De hond heeft de vader vermoord.
-O, en dat is…

277
00:18:32,653 --> 00:18:35,614
Je komt deze cartoons tegen
in lange artikelen.

278
00:18:35,697 --> 00:18:39,993
Die zijn vaak hartverscheurend
of moeilijk door te komen.

279
00:18:40,077 --> 00:18:41,161
Met alle respect.

280
00:18:41,662 --> 00:18:46,875
Maar het is de bedoeling dat ze
dat even doorbreken en je verrassen.

281
00:18:46,959 --> 00:18:50,129
Ze zorgen voor een vrolijk rustmomentje.

282
00:18:50,212 --> 00:18:51,421
Hij ziet geesten.

283
00:18:52,214 --> 00:18:53,090
Deze is goed.

284
00:18:53,173 --> 00:18:57,678
Oké. Een liter melk plus ontbijtgranen
staat gelijk aan een psychopaat.

285
00:18:58,470 --> 00:19:00,973
Ontbijtgranen plus melk is oké.

286
00:19:01,056 --> 00:19:02,474
Je doet…
-De volgorde.

287
00:19:02,558 --> 00:19:06,395
Wel waar, overigens.
Je kunt ontbijtgranen niet bij melk doen.

288
00:19:06,478 --> 00:19:08,981
Wie doet nu als eerste de melk?

289
00:19:09,064 --> 00:19:12,067
Ik zou scheiden als Alex dat deed.
-Weet je wie? Psychopaten.

290
00:19:13,777 --> 00:19:16,155
Ongelooflijk dat dit ons werk is.

291
00:19:25,038 --> 00:19:28,041
DE JAREN 1940

292
00:19:30,377 --> 00:19:32,421
In z'n eerste twee decennia…

293
00:19:32,504 --> 00:19:36,341
…werd The New Yorker
het succesvolle literaire tijdschrift…

294
00:19:36,425 --> 00:19:39,803
…waar z'n oprichter Harold Ross
van had gedroomd.

295
00:19:41,597 --> 00:19:48,145
Vanuit het morsige kantoor aan 43rd Street
publiceerde hij frisse, ironische essays…

296
00:19:48,228 --> 00:19:51,148
…en gewaagde cartoons met een knipoog.

297
00:19:53,483 --> 00:19:56,612
Maar alles veranderde
met de Tweede Wereldoorlog.

298
00:20:09,041 --> 00:20:10,834
Na de bom op Hiroshima…

299
00:20:10,918 --> 00:20:13,962
…verbood de Amerikaanse regering
de publicatie van foto's…

300
00:20:14,046 --> 00:20:15,881
…die burgerleed toonden.

301
00:20:17,174 --> 00:20:21,887
Amerikanen wisten dus heel weinig
over wat men daar had doorgemaakt.

302
00:20:23,263 --> 00:20:28,477
Maar de jonge schrijver John Hersey
zag een verhaal dat verteld moest worden.

303
00:20:29,186 --> 00:20:34,900
Ik had William Shawn gesproken,
toen de tweede man bij The New Yorker.

304
00:20:34,983 --> 00:20:38,779
We hadden het gehad
over een stuk over Hiroshima.

305
00:20:39,363 --> 00:20:42,908
Er werd destijds vooral geschreven
over de kracht van de bom…

306
00:20:42,991 --> 00:20:48,956
…en wat hij aan gebouwen en oppervlakte
wel niet kon vernietigen, enzovoorts.

307
00:20:49,039 --> 00:20:52,542
Dus ging ik naar Japan.

308
00:20:52,626 --> 00:20:57,714
Ik zocht vijf à zes mensen
die elkaar waren tegengekomen…

309
00:20:57,798 --> 00:21:00,717
…en levendige ervaringen hadden gehad.

310
00:21:01,885 --> 00:21:05,347
Z'n stuk zorgde voor een revolutie
in de journalistiek.

311
00:21:05,847 --> 00:21:07,432
Het was non-fictie…

312
00:21:07,516 --> 00:21:11,395
…maar geschreven met de intimiteit
en pathos van een fictief verhaal.

313
00:21:11,979 --> 00:21:16,525
Ik denk dat fictie veel sterker
bij lezers binnenkomt…

314
00:21:16,608 --> 00:21:20,404
…als het gaat om grote
of vreselijke gebeurtenissen.

315
00:21:20,487 --> 00:21:24,825
De lezer kan zich namelijk
met een personage identificeren.

316
00:21:25,450 --> 00:21:30,455
Hersey verweefde de verhalen
van zes mensen die erbij waren die dag…

317
00:21:30,539 --> 00:21:34,918
…waaronder een priester, een arts
en een fabrieksmedewerker.

318
00:21:36,128 --> 00:21:41,008
'Om exact kwart over acht 's ochtends
was mevrouw Toshiko Sasaki…

319
00:21:41,091 --> 00:21:44,428
…een kantoormedewerker
van de Oost-Aziatische Tinfabriek…

320
00:21:44,511 --> 00:21:49,683
…net aan haar bureau gaan zitten
en wendde ze zich tot haar collega.

321
00:21:50,851 --> 00:21:54,187
Er waren geen vliegtuigen te horen.
De ochtend was stil.

322
00:21:54,271 --> 00:21:56,148
Het was koel en aangenaam.

323
00:21:56,773 --> 00:22:00,193
Opeens werd de hemel verlicht
door een enorme lichtflits.'

324
00:22:03,196 --> 00:22:07,159
Het was een lang artikel
van 30.000 woorden.

325
00:22:07,242 --> 00:22:10,203
Maar het was zo bijzonder
dat Ross en Shawn besloten…

326
00:22:10,287 --> 00:22:13,832
…die hele editie te wijden
aan dat ene verhaal.

327
00:22:14,541 --> 00:22:19,171
Geen cartoons, geen fictie,
geen geestige essays.

328
00:22:20,630 --> 00:22:22,591
Hij verkocht binnen enkele uren uit.

329
00:22:23,091 --> 00:22:28,138
Albert Einstein vroeg 1000 herdrukken aan
om naar wetenschappers te sturen.

330
00:22:29,139 --> 00:22:31,892
Hij werd live voorgelezen, zonder reclame…

331
00:22:31,975 --> 00:22:35,062
…op de radio in de VS
en de rest van de wereld.

332
00:22:35,812 --> 00:22:39,358
'Om exact kwart over acht
op de ochtend van 6 augustus…'

333
00:22:39,441 --> 00:22:43,779
'Om exact kwart over acht
op de ochtend van 6 augustus, toen…'

334
00:22:43,862 --> 00:22:46,323
'De atoombom kostte
100.000 mensen het leven.'

335
00:22:46,406 --> 00:22:49,242
'Waarom bleven zij leven,
terwijl zovelen…'

336
00:22:49,326 --> 00:22:51,078
'…terwijl zovelen stierven?'

337
00:22:52,245 --> 00:22:57,167
Harold Ross, die schrijvers nooit
met lof overlaadde, lauwerde Hersey.

338
00:22:58,126 --> 00:23:03,173
'De mensen die "Hiroshima" het verhaal
van het jaar noemden, onderschatten het.

339
00:23:03,673 --> 00:23:09,388
Het is het beste journalistieke verhaal
van deze tijd, zo niet het beste ooit.'

340
00:23:09,471 --> 00:23:10,806
HOOGACHTEND, H.W. ROSS

341
00:23:11,390 --> 00:23:16,353
Door Herseys stuk ging men wereldwijd
totaal anders tegen kernwapens aankijken.

342
00:23:16,853 --> 00:23:20,941
Het zorgde ook dat The New Yorker
van een licht, humoristisch blad…

343
00:23:21,024 --> 00:23:25,320
…een serieuze speler werd
in de internationale journalistiek.

344
00:23:26,571 --> 00:23:27,572
DROOM WEER GROOT!

345
00:23:27,656 --> 00:23:30,409
27 OKTOBER 2024

346
00:23:36,248 --> 00:23:40,419
Het heeft wel iets als de geschiedenis
zich in je achtertuin ontvouwt.

347
00:23:40,502 --> 00:23:42,796
Ik heb daar een zwak voor.

348
00:23:48,135 --> 00:23:52,514
Ik ben altijd al benieuwd geweest
waarom mensen geloven wat ze geloven.

349
00:23:52,597 --> 00:23:56,810
'Genieten' is niet het juiste woord,
maar ik vind het heel boeiend…

350
00:23:56,893 --> 00:24:00,647
…om mensen te ontmoeten
met wie ik erg weinig gemeen heb.

351
00:24:00,730 --> 00:24:04,359
Hij gaat zeker winnen.
Hij won al twee keer, en nu weer.

352
00:24:04,443 --> 00:24:06,903
Of ze dat erkennen, is een ander verhaal.

353
00:24:06,987 --> 00:24:10,824
Ik ben afgereisd naar een show
van Tucker Carlson.

354
00:24:10,907 --> 00:24:14,411
Ik ben voor CPAC naar Boedapest gegaan.

355
00:24:14,494 --> 00:24:19,332
Ik ben naar Zuid-Californië gegaan
om alt-right meme-makers op te zoeken.

356
00:24:20,041 --> 00:24:22,794
Ik zie het als mijn taak…

357
00:24:23,336 --> 00:24:26,506
…om de beste versie
van hun verhaal te vergaren.

358
00:24:26,590 --> 00:24:29,259
Oké.
-Doen jullie dit sinds 2016?

359
00:24:30,302 --> 00:24:34,681
Veel mensen vinden The New Yorker
een beetje dikdoenerig.

360
00:24:34,764 --> 00:24:38,143
Die zien je als iets snobistisch.

361
00:24:38,643 --> 00:24:41,855
The New Yorker heeft
bijvoorbeeld een stijlgids…

362
00:24:41,938 --> 00:24:46,234
…die voorschrijft dat je een accent
op de E van 'élite' schrijft.

363
00:24:46,318 --> 00:24:50,614
En ik kom regelmatig op plekken…

364
00:24:50,697 --> 00:24:53,658
…waar mensen uitspraken doen
in de trant van:

365
00:24:53,742 --> 00:24:57,579
'Jullie elitaire hufters
snappen niets van dit land.'

366
00:24:57,662 --> 00:25:03,543
En we nemen 'élitaire hufters' ook over,
maar wel met een accent op die E.

367
00:25:04,252 --> 00:25:09,758
Dan denk ik: we geven ze hiermee
wel een beetje gelijk.

368
00:25:12,469 --> 00:25:14,304
MAAK AMERIKA WEER GROOT!

369
00:25:17,974 --> 00:25:23,146
Ik denk dat mensen die echt
een grondige hekel aan Trump hebben…

370
00:25:23,230 --> 00:25:28,193
…nooit stilstaan bij het plezier
en de saamhorigheid.

371
00:25:28,902 --> 00:25:32,447
Mensen benaderen die shows
als een soort rockconcert.

372
00:25:35,492 --> 00:25:40,121
Zullen we vanavond geschiedenis schrijven
en liberalen aan het huilen maken?

373
00:25:40,914 --> 00:25:44,292
Ik blijf me richten op de mate
waarin politiek draait…

374
00:25:44,376 --> 00:25:48,213
…om gevoelens opwekken bij mensen
op een heel basaal niveau.

375
00:25:48,296 --> 00:25:50,715
TRUMP GAAT HET FIKSEN

376
00:25:52,175 --> 00:25:54,261
Het is deels m'n doel…

377
00:25:54,344 --> 00:26:00,600
…om lezers te laten zien hoe het voelt
om een Trump-bijeenkomst bij te wonen.

378
00:26:01,434 --> 00:26:07,607
Idealiter overstijg je dat en duid je
naast het gevoel ook de betekenis ervan.

379
00:26:07,691 --> 00:26:09,442
PRO-AMERIKAANSE BIJEENKOMST

380
00:26:09,526 --> 00:26:13,405
Een uitdaging bij het verslaan
van de Madison Square Garden-avond…

381
00:26:13,488 --> 00:26:18,535
…was de echo van de nazi-bijeenkomst
die daar in 1939 werd gehouden.

382
00:26:19,578 --> 00:26:21,705
Dat is een uitdaging als journalist.

383
00:26:21,788 --> 00:26:27,711
Je denkt: hier zijn tienduizenden mensen
die enorm genieten van deze show.

384
00:26:27,794 --> 00:26:32,299
Als ik die nazi-bijeenkomst erbij haal,
noem ik hen dan allemaal nazi's?

385
00:26:32,382 --> 00:26:36,136
Ik zie hier verdorie geen nazi's.

386
00:26:36,219 --> 00:26:38,597
Als ik die nazi-bijeenkomst niet noem…

387
00:26:38,680 --> 00:26:43,059
…laat ik iedereen dan vrijuit gaan
voor een context die er hoort te zijn?

388
00:26:44,352 --> 00:26:46,563
'Op 20 februari 1939…

389
00:26:46,646 --> 00:26:50,734
…hield de German American Bund,
een pro-nazigroepering in New York…

390
00:26:50,817 --> 00:26:53,320
…een bijeenkomst in Madison Square Garden.

391
00:26:54,154 --> 00:26:58,325
Ze noemden het een massademonstratie
voor het ware amerikanisme.

392
00:26:58,408 --> 00:27:01,911
Achter het podium
hingen Amerikaanse vlaggen…

393
00:27:01,995 --> 00:27:04,623
…en een immens portret
van George Washington.

394
00:27:05,624 --> 00:27:10,128
Trumps bijeenkomst in 2024
was geen heropvoering van die in 1939.

395
00:27:10,211 --> 00:27:11,963
De geschiedenis herhaalt zich niet.

396
00:27:12,047 --> 00:27:15,133
Maar als een demagoog praat
over "interne vijanden"…

397
00:27:15,216 --> 00:27:18,511
…en "immigranten die het bloed
van ons land vergiftigen"…

398
00:27:18,595 --> 00:27:21,222
…is het vreemd als niemand
de vergelijking trekt.'

399
00:27:22,974 --> 00:27:26,895
We hechtten er thuis veel waarde aan.
We hadden het niet breed…

400
00:27:26,978 --> 00:27:29,105
…maar we hadden wel The New Yorker.

401
00:27:29,189 --> 00:27:33,693
Volgens mij hoorde ik bij Seinfeld
voor het eerst over The New Yorker.

402
00:27:33,777 --> 00:27:38,031
Er was een aflevering waarin Elaine
de tekst van een cartoon niet snapte.

403
00:27:38,114 --> 00:27:40,784
Ik snap deze cartoon
in The New Yorker niet.

404
00:27:40,867 --> 00:27:41,910
Ik ook niet.

405
00:27:41,993 --> 00:27:44,371
En jij doet ook iets met humor.

406
00:27:45,789 --> 00:27:51,961
Ik groeide op in New Jersey en had
een erg naïef ideaalbeeld van New York.

407
00:27:52,045 --> 00:27:56,758
Ik hoorde voor het eerst
van The New Yorker en de status ervan…

408
00:27:56,841 --> 00:27:59,386
…in de animatieserie The Critic.

409
00:27:59,469 --> 00:28:03,765
Jullie jakhalzen van de media
zijn smerig, vuilspuiterig uitschot.

410
00:28:03,848 --> 00:28:05,767
Ik haat jullie allemaal.

411
00:28:05,850 --> 00:28:09,521
Behalve dan de fijne mensen
van The New Yorker.

412
00:28:09,604 --> 00:28:11,314
Bravo, Mrs S.

413
00:28:11,398 --> 00:28:12,816
'Bravo, Mrs S.'

414
00:28:12,899 --> 00:28:17,445
En ik weet nog dat ik dacht:
O, The New Yorker is dus belangrijk.

415
00:28:17,529 --> 00:28:22,325
Geen idee hoe, maar ik kende het gewoon.
Het is echt een instituut.

416
00:28:22,409 --> 00:28:25,120
Alsof je vraagt
hoe ik het Vrijheidsbeeld ken.

417
00:28:32,127 --> 00:28:35,922
Gast, sommige van deze platen
zijn zo nostalgisch voor me…

418
00:28:36,005 --> 00:28:38,842
…maar andere dan men denkt. Het is dit.

419
00:28:38,925 --> 00:28:42,637
Ik was vroeger gek op Japanse noise.
-En nu vind je het nergens.

420
00:28:42,721 --> 00:28:47,100
Ze hadden een beperkte oplage flexidiscs
die ze op het strand verbrandden.

421
00:28:47,183 --> 00:28:49,436
Ik ben begonnen als muziekrecensent…

422
00:28:49,519 --> 00:28:52,188
…maar toen ik in 2008
bij The New Yorker kwam…

423
00:28:52,272 --> 00:28:54,399
…had ik niet echt een specialisme.

424
00:28:54,482 --> 00:28:57,569
Ze dachten gewoon dat ik
boeiende verhalen kon schrijven.

425
00:28:57,652 --> 00:28:59,738
Ik herinner me die eerste maandag.

426
00:28:59,821 --> 00:29:03,950
Ik kwam hun kantoor binnen,
dat toen nog aan Times Square zat…

427
00:29:04,033 --> 00:29:08,580
…ging zitten en dacht: shit, wat nu?

428
00:29:09,998 --> 00:29:13,460
Mijn enige taak is boeiend zijn.

429
00:29:13,960 --> 00:29:16,796
Het mooie aan schrijven
voor The New Yorker is het idee…

430
00:29:16,880 --> 00:29:23,011
…dat je nieuwsgierige lezers hebt
die zich graag door jou laten meenemen.

431
00:29:23,094 --> 00:29:24,387
DOOR KELEFA SANNEH

432
00:29:25,889 --> 00:29:30,727
Het verhaal kan overal over gaan.
En je hebt een afspraak met de lezer:

433
00:29:30,810 --> 00:29:33,396
'Ik ga dit leuk maken, dus blijf bij me.'

434
00:29:35,106 --> 00:29:39,402
Vanavond doe ik iets wat ik vaak doe,
namelijk een concert bezoeken.

435
00:29:43,782 --> 00:29:49,537
Ik behandel voor The New Yorker vooral
zaken als wetenschap en gezondheidszorg.

436
00:29:50,455 --> 00:29:54,793
Vandaag werk ik in Utah aan een stuk
over ruimtevaartgeneeskunde.

437
00:29:54,876 --> 00:29:57,754
Steeds meer mensen gaan naar de ruimte…

438
00:29:57,837 --> 00:30:00,465
…maar wat doet dat eigenlijk
met hun lichaam?

439
00:30:01,299 --> 00:30:03,551
Zorg dat het goed strak zit.

440
00:30:03,635 --> 00:30:09,557
Ik zocht een levendige manier om kwesties
in de ruimtevaartgeneeskunde te benaderen.

441
00:30:11,684 --> 00:30:16,314
Ik vind het heerlijk om uit te vogelen
hoe ik iets heel ingewikkelds…

442
00:30:16,397 --> 00:30:19,317
…op een aantrekkelijke manier
kan opschrijven.

443
00:30:19,400 --> 00:30:22,779
Dan leren ze bijna per ongeluk
over deze zaken.

444
00:30:22,862 --> 00:30:27,617
Er zit veel vocht in het zand.
Daarom ziet het er zo gekronkeld uit.

445
00:30:34,874 --> 00:30:36,709
Typerend voor The New Yorker…

446
00:30:36,793 --> 00:30:40,672
…is dat je iemand verslag laat doen
vanuit een andere wereld.

447
00:30:41,172 --> 00:30:43,758
Zelf ben ik opgegroeid als punkrocker.

448
00:30:43,842 --> 00:30:47,804
Op m'n 14e was dat het eerste
waar ik helemaal idolaat van was.

449
00:30:47,887 --> 00:30:51,850
Het idee dat je via een luik
naar een andere wereld kunt gaan…

450
00:30:51,933 --> 00:30:56,312
…waar mensen andere dingen doen,
heeft iets heel betoverends.

451
00:30:56,396 --> 00:30:59,524
Zijn jullie klaar om te feesten?

452
00:31:00,191 --> 00:31:03,987
Ik hou ervan dat The New Yorker
dat intellectuele imago heeft.

453
00:31:04,070 --> 00:31:06,155
Dat het een chic tijdschrift is.

454
00:31:06,239 --> 00:31:12,287
Dan is het des te leuker als ik schrijf
over Jay-Z, boksen of countrymuziek.

455
00:31:12,370 --> 00:31:15,540
En zij plaatsen dat dan
in hun kenmerkende lettertype.

456
00:31:15,623 --> 00:31:19,794
Het doel is dus deels
om dat chique te behouden…

457
00:31:19,878 --> 00:31:23,548
…zonder dat het tijdschrift
ouderwets overkomt.

458
00:31:30,263 --> 00:31:34,475
'Punk leerde me van muziek te houden
door me haar ook te leren haten.

459
00:31:35,143 --> 00:31:40,106
Ik leerde dat ze verdeeldheid kan zaaien,
zowel genegenheid als afkeer kan opwekken…

460
00:31:40,189 --> 00:31:42,859
…of de wil die twee
te kunnen onderscheiden.'

461
00:31:45,028 --> 00:31:47,655
Ik wilde altijd al
voor The New Yorker schrijven.

462
00:31:47,739 --> 00:31:49,198
Is dit de bonenburger?

463
00:31:49,282 --> 00:31:51,951
Je stuurt ideeën de wereld in…

464
00:31:52,035 --> 00:31:54,996
…waardoor iemand anders
naar iets gaat kijken.

465
00:31:55,997 --> 00:31:57,624
Dat spreekt me erg aan.

466
00:31:58,124 --> 00:32:02,712
Hier hebben we koriander,
dille en peterselie.

467
00:32:02,795 --> 00:32:05,173
In het dagelijks leven ben ik arts.

468
00:32:05,256 --> 00:32:10,845
Ik was werkzaam in New York
tijdens de pandemie.

469
00:32:10,929 --> 00:32:13,848
Ik schreef toen een aantal verslagen.

470
00:32:14,891 --> 00:32:16,559
DE DELTA-VARIANT IS EEN GEVAAR

471
00:32:16,643 --> 00:32:22,523
Na de pandemie kon ik gaan schrijven
over allerlei andere onderwerpen.

472
00:32:23,358 --> 00:32:26,819
'Een ijzige wind gierde
over ruig terrein tijdens onze rit.

473
00:32:26,903 --> 00:32:31,074
Ik tuurde in de verte en stelde me
de weidse, ongerepte vlakten voor…

474
00:32:31,157 --> 00:32:33,660
…die de eerste mensen op Mars gaan zien.'

475
00:32:36,245 --> 00:32:40,375
Volgens mij heeft vrijwel iedereen
bij The New Yorker wel een obsessie.

476
00:32:40,458 --> 00:32:44,003
En ik werd aangetrokken door die obsessie.

477
00:32:46,506 --> 00:32:48,800
TWAALF WEKEN VOOR DE JUBILEUMEDITIE

478
00:32:48,883 --> 00:32:53,554
De afgelopen veertig jaar
heb ik een film per dag gekeken.

479
00:32:55,765 --> 00:32:58,351
Het is eigenlijk wel eenvoudig.

480
00:32:58,434 --> 00:33:04,732
Recenseren heeft wel iets banaals.
Je kijkt een film en schrijft erover.

481
00:33:04,816 --> 00:33:06,526
FILMRECENSENT

482
00:33:06,609 --> 00:33:08,653
Maar ik weet nooit wat.

483
00:33:09,570 --> 00:33:11,447
Hé. Hé, kijk uit.

484
00:33:11,531 --> 00:33:14,575
Zodra de film begint,
vergeet ik waar ik ben.

485
00:33:14,659 --> 00:33:18,746
De film neemt bezit van me
en het publiek bestaat niet.

486
00:33:18,830 --> 00:33:21,582
Ik besta zelf ook niet, gedurende de film.

487
00:33:22,333 --> 00:33:24,335
Wat is dit voor plek als ik…

488
00:33:26,170 --> 00:33:27,797
Ik mag hem niet zien.

489
00:33:27,880 --> 00:33:31,509
Tijdens een film maak ik
als een bezetene aantekeningen.

490
00:33:32,135 --> 00:33:36,931
Het valt alleen niet mee om later te lezen
wat ik in het donker heb geschreven.

491
00:33:40,768 --> 00:33:44,480
Na afloop van een film wil ik
absoluut geen mensen spreken.

492
00:33:44,564 --> 00:33:49,777
Ik ren de bioscoop uit met m'n jas
over m'n hoofd om collega's te ontlopen.

493
00:33:49,861 --> 00:33:53,239
Ik wil de ervaring vasthouden
zonder erover na te denken.

494
00:33:53,322 --> 00:33:56,576
Ik wil haar op me laten inwerken.

495
00:34:00,747 --> 00:34:04,751
Ze zeggen dat mensen
die drie koppen koffie per dag drinken…

496
00:34:04,834 --> 00:34:07,086
…tien jaar langer leven.

497
00:34:07,170 --> 00:34:11,382
Ik moet bijna onsterfelijk zijn
met de hoeveelheid die ik drink.

498
00:34:12,717 --> 00:34:15,136
Zonder koffie gebeurt er niets.

499
00:34:17,472 --> 00:34:21,392
Ik zou willen dat ik nooit
negatief hoefde te recenseren.

500
00:34:22,727 --> 00:34:26,355
Ik ben me er ook altijd van bewust
dat het om mensen gaat.

501
00:34:26,981 --> 00:34:30,359
Ik zeg altijd dat het twee jaar kost
om een film te maken…

502
00:34:30,443 --> 00:34:31,986
…twee uur om 'm te kijken…

503
00:34:32,070 --> 00:34:35,156
…en twee minuten om 'm te slopen,
op Twitter zelfs twee tellen.

504
00:34:35,239 --> 00:34:37,909
Ik voel dus de noodzaak
om respectvol te zijn.

505
00:34:39,619 --> 00:34:43,790
'De kern van de recensie is emotie,
de roerselen van de ziel.

506
00:34:43,873 --> 00:34:46,793
Het gaat er niet om of critici
zichzelf serieus nemen…

507
00:34:47,502 --> 00:34:49,670
…maar of ze kunst serieus nemen.'

508
00:34:53,466 --> 00:34:57,762
Ik vond het leuk, maar het lijkt
op tien andere verhalen.

509
00:34:57,845 --> 00:35:00,389
Ja, ik twijfel of…
-Wat de plot betreft.

510
00:35:00,473 --> 00:35:03,726
Ja. Ik neig zelf wel naar plaatsing.

511
00:35:04,936 --> 00:35:10,983
We krijgen jaarlijks tussen de 7000
en 10.000 verhalen toegestuurd.

512
00:35:11,067 --> 00:35:12,360
We plaatsen er 50.

513
00:35:13,152 --> 00:35:19,659
Ze komen van impresario's, uitgevers
en schrijvers zelf. Alles is mogelijk.

514
00:35:19,742 --> 00:35:23,204
Mijn e-mailadres is kennelijk
makkelijk te vinden.

515
00:35:24,539 --> 00:35:30,378
Het is vrij zeldzaam dat een tijdschrift
als het onze fictie publiceert.

516
00:35:30,461 --> 00:35:36,384
En ik ben me er echt wel van bewust
dat een deel van onze lezers…

517
00:35:36,467 --> 00:35:39,387
…de fictie links laat liggen. Prima.

518
00:35:39,470 --> 00:35:44,433
Maar ik weet ook dat een deel van hen
er de meeste waarde aan hecht.

519
00:35:45,059 --> 00:35:49,730
Ongeveer anderhalf jaar geleden
zei David Remnick tegen me:

520
00:35:50,273 --> 00:35:53,359
'Laten we voor ons jubileum
een bloemlezing maken.

521
00:35:53,442 --> 00:35:55,153
Welke verhalen moeten erin?'

522
00:35:56,445 --> 00:36:02,618
Er zijn ruim 13.000 verhalen geplaatst
gedurende het bestaan van The New Yorker.

523
00:36:02,702 --> 00:36:05,288
Dit boek bevat er 78.

524
00:36:06,080 --> 00:36:07,790
E.B. White, Dorothy Parker…

525
00:36:07,874 --> 00:36:09,458
John Updike, Philip Roth…

526
00:36:09,542 --> 00:36:12,086
J.D. Salinger, Jamaica Kincaid…

527
00:36:12,170 --> 00:36:18,050
Het gaat maar door. Er zit niemand bij
waarvan je raar zou opkijken.

528
00:36:18,134 --> 00:36:21,429
David Foster Wallace, Eudora Welty…
-Shirley Jackson, John Cheever…

529
00:36:21,512 --> 00:36:24,223
Jhumpa Lahiri, Zadie Smith…
-Vladimir Nabokov, Saul Bellow…

530
00:36:24,307 --> 00:36:27,268
Haruki Murakami, Junot Díaz…
-Annie Proulx, George Saunders.

531
00:36:27,351 --> 00:36:31,480
En de auteur die we uitlichten
in onze jubileumeditie…

532
00:36:31,564 --> 00:36:34,025
…is Chimamanda Ngozi Adichie.

533
00:36:36,194 --> 00:36:38,529
'Ik wilde altijd gekend worden…

534
00:36:39,155 --> 00:36:42,491
…werkelijk gekend, door een ander mens.'

535
00:36:42,575 --> 00:36:46,495
Ter ere van het 100-jarig bestaan
van The New Yorker…

536
00:36:46,579 --> 00:36:50,750
…publiceren ze een fragment
van m'n nieuwe roman, Dream Count.

537
00:36:50,833 --> 00:36:55,838
'Want tijdens de lockdown
begon ik mijn leven uit te pluizen…

538
00:36:55,922 --> 00:37:00,051
…en gaf ik namen aan dingen
die lang naamloos waren geweest.'

539
00:37:00,134 --> 00:37:05,306
Fictie is de meest glorieuze
van alle kunstvormen.

540
00:37:05,806 --> 00:37:07,058
Ik ben uiteraard objectief.

541
00:37:07,141 --> 00:37:08,392
'Maar wat was het…

542
00:37:08,476 --> 00:37:12,230
Dankzij literatuur weten we
dat er meerdere perspectieven zijn.

543
00:37:12,313 --> 00:37:16,901
Je neemt via de fantasie een sprong
in de ervaring van iemand anders.

544
00:37:16,984 --> 00:37:21,572
Want de wereld waarin we leven
heeft soms haast iets apocalyptisch.

545
00:37:21,656 --> 00:37:27,203
En ik vind dat literatuur
net dat ene sprankje hoop biedt.

546
00:37:27,286 --> 00:37:31,916
Fictie schrijven is m'n grote liefde.
Ik put er betekenis uit. Het is…

547
00:37:32,500 --> 00:37:35,002
Het is de reden dat ik hier ben.

548
00:37:35,503 --> 00:37:38,923
Toen ik naar de VS kwam,
werd het me al snel duidelijk…

549
00:37:39,006 --> 00:37:42,426
…dat The New Yorker was
waar je gepubliceerd wilde worden.

550
00:37:43,010 --> 00:37:48,266
Tja, The New Yorker is The New Yorker.
En dat weet het ook van zichzelf.

551
00:37:49,392 --> 00:37:50,268
Dus…

552
00:37:50,351 --> 00:37:54,313
Mensen beschuldigen The New Yorker
van elitarisme.

553
00:37:54,397 --> 00:37:57,692
Maar de discussie
over de elitaire aard van dingen…

554
00:37:57,775 --> 00:38:04,031
…past wel bij het anti-intellectualisme
dat dit land momenteel overspoelt.

555
00:38:04,115 --> 00:38:06,534
Het is slecht voor dit land en voor ons.

556
00:38:07,493 --> 00:38:10,579
Wat zeggen we nu?
Zeggen we dat het te elitair is…

557
00:38:10,663 --> 00:38:15,209
…en niet mag schrijven
over kunst, literatuur en politiek…

558
00:38:15,293 --> 00:38:17,753
…op een complexe, doordachte manier?

559
00:38:17,837 --> 00:38:21,632
Als dat elitarisme is,
hebben we er meer van nodig. Echt.

560
00:38:24,593 --> 00:38:27,722
VOORMALIG KANTOOR VAN THE NEW YORKER

561
00:38:30,349 --> 00:38:31,434
Hé, Bruce.

562
00:38:31,934 --> 00:38:37,148
Ik werk hier nu 46 jaar.
Dat is lang, maar niet lang genoeg.

563
00:38:39,066 --> 00:38:40,401
Wat doe je hier?

564
00:38:40,985 --> 00:38:45,239
Als de stroom of de airco uitvalt,
komt dat bij mij terecht.

565
00:38:45,323 --> 00:38:49,618
Als iemand verlegen zit om papier
of een printer, zorg ik daarvoor.

566
00:38:49,702 --> 00:38:52,455
Als een computer niet werkt,
repareer ik die.

567
00:38:52,538 --> 00:38:53,873
Dat ben ik.

568
00:38:56,500 --> 00:38:58,252
Daar, met dat zwarte haar.

569
00:38:59,962 --> 00:39:02,882
We begonnen op West 43rd Street 25,
het eerste kantoor.

570
00:39:03,716 --> 00:39:07,386
Het had een oude ambiance
die aan de jaren 50 deed denken.

571
00:39:07,887 --> 00:39:10,556
Er zat een groep heel oude heren.

572
00:39:12,266 --> 00:39:14,977
De muren waren verkleurd
van de sigarettenrook.

573
00:39:16,604 --> 00:39:20,733
Het stof steeg op van de banken
als je erop ging zitten.

574
00:39:22,234 --> 00:39:26,572
Bij onze eerste verhuizing vonden we
allerlei dingen in de kelder.

575
00:39:26,655 --> 00:39:32,828
Die lag helemaal vol met oude papieren,
drukproeven en geredigeerde fictie.

576
00:39:32,912 --> 00:39:38,250
Alsof de wereld was vergeten dat mensen
hieraan hadden gewerkt, maar hier lag het.

577
00:39:38,834 --> 00:39:44,924
Ik begon allerlei dingen te verzamelen
die in mijn ogen bewaard moesten blijven.

578
00:39:46,550 --> 00:39:50,888
Het is geen verzamelwoede.
Hier zit gewoon geschiedenis in.

579
00:39:51,389 --> 00:39:55,518
Onze eerste rekenmachine.
Het is een bakbeest.

580
00:39:56,936 --> 00:40:00,231
Dit zijn allemaal eerste drukken
van onze schrijvers.

581
00:40:00,314 --> 00:40:03,359
Hier de prentjes die je op een pagina zag.

582
00:40:03,442 --> 00:40:06,737
Het zijn kleine kunstwerkjes
die kunstenaars maakten.

583
00:40:06,821 --> 00:40:10,116
Met ongelooflijk veel detail
en aandacht gemaakt.

584
00:40:10,616 --> 00:40:11,575
Oké.

585
00:40:16,205 --> 00:40:19,375
Ik heb gewerkt met vier
van de vijf hoofdredacteuren.

586
00:40:20,209 --> 00:40:22,545
Ik heb niet met Ross gewerkt.

587
00:40:24,713 --> 00:40:27,550
DE JAREN 1950

588
00:40:28,759 --> 00:40:33,180
In de jaren na de Tweede Wereldoorlog
ging The New Yorker een nieuw tijdperk in.

589
00:40:33,848 --> 00:40:37,685
Z'n gedreven oprichter Harold Ross
overleed aan longkanker…

590
00:40:37,768 --> 00:40:40,104
…na 26 jaar aan het roer.

591
00:40:41,021 --> 00:40:44,400
Hij werd vervangen
door z'n tweede man, William Shawn.

592
00:40:45,609 --> 00:40:49,864
Shawn was vreselijk verlegen,
maar onbevreesd als hoofdredacteur.

593
00:40:50,364 --> 00:40:53,909
Hij werd door sommige werknemers
de IJzeren Muis genoemd.

594
00:40:54,452 --> 00:40:59,874
Hij wilde verhalen die voor ophef zorgden
en machtige personen aanpakten.

595
00:41:01,333 --> 00:41:04,295
Op een dag in 1958 kreeg Shawn een pitch…

596
00:41:04,378 --> 00:41:08,299
…van de onderscheiden auteur
en bioloog Rachel Carson.

597
00:41:08,966 --> 00:41:11,927
Zij wilde uitzoeken
waarom talloze vogels stierven…

598
00:41:12,011 --> 00:41:14,847
…na het sproeien van het insecticide DDT.

599
00:41:16,307 --> 00:41:22,146
DDT werd indertijd klakkeloos gebruikt
op gewassen, voortuinen…

600
00:41:22,229 --> 00:41:23,981
…en zelfs binnenshuis.

601
00:41:24,482 --> 00:41:25,524
'DDT IS GOED VOOR ME!'

602
00:41:25,608 --> 00:41:28,694
De fabrikanten hielden vol
dat het veilig was.

603
00:41:29,278 --> 00:41:31,489
Maar Carson wilde het onderzoeken.

604
00:41:32,364 --> 00:41:35,784
Met de steun van Shawn begon ze
veldonderzoek te doen.

605
00:41:35,868 --> 00:41:40,080
Ze interviewde experts en verdiepte zich
in de complexe wetenschap.

606
00:41:41,081 --> 00:41:44,543
Maar ondertussen droeg Carson
een geheim met zich mee.

607
00:41:45,044 --> 00:41:47,129
Ze had dodelijke borstkanker.

608
00:41:48,422 --> 00:41:52,384
Door operaties en zware behandelingen
zat ze soms in een rolstoel.

609
00:41:53,177 --> 00:41:55,346
Maar ze zette haar werk voort.

610
00:41:55,429 --> 00:42:00,351
Uiteindelijk, na vier jaar, diende ze
een ruwe versie in bij Shawn.

611
00:42:02,853 --> 00:42:06,398
Met de publicatie van 'Silent Spring'
als driedelige serie…

612
00:42:06,482 --> 00:42:10,653
…maakte het proza van Carson
literatuur van wetenschap.

613
00:42:11,445 --> 00:42:15,533
Ze schreef: 'In steeds grotere gebieden
van de Verenigde Staten…

614
00:42:15,616 --> 00:42:19,620
…wordt de lente niet langer ingeluid
door terugkerende vogels.

615
00:42:19,703 --> 00:42:23,624
En de vroege ochtenden,
ooit gevuld met prachtige vogelzang…

616
00:42:23,707 --> 00:42:25,584
…zijn opmerkelijk stil.'

617
00:42:27,127 --> 00:42:31,382
Het werd als boek uitgegeven,
werd direct een bestseller…

618
00:42:31,465 --> 00:42:36,428
…en leidde tot een debat over de gevaren
van chemicaliën voor mens en dier.

619
00:42:36,512 --> 00:42:40,349
Wilt u het ministerie van Landbouw
hiernaar laten kijken?

620
00:42:40,432 --> 00:42:43,394
Ja, daar zijn ze ook al mee bezig.

621
00:42:43,477 --> 00:42:47,773
Vooral na het boek van Miss Carson,
maar ze zijn ermee bezig.

622
00:42:48,357 --> 00:42:50,609
Maar er was ook weerstand.

623
00:42:51,277 --> 00:42:54,613
Carson werd aangevallen
door machtige chemiebedrijven.

624
00:42:55,281 --> 00:43:00,119
De belangrijkste beweringen
in Silent Spring van Rachel Carson…

625
00:43:00,202 --> 00:43:03,038
…zijn grove verdraaiingen
van de werkelijkheid.

626
00:43:03,122 --> 00:43:07,835
Carson, die inmiddels een pruik droeg
en nauwelijks nog kon lopen…

627
00:43:07,918 --> 00:43:10,963
…verdedigde haar werk
in het Congres en de media.

628
00:43:11,046 --> 00:43:13,674
Als we die chemicaliën
niet beter reguleren…

629
00:43:13,757 --> 00:43:16,635
…zullen de gevolgen rampzalig zijn.

630
00:43:17,595 --> 00:43:20,180
Sommige bedrijven dreigden
The New Yorker aan te klagen…

631
00:43:20,264 --> 00:43:22,349
…maar Shawn hield z'n rug recht.

632
00:43:23,350 --> 00:43:28,022
Carson overleed nog geen twee jaar
na het verschijnen van Silent Spring.

633
00:43:28,105 --> 00:43:29,898
Ze maakte het zelf niet mee…

634
00:43:29,982 --> 00:43:33,193
…maar haar werk droeg bij
aan de Clean Air Act…

635
00:43:33,277 --> 00:43:38,198
…de Clean Water Act en de geboorte
van de moderne milieubeweging.

636
00:43:38,282 --> 00:43:39,366
RED DE AARDE

637
00:43:39,450 --> 00:43:45,039
Jaren later omschreef Shawn
de simpele visie van het blad als volgt:

638
00:43:45,122 --> 00:43:49,627
We zeggen wat we van dingen vinden.
Dit was wat we oprecht geloofden.

639
00:43:49,710 --> 00:43:53,797
En als dit is wat we geloven,
moeten we dat zeggen.

640
00:43:55,049 --> 00:43:59,553
GA STEMMEN

641
00:44:00,137 --> 00:44:02,556
VERKIEZINGSAVOND
5 NOVEMBER 2024

642
00:44:02,640 --> 00:44:04,183
Hé, Valerie.

643
00:44:04,266 --> 00:44:08,979
Kun je dat ene van de Harris-campagne
over de Puerto Ricaanse opkomst sturen?

644
00:44:09,063 --> 00:44:11,315
Ik zet het wel in de Slack.
-Dank je.

645
00:44:11,398 --> 00:44:13,400
Ik wilde je niet storen.

646
00:44:19,073 --> 00:44:22,034
Oké. Even wat mensen dronken voeren.

647
00:44:24,286 --> 00:44:25,913
Hé.
-Hoe gaat het?

648
00:44:26,497 --> 00:44:27,956
Het gaat wel.

649
00:44:28,040 --> 00:44:32,544
Het is wel afzien in Dearborn,
want er is bijna geen bier te vinden.

650
00:44:32,628 --> 00:44:34,004
Wel veel waterpijpen.

651
00:44:34,088 --> 00:44:36,965
Niet te vroeg op de avond
aan de drank, graag.

652
00:44:37,049 --> 00:44:40,302
Dit was puur hypothetisch.
-Oké. Wat hoor je zoal?

653
00:44:40,886 --> 00:44:43,305
Ze hebben hier geen flauw idee.

654
00:44:43,389 --> 00:44:44,848
We zijn goed voorbereid.

655
00:44:44,932 --> 00:44:49,436
We hebben een liveblog
en overal mensen ter plaatse.

656
00:44:49,520 --> 00:44:53,357
Maar wat we niet weten…
Dit is zo'n scharniermoment.

657
00:44:53,440 --> 00:44:56,485
We weten niet hoe het zal lopen.
Zeker nu niet.

658
00:44:56,985 --> 00:45:01,031
Als zij wint, hebben we deze
van Kadir Nelson.

659
00:45:01,115 --> 00:45:04,952
In haar jasje zien we
Obama, Shirley Chisholm…

660
00:45:05,035 --> 00:45:08,455
…Martin Luther King,
Thurgood Marshall, Frederick Douglass.

661
00:45:08,539 --> 00:45:14,712
Allemaal figuren die een rol speelden
in die historische ontwikkeling.

662
00:45:14,795 --> 00:45:18,507
En voor Trump is de sfeer
behoorlijk anders.

663
00:45:21,760 --> 00:45:25,013
Hier wordt Trump ingezworen
door Hulk Hogan.

664
00:45:25,556 --> 00:45:26,890
En…

665
00:45:27,766 --> 00:45:30,352
Dit is een enorm vrolijke schets.

666
00:45:31,311 --> 00:45:35,691
En Elon Musk die het Oval Office
binnen komt gereden.

667
00:45:35,774 --> 00:45:37,359
En dan deze.

668
00:45:37,443 --> 00:45:41,238
'Eenmaal daags één pil innemen
gedurende vier jaar.'

669
00:45:49,288 --> 00:45:54,877
Dit is hoe het er momenteel voor staat.
Donald Trump heeft negentig kiesmannen.

670
00:45:54,960 --> 00:45:58,505
Kamala Harris heeft 27 kiesmannen.

671
00:45:59,256 --> 00:46:03,093
Oké, Florida wordt 'm niet.
Is dat nu duidelijk?

672
00:46:03,886 --> 00:46:05,137
Hij staat voor.

673
00:46:05,637 --> 00:46:10,768
Ik weet niet of het een wonder zou zijn
als ze nu won, maar ze zou echt…

674
00:46:10,851 --> 00:46:12,686
Ze staat flink achter.

675
00:46:12,770 --> 00:46:14,438
DE STEMBUREAUS ZIJN GESLOTEN

676
00:46:16,482 --> 00:46:19,693
Trump is nu de verwachte winnaar
in Michigan.

677
00:46:19,777 --> 00:46:22,738
NBC News zegt dat Wisconsin
door Trump is gewonnen.

678
00:46:22,821 --> 00:46:25,699
Trump gaat winnen in Pennsylvania.

679
00:46:29,870 --> 00:46:32,748
Oké, werk deze maar uit. Bedankt.

680
00:46:36,168 --> 00:46:39,338
Dit is niet wat ik had verwacht vanavond.

681
00:46:39,922 --> 00:46:42,341
Maar hij heeft deze gekozen.

682
00:46:44,510 --> 00:46:48,639
Het is moeilijk te geloven,
maar de realiteit is onveranderlijk.

683
00:46:48,722 --> 00:46:50,849
We kunnen haar alleen weerspiegelen.

684
00:46:54,520 --> 00:46:57,940
…Carolina. Eenzelfde demografie,
en je kunt zelfs zeggen…

685
00:46:58,816 --> 00:47:02,736
'Als de miljoenen Amerikanen
die Trumps terugkeer vreesden…

686
00:47:02,820 --> 00:47:04,988
…hun somberte te boven zijn…

687
00:47:05,072 --> 00:47:07,991
…wordt het tijd om te kijken
wat er moet gebeuren.

688
00:47:08,075 --> 00:47:11,370
Onder een autoritair regime
dreigt het gevaar…

689
00:47:11,453 --> 00:47:15,040
…dat de leider erop uit is
mensen hun kracht te ontnemen.

690
00:47:15,541 --> 00:47:17,751
Dat leidt tot defaitisme.'

691
00:47:19,586 --> 00:47:23,674
Deze tweede keer is m'n zorg
dat mensen zich verslagen voelen.

692
00:47:24,633 --> 00:47:29,847
Ik vind niet dat iemand in dit veld,
en belangrijker nog, de gewone burger…

693
00:47:31,849 --> 00:47:33,642
…daaraan mag toegeven.

694
00:47:34,351 --> 00:47:38,188
Wanhoop is de onvergeeflijke zonde.
Dus nee.

695
00:47:41,191 --> 00:47:42,901
Dat is niet…

696
00:47:44,403 --> 00:47:45,863
Dat is ontoelaatbaar.

697
00:47:49,199 --> 00:47:55,289
Er treedt straks een president aan
die zal proberen de wereld te resetten.

698
00:47:55,372 --> 00:47:57,708
STAFSCHRIJVER

699
00:47:57,791 --> 00:47:59,084
Al het andere voelt…

700
00:48:01,336 --> 00:48:03,255
…enigszins onbeduidend.

701
00:48:04,631 --> 00:48:09,011
Het zal heel veel invloed hebben
op wat er in andere landen gebeurt.

702
00:48:13,974 --> 00:48:15,434
Jon Lee.

703
00:48:16,393 --> 00:48:18,186
Hoe is het? Super.
-Hoe is het?

704
00:48:18,937 --> 00:48:20,480
Lang niet gezien.
-Zeker.

705
00:48:20,564 --> 00:48:24,109
Ik ga nog wel iets lezen
over Zuid-Amerika, toch?

706
00:48:24,192 --> 00:48:27,905
Ja, we hebben een ruwe versie
en ik maak nog wat aanvullingen.

707
00:48:27,988 --> 00:48:31,992
Het is Milei. Geschifte vent.
-Hoe was hij bij jou?

708
00:48:32,075 --> 00:48:38,582
In m'n 26 jaar bij The New Yorker was ik
de oorlogsman. Eén van hen, althans.

709
00:48:38,665 --> 00:48:41,668
Ik ben ter plaatse geweest
bij veel conflicten.

710
00:48:41,752 --> 00:48:45,047
Afghanistan, Irak, Libië, Syrië.

711
00:48:46,423 --> 00:48:48,175
M'n vader was een diplomaat.

712
00:48:48,258 --> 00:48:53,055
Ik ben opgegroeid in negen landen,
veelal vrij gevaarlijke plekken.

713
00:48:53,138 --> 00:48:54,389
DOOR JON LEE ANDERSON

714
00:48:54,473 --> 00:48:58,435
Daarom ben ik journalist geworden.
Ik wilde de geschiedenis beleven.

715
00:48:58,518 --> 00:48:59,811
DE TALIBAN EN OPIUM

716
00:48:59,895 --> 00:49:01,313
KONING DER KONINGEN

717
00:49:01,396 --> 00:49:04,399
Wat wil je hierna gaan doen?
Het is een beetje…

718
00:49:04,900 --> 00:49:07,611
Eerlijk is eerlijk, het is momenteel…

719
00:49:07,694 --> 00:49:08,612
Klote?

720
00:49:11,406 --> 00:49:15,494
De hele wereld is ons onderwerp
en we moeten onze plekken goed kiezen.

721
00:49:15,577 --> 00:49:17,037
Waar denk jij aan?

722
00:49:17,120 --> 00:49:22,459
The New Yorker heeft veel minder geld
en personeel dan The New York Times.

723
00:49:22,542 --> 00:49:25,170
Maar David heeft er altijd voor gepleit…

724
00:49:25,253 --> 00:49:29,466
…om de geschiedenis op locatie
met onze eigen ogen te aanschouwen.

725
00:49:32,135 --> 00:49:33,637
DAMASCUS, SYRIË

726
00:49:33,720 --> 00:49:38,809
Dictator Bashar al-Assad ontvluchtte Syrië
toen rebellen Damascus binnenvielen.

727
00:49:38,892 --> 00:49:41,561
Z'n familie was 54 jaar aan de macht.

728
00:49:42,771 --> 00:49:44,606
TURKIJE - IRAK - HOMS

729
00:49:46,441 --> 00:49:50,862
'Twee dagen nadat de despoot Assad
z'n paleis ontvluchtte…

730
00:49:50,946 --> 00:49:54,908
…aanschouwde ik in Damascus
het begin van een grondige loutering.

731
00:49:56,994 --> 00:50:01,123
Een lange periode van binnenlands geweld
had plotseling plaatsgemaakt…

732
00:50:01,206 --> 00:50:03,959
…voor een geladen, surrealistische vrede.'

733
00:50:06,753 --> 00:50:08,630
Wanneer ik een verhaal breng…

734
00:50:08,714 --> 00:50:13,719
…wil ik het ruiken, voelen en proeven
en dat overbrengen op de lezer.

735
00:50:14,553 --> 00:50:16,555
Zo wil ik verslag doen.

736
00:50:16,638 --> 00:50:17,764
Assalamu alaikum.

737
00:50:19,975 --> 00:50:24,771
'Op een middag bezocht ik in Damascus
één van Assads beruchtste gevangenissen.'

738
00:50:27,733 --> 00:50:29,526
'Ik mis je, liefste.'

739
00:50:31,111 --> 00:50:36,283
'We spraken een jongeman die 15 maanden
in de militaire gevangenis had gezeten.

740
00:50:36,366 --> 00:50:40,245
Hij speelde een van de gruwelen na
die hij had doorgemaakt.

741
00:50:45,792 --> 00:50:48,920
De bewakers deden niets
om hun wandaden te verbergen.

742
00:50:50,964 --> 00:50:55,594
Ik zag een enorme stapel foto's
van gevangenen na hun ondervraging.

743
00:50:56,386 --> 00:51:01,349
Dit was voor velen hoogstwaarschijnlijk
de laatste foto voor hun dood.'

744
00:51:05,437 --> 00:51:09,566
Het is echt niet zo moeilijk
om een samenleving te verwoesten.

745
00:51:27,167 --> 00:51:30,504
ACHT WEKEN VOOR DE JUBILEUMEDITIE

746
00:51:31,004 --> 00:51:35,801
Wat vind je ervan als allerlei kunstenaars
het getal 100 tekenen voor de prentjes?

747
00:51:35,884 --> 00:51:38,970
Of liever gewoon Eustace?
Dit is misschien beter.

748
00:51:39,054 --> 00:51:45,519
Ik vind deze ontwikkeling wel geweldig.
De gehele levensloop van Eustace.

749
00:51:45,602 --> 00:51:48,522
De essentie van The New Yorker…

750
00:51:48,605 --> 00:51:53,151
…is die constante spanning
tussen het heden en het verleden.

751
00:51:53,235 --> 00:51:57,322
Het blad houdt de vinger aan de pols
van wat er momenteel gaande is…

752
00:51:57,405 --> 00:52:01,910
…maar in visueel opzicht is het
sinds 1925 niet heel erg veranderd.

753
00:52:02,744 --> 00:52:07,332
Toen ik hier kwam werken,
pleitte ik voor uithangende cijfers.

754
00:52:07,874 --> 00:52:12,671
Bij uithangende cijfers is het zo
dat je bij een getal als 1926…

755
00:52:12,754 --> 00:52:15,465
…een negen krijgt
die iets naar beneden zakt.

756
00:52:15,549 --> 00:52:18,718
Niet alles staat op één lijn,
wat iets eleganter oogt.

757
00:52:18,802 --> 00:52:24,224
Het kostte weken om de hogere machten
van deze aanpassing te overtuigen.

758
00:52:24,307 --> 00:52:25,809
Kijk eens aan.
-Kijk.

759
00:52:26,309 --> 00:52:30,814
Goed, veel hiervan heb je al gezien.
Laten we vooraan beginnen.

760
00:52:30,897 --> 00:52:36,570
Het blad heeft een stijlgids
die allerlei dingen omvat.

761
00:52:37,279 --> 00:52:41,491
Wanneer je trema's gebruikt,
hoe je komma's gebruikt…

762
00:52:41,575 --> 00:52:44,953
…en onze soms ongebruikelijke spelling.

763
00:52:45,453 --> 00:52:46,663
Ga zitten.

764
00:52:46,746 --> 00:52:51,877
Voor ons 100-jarige jubileum leek het me
een goed idee om eens te praten…

765
00:52:51,960 --> 00:52:57,799
…over de kwesties die zich als zeepokken
op de romp van het schip hebben verzameld.

766
00:52:57,883 --> 00:53:03,430
Wat zijn nu dingen die stiekem,
ook al beschouwen we ze als traditie…

767
00:53:03,513 --> 00:53:06,016
…misschien het heroverwegen waard zijn?

768
00:53:06,099 --> 00:53:11,438
Eentje die we vaak horen, is 'teen-ager'.
-Het koppelteken daarin.

769
00:53:11,938 --> 00:53:14,065
Het uitschrijven van getallen.

770
00:53:14,149 --> 00:53:16,818
Ik denk aan de hoofdletter bij 'Internet'.

771
00:53:16,902 --> 00:53:19,779
Alleen wij doen dat
en het komt oubollig over.

772
00:53:19,863 --> 00:53:23,450
Eén ding dat al decennia
ter sprake komt, is het volgende.

773
00:53:23,533 --> 00:53:27,078
'Ik ben bang dat ik niet
in m'n eigen stijl kan schrijven.'

774
00:53:27,162 --> 00:53:31,458
De paar keer dat ik dat meemaakte,
waren het slechte schrijvers.

775
00:53:33,418 --> 00:53:36,755
Dit belandde op de voorpagina
van The New York Times.

776
00:53:36,838 --> 00:53:38,381
Ze konden het niet laten.

777
00:53:38,465 --> 00:53:42,302
Geen idee waarom ze dit plaatsten.
Misschien was er weinig nieuws.

778
00:53:42,385 --> 00:53:44,137
THE NEW YORKER HERZIET STIJLGIDS

779
00:53:44,221 --> 00:53:46,556
Voor mij is The New Yorker nog altijd…

780
00:53:46,640 --> 00:53:51,519
…een ontzagwekkend,
ondoordringbaar instituut.

781
00:53:51,603 --> 00:53:57,734
Ook al ben ik er eerder in geplaatst,
ik denk nog steeds: o, ikke? Dank u wel.

782
00:53:57,817 --> 00:54:03,615
De eerste keer dat je je naam ziet staan
in hun lettertype, streelt je ego enorm.

783
00:54:03,698 --> 00:54:07,577
Ik denk dat ik daar blijer mee was…

784
00:54:07,661 --> 00:54:11,706
…dan ik ooit met het winnen
van een Oscar zou kunnen zijn.

785
00:54:12,207 --> 00:54:16,461
Die heb ik nog nooit gewonnen,
dus misschien kom ik daar nog op terug.

786
00:54:16,544 --> 00:54:20,840
Het was een enorme eer
om in dat blad te mogen staan.

787
00:54:20,924 --> 00:54:23,927
Dit zijn de schrijvers
die in de voorhoede staan…

788
00:54:24,010 --> 00:54:28,556
…op het gebied van beschouwing
en literatuur in onze cultuur.

789
00:54:28,640 --> 00:54:31,685
En dan moet ik lachen,
omdat ik niet kan geloven…

790
00:54:31,768 --> 00:54:35,188
…dat mijn stuk over Marv Albert,
de sportcommentator, is geplaatst.

791
00:54:36,064 --> 00:54:38,358
Het was m'n eerste publicatie daar.

792
00:54:38,441 --> 00:54:42,362
Het voelde alsof Make-A-Wish
m'n wens had vervuld.

793
00:54:42,445 --> 00:54:46,199
Ik dacht: misschien ben ik doodziek
en wil niemand dat zeggen.

794
00:55:01,589 --> 00:55:04,884
Ik heb elke zondag gitaarles.

795
00:55:06,678 --> 00:55:10,682
Ik ben er heel slecht in,
maar dat kan me niet schelen.

796
00:55:11,308 --> 00:55:13,018
Het is puur escapisme.

797
00:55:13,101 --> 00:55:18,148
Het is niet schrijven of lezen.
Ik ben dan geen hoofdredacteur.

798
00:55:19,774 --> 00:55:22,027
Dat is voor mij vakantie.

799
00:55:27,198 --> 00:55:29,409
'DIT IS VAST EEN WAKE-UPCALL.'

800
00:55:29,492 --> 00:55:34,748
M'n vader was een tandarts
met een kleine praktijk in New Jersey.

801
00:55:34,831 --> 00:55:38,084
Hij werd erg ziek
toen hij in de vijftig was.

802
00:55:38,168 --> 00:55:42,172
Hij kreeg de ziekte van Parkinson
en kon niet langer werken.

803
00:55:42,255 --> 00:55:47,427
En m'n moeder Barbara kreeg helaas
op zeer jonge leeftijd de ziekte MS.

804
00:55:47,510 --> 00:55:51,139
Ik had dus vrij snel twee ouders
met een fysieke beperking.

805
00:55:54,434 --> 00:55:55,518
Ik mis ze.

806
00:55:56,394 --> 00:55:57,812
Prachtige foto.

807
00:56:00,106 --> 00:56:04,861
Ik heb soms enorm veel geluk gehad
en soms ook enorme pech.

808
00:56:04,944 --> 00:56:08,114
Dat is het menselijk bestaan,
als je geluk hebt.

809
00:56:08,698 --> 00:56:12,202
Qua werk zijn de goden
me gunstig gezind geweest.

810
00:56:12,285 --> 00:56:15,413
Maar ja, m'n ouders hadden een beperking…

811
00:56:15,497 --> 00:56:22,045
…en m'n dochter, ons jongste kind,
is zwaar autistisch.

812
00:56:22,128 --> 00:56:23,797
En…

813
00:56:28,009 --> 00:56:33,515
En dat heeft absoluut z'n uitwerking
op de persoon die voor je zit.

814
00:56:35,350 --> 00:56:37,727
Hoe ik daardoor The New Yorker zie?

815
00:56:37,811 --> 00:56:44,484
Het staat zonder meer vast
dat het m'n karakter heeft beïnvloed.

816
00:56:45,151 --> 00:56:49,197
The New Yorker moet voor mij
twee dingen zijn.

817
00:56:49,697 --> 00:56:51,157
Het moet geweldig zijn.

818
00:56:51,825 --> 00:56:53,618
En het moet menselijk zijn.

819
00:57:03,586 --> 00:57:05,964
DE JAREN 1960

820
00:57:07,632 --> 00:57:10,552
Zo'n vier decennia na z'n oprichting…

821
00:57:10,635 --> 00:57:13,638
…plaatste The New Yorker
een keur aan geluiden.

822
00:57:14,931 --> 00:57:18,685
Maar het negeerde de levens
van ruim een miljoen New Yorkers…

823
00:57:18,768 --> 00:57:22,564
…die de stad deelden
met z'n schrijvers en redacteuren.

824
00:57:24,399 --> 00:57:28,027
Het blad had een paar stukken
van Langston Hughes geplaatst…

825
00:57:28,111 --> 00:57:30,864
…en één verhaal van Ann Petry.

826
00:57:31,364 --> 00:57:34,784
Maar over het algemeen
verschenen zwarte mensen er…

827
00:57:35,368 --> 00:57:40,290
…als bedienden, portiers
en racistische karikaturen.

828
00:57:41,749 --> 00:57:46,212
In 1961 was de burgerrechtenbeweging
aan een opmars bezig.

829
00:57:46,296 --> 00:57:51,342
Hoofdredacteur William Shawn
vroeg de jonge schrijver James Baldwin…

830
00:57:51,426 --> 00:57:53,511
…iets te schrijven voor het blad.

831
00:57:54,012 --> 00:57:59,726
In de gehele republiek word je geleerd
om een hekel aan jezelf te hebben.

832
00:58:00,727 --> 00:58:05,273
Baldwin schreef een van de sterkste essays
dat ooit over ras is geschreven.

833
00:58:05,940 --> 00:58:09,235
Het was een vlijmscherp,
genadeloos eerlijk stuk.

834
00:58:10,612 --> 00:58:17,202
Hij schreef: 'Toen ik 14 jaar oud was,
voelde ik voor de allereerste keer angst.

835
00:58:17,785 --> 00:58:22,582
Angst voor het kwaad in mezelf,
en angst voor het kwaad om me heen.'

836
00:58:24,250 --> 00:58:27,462
Het essay ging over z'n bezoek
aan Elijah Muhammad…

837
00:58:27,545 --> 00:58:31,049
…de leider van Nation of Islam,
een zwart-nationalistische beweging.

838
00:58:31,132 --> 00:58:32,675
…de witte mensen.

839
00:58:33,218 --> 00:58:36,054
Maar hun echte naam is de duivel.

840
00:58:38,181 --> 00:58:42,018
Baldwin onderzocht de complexe mix
van woede, trots en pijn…

841
00:58:42,101 --> 00:58:43,937
…die hij als zwarte man ervoer…

842
00:58:44,020 --> 00:58:47,774
…en sprak de veelal witte lezers
van het blad direct aan.

843
00:58:48,775 --> 00:58:52,570
Hij schreef: 'De wrede behandeling
van zwarte mensen in dit land…

844
00:58:52,654 --> 00:58:55,281
…kan niet genoeg worden benadrukt.

845
00:58:55,365 --> 00:58:58,660
Ook al willen witte mensen
het vooral niet horen.'

846
00:59:00,161 --> 00:59:05,124
Het stuk sloeg in als een bom,
met vele lovende brieven tot gevolg.

847
00:59:05,208 --> 00:59:06,376
GRANDIOOS

848
00:59:06,459 --> 00:59:11,756
Eén briefschrijver was teleurgesteld
dat het blad een whiskyadvertentie had…

849
00:59:11,839 --> 00:59:13,925
…met een racistisch tafereel.

850
00:59:16,302 --> 00:59:20,974
Baldwins artikel werd de basis
voor z'n boek The Fire Next Time…

851
00:59:21,057 --> 00:59:24,102
…en zette hem in één klap
in de nationale schijnwerpers.

852
00:59:24,185 --> 00:59:28,690
Hierdoor werd hij een leidende stem
in de strijd om raciale rechtvaardigheid.

853
00:59:33,987 --> 00:59:36,906
'Tweeëntwintig jaar geleden, op m'n 14e…

854
00:59:36,990 --> 00:59:41,327
…kreeg ik de tweede essaybundel
van James Baldwin, Nobody Knows My Name.

855
00:59:42,453 --> 00:59:46,916
Op het omslag stond een foto
van Baldwin in een wit T-shirt…

856
00:59:47,000 --> 00:59:50,336
…staand in een berg puin
op een braakliggend terrein.

857
00:59:51,045 --> 00:59:54,465
Voor het eerst zag ik
een zwarte jongen die op mij leek.

858
00:59:54,966 --> 00:59:58,678
Baldwin zag eruit alsof hij
in m'n oude buurt had staan poseren.

859
00:59:59,345 --> 01:00:04,559
Sterker nog, ik deed alsof de foto
van Baldwin een foto van mij was…

860
01:00:04,642 --> 01:00:10,273
…en dat het boek een verslag was
van het leven dat ik had willen leiden.'

861
01:00:13,943 --> 01:00:17,905
Ik leerde The New Yorker kennen
via een homoseksuele mentor van me…

862
01:00:17,989 --> 01:00:21,451
…die mij een abonnement gaf, en…

863
01:00:21,534 --> 01:00:22,869
STAFSCHRIJVER

864
01:00:23,369 --> 01:00:25,955
Het was waar ik op had gewacht.

865
01:00:27,332 --> 01:00:32,211
Er was een keur aan stemmen
over zowel de stad waar ik van hield…

866
01:00:32,295 --> 01:00:36,466
…als de wereld die ik niet kende,
en ik was meteen verslaafd.

867
01:00:37,884 --> 01:00:41,471
Het was iets voor mij. Zo voelde het.

868
01:00:42,263 --> 01:00:47,101
En voor een kind is dat
een uitzonderlijke ervaring.

869
01:00:47,644 --> 01:00:48,978
HAAR AMERIKAANSE LEVEN

870
01:00:49,062 --> 01:00:53,232
Ik was verbluft toen ik m'n naam
in The New Yorker zag staan.

871
01:00:53,316 --> 01:00:59,864
Opeens lijkt jouw taal op die
van de mensen die je bewonderde.

872
01:01:00,448 --> 01:01:01,824
Ik was verslaafd.

873
01:01:03,493 --> 01:01:07,121
Ik bezoek wekelijks
twee à drie exposities.

874
01:01:08,915 --> 01:01:10,249
Dit is de Bowery.

875
01:01:10,750 --> 01:01:12,085
Deze zijn geweldig.

876
01:01:13,670 --> 01:01:15,129
Die kinderfiguurtjes.

877
01:01:16,964 --> 01:01:20,301
Ik vind het mooie van kunst
en het maken ervan…

878
01:01:20,385 --> 01:01:23,096
…de wilde geestdrift en het onverwachte.

879
01:01:23,179 --> 01:01:27,684
En daarvoor moet je
optimistisch zijn en geloven…

880
01:01:28,351 --> 01:01:32,855
…dat ondanks alle gebeurtenissen
en rampen in de wereld…

881
01:01:32,939 --> 01:01:36,401
…de menselijke geest zal standhouden.

882
01:01:49,205 --> 01:01:53,584
In heel de stad is schoonheid te vinden.

883
01:01:54,961 --> 01:01:57,213
Als je maar aandachtig kijkt.

884
01:02:06,431 --> 01:02:08,766
EXPOSITIE TER ERE VAN HET JUBILEUM

885
01:02:13,980 --> 01:02:16,983
Dit is een mooie Sempé. Gesigneerd.

886
01:02:17,483 --> 01:02:20,945
Om het 100-jarig bestaan
van het blad te vieren…

887
01:02:21,028 --> 01:02:24,574
…hangen we de originele ontwerpen…

888
01:02:24,657 --> 01:02:28,077
…van meer dan 100 covers op.

889
01:02:28,161 --> 01:02:32,373
Daarmee laten we zien hoe de kunstenaars…

890
01:02:32,457 --> 01:02:35,877
…katalyseren wat er in de lucht hangt.

891
01:02:35,960 --> 01:02:40,506
Of liever, hoe ze momenten vangen
terwijl ze plaatsvinden.

892
01:02:40,590 --> 01:02:44,343
Dit is een olieverfschilderij
van Kadir Nelson.

893
01:02:44,427 --> 01:02:48,055
Hij maakte dit in coronatijd.

894
01:02:50,057 --> 01:02:55,730
De beste afbeeldingen zijn een vertrekpunt
voor jouw emotie als lezer.

895
01:02:55,813 --> 01:02:58,566
Dat zagen we met die van 11 september.

896
01:03:02,945 --> 01:03:08,201
Ik was met m'n echtgenoot.
We waren op weg naar het stembureau.

897
01:03:09,076 --> 01:03:11,120
Zodra we naar buiten stapten…

898
01:03:11,204 --> 01:03:17,710
…zagen we mensen langs ons rennen
die bedekt waren met witte as.

899
01:03:18,711 --> 01:03:24,300
Vervolgens zagen we de tweede toren
voor onze ogen instorten.

900
01:03:26,177 --> 01:03:31,307
M'n assistent zei: 'O, Françoise,
het kantoor heeft gebeld.

901
01:03:31,390 --> 01:03:34,727
David Remnick wil je spreken
over een nieuwe cover.'

902
01:03:35,478 --> 01:03:42,360
Ik zei tegen een andere moeder
dat ik naar kantoor moest voor een cover.

903
01:03:42,443 --> 01:03:46,322
En m'n vriendin Elise, ook een moeder…

904
01:03:46,989 --> 01:03:51,285
…zei meteen: 'Een cover?
Voor een tijdschrift?

905
01:03:51,369 --> 01:03:55,623
Ik heb wel een idee voor je.
Doe niets. Helemaal geen cover.'

906
01:03:56,123 --> 01:03:58,459
En dat sprak me wel aan.

907
01:04:03,714 --> 01:04:07,385
Ik ben toevallig getrouwd
met Art Spiegelman, de kunstenaar.

908
01:04:07,468 --> 01:04:10,638
Hij zei: 'Je moet zwart op zwart doen.

909
01:04:10,721 --> 01:04:14,976
Plaats de torens in het zwart
tegen een zwarte achtergrond.'

910
01:04:15,059 --> 01:04:19,939
Ik kwam aan op kantoor,
ontwierp het op m'n computer…

911
01:04:20,022 --> 01:04:23,734
…en zodra ik het zag,
wist ik dat dit het antwoord was.

912
01:04:25,069 --> 01:04:30,074
Ik gaf aan wat er verloren was
door de afwezigheid ervan te tonen.

913
01:04:40,626 --> 01:04:43,212
VIER WEKEN VOOR DE JUBILEUMEDITIE

914
01:04:44,589 --> 01:04:49,427
We hebben een idee voor deze cover
dat misschien wel kan werken.

915
01:04:50,177 --> 01:04:53,806
De enige manier om je dit te laten zien…

916
01:04:53,890 --> 01:04:57,476
…is door middel van dummy's, dus…

917
01:04:57,560 --> 01:05:01,272
Daarom ruik ik fotolijm.
-Juist. Jij hebt me verteld…

918
01:05:01,355 --> 01:05:03,608
Klasgenootjes snoven dit vroeger.

919
01:05:03,691 --> 01:05:07,028
Wat ik wil voorstellen…
-Is geen fotolijm snuiven.

920
01:05:07,612 --> 01:05:11,073
We gebruiken de originele Eustace
op de buitenkant.

921
01:05:11,157 --> 01:05:17,288
Daarna heb je een variant ervan,
en vervolgens nog een variant.

922
01:05:17,830 --> 01:05:21,918
Het is wel ingewikkelder
wat de productie betreft, maar…

923
01:05:22,001 --> 01:05:24,462
Maar dat is jouw probleem.
-Precies.

924
01:05:24,545 --> 01:05:29,884
Laten we dit doen. Ik denk…
Waarom zo blij? Ja, wat een idee.

925
01:05:32,345 --> 01:05:33,554
Dit is best leuk.

926
01:05:33,638 --> 01:05:36,140
Mooi toch?
-Ja, niet wat ik verwachtte.

927
01:05:38,684 --> 01:05:41,979
MONTECITO, CALIFORNIË

928
01:05:46,275 --> 01:05:49,904
Men noemt journalistiek
over beroemdheden weleens frivool.

929
01:05:49,987 --> 01:05:52,448
Nee, het is geen oorlogsverslaggeving.

930
01:05:52,531 --> 01:05:58,037
Maar het ontstaan van cultuur, de mythen
die we over onszelf willen vertellen…

931
01:05:58,120 --> 01:06:00,289
…en de weg die artiesten afleggen…

932
01:06:01,374 --> 01:06:04,293
…zie ik als universele
en interessante verhalen.

933
01:06:04,377 --> 01:06:06,754
Ik denk daar graag diep over na.

934
01:06:08,714 --> 01:06:11,258
Men zegt dat The New Yorker
'het profiel' heeft bedacht.

935
01:06:11,342 --> 01:06:16,389
Dat zij dat woord hebben bedacht
voor een specifiek soort verslaggeving.

936
01:06:16,472 --> 01:06:22,311
Daarbij creëren journalist en onderwerp
een mini-documentaire van hun tijd samen.

937
01:06:24,188 --> 01:06:29,443
Ik weet nog dat David iets appte als:
'Wat dacht je van Carol Burnett?'

938
01:06:29,527 --> 01:06:33,781
Daar kun je alleen maar op antwoorden
met ja en een uitroepteken.

939
01:06:33,864 --> 01:06:37,243
Ze is een van de grappigste vrouwen
in haar vakgebied.

940
01:06:37,326 --> 01:06:39,870
Hier is de hilarische Carol Burnett.

941
01:06:42,373 --> 01:06:45,626
Carol Burnett is allereerst een icoon.

942
01:06:45,710 --> 01:06:48,671
Je bent gezellig.
Gooi je weleens je haar los?

943
01:06:48,754 --> 01:06:51,007
Als dit je echte haar is.
-Ik doe het af.

944
01:06:51,674 --> 01:06:54,760
Ik volg graag vrouwen
in comedy en entertainment…

945
01:06:54,844 --> 01:06:59,306
…vrouwen die nieuw terrein ontginnen.
En Carol is dat allemaal.

946
01:07:00,391 --> 01:07:02,518
Goed je te zien.
-Van hetzelfde.

947
01:07:02,601 --> 01:07:05,896
Ik zet 'm aan, Carol.
Alles wordt nu dus opgenomen.

948
01:07:05,980 --> 01:07:08,024
Oké.
-Goed.

949
01:07:09,525 --> 01:07:12,528
We zitten in Lucky's.
Hoe vaak kom je hier?

950
01:07:12,611 --> 01:07:13,904
Eens per week.

951
01:07:13,988 --> 01:07:18,576
Als je een profiel van iemand schrijft,
lees je eerst al hun interviews.

952
01:07:18,659 --> 01:07:22,038
Soms lees je hun memoires.
En terwijl je dat doet…

953
01:07:22,121 --> 01:07:27,251
…merk je dat ze bepaalde dingen
al duizenden keren hebben verteld.

954
01:07:27,918 --> 01:07:31,630
Ik probeer altijd vervolgvragen
op die dingen te bedenken.

955
01:07:32,131 --> 01:07:35,885
Iets waarmee je mensen
uit hun comfortzone kunt halen.

956
01:07:35,968 --> 01:07:37,887
Ooit bij een therapeut geweest?

957
01:07:39,764 --> 01:07:43,225
Eén keertje maar,
toen m'n dochter aan de drugs zat.

958
01:07:44,977 --> 01:07:47,313
Vraag jezelf nooit af
of ze het leuk gaan vinden.

959
01:07:48,064 --> 01:07:50,274
M'n mentoren bij het blad zeiden:

960
01:07:50,357 --> 01:07:54,653
'Als je denkt dat ze het leuk gaan vinden,
ben je verkeerd bezig.'

961
01:07:55,446 --> 01:07:57,448
Je hoopt dat ze het vinden kloppen.

962
01:07:57,531 --> 01:07:59,116
Ik was een vrouw.

963
01:08:00,868 --> 01:08:04,080
Ik kon geen Jackie Gleason
of Sid Caesar zijn.

964
01:08:04,163 --> 01:08:06,707
Ze zeiden: 'Waardeloos. Dit moet beter.'

965
01:08:06,791 --> 01:08:11,295
Dan vroeg ik: 'Jongens, kunnen jullie
me helpen? Het lukt me niet echt.'

966
01:08:11,796 --> 01:08:15,549
Je charmes.
-Dan noemden ze me geen bitch.

967
01:08:15,633 --> 01:08:18,886
Zou het echt zo erg zijn
als ze je een bitch noemden?

968
01:08:18,969 --> 01:08:22,598
Het zou gewoon…
-Ik wilde die reputatie niet.

969
01:08:23,307 --> 01:08:28,187
Als interviewer moet je vooral luisteren.
Je moet de verborgen woorden horen.

970
01:08:28,270 --> 01:08:31,857
Wat willen ze nu echt zeggen
en wat houdt ze bezig?

971
01:08:32,775 --> 01:08:35,736
Vond jij je moeder erg geestig en slim?

972
01:08:35,820 --> 01:08:40,366
Ze was heel slim en heel geestig.
En ook heel bedroefd.

973
01:08:40,866 --> 01:08:44,703
Ze had allemaal dromen en…

974
01:08:46,372 --> 01:08:48,415
…geen enkele is echt uitgekomen.

975
01:08:50,668 --> 01:08:55,005
Ik vind het schrijven absoluut
het moeilijkste gedeelte van het proces.

976
01:08:55,089 --> 01:09:00,469
Ik ken geen enkele bevriende schrijver
die daar de ganse dag zit en denkt:

977
01:09:00,553 --> 01:09:04,140
Dit is geweldig.
Ik heb de tijd van m'n leven.

978
01:09:04,849 --> 01:09:09,103
Ik ben doodsbang dat ik hiermee
overkom als Carrie Bradshaw. Zo van:

979
01:09:09,603 --> 01:09:15,234
'Ik vroeg me af: was Carol Burnett
soms de grappigste vrouw aller tijden?'

980
01:09:15,734 --> 01:09:18,404
Een sigaret zou het helemaal afmaken.

981
01:09:19,071 --> 01:09:21,574
Carrie heeft The New Yorker bij zich.

982
01:09:22,408 --> 01:09:24,785
In een van de films
wordt haar boek afgekraakt.

983
01:09:25,661 --> 01:09:31,333
'Zolang Bradshaw nog te weinig begrijpt
van de complexiteit van het huwelijk…

984
01:09:31,917 --> 01:09:37,256
…kan ze zich beter verdiepen
in de gelofte van stilte.'

985
01:09:38,007 --> 01:09:40,509
Wauw, dat zal zeer hebben gedaan.

986
01:09:43,179 --> 01:09:48,475
Bij Mad Men hadden we
veel originele tijdschriften uit die tijd.

987
01:09:48,559 --> 01:09:53,898
We hadden Life, Time,
Newsweek en The New Yorker.

988
01:09:53,981 --> 01:09:57,526
Het waren toen de gloriedagen
van tijdschriften.

989
01:09:58,027 --> 01:10:03,908
Dat fysieke van tijdschriften
in je tas bij je hebben, is verdwenen.

990
01:10:03,991 --> 01:10:08,370
Mensen lezen ook minder in de trein.
Ze zitten vooral op hun telefoon.

991
01:10:08,454 --> 01:10:11,415
Wellicht lezen ze The New Yorker,
maar ik vind het best erg.

992
01:10:11,498 --> 01:10:15,628
De magie van tijdschriften is
in deze digitale tijd wat verdwenen.

993
01:10:15,711 --> 01:10:19,423
Met het doomscrollen van nu
mis je toch een beetje…

994
01:10:20,049 --> 01:10:23,636
…het fysieke begin en einde van iets.

995
01:10:23,719 --> 01:10:25,596
Doomscrollen is eindeloos.

996
01:10:25,679 --> 01:10:29,099
Als ik het internet had uitgevonden,
had het een einde gehad.

997
01:10:35,773 --> 01:10:37,816
VERHALEN UIT THE NEW YORKER

998
01:10:38,943 --> 01:10:41,820
Dit is een heel leuk evenement
bij Film Forum.

999
01:10:42,321 --> 01:10:46,867
Voor het jubileum van The New Yorker
vertonen ze een aantal films…

1000
01:10:46,951 --> 01:10:49,036
…die een link hebben met het blad.

1001
01:10:50,204 --> 01:10:54,291
Denk aan Brokeback Mountain,
dat een verhaal in The New Yorker was.

1002
01:10:55,084 --> 01:10:59,380
Addams Family Values, gebaseerd
op de cartoons van Charles Addams.

1003
01:11:00,089 --> 01:11:04,009
The Unbearable Lightness of Being,
naar een verhaal van Milan Kundera.

1004
01:11:05,219 --> 01:11:09,139
Adaptation, waarin onze schrijver
Susan Orlean een personage is.

1005
01:11:11,141 --> 01:11:15,938
The French Dispatch van Wes Anderson
heeft ook een link met The New Yorker.

1006
01:11:16,021 --> 01:11:21,819
In die film zijn echte schrijvers ervan
vertaald naar fictieve personages.

1007
01:11:21,902 --> 01:11:27,408
Bill Murray speelt een versie
van Harold Ross, onze oprichter.

1008
01:11:28,534 --> 01:11:31,287
Bericht van de voorman. Nog één uur.

1009
01:11:32,162 --> 01:11:33,038
Je ligt eruit.

1010
01:11:34,290 --> 01:11:38,794
Vanavond draaien ze In Cold Blood,
naar het beroemde werk van Truman Capote.

1011
01:11:39,336 --> 01:11:45,634
Je kunt je nauwelijks voorstellen
hoeveel invloed zijn artikel heeft gehad…

1012
01:11:45,718 --> 01:11:49,430
…op The New Yorker
en het literaire leven in Amerika.

1013
01:11:50,014 --> 01:11:54,351
Capote heeft misdaadjournalistiek
op het hoogste niveau uitgevonden.

1014
01:11:56,437 --> 01:12:01,483
In 1965 publiceerde The New Yorker
een enorm succesvol vierluik…

1015
01:12:01,567 --> 01:12:04,653
…dat ook een grote hit werd
als boek en film.

1016
01:12:08,449 --> 01:12:10,326
In Cold Blood.

1017
01:12:12,036 --> 01:12:16,665
Het werd een van de meest geprezen stukken
die het blad ooit zou publiceren.

1018
01:12:16,749 --> 01:12:19,418
Maar het was ook heel omstreden.

1019
01:12:20,127 --> 01:12:25,007
Schrijver Truman Capote kwam
op z'n 17e bij The New Yorker in dienst…

1020
01:12:25,090 --> 01:12:27,509
…als koffieschenker en loopjongen.

1021
01:12:28,385 --> 01:12:33,349
Hij kreeg op kantoor al snel de reputatie
van charmante roddelaar en deugniet.

1022
01:12:33,849 --> 01:12:37,061
Hij zou zijn ontslagen omdat hij zich
als stafschrijver voordeed…

1023
01:12:37,144 --> 01:12:39,772
…en dichter Robert Frost had beledigd.

1024
01:12:40,814 --> 01:12:44,401
Maar hoofdredacteur William Shawn
zag dat hij kon schrijven.

1025
01:12:44,485 --> 01:12:47,154
Dus toen Capote jaren later
een verhaal pitchte…

1026
01:12:47,237 --> 01:12:52,076
…over een brute moord in ruraal Kansas,
gaf Shawn hem groen licht.

1027
01:12:52,785 --> 01:12:58,582
Dit nieuwe, experimentele avontuur
noem ik zelf de non-fictieroman.

1028
01:12:58,665 --> 01:13:04,338
De non-fictieroman is een genre
dat voorkomt uit de samensmelting…

1029
01:13:04,421 --> 01:13:07,925
…van journalistiek en fictietechnieken.

1030
01:13:08,592 --> 01:13:14,223
Capote zei de precisie van journalistiek
te combineren met de stijl van fictie.

1031
01:13:14,306 --> 01:13:18,352
Zoals John Hersey dat jaren eerder
met 'Hiroshima' had gedaan.

1032
01:13:19,061 --> 01:13:21,772
Maar kort na de publicatie
van 'In Cold Blood'…

1033
01:13:21,855 --> 01:13:25,526
…trok een aantal critici
Capotes berichtgeving in twijfel.

1034
01:13:25,609 --> 01:13:27,152
Eén lokale criticus zei:

1035
01:13:27,236 --> 01:13:31,573
'Capote heeft altijd fictie geschreven.
En dat doet hij nog steeds.'

1036
01:13:31,657 --> 01:13:36,245
Ze betwijfelden of hij zich de gesprekken
die hij citeerde wel kon herinneren…

1037
01:13:36,328 --> 01:13:38,705
…zonder notities of opnamen.

1038
01:13:39,206 --> 01:13:44,670
Ik heb de auditieve versie
van een fotografisch geheugen.

1039
01:13:45,838 --> 01:13:50,050
William Shawn uitte ook enige zorgen
tijdens het redactieproces.

1040
01:13:50,801 --> 01:13:56,348
Naast een passage over een privégesprek
tussen twee latere slachtoffers…

1041
01:13:56,432 --> 01:14:02,813
…had Shawn geschreven: 'Hoe weten?
Geen getuigen. Algeheel probleem.'

1042
01:14:05,065 --> 01:14:05,941
Meneer.

1043
01:14:06,733 --> 01:14:10,112
Capote bleef decennialang
vragen over z'n werk krijgen.

1044
01:14:10,821 --> 01:14:16,410
De hamvraag is: is het de bedoeling
dat we dit als fictie zien of niet?

1045
01:14:16,493 --> 01:14:21,707
Het lijkt bij uw manier beide te kunnen,
zodat niemand echt weet hoe het zit.

1046
01:14:21,790 --> 01:14:27,921
Beweert u dat ik iets feitelijks neem
en dat vervolgens fictionaliseer?

1047
01:14:28,005 --> 01:14:29,923
Want dat doe ik totaal niet.

1048
01:14:30,757 --> 01:14:33,093
Ik fictionaliseer helemaal niets.

1049
01:14:34,219 --> 01:14:38,182
Capote erkende uiteindelijk wel
de slotscène te hebben verzonnen.

1050
01:14:38,265 --> 01:14:42,978
Daarin praat een rechercheur bij het graf
met de beste vriendin van het dode meisje.

1051
01:14:43,979 --> 01:14:47,483
Shawn zei later de publicatie
van 'In Cold Blood' te betreuren.

1052
01:14:47,983 --> 01:14:52,696
In de decennia erna zou het blad
zich meer op factchecken toeleggen…

1053
01:14:52,779 --> 01:14:56,158
…om dit soort gevallen
in de toekomst te voorkomen.

1054
01:14:57,493 --> 01:15:00,412
HET ZIELIGE FEITJE

1055
01:15:01,288 --> 01:15:02,831
FACTCHECK-AFDELING

1056
01:15:02,915 --> 01:15:08,337
Dus op de ochtend van de executie
brachten ze twee van jullie naar een cel…

1057
01:15:08,420 --> 01:15:10,631
…vlak bij de executieruimte. Correct?

1058
01:15:10,714 --> 01:15:15,886
We zeggen dat jullie schrijver Jon Lee
op de thee hebben gevraagd.

1059
01:15:15,969 --> 01:15:17,804
Was het koffie of thee?

1060
01:15:18,430 --> 01:15:22,184
Er werken hier 29 factcheckers,
waaronder ikzelf.

1061
01:15:22,267 --> 01:15:27,397
We controleren niet alleen namen en data,
ook al is dat enorm belangrijk.

1062
01:15:27,481 --> 01:15:29,149
We zijn surrogaatlezers.

1063
01:15:30,317 --> 01:15:34,196
We denken altijd na
over de context van een verhaal.

1064
01:15:34,279 --> 01:15:39,201
Erica had geen tanden, ik neem aan
vanwege tandproblemen in de gevangenis.

1065
01:15:40,369 --> 01:15:44,081
Alles kan volledig juist zijn,
maar wel oneerlijk overkomen.

1066
01:15:44,164 --> 01:15:45,374
WIE IS DE FACTCHECKER?

1067
01:15:45,457 --> 01:15:50,796
Je print een artikel en onderstreept
alles wat een feit zou kunnen zijn.

1068
01:15:51,380 --> 01:15:53,215
Dat is vrijwel ieder woord.

1069
01:15:53,298 --> 01:15:57,803
Een werkwoord als 'is'
valt soms niet te checken.

1070
01:15:57,886 --> 01:16:00,889
Maar dan staat er:
'Is diegene nog in leven?'

1071
01:16:00,973 --> 01:16:02,724
Dat moet mogelijk 'was' zijn.

1072
01:16:03,308 --> 01:16:06,395
Dan neem je contact op
met de onderwerpen en bronnen.

1073
01:16:06,478 --> 01:16:10,440
Ik wil verifiëren hoe jullie opnemen
als iemand het restaurant belt.

1074
01:16:10,524 --> 01:16:15,320
Ik heb: 'Goedemiddag, Sparks Steakhouse.
Wat kan ik voor u doen?' Klopt dat?

1075
01:16:15,946 --> 01:16:21,410
We checken alles wat in het blad komt.
Covers, cartoons, gedichten, fictie.

1076
01:16:21,493 --> 01:16:23,579
Ja, cartoons worden gefactcheckt.

1077
01:16:24,204 --> 01:16:27,416
We hadden een cartoon met een pinguïn.

1078
01:16:27,499 --> 01:16:32,963
Met een tekst als: 'We worden liever
Arctisch-Amerikaans genoemd.'

1079
01:16:33,046 --> 01:16:38,760
Mensen schreven terecht dat pinguïns niet
in de Arctis leven, maar op Antarctica.

1080
01:16:38,844 --> 01:16:41,847
Dat verpest de grap wel een beetje.

1081
01:16:43,181 --> 01:16:46,768
Ik heb tot m'n grote schaamte
een foutje op een cover gemist.

1082
01:16:46,852 --> 01:16:49,563
Er ligt een hotdogverkoper op het strand.

1083
01:16:49,646 --> 01:16:53,859
Ik controleerde of de schaduw
van z'n parasol wel klopte.

1084
01:16:53,942 --> 01:16:59,197
Die klopte, en daarmee had ik de cover
zo goed als ik maar kon gefactcheckt.

1085
01:16:59,281 --> 01:17:01,992
Goedgekeurd, niets mis mee.
Toen kwam hij uit.

1086
01:17:02,075 --> 01:17:03,619
Hij had twee rechtervoeten.

1087
01:17:03,702 --> 01:17:07,080
Met twee linkervoeten had het
nog een grap kunnen zijn.

1088
01:17:07,164 --> 01:17:08,123
Compleet gemist.

1089
01:17:09,750 --> 01:17:10,751
Verschrikkelijk.

1090
01:17:10,834 --> 01:17:13,420
Mensen willen factcheckers
op dingen pakken.

1091
01:17:14,004 --> 01:17:18,133
We krijgen heel vaak een variant
van deze zin te horen:

1092
01:17:18,216 --> 01:17:23,347
'Wat zijn de fameuze factcheckers
van The New Yorker toch diep gezonken.'

1093
01:17:23,430 --> 01:17:29,269
Ik kom dat bijvoeglijk naamwoord alleen
in klaagbrieven over fouten tegen.

1094
01:17:29,353 --> 01:17:31,647
Wie zegt er nu nog 'fameus'?

1095
01:17:32,939 --> 01:17:36,568
Mouaz vertelde Jon Lee
dat een agent van het regime…

1096
01:17:36,652 --> 01:17:39,363
…de duiven van z'n familie had gedood.

1097
01:17:39,446 --> 01:17:41,615
Dit werk vergt een dikke huid.

1098
01:17:41,698 --> 01:17:45,452
Je moet kunnen omgaan
met mensen die ontevreden zijn.

1099
01:17:45,535 --> 01:17:48,580
Ze hebben daar vaak alle reden toe.

1100
01:17:48,664 --> 01:17:52,959
Ze komen in een landelijk tijdschrift,
soms in een negatieve context.

1101
01:17:53,043 --> 01:17:57,339
Je zei dat als mensen
bij jou over Trump beginnen…

1102
01:17:57,422 --> 01:18:01,510
…jij een document erbij pakt
waarop je al z'n leugens bijhoudt.

1103
01:18:01,593 --> 01:18:02,803
Klopt dat?

1104
01:18:02,886 --> 01:18:05,972
Het is politiek gezien
echt een verwarrende tijd.

1105
01:18:06,056 --> 01:18:12,062
We zijn wat afgedwaald van het idee
dat politici de waarheid moeten vertellen.

1106
01:18:12,145 --> 01:18:15,482
Daardoor doen wij dit
met dubbel zoveel toewijding.

1107
01:18:16,066 --> 01:18:18,568
Ik vind het zelf enorm motiverend.

1108
01:18:18,652 --> 01:18:24,032
Dit voelt als het beste tegengif
voor de stortvloed aan grove leugens.

1109
01:18:24,116 --> 01:18:25,200
Snap je?

1110
01:18:25,283 --> 01:18:30,247
Wat is nu een beter tegengif
dan met veel aandacht…

1111
01:18:30,330 --> 01:18:33,458
…en oplettendheid te zorgen
dat onze feiten kloppen?

1112
01:18:36,002 --> 01:18:37,546
Hallo.
-Hé, hoe gaat het?

1113
01:18:37,629 --> 01:18:39,131
Hoe gaat het?
-Alles goed?

1114
01:18:39,214 --> 01:18:41,133
Goed je te zien.
-Jou ook.

1115
01:18:41,216 --> 01:18:46,346
Mijn band met The New Yorker begon
met m'n onderzoek naar Harvey Weinstein.

1116
01:18:46,430 --> 01:18:49,725
Ik had geconcludeerd
dat hij een serieverkrachter was…

1117
01:18:49,808 --> 01:18:55,939
…maar ik kreeg dit nergens gepubliceerd,
omdat veel media waren afgeschrikt.

1118
01:18:56,022 --> 01:19:00,861
Maar David zag m'n werk en zei
dat ik het bij hen kon afmaken.

1119
01:19:01,445 --> 01:19:03,572
We hebben een logische opzet.

1120
01:19:03,655 --> 01:19:08,952
We doen wat kleine updates over spyware
en daarna richt ik me volledig op Elon.

1121
01:19:09,035 --> 01:19:11,663
Willen mensen rondom Elon praten?

1122
01:19:12,581 --> 01:19:15,667
Het interessante waar we nu
mee te maken hebben…

1123
01:19:15,751 --> 01:19:21,506
…is dat de groep mensen die de vorige keer
wilde praten, dat nu minder zal willen.

1124
01:19:21,590 --> 01:19:26,428
Mijn specialisme is macht.
En momenteel zie je…

1125
01:19:26,511 --> 01:19:31,933
…dat grote politieke krachten macht
aan techmiljardairs overdragen.

1126
01:19:32,017 --> 01:19:35,979
Elon Musk is de rijkste persoon
die ooit heeft geleefd…

1127
01:19:36,062 --> 01:19:39,816
…en nu wordt hij verantwoordelijk
voor, jawel, efficiëntie?

1128
01:19:40,734 --> 01:19:42,944
Er zijn niet veel plekken…

1129
01:19:43,028 --> 01:19:48,116
…waar je deze enorm arbeidsintensieve,
confronterende journalistiek ziet.

1130
01:19:48,617 --> 01:19:50,827
Het zijn geen activisten…

1131
01:19:50,911 --> 01:19:54,372
…maar ze zijn onverschrokken
als ze de feiten hebben.

1132
01:19:55,499 --> 01:19:59,169
Hallo, met Ronan.
Bedankt dat u even terugbelt.

1133
01:19:59,252 --> 01:20:01,922
Ik schrijf een vervolgartikel over Musk…

1134
01:20:02,005 --> 01:20:05,383
In het huidige politieke klimaat…

1135
01:20:05,467 --> 01:20:09,638
…is er een gebrek aan respect
voor de onafhankelijkheid van de pers.

1136
01:20:09,721 --> 01:20:15,769
En men is ook bereid journalisten
aan te vallen om hun werk.

1137
01:20:15,852 --> 01:20:21,191
Dat creëert een beangstigende sfeer
voor journalisten en bronnen.

1138
01:20:21,274 --> 01:20:28,031
Ik zou het heel fijn vinden als u mij
die documenten en inzichten wilt sturen.

1139
01:20:28,114 --> 01:20:29,241
Het blijft anoniem.

1140
01:20:29,324 --> 01:20:32,577
Bron zijn in een onderzoeksverhaal
van deze omvang…

1141
01:20:32,661 --> 01:20:37,165
…is een lastige, serieuze zaak,
omdat het heel gevaarlijk kan zijn.

1142
01:20:37,249 --> 01:20:42,254
Ik heb een bron weleens uitsluitend
met een wegwerptelefoon gesproken…

1143
01:20:42,337 --> 01:20:47,551
…die ik met contant geld had gekocht
in een winkelcentrum ver bij mij vandaan.

1144
01:20:47,634 --> 01:20:50,887
Maar wanneer je een doorbraak hebt
in een verhaal…

1145
01:20:50,971 --> 01:20:56,560
…voel je dat sublieme genot
waar elke journalist van droomt.

1146
01:20:56,643 --> 01:20:59,187
Maar het is ook heel stressvol…

1147
01:20:59,271 --> 01:21:03,316
…want het vergroot wel de noodzaak
om het verhaal juist te vertellen.

1148
01:21:03,817 --> 01:21:06,069
Nogmaals bedankt. U hoort van me.

1149
01:21:08,071 --> 01:21:12,284
Het zijn barre tijden
voor onderzoeksjournalistiek.

1150
01:21:12,367 --> 01:21:18,790
Maar ik blijf hardnekkig geloven
in de kracht van informatie.

1151
01:21:18,874 --> 01:21:23,420
Mensen informeren is namelijk
onze enige hoop, denk ik.

1152
01:21:27,299 --> 01:21:30,385
Ik probeer het blad
van begin tot eind te lezen…

1153
01:21:30,468 --> 01:21:35,307
…want ik wil graag leren over dingen
waar ik nog niets van weet.

1154
01:21:35,390 --> 01:21:38,101
Je gaat dus voor volledigheid.

1155
01:21:38,184 --> 01:21:43,440
Dat klopt, maar het lukt me nooit
om het volledig te lezen.

1156
01:21:43,523 --> 01:21:47,152
The New Yorker is een pittig…
Het is voor slimme mensen.

1157
01:21:47,235 --> 01:21:50,530
Het zijn veel woorden.
Ooit gehoord hoe ik lezen vind?

1158
01:21:50,614 --> 01:21:53,825
Het idee van lezen is leuk.
Ik koop zelfs boeken.

1159
01:21:53,909 --> 01:21:58,330
Maar die hebben de meeste woorden.
En het houdt maar niet op.

1160
01:21:58,413 --> 01:22:01,291
Elke pagina nog meer woorden.

1161
01:22:02,667 --> 01:22:05,420
Stop er wat blanco pagina's tussen.

1162
01:22:05,503 --> 01:22:09,049
Laat me even twee tellen op adem komen.

1163
01:22:18,850 --> 01:22:20,602
DE JAREN 1980

1164
01:22:20,685 --> 01:22:25,523
Met het aanbreken van de jaren 80
was The New Yorker toe aan verandering.

1165
01:22:26,358 --> 01:22:31,655
William Shawn, die het blad dertig jaar
had geleid, was nu ver in de zeventig.

1166
01:22:31,738 --> 01:22:34,658
Mensen grapten
over de droge stijl van het blad…

1167
01:22:34,741 --> 01:22:39,329
…en z'n ellenlange artikelen
over zaken als de geschiedenis van rijst.

1168
01:22:40,372 --> 01:22:42,958
Het publiek vergrijsde, de verkoop slonk.

1169
01:22:43,541 --> 01:22:47,504
En in 1985 was daar opeens Si Newhouse.

1170
01:22:47,587 --> 01:22:52,759
Ene Newhouse bezit nu The New Yorker.
Hij betaalde er 168 miljoen dollar voor.

1171
01:22:52,842 --> 01:22:57,597
De directie heeft het intellectuele blad
verkocht aan S.I. Newhouse Jr.

1172
01:22:57,681 --> 01:23:02,852
Diens media-imperium omvat 29 kranten,
het blad Parade en Random House.

1173
01:23:03,728 --> 01:23:09,651
Twintig maanden later schokte Newhouse
de literaire wereld door Shawn te lozen.

1174
01:23:09,734 --> 01:23:11,277
GOTTLIEB IN BETERE TIJDEN

1175
01:23:11,361 --> 01:23:15,699
En in 1992 ontsloeg hij
Shawns vervanger, Robert Gottlieb.

1176
01:23:15,782 --> 01:23:18,493
Hij kwam met een omstreden nieuwe leider…

1177
01:23:18,576 --> 01:23:24,207
…de brutale, Britse, 38-jarige chef
van Vanity Fair, Tina Brown.

1178
01:23:24,708 --> 01:23:26,876
De hoofdredacteur van dit blad…

1179
01:23:27,377 --> 01:23:28,795
…Vanity Fair…

1180
01:23:29,754 --> 01:23:33,174
…is zojuist benoemd
tot hoofdredacteur van dit blad…

1181
01:23:33,925 --> 01:23:35,176
…The New Yorker.

1182
01:23:36,011 --> 01:23:40,682
Critici vreesden dat zij van het blad
het zoveelste glossy roddelblad zou maken.

1183
01:23:40,765 --> 01:23:45,603
Tegen hen die vrezen dat The New Yorker
z'n standaard verliest, wil ik zeggen:

1184
01:23:45,687 --> 01:23:51,109
Wacht maar. Jullie kennen mij nog niet,
noch de waarde die ik hecht aan kwaliteit.

1185
01:23:51,192 --> 01:23:54,070
The New Yorker zal
alleen maar beter worden.

1186
01:23:56,614 --> 01:24:02,620
Het blad organiseerde flitsende feestjes
en wijdde nummers aan film en mode.

1187
01:24:03,872 --> 01:24:06,166
Ze brachten ook serieus nieuws.

1188
01:24:06,249 --> 01:24:09,753
Ze wijdden een volledig nummer
aan een aangrijpend exposé…

1189
01:24:09,836 --> 01:24:13,298
…over een massamoord in El Salvador
door in de VS getrainde soldaten.

1190
01:24:14,299 --> 01:24:18,136
Brown zei: 'Het is onze taak
om sexy zaken serieus te maken…

1191
01:24:18,219 --> 01:24:20,263
…en serieuze zaken sexy.'

1192
01:24:20,764 --> 01:24:23,892
Ze nam een groep
jonge journalisten in dienst…

1193
01:24:23,975 --> 01:24:28,521
…waaronder Malcolm Gladwell,
Jane Mayer, Hilton Als…

1194
01:24:28,605 --> 01:24:32,275
…en David Remnick, een jonge schrijver
van The Washington Post.

1195
01:24:33,735 --> 01:24:36,696
Ze veranderde ook de look van het blad.

1196
01:24:37,197 --> 01:24:39,616
Ze publiceerden voor het eerst foto's…

1197
01:24:39,699 --> 01:24:45,538
…en namen Richard Avedon in dienst,
een van 's werelds beroemdste fotografen.

1198
01:24:46,748 --> 01:24:52,087
De covers werden spannender en urgent,
en ze juichte controverse toe.

1199
01:24:56,382 --> 01:25:00,929
In februari 1994 beging Brown
een daad van godslastering.

1200
01:25:01,012 --> 01:25:02,847
Ze verving Eustace Tilley…

1201
01:25:02,931 --> 01:25:07,560
…die bijna zeventig jaar lang de cover
van elke jubileumeditie had gesierd…

1202
01:25:07,644 --> 01:25:11,606
…door een moderne variant,
getekend door R. Crumb.

1203
01:25:12,857 --> 01:25:17,570
Conservatievelingen waren geschokt,
maar Brown wilde gewoon een raam openen…

1204
01:25:17,654 --> 01:25:21,241
…om frisse lucht een muf instituut
binnen te laten stromen.

1205
01:25:25,370 --> 01:25:26,329
Dit is Sorel.

1206
01:25:26,412 --> 01:25:28,915
'Voor Tina, die Eustace tot leven bracht.'

1207
01:25:29,582 --> 01:25:30,875
En dit ben ik.

1208
01:25:31,876 --> 01:25:34,546
Ik haal Eustace Tilley uit z'n slaap.

1209
01:25:35,296 --> 01:25:39,884
Ik had niets met die Eustace Tilley.
Ik vond hem bloedirritant.

1210
01:25:39,968 --> 01:25:44,973
Ik vond dat ze hem in 1935
al hadden moeten lozen.

1211
01:25:45,682 --> 01:25:48,268
Dit zijn al m'n gebonden exemplaren.

1212
01:25:48,351 --> 01:25:54,190
En uiteraard ook het eerste,
van 5 oktober 1992.

1213
01:25:57,485 --> 01:25:59,070
De cover van Ed Sorel.

1214
01:25:59,696 --> 01:26:02,031
M'n eerste cover moest van hem zijn.

1215
01:26:02,115 --> 01:26:05,577
Ik zei: 'Doe iets wat laat zien
dat we nieuw zijn.'

1216
01:26:05,660 --> 01:26:09,289
Hij kwam toen met een tekening
van een punker in een rijtuig.

1217
01:26:09,372 --> 01:26:13,251
Het was zo goed gevonden.
Dit was wat iedereen vond.

1218
01:26:13,334 --> 01:26:18,381
Ze zagen mij als een sloopkogel,
en dat was niet onterecht.

1219
01:26:18,965 --> 01:26:24,596
Ik heb volgens mij 71 mensen ontslagen
in een periode van twee à drie jaar…

1220
01:26:24,679 --> 01:26:26,139
…en er 50 aangenomen.

1221
01:26:26,639 --> 01:26:29,475
Tina nam me aan toen ik
zeven maanden zwanger was.

1222
01:26:29,559 --> 01:26:32,687
Dat was in die tijd
ook zeer ongebruikelijk.

1223
01:26:32,770 --> 01:26:34,647
Dat was fantastisch.

1224
01:26:35,148 --> 01:26:37,150
Het leek wel een matriarchaat.

1225
01:26:37,233 --> 01:26:40,236
Een groep vrouwen,
allemaal met jonge kinderen.

1226
01:26:40,320 --> 01:26:46,409
Het was een soort geheim genootschap
waarin iedereen elkaar steunde.

1227
01:26:46,492 --> 01:26:48,953
Ik wist hoe hun kindermeisjes heetten.

1228
01:26:50,747 --> 01:26:52,916
Tina is een soort komeet.

1229
01:26:52,999 --> 01:26:57,045
Ze komt binnen en brengt verandering.

1230
01:26:58,004 --> 01:27:01,591
Het was soms wel omstreden,
maar meestal had ze gelijk.

1231
01:27:01,674 --> 01:27:05,011
Het blad was hoognodig
aan verandering toe.

1232
01:27:05,678 --> 01:27:12,477
Na zesenhalf jaar bij The New Yorker
zag ik het zakelijk gezien minder gaan.

1233
01:27:13,186 --> 01:27:16,689
Er was een uitbreiding
in de breedte nodig.

1234
01:27:16,773 --> 01:27:21,778
Ik weet nog dat ik Si Newhouse schreef
met het idee voor een productietak…

1235
01:27:21,861 --> 01:27:25,073
…om documentaires,
boeken en films te maken.

1236
01:27:25,156 --> 01:27:27,033
Misschien zelfs een radioshow.

1237
01:27:27,575 --> 01:27:29,869
Hij zei: 'Tina, blijf lekker breien.'

1238
01:27:31,246 --> 01:27:36,501
Ik dacht: oké. Dat ergerde me echt enorm.

1239
01:27:37,001 --> 01:27:40,088
Misschien werd het tijd
om verder te kijken.

1240
01:27:42,715 --> 01:27:47,011
Ze kreeg een aanbod
dat achteraf gezien dodelijk was.

1241
01:27:47,512 --> 01:27:49,055
TINA BROWN BEGINT EIGEN BLAD

1242
01:27:49,138 --> 01:27:53,893
Ik wilde een blad neerzetten
waar ideeën konden samenkomen.

1243
01:27:53,977 --> 01:27:57,522
Meer heb ik niet bedacht.
De rest is Tina Brown.

1244
01:27:58,690 --> 01:28:02,235
Ze kreeg een aanbod om
in zee te gaan met Harvey Weinstein…

1245
01:28:02,318 --> 01:28:04,445
…om het blad Talk op te richten.

1246
01:28:04,529 --> 01:28:09,200
Dat werd meer dan een blad.
Ze zouden ook films maken en zo.

1247
01:28:10,952 --> 01:28:13,454
Bedankt dat jullie hier zijn
om Talk te lanceren.

1248
01:28:14,122 --> 01:28:16,249
De domste beslissing van m'n leven.

1249
01:28:17,041 --> 01:28:19,168
Ze ging plotseling weg.

1250
01:28:19,252 --> 01:28:23,673
In juli 1998 was ze vertrokken.
En zaten wij zonder hoofdredacteur.

1251
01:28:24,674 --> 01:28:28,469
Si Newhouse heeft vervolgens
heel kort rondgekeken.

1252
01:28:28,553 --> 01:28:30,346
Ze boden me de baan aan…

1253
01:28:30,430 --> 01:28:35,143
…en een uur later stond ik
voor de staf en al m'n collega's.

1254
01:28:35,643 --> 01:28:38,479
En na een kort applaus
gingen we aan het werk.

1255
01:28:39,647 --> 01:28:41,941
Oké, daar gaan we.

1256
01:28:42,025 --> 01:28:44,527
Dexter rondt vandaag af.

1257
01:28:44,610 --> 01:28:46,696
En Twilley ook.
-En Twilley.

1258
01:28:47,196 --> 01:28:49,240
En vandaag is…

1259
01:28:49,324 --> 01:28:52,827
Geen idee wat het vandaag is.
Donderdag, blijkbaar.

1260
01:28:52,910 --> 01:28:56,497
We beginnen nu stukken af te ronden
voor het jubileumnummer…

1261
01:28:56,581 --> 01:28:58,041
…van over anderhalve week.

1262
01:28:58,124 --> 01:28:58,958
Heel goed.

1263
01:28:59,042 --> 01:29:02,045
Het is veel werk.
Hopelijk trekken jullie het nog.

1264
01:29:02,128 --> 01:29:04,339
Goed, dank jullie wel.

1265
01:29:04,422 --> 01:29:08,259
Het meeste wordt afgerond
van maandag tot en met woensdag.

1266
01:29:08,343 --> 01:29:10,803
Donderdag moet alles klaar zijn.

1267
01:29:11,304 --> 01:29:13,139
En loopt alles op schema?

1268
01:29:14,098 --> 01:29:15,808
Min of meer, ja.

1269
01:29:17,602 --> 01:29:21,105
Oké, ik ga gewoon iedereen af.

1270
01:29:21,189 --> 01:29:24,359
Ik begin, daarna kom jij,
en dan gaan we zo verder.

1271
01:29:24,442 --> 01:29:28,613
Elk stuk in The New Yorker
ondergaat een zogeheten slotoverleg.

1272
01:29:28,696 --> 01:29:33,034
De redacteur en schrijver gaan dan
met de eindredacteur en factchecker…

1273
01:29:33,117 --> 01:29:36,996
…het hele stuk regel voor regel af.

1274
01:29:37,080 --> 01:29:38,623
Ik wil alleen even…

1275
01:29:38,706 --> 01:29:41,584
Er staat 'de eerste collusie van tv'.

1276
01:29:41,667 --> 01:29:44,087
Moet dat niet 'collisie
met de tegencultuur' zijn?

1277
01:29:44,170 --> 01:29:49,342
Met 'collisie' klinkt het haast toevallig,
terwijl het juist heel marktgedreven was.

1278
01:29:49,425 --> 01:29:51,177
Het lijkt op mollenmeppen.

1279
01:29:51,260 --> 01:29:54,347
Er duikt steeds weer
een nieuw dingetje op.

1280
01:29:55,056 --> 01:29:56,849
Wil jij beginnen?
-Is goed.

1281
01:29:56,933 --> 01:29:59,268
Ik had weinig op de eerste pagina.

1282
01:29:59,352 --> 01:30:01,062
Het kan wel stressvol zijn.

1283
01:30:01,145 --> 01:30:05,108
Je denkt: is dit duidelijk genoeg?
Kloppen alle details wel?

1284
01:30:05,191 --> 01:30:09,612
'Mason zegt dat de mens zich "op een dag"
genetisch zal kunnen modificeren.'

1285
01:30:09,695 --> 01:30:12,198
Om aan te geven
dat hij niet vindt dat dat…

1286
01:30:12,281 --> 01:30:13,408
Nu al moet.
-Juist.

1287
01:30:13,491 --> 01:30:16,494
Ik vind dat we de minister
ergens moeten benoemen.

1288
01:30:16,577 --> 01:30:18,704
Ja.
-Maar…

1289
01:30:19,414 --> 01:30:23,709
Het kan uren doorgaan.
Soms moet je eten bestellen.

1290
01:30:23,793 --> 01:30:25,503
Het is pas af als het af is.

1291
01:30:25,586 --> 01:30:29,298
Bij de factcheckers hing vroeger
een bordje met de tekst:

1292
01:30:29,382 --> 01:30:31,175
'Liever perfect dan af.'

1293
01:30:31,259 --> 01:30:33,010
'De spot van Al Franken.'

1294
01:30:33,511 --> 01:30:36,806
Ik wil een gekker woord,
bijvoorbeeld 'ridiculisering'.

1295
01:30:36,889 --> 01:30:41,144
Na het slotoverleg voel ik altijd
een enorme voldoening…

1296
01:30:41,227 --> 01:30:45,648
…over het feit dat er een systeem is
dat al sinds jaar en dag werkt.

1297
01:30:45,731 --> 01:30:47,817
We zijn klaar.
-Goed gedaan.

1298
01:30:47,900 --> 01:30:50,111
Gefeliciteerd.
-Echt geweldig.

1299
01:30:50,194 --> 01:30:51,696
Oké, bedankt.

1300
01:31:01,414 --> 01:31:02,248
DE CRITICI

1301
01:31:04,584 --> 01:31:07,628
UITSTAPJES

1302
01:31:07,712 --> 01:31:11,382
Fictie krijgt deze opmaak,
met hier een kleine kop.

1303
01:31:11,466 --> 01:31:16,262
Geen tekst op de foto, zoals normaal,
maar een meer klassieke opmaak.

1304
01:31:16,345 --> 01:31:20,433
En voor de prentjes willen we
de geschiedenis van Eustace Tilley doen.

1305
01:31:20,516 --> 01:31:23,978
Hoeveel duizend keer komt hij erin?
Dan weet ik dat.

1306
01:31:24,562 --> 01:31:26,731
TWEE DAGEN VOOR DE JUBILEUMEDITIE

1307
01:31:27,815 --> 01:31:30,776
Zullen we daarheen?
-Ze willen naar jouw kantoor.

1308
01:31:30,860 --> 01:31:32,570
Daar is het 242 graden.

1309
01:31:33,237 --> 01:31:38,075
Voordat een nummer naar de drukker gaat,
nemen we alleen nog de dummy door.

1310
01:31:40,495 --> 01:31:42,079
Dit is geweldig.

1311
01:31:42,163 --> 01:31:44,540
We lopen de afbeeldingen en opmaak na.

1312
01:31:44,624 --> 01:31:50,755
Hier zien we hoe het blad eruit gaat zien
als mensen het in de bus krijgen.

1313
01:31:50,838 --> 01:31:54,175
Je wilt dat deze cartoon zo duidelijk is.

1314
01:31:54,258 --> 01:31:58,054
Maar je kunt op zo'n moment
ook even diep ademhalen…

1315
01:31:58,137 --> 01:32:00,181
…en waarderen wat je hebt.

1316
01:32:00,765 --> 01:32:02,016
Er is veel voor nodig.

1317
01:32:02,099 --> 01:32:06,270
Er zijn veel mensen, meningsverschillen
en discussies voor nodig.

1318
01:32:07,522 --> 01:32:09,607
Maar het is het waard.

1319
01:32:10,107 --> 01:32:12,109
Top. Dat ging makkelijk.

1320
01:32:22,370 --> 01:32:28,459
In februari 2025 vierde The New Yorker
z'n 100e verjaardag.

1321
01:32:29,168 --> 01:32:32,046
Hiervoor verscheen
een speciaal dubbelnummer…

1322
01:32:32,129 --> 01:32:34,966
…dat voorbestemd was
veelvuldig gelezen te worden…

1323
01:32:35,550 --> 01:32:39,303
…of op die alsmaar groeiende stapel
in de hoek te belanden.

1324
01:32:39,804 --> 01:32:43,099
Het is de 100e verjaardag
van The New Yorker.

1325
01:32:43,182 --> 01:32:48,020
The New Yorker is 100 jaar oud.
-Het viert z'n 100e verjaardag.

1326
01:32:48,104 --> 01:32:53,067
Mensen willen meer lezen
dan alleen belachelijke tweets.

1327
01:32:53,150 --> 01:32:55,194
Ze willen weten wat er speelt…

1328
01:32:55,278 --> 01:33:00,157
…en ze willen eerlijkheid, factchecking
en een zekere mate van fatsoen.

1329
01:33:00,241 --> 01:33:03,911
En ze willen mediakanalen
die niet zwichten onder druk.

1330
01:33:05,913 --> 01:33:08,207
Ze kwamen bijeen voor een feest.

1331
01:33:08,291 --> 01:33:13,713
Deze creatieve, nieuwsgierige,
vastberaden, eigenzinnige…

1332
01:33:13,796 --> 01:33:16,173
…enigszins obsessieve mensen.

1333
01:33:16,757 --> 01:33:20,845
Ze roddelden, lachten
en proostten op elkaar…

1334
01:33:20,928 --> 01:33:25,141
…zich ervan bewust dat ze op de schouders
van grootse voorgangers staan.

1335
01:33:26,809 --> 01:33:28,811
In de beginjaren van het blad…

1336
01:33:28,894 --> 01:33:33,691
…werd oprichter Harold Ross benaderd
door een schrijver die ontslag wilde.

1337
01:33:34,609 --> 01:33:35,901
Ross' antwoord:

1338
01:33:35,985 --> 01:33:40,781
'Dit is een beweging en daar kun je
geen ontslag van nemen.'

1339
01:33:41,574 --> 01:33:43,534
Ik snap precies wat hij bedoelt.

1340
01:33:43,618 --> 01:33:48,873
Het is niet zomaar een ding dat wekelijks
verschijnt, of online zelfs dagelijks.

1341
01:33:48,956 --> 01:33:51,000
Het heeft een ziel.

1342
01:33:51,083 --> 01:33:55,713
Het heeft een zekere mate
van betekenis, fatsoen en kwaliteit.

1343
01:33:56,380 --> 01:34:00,593
Het moet aan zelfreflectie doen
en leren van ervaringen.

1344
01:34:01,093 --> 01:34:05,056
Het moet in staat zijn
van mening te veranderen.

1345
01:34:05,556 --> 01:34:10,227
Maar het is zeker een beweging.
En die zet zich in voor grootse zaken.

1346
01:34:10,728 --> 01:34:15,858
Dat klinkt misschien hooghartig,
maar dat kan me niet schelen.

1347
01:34:21,614 --> 01:34:22,698
Hoi, allemaal.

1348
01:34:23,783 --> 01:34:26,160
Diego, wil jij eerst?
-Prima.

1349
01:34:26,243 --> 01:34:29,080
Laten we iets doen
over het belastingkrediet.

1350
01:34:29,789 --> 01:34:32,541
Misschien niet sexy genoeg voor een blad?

1351
01:35:57,209 --> 01:36:00,004
Vertaling: Mark Hoogeboom



