1
00:00:02,000 --> 00:00:07,000
Downloaded from
YTS.LT

2
00:00:08,000 --> 00:00:13,000
Official YIFY movies site:
YTS.LT

3
00:00:13,263 --> 00:00:16,558
Witam w Daily Show!
Mamy dla was świetny program.

4
00:00:16,641 --> 00:00:21,813
Porozmawiam dziś z Davidem Remnickiem,
redaktorem naczelnym New Yorkera.

5
00:00:25,942 --> 00:00:27,736
Cóż za oczytana widownia.

6
00:00:28,778 --> 00:00:30,613
Pismo świętuje stulecie istnienia.

7
00:00:30,697 --> 00:00:35,577
Porozmawiamy o różnicy
między umlautami a dierezami.

8
00:00:36,995 --> 00:00:41,833
- Nie uśmiecha mi się spacerek do biurka.
- Będzie super. Pomachasz widowni?

9
00:00:43,793 --> 00:00:45,795
Powitajmy Davida Remnicka!

10
00:00:48,423 --> 00:00:51,301
Sto lat New Yorkera.

11
00:00:51,384 --> 00:00:54,387
Z tej okazji przygotowaliście
coś specjalnego.

12
00:00:54,471 --> 00:00:56,723
Wydanie specjalne ze zdjęciami w bikini.

13
00:01:00,894 --> 00:01:03,855
Panie Dewey,
jestem Truman Capote z New Yorkera.

14
00:01:04,439 --> 00:01:07,150
- New Yorker?
- Tak, New Yorker.

15
00:01:07,233 --> 00:01:09,611
Wszyscy kochają rysunki w New Yorkerze.

16
00:01:15,283 --> 00:01:18,703
Podczas gdy setki gazet i magazynów
walczą o przetrwanie,

17
00:01:18,787 --> 00:01:21,247
New Yorker ma się znakomicie.

18
00:01:21,331 --> 00:01:24,709
Mają tylko 100 lat?
Zobaczcie, ile osiągnęli.

19
00:01:24,793 --> 00:01:29,130
New Yorker otrzymał wczoraj nagrodę
Pulitzera za dziennikarstwo śledcze.

20
00:01:29,214 --> 00:01:33,802
Artykuł Anthony'ego Bourdaina
wstrząsnął światem restauracji.

21
00:01:33,885 --> 00:01:37,889
Teksty Pauline Kael odmieniły
nie tylko krytykę filmową, ale i kino.

22
00:01:42,227 --> 00:01:43,228
New Yorker.

23
00:01:43,311 --> 00:01:46,898
„Byłbym bardziej apatyczny,
gdybym nie był tak letargiczny”.

24
00:01:52,946 --> 00:01:55,198
Już łapię. Całkiem zabawne.

25
00:01:55,281 --> 00:01:57,283
Ludzie z Midwestu, tacy jak ja,

26
00:01:57,367 --> 00:02:01,454
mogą sięgnąć po New Yorkera
i poczuć się nowojorczykami.

27
00:02:01,538 --> 00:02:03,123
Piszę dla New Yorkera.

28
00:02:03,206 --> 00:02:05,750
- To taki magazyn…
- Kojarzę New Yorkera.

29
00:02:10,255 --> 00:02:12,632
Departament Obrony w defensywie.

30
00:02:12,715 --> 00:02:15,635
Oficjele dementują
doniesienia New Yorkera.

31
00:02:15,718 --> 00:02:19,931
Kontrowersje wokół
nowej okładki New Yorkera.

32
00:02:20,014 --> 00:02:23,560
New Yorker po raz pierwszy
popiera kandydata na prezydenta.

33
00:02:23,643 --> 00:02:25,687
Komentarz w najnowszym numerze…

34
00:02:29,232 --> 00:02:33,486
Jedyną rozrywkę zapewni ci
ten oto stosik New Yorkerów.

35
00:02:33,570 --> 00:02:34,612
Litości.

36
00:02:34,696 --> 00:02:37,031
Obaj wiemy, że tego nie przeczytam.

37
00:02:40,869 --> 00:02:47,041
100 LAT NEW YORKERA

38
00:02:47,125 --> 00:02:51,713
CENTRUM HANDLU ONE WORLD TRADE CENTER

39
00:02:55,049 --> 00:02:57,635
Emily, jak się masz? Żyjesz!

40
00:02:57,719 --> 00:02:59,429
Cześć, Louisa. Jak się macie?

41
00:02:59,512 --> 00:03:03,558
Mamy dużo do omówienia,
więc bierzmy się do roboty.

42
00:03:03,641 --> 00:03:08,104
Ostatnio sporo mówi się o tym,
że ulubionym aktywem bogatych

43
00:03:08,771 --> 00:03:10,148
są skamieliny dinozaurów.

44
00:03:10,231 --> 00:03:13,651
Od 2022 roku występują problemy
z dostępnością Adderallu.

45
00:03:13,735 --> 00:03:17,197
Powinniśmy napisać o Kojim Muracie,

46
00:03:17,280 --> 00:03:20,617
twórcy pierwszego w historii
drewnianego satelity.

47
00:03:20,700 --> 00:03:23,578
Każdy z naszych najlepszych tekstów
z ostatnich stu lat

48
00:03:23,661 --> 00:03:25,538
zaczynał się od świetnego pomysłu.

49
00:03:27,790 --> 00:03:31,419
Nasi autorzy dają się
prowadzić tym pomysłom.

50
00:03:32,462 --> 00:03:34,964
Redaktorzy, we współpracy z autorami,

51
00:03:35,048 --> 00:03:39,052
cyzelują każde zdanie i każde słowo.

52
00:03:39,135 --> 00:03:43,181
„…ale z początku – przecinek –
redakcja się nie wtrącała”.

53
00:03:43,264 --> 00:03:44,974
Potrzebujemy przecinka?

54
00:03:45,058 --> 00:03:47,685
Potem artykuł trafia
do działu fact-checkerów

55
00:03:47,769 --> 00:03:51,522
i przechodzi proces,
który porównano kiedyś do kolonoskopii.

56
00:03:51,606 --> 00:03:56,027
Imiona kotów to Tiger, Lover Boy
i Gummy Bear,

57
00:03:56,110 --> 00:03:57,403
zgadza się?

58
00:03:57,487 --> 00:04:00,198
New Yorker to prawdziwy cud.

59
00:04:00,281 --> 00:04:03,159
New Yorker to pismo,

60
00:04:03,243 --> 00:04:06,663
które w jednym tygodniu
publikuje profil muzyka

61
00:04:06,746 --> 00:04:08,331
na 15 000 słów,

62
00:04:08,414 --> 00:04:11,834
a w drugim reportaż
z południowego Libanu na 9000 słów,

63
00:04:11,918 --> 00:04:15,004
przeplatany rysunkami satyrycznymi.

64
00:04:15,755 --> 00:04:19,300
Okładek pisma nigdy nie zdobią zdjęcia.

65
00:04:19,384 --> 00:04:22,929
Ani kobiet w bikini, ani gwiazd filmowych.

66
00:04:23,513 --> 00:04:25,974
A jednak magazyn się sprzedaje.

67
00:04:28,268 --> 00:04:31,938
Fakt, że pismo nadal istnieje
i wciąż się rozwija,

68
00:04:32,021 --> 00:04:36,484
i będzie rozwijać się przez kolejne wieki,

69
00:04:36,985 --> 00:04:38,569
jest czymś niezwykłym.

70
00:04:46,160 --> 00:04:48,037
LATA 20.

71
00:04:48,121 --> 00:04:50,123
Epoka jazzu w Nowym Jorku,

72
00:04:50,957 --> 00:04:54,544
tętniącym życiem mieście
finansistów i flapperek,

73
00:04:55,420 --> 00:04:57,005
big-bandów,

74
00:04:57,672 --> 00:04:59,048
Babe'a Rutha

75
00:04:59,132 --> 00:05:02,302
i ponad 30 000 nielegalnych knajp.

76
00:05:03,803 --> 00:05:05,888
Na scenę wkracza Harold Ross,

77
00:05:05,972 --> 00:05:08,891
nieoczywisty twórca New Yorkera.

78
00:05:08,975 --> 00:05:11,936
Ross, nałogowy palacz o soczystym języku,

79
00:05:12,020 --> 00:05:16,190
obracał się wśród
nieustatkowanych pisarzy i humorystów,

80
00:05:16,274 --> 00:05:21,362
którzy spotykali się codziennie w hotelu
Algonquin na zakrapiane pogawędki.

81
00:05:22,113 --> 00:05:26,701
„Wszystko, co lubię robić,
jest niemoralne, nielegalne lub tuczące”,

82
00:05:26,784 --> 00:05:28,578
stwierdził jeden z nich.

83
00:05:29,662 --> 00:05:32,790
To właśnie tam Ross i jego żona Jane Grant

84
00:05:32,874 --> 00:05:36,294
wpadli na pomysł stworzenia
nowego magazynu humorystycznego:

85
00:05:36,919 --> 00:05:40,923
Miał być to tygodnik
dla wyrafinowanych nowojorczyków,

86
00:05:41,007 --> 00:05:44,177
a nie dla starszych pań z Dubuque.

87
00:05:45,720 --> 00:05:49,140
O ironio, sam Ross, pochodzący
z miasteczka w Kolorado,

88
00:05:49,223 --> 00:05:51,100
nigdy nie skończył szkoły.

89
00:05:51,934 --> 00:05:55,229
Znalazł jednak ludzi,
by pisali dla niego cięte artykuły

90
00:05:55,313 --> 00:05:58,191
i tworzyli rysunki
na tematy społeczno-kulturalne.

91
00:05:59,108 --> 00:06:02,904
Zlecił zaprojektowanie
charakterystycznej czcionki

92
00:06:02,987 --> 00:06:07,784
oraz postaci, która obśmiewałaby
wysublimowany charakter magazynu.

93
00:06:07,867 --> 00:06:12,330
Ów pretensjonalny dandys
otrzymał imię Eustace Tilley.

94
00:06:12,413 --> 00:06:15,333
I tak narodził się New Yorker.

95
00:06:21,089 --> 00:06:24,217
Kolejne 100 lat układają się
w opowieść o przetrwaniu,

96
00:06:24,300 --> 00:06:26,052
nieustępliwym oporze,

97
00:06:26,135 --> 00:06:27,428
odważnych zmianach

98
00:06:27,512 --> 00:06:30,098
oraz artykułach, opowiadaniach
i rysunkach,

99
00:06:30,181 --> 00:06:33,226
które ukształtowały całe stulecie.

100
00:06:44,529 --> 00:06:49,033
Za kilka miesięcy
ukaże się nasz rocznicowy numer.

101
00:06:49,117 --> 00:06:53,788
Okładka tego wydania musi być wyjątkowa.

102
00:06:54,372 --> 00:06:59,585
Póki nie mamy okładki, nie wiemy,
jaką osobowość będzie miał numer.

103
00:06:59,669 --> 00:07:02,839
Nie jest to coś,

104
00:07:02,922 --> 00:07:05,466
co można zostawić na ostatnią chwilę.

105
00:07:06,759 --> 00:07:09,470
Okładka musi wyrażać
aktualnego ducha czasów,

106
00:07:09,554 --> 00:07:12,974
ale też stanowić
ponadczasowe dzieło sztuki,

107
00:07:13,057 --> 00:07:17,186
które nadawałoby się
do oprawienia i powieszenia na ścianie.

108
00:07:18,438 --> 00:07:23,776
Ta nieustanna, cotygodniowa gonitwa
spędza mi sen z powiek

109
00:07:23,860 --> 00:07:25,736
także dziś, po 30 latach.

110
00:07:29,240 --> 00:07:30,950
Zanim trafiłam na pokład,

111
00:07:31,033 --> 00:07:35,997
redagowałam magazyn
z undergroundowymi komiksami.

112
00:07:36,080 --> 00:07:41,502
Uwielbiam pracować z artystami,
którzy mają wyrazisty punkt widzenia,

113
00:07:41,586 --> 00:07:43,004
indywidualny styl

114
00:07:43,087 --> 00:07:45,214
i własne historie do opowiedzenia.

115
00:07:45,298 --> 00:07:48,426
Właśnie tego ducha
chcę wnosić do New Yorkera.

116
00:07:50,428 --> 00:07:54,724
David Remnick powiedział,
że na okładce numeru rocznicowego

117
00:07:54,807 --> 00:07:58,936
musi pojawić się Eustace Tilley
z pierwszego numeru.

118
00:07:59,437 --> 00:08:03,983
Ledwo powstrzymałam się,
by nie krzyknąć „O nie!”.

119
00:08:05,109 --> 00:08:06,861
Rozumiem, co nim kieruje,

120
00:08:06,944 --> 00:08:11,824
ale zamierzam zrobić coś
innowacyjnego i nowatorskiego.

121
00:08:11,908 --> 00:08:16,287
Muszę coś wymyślić.

122
00:08:23,920 --> 00:08:26,130
- Przekonajmy się.
- Będzie dobrze.

123
00:08:29,467 --> 00:08:33,888
Rubryka „Talk of the Town"
otwiera każdy numer. To taka przystawka.

124
00:08:33,971 --> 00:08:35,765
Składa się z krótkich tekstów:

125
00:08:35,848 --> 00:08:39,143
drobnych impresji i mini-reportaży.

126
00:08:39,227 --> 00:08:41,145
Każdy opowiada jakąś historię:

127
00:08:42,146 --> 00:08:44,148
o grze w bilard z zespołem rockowym

128
00:08:44,232 --> 00:08:46,692
albo o fotografce Johna Belushiego.

129
00:08:47,276 --> 00:08:50,279
Zwykle są to zamknięte formy,

130
00:08:50,363 --> 00:08:52,782
ale ten, który piszę teraz,
ma otwartą formułę.

131
00:08:55,117 --> 00:08:59,288
Pewnie wiecie, że obecnie
polityka bardzo dzieli ludzi.

132
00:08:59,372 --> 00:09:03,501
Pomyślałem więc, że wyjdę na miasto
i zbadam nastroje.

133
00:09:04,627 --> 00:09:06,212
To jak wyprawa na ryby.

134
00:09:07,213 --> 00:09:09,882
Nie wiesz, co cię spotka.
Ruszasz w teren

135
00:09:09,966 --> 00:09:12,009
i nasłuchujesz, o czym się mówi.

136
00:09:12,093 --> 00:09:14,262
- Jestem Mark. Miło mi.
- Wzajemnie.

137
00:09:14,345 --> 00:09:16,681
- Piszę dla New Yorkera.
- Jasne.

138
00:09:16,764 --> 00:09:19,892
Pracuję dla New Yorkera. Kojarzysz?

139
00:09:19,976 --> 00:09:22,562
Gdy wchodzę w tryb szukania ludzi

140
00:09:22,645 --> 00:09:24,730
i ciekawych zjawisk w Nowym Jorku,

141
00:09:24,814 --> 00:09:27,525
czuję się jak w transie.

142
00:09:27,608 --> 00:09:29,694
Każda osoba wydaje się ciekawa.

143
00:09:30,236 --> 00:09:32,488
To po prostu magia.

144
00:09:34,699 --> 00:09:36,367
- To twój wnuk.
- Mój wnusio.

145
00:09:36,450 --> 00:09:39,203
- Ma słodką buzię.
- Jest uroczy, to prawda.

146
00:09:39,287 --> 00:09:42,164
Możemy zamienić parę słów?

147
00:09:42,248 --> 00:09:43,833
- Nie.
- Nie chcesz gadać?

148
00:09:43,916 --> 00:09:47,003
- Nie. Sorry.
- Na pewno? No weź!

149
00:09:48,921 --> 00:09:50,673
Zżera mnie trema. Chodźmy.

150
00:09:50,756 --> 00:09:53,050
Piszę dla New Yorkera.

151
00:09:53,134 --> 00:09:55,344
Porozmawiamy? Mogę zadać parę pytań?

152
00:09:55,428 --> 00:09:58,431
- Mówię trochę po angielsku.
- Jaki jest twój język?

153
00:09:58,514 --> 00:10:00,891
- Mandaryński.
- Nie znam mandaryńskiego.

154
00:10:03,519 --> 00:10:05,354
- Cześć, jestem Nick.
- Cześć.

155
00:10:05,438 --> 00:10:08,357
Piszę tekst o stresie,
którego doświadczamy

156
00:10:08,441 --> 00:10:10,443
w związku z sytuacją polityczną.

157
00:10:11,485 --> 00:10:14,822
Jaki masz nastrój? Dobrze sypiasz w nocy?

158
00:10:14,905 --> 00:10:15,906
Nieszczególnie.

159
00:10:16,407 --> 00:10:19,327
Czy w twoim domu są podziały?

160
00:10:19,410 --> 00:10:22,204
Ciekawe, że o tym wspominasz, bo akurat

161
00:10:22,288 --> 00:10:25,499
omawialiśmy listę gości
na Święto Dziękczynienia.

162
00:10:25,583 --> 00:10:27,627
Właśnie trafiłaś do mojego felietonu.

163
00:10:30,379 --> 00:10:32,340
„Jak się czujesz, Nowy Jorku?

164
00:10:32,423 --> 00:10:34,300
Porozrywamy się na strzępy

165
00:10:34,383 --> 00:10:38,554
czy po raz kolejny jakoś to przetrwamy?”

166
00:10:38,638 --> 00:10:41,057
Wyciskam z tego tyle, ile się da, ale…

167
00:10:42,016 --> 00:10:43,768
myślę, że coś się urodzi.

168
00:10:47,772 --> 00:10:51,901
Z okazji setnej rocznicy
postanowiliśmy przygotować serię filmów.

169
00:10:51,984 --> 00:10:55,738
Zaprosiliśmy różnych pisarzy,
artystów i intelektualistów,

170
00:10:55,821 --> 00:10:59,075
by opowiedzieli
o swojej relacji z New Yorkerem.

171
00:10:59,158 --> 00:11:03,204
To krzesło pochodzi
z naszego pierwszego biura.

172
00:11:04,413 --> 00:11:05,373
Świetnie.

173
00:11:06,415 --> 00:11:08,000
Solidna robota.

174
00:11:08,542 --> 00:11:11,337
To jedno z najwygodniejszych krzeseł,
na jakich siedziałem.

175
00:11:11,420 --> 00:11:13,464
Zapomnieliśmy, jak je robić.

176
00:11:13,547 --> 00:11:16,634
Nie wiemy, jak rzeźbić
kształty pośladków w drewnie.

177
00:11:17,259 --> 00:11:20,680
Dlatego jest taki wygodny.
To wymarła sztuka.

178
00:11:20,763 --> 00:11:22,431
Nikt już tego nie potrafi.

179
00:11:23,182 --> 00:11:26,519
Czy masz ulubiony rysunek satyryczny,

180
00:11:26,602 --> 00:11:30,106
do którego szczególnie chętnie wracasz?

181
00:11:30,189 --> 00:11:31,982
Wszystkie rysunki Emily Flake.

182
00:11:32,066 --> 00:11:35,194
Mój ulubiony przedstawia akrobatkę,

183
00:11:35,277 --> 00:11:39,365
która wyciąga ręce w kierunku lwa.

184
00:11:39,448 --> 00:11:43,494
Czuję, że tak wyglądało moje życie,
gdy miałam dwadzieścia kilka lat.

185
00:11:44,328 --> 00:11:47,790
Każdy facet był jak ten lew.

186
00:11:47,873 --> 00:11:50,626
„GÓRĄ, DO JASNEJ CHOLERY!”

187
00:11:50,710 --> 00:11:54,839
Bardzo cenię rysownika Zacha Kanina.

188
00:11:54,922 --> 00:11:58,217
Pamiętam jego rysunek z Syzyfem w biurze.

189
00:12:00,261 --> 00:12:04,223
Zabawnie jest wyobrazić sobie
Syzyfa w realiach biurowych.

190
00:12:04,306 --> 00:12:08,352
Pewnie nigdy nie kończy zadań.

191
00:12:08,436 --> 00:12:11,772
Rysunki z New Yorkera
zawsze sprawiają, że czujesz się

192
00:12:11,856 --> 00:12:14,066
nieco głupszy od nich.

193
00:12:14,150 --> 00:12:16,902
Patrzą na ciebie z góry.

194
00:12:16,986 --> 00:12:20,156
SĄSIEDZI PIĘTRO WYŻEJ

195
00:12:20,239 --> 00:12:21,991
Uwielbiam Roz Chast.

196
00:12:22,074 --> 00:12:24,243
Kocham Roz Chast. Z całego serca.

197
00:12:24,326 --> 00:12:27,496
Jej twórczość bardzo mnie porusza.

198
00:12:30,458 --> 00:12:32,334
Słyszeliście ją?

199
00:12:33,377 --> 00:12:34,754
Ale z niego ptaszek!

200
00:12:34,837 --> 00:12:36,422
„Ale z niego ptaszek!”

201
00:12:38,174 --> 00:12:39,967
To mój malutki ptaszek.

202
00:12:40,050 --> 00:12:41,969
Lubi New Yorkera.

203
00:12:42,720 --> 00:12:43,763
Naprawdę.

204
00:12:44,346 --> 00:12:45,514
Dobrze się żuje.

205
00:12:47,850 --> 00:12:50,269
Te plakaty…

206
00:12:50,352 --> 00:12:52,646
pochodzą z Ghany.

207
00:12:53,272 --> 00:12:56,400
To był chyba prezent ślubny.

208
00:12:56,484 --> 00:12:58,819
To chusta z rysunkami Charlesa Addamsa.

209
00:13:00,780 --> 00:13:03,824
Jest w niej coś wyjątkowego.

210
00:13:03,908 --> 00:13:08,037
Addams był pierwszym rysownikiem,
którego twórczość pokochałam.

211
00:13:08,788 --> 00:13:13,542
Pociągają mnie rzeczy mroczne,
ale i pełne humoru.

212
00:13:14,293 --> 00:13:19,215
Dzisiaj to byłoby nie do pomyślenia.
Mówiliby: „To nie do przyjęcia.

213
00:13:19,298 --> 00:13:22,259
To nie jest śmieszne.
Przecież to by bolało.

214
00:13:22,343 --> 00:13:24,804
Znam kogoś, kto poparzył się
wrzącym olejem.

215
00:13:24,887 --> 00:13:26,514
Nie ma w tym nic do śmiechu”.

216
00:13:33,187 --> 00:13:39,902
Odkąd skończyłam cztery lata,
nie wyobrażałam sobie innej kariery.

217
00:13:40,444 --> 00:13:45,533
Myślę, że nikt nie wybiera tej profesji,
jeśli umie robić cokolwiek innego.

218
00:13:45,616 --> 00:13:48,828
OSTATNIA PREZENTACJA

219
00:13:48,911 --> 00:13:52,206
KONTUZJA? BYŁO MNIE SŁUCHAĆ.
ZADZWOŃ: 1-800-PŁAKU-PŁAKU

220
00:13:52,289 --> 00:13:53,791
LAMPY-PTAKI

221
00:13:53,874 --> 00:13:56,335
Muszę dorysować jeszcze jednego ludzika.

222
00:13:57,127 --> 00:14:01,340
Przez cały tydzień spisuję pomysły.

223
00:14:02,049 --> 00:14:06,095
Opisuję, co zamierzam narysować.

224
00:14:06,178 --> 00:14:07,721
Przykładowo:

225
00:14:09,348 --> 00:14:12,393
„Małpa z talerzami, rolnik-hobbysta,

226
00:14:12,476 --> 00:14:14,603
pułap zadłużenia, que sera sera,

227
00:14:14,687 --> 00:14:16,689
dolina niesamowitości, trójkąt partnerski.

228
00:14:16,772 --> 00:14:22,111
To tylko pomysły, jeszcze nierozwinięte.

229
00:14:23,320 --> 00:14:25,197
Właśnie o to chodzi.

230
00:14:27,575 --> 00:14:31,996
Rysuję głównie dlatego,
żeby czuć się mniej samotna.

231
00:14:32,079 --> 00:14:33,205
CZEMU TU JESTEM?

232
00:14:33,289 --> 00:14:36,876
Nie tylko mnie tak bardzo
przytłacza rzeczywistość,

233
00:14:36,959 --> 00:14:39,879
że z trudem wstaję z łóżka.

234
00:14:49,305 --> 00:14:51,640
Wstaję wcześnie rano,

235
00:14:51,724 --> 00:14:53,684
wypijam kawę,

236
00:14:53,767 --> 00:14:56,437
włączam podcast…

237
00:14:56,520 --> 00:14:58,522
Witajcie w podkaście dziennika Haaretz.

238
00:14:58,606 --> 00:15:01,358
…i ćwiczę, żeby nie umrzeć.

239
00:15:04,612 --> 00:15:06,071
Mam 65 lat.

240
00:15:06,155 --> 00:15:10,367
Gdy rano idę chodnikiem,
czuję się jak Fred Astaire.

241
00:15:10,451 --> 00:15:12,870
Od razu ogarnia mnie szczęście.

242
00:15:13,996 --> 00:15:16,999
Dorastałem w Hillsdale w New Jersey,
po drugiej stronie rzeki.

243
00:15:17,082 --> 00:15:20,961
Przez całą młodość tęsknie spoglądałem
w kierunku Nowego Jorku.

244
00:15:22,171 --> 00:15:26,383
Był tak kusząco blisko,
a jednocześnie tak daleko.

245
00:15:28,761 --> 00:15:31,513
Nazywany jest Michaelem Jordanem
dziennikarstwa.

246
00:15:31,597 --> 00:15:34,350
Karierę zaczynał w Washington Post.

247
00:15:34,433 --> 00:15:36,936
Był korespondentem zagranicznym w Rosji.

248
00:15:37,019 --> 00:15:39,563
Nim został piątym
redaktorem naczelnym pisma,

249
00:15:39,647 --> 00:15:42,191
ten zdobywca nagrody Pulitzera
zasłynął jako

250
00:15:42,274 --> 00:15:45,778
autor pogłębionych portretów
znanych ludzi, od papieża,

251
00:15:45,861 --> 00:15:48,989
przez Mike'a Tysona,
po Bruce'a Springsteena.

252
00:15:49,073 --> 00:15:50,908
Dobra. Zróbmy tak.

253
00:15:50,991 --> 00:15:53,994
Na typowy dzień składają się
zebrania planistyczne,

254
00:15:54,078 --> 00:15:57,247
burze mózgów, rozmowy o polityce…

255
00:15:57,331 --> 00:15:59,541
Mamy aktualne sondaże z Michigan?

256
00:16:00,167 --> 00:16:02,628
…dyskusje na temat finansów i kadr,

257
00:16:02,711 --> 00:16:06,799
spotkania z redaktorami
w celu omówienia tekstów

258
00:16:06,882 --> 00:16:09,051
i całe mnóstwo telefonów.

259
00:16:09,134 --> 00:16:12,221
Czyli nie wymiotowałeś
na Bourbon Street o czwartej rano?

260
00:16:12,304 --> 00:16:14,139
A także rozmowy z autorami.

261
00:16:14,223 --> 00:16:16,517
Boże. Co zrobiłby Hunter Thompson?

262
00:16:16,600 --> 00:16:20,521
- O 13.30? Wcześniej mam 13 innych spraw.
- Zgadza się.

263
00:16:20,604 --> 00:16:23,107
Phil Montgomery. Nagrywam coś dla radia.

264
00:16:23,607 --> 00:16:24,566
Szlag by to.

265
00:16:24,650 --> 00:16:26,944
Snyder mówi, że nauczył się…

266
00:16:28,153 --> 00:16:29,905
Trochę za wysoko.

267
00:16:29,989 --> 00:16:32,950
Dziś w The New Yorker Radio Hour…
Mam fatalny głos.

268
00:16:33,033 --> 00:16:35,869
W lutym obchodzimy stulecie istnienia.

269
00:16:35,953 --> 00:16:39,164
Mamy sporo do ogarnięcia.

270
00:16:41,750 --> 00:16:43,627
ZEBRANIE W SPRAWIE RYSUNKÓW

271
00:16:43,711 --> 00:16:45,379
To mój ulubiony.

272
00:16:45,462 --> 00:16:47,381
Zaśmiałam się w głos.

273
00:16:47,464 --> 00:16:49,883
Jest naprawdę zabawny.

274
00:16:49,967 --> 00:16:51,969
- Musimy to puścić.
- Tak.

275
00:16:52,886 --> 00:16:59,476
We wtorek rano na moją skrzynkę trafia
od 1000 do 1500 rysunków.

276
00:17:00,060 --> 00:17:04,106
Z tej puli wybieramy
od dziesięciu do dwudziestu rysunków.

277
00:17:04,189 --> 00:17:06,191
Z 1500 schodzimy do dziesięciu.

278
00:17:10,320 --> 00:17:13,115
David ciągle powtarza,
że nie pracuję w kopalni,

279
00:17:13,198 --> 00:17:15,159
więc nie powinnam narzekać.

280
00:17:15,242 --> 00:17:19,288
Mimo wszystko czuję,
że mózg mi się lasuje.

281
00:17:20,164 --> 00:17:25,919
Nachodzą mnie fale rozbawienia,
obłędu i przygnębienia.

282
00:17:26,003 --> 00:17:29,465
Wyciągamy ręce. Powtarzamy jeszcze raz.

283
00:17:30,132 --> 00:17:32,676
Czasem, przy 800. rysunku, robię przerwę

284
00:17:32,760 --> 00:17:36,638
na trzy minuty i 30 sekund
na japońską gimnastykę.

285
00:17:39,099 --> 00:17:42,144
„Czuję się lepiej,
odkąd nie oglądam wiadomości”.

286
00:17:42,811 --> 00:17:44,188
Niech się ogarnie.

287
00:17:44,772 --> 00:17:48,025
David wybiera od dziesięciu
do dwudziestu rysunków

288
00:17:48,108 --> 00:17:51,028
z 50 czy 60, które mu podsuwam.

289
00:17:51,653 --> 00:17:57,576
Wymyślam różne strategie,
by jakoś go zmanipulować.

290
00:17:58,077 --> 00:18:00,204
Nie wiem, czy są skuteczne.

291
00:18:00,287 --> 00:18:04,541
Raczej nie poddawałabym ich
specjalistycznej ocenie.

292
00:18:04,625 --> 00:18:08,796
Czasem pod rysunkiem,
który raczej mu się nie spodoba,

293
00:18:08,879 --> 00:18:11,131
umieszczę taki,
który może przypaść mu do gustu.

294
00:18:11,215 --> 00:18:12,216
Co takiego?

295
00:18:12,800 --> 00:18:17,387
Obniżam poprzeczkę,
żeby łatwiej mu było wpaść w zachwyt.

296
00:18:17,471 --> 00:18:19,973
A ja mu przytakuję:
„Masz absolutną rację”.

297
00:18:20,557 --> 00:18:24,061
„Wreszcie jesteśmy razem”.
mówi kobieta do psa.

298
00:18:24,144 --> 00:18:26,730
„Nie wiedziałam,
że umiesz posługiwać się…”

299
00:18:27,314 --> 00:18:29,775
- Jezu.
- Czekaj. Nie rozumiem.

300
00:18:29,858 --> 00:18:32,486
- Co? Pies zabił ojca.
- Rozumiem.

301
00:18:32,569 --> 00:18:35,614
Rysunki towarzyszą długim artykułom,

302
00:18:35,697 --> 00:18:39,993
które często są przygnębiające lub nużące.

303
00:18:40,077 --> 00:18:41,120
Bez urazy.

304
00:18:41,662 --> 00:18:46,875
Ich zadaniem jest przełamać
ton artykułu i zaskoczyć czytelnika,

305
00:18:46,959 --> 00:18:50,129
dając mu krótką chwilę wytchnienia
i szczyptę radości.

306
00:18:50,212 --> 00:18:51,421
Widzi duchy.

307
00:18:52,214 --> 00:18:53,090
Dobre.

308
00:18:53,173 --> 00:18:57,678
Dobra. Karton mleka plus płatki
oznaczają psychopatę.

309
00:18:58,470 --> 00:19:00,973
Płatki plus mleko są w porządku.

310
00:19:01,056 --> 00:19:02,474
Chodzi o kolejność.

311
00:19:02,558 --> 00:19:04,309
Wiecie co? Święta prawda.

312
00:19:04,393 --> 00:19:08,981
- Nie można dodawać płatków do mleka.
- Kto normalny zaczyna od mleka?

313
00:19:09,064 --> 00:19:12,067
- Rozwiodłabym się.
- Wiesz kto? Psychopaci.

314
00:19:13,777 --> 00:19:16,029
Niebywałe, że to nasza praca.

315
00:19:25,038 --> 00:19:28,417
LATA 40.

316
00:19:30,377 --> 00:19:32,421
W ciągu pierwszych dwóch dekad

317
00:19:32,504 --> 00:19:36,341
New Yorker wyrósł na popularny
magazyn satyryczno-literacki,

318
00:19:36,425 --> 00:19:39,803
spełniając tym samym
marzenie jego twórcy, Harolda Rossa.

319
00:19:41,597 --> 00:19:44,516
W obskurnej redakcji przy 43. ulicy

320
00:19:44,600 --> 00:19:48,145
powstawały błyskotliwe, ironiczne eseje

321
00:19:48,228 --> 00:19:50,814
oraz odważne, dowcipne rysunki.

322
00:19:53,483 --> 00:19:56,403
Ale druga wojna światowa
zmieniła wszystko.

323
00:20:09,041 --> 00:20:10,834
Po zbombardowaniu Hiroszimy

324
00:20:10,918 --> 00:20:13,962
rząd Stanów Zjednoczonych
zakazał publikacji zdjęć

325
00:20:14,046 --> 00:20:15,881
ukazujących cierpienie cywilów.

326
00:20:17,174 --> 00:20:21,887
Większość Amerykanów
nie była świadoma skali cierpienia.

327
00:20:23,263 --> 00:20:26,808
Jednak John Hersey czuł,
że gdzieś tam kryje się historia,

328
00:20:26,892 --> 00:20:28,477
którą trzeba opowiedzieć.

329
00:20:29,186 --> 00:20:31,438
Rozmawiałem z Williamem Shawnem,

330
00:20:31,521 --> 00:20:34,900
w owym czasie zastępcą naczelnego
New Yorkera.

331
00:20:34,983 --> 00:20:38,654
Ustaliliśmy, że warto byłoby
napisać artykuł o Hiroszimie.

332
00:20:39,363 --> 00:20:42,908
W tamtym czasie większość tekstów
skupiała się na sile bomby,

333
00:20:42,991 --> 00:20:48,956
liczbie zniszczonych budynków,
skali rażenia i tak dalej.

334
00:20:49,039 --> 00:20:52,542
Pojechałem do Japonii

335
00:20:52,626 --> 00:20:57,714
w poszukiwaniu pięciu, może sześciu osób,
których ścieżki się połączyły

336
00:20:57,798 --> 00:21:00,592
i których historia
była szczególnie dojmująca.

337
00:21:01,885 --> 00:21:05,180
Jego dzieło
odmieniło oblicze dziennikarstwa.

338
00:21:05,847 --> 00:21:07,432
Choć był to reportaż,

339
00:21:07,516 --> 00:21:11,311
miał w sobie intymność
i dramatyzm właściwy fikcji literackiej.

340
00:21:11,979 --> 00:21:16,525
Myślę, że fikcja pozwala spojrzeć głębiej

341
00:21:16,608 --> 00:21:20,404
na wielkie lub tragiczne wydarzenia,

342
00:21:20,487 --> 00:21:24,741
gdyż umożliwia identyfikację z bohaterem.

343
00:21:25,450 --> 00:21:30,455
Hersey opowiedział o sześciu osobach,
które znalazły się w centrum wydarzeń,

344
00:21:30,539 --> 00:21:34,876
w tym o księdzu, lekarzu
i pracownicy fabryki.

345
00:21:36,128 --> 00:21:39,131
Dokładnie piętnaście minut po ósmej rano

346
00:21:39,214 --> 00:21:41,008
panna Toshiko Sasaki,

347
00:21:41,091 --> 00:21:44,428
pracownica działu kadr
w zakładach East Asia Tin Works,

348
00:21:44,511 --> 00:21:46,763
usiadła przy swoim biurku w fabryce

349
00:21:46,847 --> 00:21:50,100
i odwróciła się, by powiedzieć coś
koleżance obok.

350
00:21:50,809 --> 00:21:54,187
Nie było słychać żadnych samolotów.
Poranek był spokojny,

351
00:21:54,271 --> 00:21:56,148
a powietrze – chłodne i przyjemne.

352
00:21:56,773 --> 00:22:00,193
Nagle potężny błysk światła
rozciął niebo”.

353
00:22:03,196 --> 00:22:07,159
Artykuł był długi – na 30 000 słów.

354
00:22:07,242 --> 00:22:08,702
Ale był tak niezwykły,

355
00:22:08,785 --> 00:22:13,749
że Ross i Shawn przeznaczyli na niego
całe łamy pisma.

356
00:22:14,499 --> 00:22:19,046
Zrezygnowali z rysunków, opowiadań
i dowcipnych esejów.

357
00:22:20,630 --> 00:22:23,008
Cały nakład rozszedł się w kilka godzin.

358
00:22:23,091 --> 00:22:28,138
Einstein zamówił tysiąc kopii,
aby rozesłać je czołowym naukowcom.

359
00:22:29,139 --> 00:22:31,892
Artykuł czytano na żywo,
bez przerw na reklamy,

360
00:22:31,975 --> 00:22:35,062
w rozgłośniach w Ameryce i na świecie.

361
00:22:35,812 --> 00:22:39,358
„Dokładnie kwadrans po 8.00 rano,
6 sierpnia…”

362
00:22:39,441 --> 00:22:42,110
„Dokładnie kwadrans po 8.00 rano,

363
00:22:42,194 --> 00:22:43,779
6 sierpnia, w chwili…”

364
00:22:43,862 --> 00:22:46,323
„Bomba atomowa zabiła 100 000 ludzi”.

365
00:22:46,406 --> 00:22:49,242
„Wciąż pytają, czemu żyją,
choć inni zginęli”.

366
00:22:49,326 --> 00:22:51,078
„…choć inni zginęli”.

367
00:22:52,204 --> 00:22:56,083
Harold Ross, który rzadko
komplementował autorów pisma,

368
00:22:56,166 --> 00:22:57,167
napisał do Herseya:

369
00:22:58,126 --> 00:23:01,588
„Ci, którzy mówili, że »Hiroszima«
to artykuł roku,

370
00:23:01,671 --> 00:23:03,507
nie doceniają jego znaczenia.

371
00:23:03,590 --> 00:23:08,053
To bez wątpienia
najlepszy reportaż za mojego życia

372
00:23:08,136 --> 00:23:09,388
a może i w ogóle”.

373
00:23:09,471 --> 00:23:10,806
Z POWAŻANIEM
H.W. ROSS

374
00:23:11,390 --> 00:23:13,809
Reportaż Herseya radykalnie odmienił

375
00:23:13,892 --> 00:23:16,770
postrzeganie broni atomowej na świecie.

376
00:23:16,853 --> 00:23:20,941
New Yorker przeobraził się zaś
z lekkiego magazynu rozrywkowego

377
00:23:21,024 --> 00:23:25,320
w poważne pismo o międzynarodowej renomie.

378
00:23:26,571 --> 00:23:27,572
ZNÓW MIERZMY WYSOKO!

379
00:23:27,656 --> 00:23:30,409
MADISON SQUARE GARDEN
7 PAŹDZIERNIKA 2024 ROKU

380
00:23:36,206 --> 00:23:42,796
Uwielbiam obserwować,
jak historia pisze się na naszych oczach.

381
00:23:48,135 --> 00:23:52,514
Zawsze interesowało mnie,
czemu ludzie wierzą w to, w co wierzą.

382
00:23:52,597 --> 00:23:58,353
Odczuwam nie tyle radość,
ile fascynację, spotykając ludzi,

383
00:23:58,437 --> 00:24:00,647
z którymi często mam mało wspólnego.

384
00:24:00,730 --> 00:24:01,898
Wiem, że wygra.

385
00:24:01,982 --> 00:24:04,359
Wygrał już dwa razy. Wygra i teraz.

386
00:24:04,443 --> 00:24:06,903
To, czy oddadzą władzę, to inna sprawa.

387
00:24:06,987 --> 00:24:10,824
Ruszyłem w trasę,
żeby zobaczyć Tuckera Carsona na żywo.

388
00:24:10,907 --> 00:24:14,411
Pojechałem do Budapesztu
na konferencję CPAC.

389
00:24:14,494 --> 00:24:19,332
W południowej Kalifornii spotkałem się
z alt-prawicowymi memiarzami.

390
00:24:20,041 --> 00:24:22,669
Myślę, że moją rolą jest napisanie

391
00:24:23,336 --> 00:24:26,506
najbardziej uczciwej wersji ich opowieści.

392
00:24:26,590 --> 00:24:29,134
- Dobra.
- Robicie to od 2016 roku?

393
00:24:29,217 --> 00:24:30,218
Nie.

394
00:24:30,302 --> 00:24:34,681
Wielu ludziom New Yorker
kojarzy się z pismem pełnym zadęcia

395
00:24:34,764 --> 00:24:38,143
i zarezerwowanym dla snobów.

396
00:24:38,643 --> 00:24:41,855
Przykładowo:
według wytycznych redakcyjnych

397
00:24:41,938 --> 00:24:46,234
słowo élite zapisujemy z kreską nad „e”.

398
00:24:46,318 --> 00:24:50,614
Często bywam w różnych miejscach,

399
00:24:50,697 --> 00:24:53,658
gdzie słyszę testy typu:

400
00:24:53,742 --> 00:24:57,579
„Jesteście zadufaną elitą,
która gówno rozumie nasz kraj”.

401
00:24:57,662 --> 00:25:03,543
A ja, przytaczając te słowa,
zapiszę kreskę nad „e”.

402
00:25:04,252 --> 00:25:09,758
Wtedy myślę sobie,
że chyba właśnie przyznaliśmy im rację.

403
00:25:12,469 --> 00:25:14,304
NIECH AMERYKA ZNÓW BĘDZIE WIELKA!

404
00:25:17,974 --> 00:25:23,021
Ci, którzy szczerze gardzą Trumpem,

405
00:25:23,104 --> 00:25:28,193
nie pojmują tej atmosfery zabawy
i poczucia wspólnotowości.

406
00:25:28,902 --> 00:25:32,447
Wielu ludzi chodzi na te wiece
jak na koncerty Phisha.

407
00:25:35,492 --> 00:25:40,121
Jesteście gotowi napisać historię
i doprowadzić libków do łez?

408
00:25:40,914 --> 00:25:42,749
Nie chcę zapominać,

409
00:25:42,832 --> 00:25:48,171
że polityka w dużym stopniu
polega na graniu na podstawowych emocjach.

410
00:25:48,255 --> 00:25:52,050
USA!

411
00:25:52,133 --> 00:25:54,261
Jednym z moich celów

412
00:25:54,344 --> 00:26:00,559
jest pokazać czytelnikom,
jakie to uczucie być na wiecu Trumpa.

413
00:26:01,393 --> 00:26:05,730
Najlepiej, gdyby udało się opisać
nie tylko atmosferę na wiecu,

414
00:26:05,814 --> 00:26:07,607
ale i uchwycić jego znaczenie.

415
00:26:07,691 --> 00:26:09,442
DZIŚ WIECZOREM
WIEC PROAMERYKAŃSKI

416
00:26:09,526 --> 00:26:13,405
Relacjonując wiec w Madison Square Garden,
musiałem pamiętać,

417
00:26:13,488 --> 00:26:18,535
że ciążyło nad nim widmo nazistowskiego
wiecu, jaki odbył się tam w 1939 roku.

418
00:26:19,494 --> 00:26:21,705
To duże wyzwanie dla reportera.

419
00:26:21,788 --> 00:26:25,750
W wiecu uczestniczą
dziesiątki tysięcy osób,

420
00:26:25,834 --> 00:26:27,711
które świetnie się bawią.

421
00:26:27,794 --> 00:26:30,463
Czy jeśli zestawię go
z nazistowskim wiecem,

422
00:26:30,547 --> 00:26:32,299
zrobię z tych ludzi nazistów?

423
00:26:32,382 --> 00:26:36,136
Nie widzę tu żadnych
śmierdzących nazistów.

424
00:26:36,219 --> 00:26:38,597
A jeśli pominę ten kontekst,

425
00:26:38,680 --> 00:26:43,059
czy to znaczy,
że zdejmuję z nich odpowiedzialność?

426
00:26:44,352 --> 00:26:46,563
„20 lutego 1939 roku

427
00:26:46,646 --> 00:26:50,734
pronazistowska organizacja
German-American Bund z Nowego Jorku

428
00:26:50,817 --> 00:26:53,320
zorganizowała wiec
w Madison Square Garden.

429
00:26:54,154 --> 00:26:58,325
Miała to być masowa demonstracja
na rzecz »prawdziwej Ameryki«.

430
00:26:58,408 --> 00:27:01,911
Tło za sceną zdobiły amerykańskie flagi

431
00:27:01,995 --> 00:27:04,623
i ogromne portrety Jerzego Waszyngtona.

432
00:27:05,582 --> 00:27:10,128
Wiec Trumpa z 2024 roku
nie był rekonstrukcją tamtego wydarzenia.

433
00:27:10,211 --> 00:27:11,963
Historia się nie powtarza.

434
00:27:12,047 --> 00:27:15,133
Ale gdy nacjonalistyczny demagog
mówi o wrogu z wewnątrz

435
00:27:15,216 --> 00:27:18,428
i »cudzoziemcach
zatruwających krew narodu«,

436
00:27:18,511 --> 00:27:21,431
trudno nie dostrzegać podobieństw”.

437
00:27:22,891 --> 00:27:26,895
W naszym domu to była wielka sprawa.
Mieliśmy mało pieniędzy,

438
00:27:26,978 --> 00:27:29,105
ale prenumerowaliśmy New Yorkera.

439
00:27:29,189 --> 00:27:33,693
Pierwszy raz usłyszałem
o New Yorkerze w serialu Seinfeld.

440
00:27:33,777 --> 00:27:38,031
W jednym odcinku Eleine
nie rozumiała podpisu pod rysunkiem.

441
00:27:38,114 --> 00:27:40,784
Nie rozumiem tego rysunku z New Yorkera.

442
00:27:40,867 --> 00:27:41,910
Ani ja.

443
00:27:41,993 --> 00:27:44,371
A działasz na obrzeżach branży komediowej!

444
00:27:45,789 --> 00:27:51,961
Dorastając w New Jersey
byłem zauroczony Nowym Jorkiem.

445
00:27:52,045 --> 00:27:56,758
Pierwszy raz usłyszałem o New Yorkerze
jako o tym ważnym piśmie,

446
00:27:56,841 --> 00:27:59,386
oglądając serial animowany The Critic.

447
00:27:59,469 --> 00:28:03,765
Jesteście dziennikarskimi hienami
i bandą plugawych szumowin.

448
00:28:03,848 --> 00:28:05,767
Nienawidzę was wszystkich.

449
00:28:05,850 --> 00:28:09,521
Z wyjątkiem dobrych ludzi z New Yorkera.

450
00:28:09,604 --> 00:28:11,314
Brawo, pani S.

451
00:28:11,398 --> 00:28:12,816
„Brawo, pani S”.

452
00:28:12,899 --> 00:28:14,526
Wtedy pomyślałem,

453
00:28:14,609 --> 00:28:17,445
że ten cały New Yorker to coś ważnego.

454
00:28:17,529 --> 00:28:22,325
Nie pamiętam, gdzie usłyszałem o piśmie.
To po prostu jedna z tych instytucji.

455
00:28:22,409 --> 00:28:25,120
To jakby zapytać,
kiedy usłyszałeś o Statui Wolności.

456
00:28:32,127 --> 00:28:35,922
Niektóre z tych płyt
budzą we mnie nostalgię,

457
00:28:36,005 --> 00:28:38,842
ale nie te najbardziej oczywiste,
tylko takie!

458
00:28:38,925 --> 00:28:42,637
- W liceum jarałem się noisem z Japonii.
- Teraz trudno go zdobyć.

459
00:28:42,721 --> 00:28:47,100
Kiedyś wydali limitowaną edycję na flexi,
którą spalili na plaży.

460
00:28:47,183 --> 00:28:49,436
Zaczynałem jako krytyk muzyczny,

461
00:28:49,519 --> 00:28:52,188
ale gdy w 2008 roku
trafiłem do New Yorkera,

462
00:28:52,272 --> 00:28:54,399
nie miałem konkretnego przydziału.

463
00:28:54,482 --> 00:28:57,569
Usłyszałem jedynie,
że mam pisać ciekawe historie.

464
00:28:57,652 --> 00:28:59,738
Pamiętam mój pierwszy poniedziałek,

465
00:28:59,821 --> 00:29:03,950
gdy wszedłem do biura na Times Square,

466
00:29:04,033 --> 00:29:08,580
siadłem przy biurku i pomyślałem:
„Cholera, co teraz?”.

467
00:29:09,998 --> 00:29:13,293
Moim jedynym zadaniem
jest pisać ciekawe artykuły.

468
00:29:13,960 --> 00:29:16,796
To jedna z głównych zalet
pisania dla New Yorkera.

469
00:29:16,880 --> 00:29:23,011
Jego czytelnicy chętnie pójdą za tobą tam,
gdzie ich zabierzesz.

470
00:29:25,889 --> 00:29:28,016
Możesz pisać, o czym tylko chcesz.

471
00:29:28,099 --> 00:29:30,727
Zawieram z czytelnikami umowę:

472
00:29:30,810 --> 00:29:33,396
będę pisał ciekawie,
więc zostańcie ze mną.

473
00:29:35,106 --> 00:29:39,277
Dzisiejszy wieczór spędzę tak,
jak zazwyczaj – na koncercie.

474
00:29:43,615 --> 00:29:46,201
Dla New Yorkera piszę przede wszystkim

475
00:29:46,284 --> 00:29:49,537
o nauce, medycynie i opiece zdrowotnej.

476
00:29:50,455 --> 00:29:54,793
Dziś pracuję nad tekstem
o badaniach nad medycyną kosmiczną w Utah.

477
00:29:54,876 --> 00:29:57,796
Coraz więcej ludzi wyrusza w kosmos.

478
00:29:57,879 --> 00:30:00,465
Ale co właściwie dzieje się z ich ciałami?

479
00:30:01,299 --> 00:30:03,551
Lepiej mocno się zapnij.

480
00:30:03,635 --> 00:30:09,557
Myślałem, jak napisać o problematyce
zdrowia astronautów w przystępny sposób.

481
00:30:11,643 --> 00:30:16,314
Lubię szukać sposobu
na opisanie złożonych tematów

482
00:30:16,397 --> 00:30:19,317
w sposób atrakcyjny dla czytelnika.

483
00:30:19,400 --> 00:30:22,779
Żeby zdobywał wiedzę niemal mimochodem.

484
00:30:22,862 --> 00:30:24,823
W piasku jest dużo wilgoci.

485
00:30:24,906 --> 00:30:27,617
Stąd biorą się te fałdy.

486
00:30:33,790 --> 00:30:34,791
Hej!

487
00:30:34,874 --> 00:30:36,709
Częścią tożsamości New Yorkera

488
00:30:36,793 --> 00:30:40,672
są relacje dziennikarzy z innego świata.

489
00:30:41,172 --> 00:30:43,758
Ja sam dorastałem jako punkowiec.

490
00:30:43,842 --> 00:30:47,804
Była to moja pierwsza prawdziwa pasja.
Miałem wtedy 14 lat.

491
00:30:47,887 --> 00:30:50,390
Myśl, że możesz przejść
przez tajemne drzwi

492
00:30:50,473 --> 00:30:56,312
i wejść do innego, obcego świata,
wydaje mi się bardzo pociągająca.

493
00:30:56,396 --> 00:30:59,524
Gotowi na imprezę życia?

494
00:31:00,191 --> 00:31:03,987
Podoba mi się to, że New Yorker
ma opinię pisma inteligenckiego,

495
00:31:04,070 --> 00:31:06,155
pisma z wyższej półki.

496
00:31:06,239 --> 00:31:08,658
Dzięki temu mam większą frajdę,

497
00:31:08,741 --> 00:31:12,287
pisząc o Jayu-Z, boksie
czy muzyce country.

498
00:31:12,370 --> 00:31:15,540
Na koniec artykuł ukaże się
z tą charakterystyczną czcionką.

499
00:31:15,623 --> 00:31:19,794
Chodzi więc też o to,
aby zachować elegancki sznyt,

500
00:31:19,878 --> 00:31:23,464
jednocześnie starając się,
żeby pismo nie trąciło myszką.

501
00:31:30,263 --> 00:31:34,475
„Punk nauczył mnie kochać muzykę,
ucząc mnie, że mogę jej nienawidzić.

502
00:31:35,143 --> 00:31:40,148
Nauczył mnie, że muzyka może dzielić
ludzi, budzić zachwyt lub wstręt,

503
00:31:40,231 --> 00:31:42,942
i zachęcił do szukania
owej linii podziału”.

504
00:31:45,028 --> 00:31:47,655
Zawsze chciałem pisać dla New Yorkera.

505
00:31:47,739 --> 00:31:49,198
To burger z czarnej fasoli.

506
00:31:49,282 --> 00:31:51,951
Perspektywa dzielenia się ideami,

507
00:31:52,035 --> 00:31:54,996
które mogą zmienić postrzeganie
danego problemu,

508
00:31:55,955 --> 00:31:57,624
jest bardzo kusząca.

509
00:31:58,124 --> 00:32:02,712
Mamy tu kolendrę, koperek i pietruszkę.

510
00:32:02,795 --> 00:32:05,173
Z zawodu jestem lekarzem.

511
00:32:05,256 --> 00:32:10,845
Podczas pandemii pracowałem w Nowym Jorku.

512
00:32:10,929 --> 00:32:13,389
Napisałem wtedy serię reportaży z frontu.

513
00:32:13,473 --> 00:32:14,807
EWOLUCJA KORONAWIRUSA

514
00:32:14,891 --> 00:32:16,517
WARIANT DELTA ŚMIERTELNIE GROŹNY

515
00:32:16,768 --> 00:32:22,523
Gdy pandemia zaczęła ustępować,
rozszerzyłem zakres poruszanych tematów.

516
00:32:23,358 --> 00:32:26,819
„Naszej podróży przez wyboisty teren
towarzyszył mroźny wiatr.

517
00:32:26,903 --> 00:32:28,571
Zmrużyłem oczy,

518
00:32:28,655 --> 00:32:31,115
wyobrażając sobie ogrom dziewiczej ziemi,

519
00:32:31,199 --> 00:32:33,660
jaką ujrzą pierwsi osadnicy na Marsie”.

520
00:32:36,245 --> 00:32:40,375
Myślę, że każdy, kto pracuje
dla New Yorkera, ma jakąś obsesję.

521
00:32:40,458 --> 00:32:44,003
Dałem się porwać tej obsesji.

522
00:32:46,506 --> 00:32:48,716
DWANAŚCIE TYGODNI DO NUMERU ROCZNICOWEGO

523
00:32:48,800 --> 00:32:53,471
Od 40 lat oglądam
średnio jeden film dziennie.

524
00:32:55,765 --> 00:32:58,351
W gruncie rzeczy to proste zajęcie.

525
00:32:58,434 --> 00:33:02,313
W krytyce filmowej jest coś banalnego:

526
00:33:02,397 --> 00:33:04,816
oglądasz film, a potem o nim piszesz.

527
00:33:04,899 --> 00:33:06,484
KRYTYK FILMOWY

528
00:33:06,567 --> 00:33:08,653
Ale nigdy nie wiem, co napiszę.

529
00:33:09,570 --> 00:33:11,447
Ej! Uważajcie!

530
00:33:11,531 --> 00:33:14,492
Gdy film się zaczyna,
tracę świadomość miejsca.

531
00:33:14,575 --> 00:33:18,746
Daję się pochłonąć filmowi.
Publiczność przestaje istnieć.

532
00:33:18,830 --> 00:33:21,582
Podczas seansu ja sam przestaję istnieć.

533
00:33:22,333 --> 00:33:24,335
Co to w ogóle za miejsce?

534
00:33:26,087 --> 00:33:27,797
Nie chcą mnie wpuścić.

535
00:33:27,880 --> 00:33:31,384
Gdy oglądam film,
gorączkowo robię notatki.

536
00:33:32,093 --> 00:33:34,887
Problem pojawia się,
gdy chcę rozczytać to,

537
00:33:34,971 --> 00:33:36,931
co napisałem po ciemku.

538
00:33:40,727 --> 00:33:44,480
Wymiana wrażeń po projekcji
to ostatnie, na co mam ochotę.

539
00:33:44,564 --> 00:33:47,275
Wybiegam z kina, nakrywając się płaszczem,

540
00:33:47,358 --> 00:33:49,777
żeby uniknąć kontaktu z innymi krytykami.

541
00:33:49,861 --> 00:33:53,239
Chcę zatrzymać przeżycia w sobie,
nawet o nich nie myśląc.

542
00:33:53,322 --> 00:33:55,742
Chcę dać wybrzmieć filmowi.

543
00:34:00,663 --> 00:34:04,751
Mówią, że ludzie, którzy piją
trzy filiżanki kawy dziennie,

544
00:34:04,834 --> 00:34:07,086
wydłużają sobie życie o dekadę.

545
00:34:07,170 --> 00:34:11,382
Przy moim spożyciu kawy
muszę być blisko nieśmiertelności.

546
00:34:12,717 --> 00:34:14,927
Bez kawy jestem do niczego.

547
00:34:17,472 --> 00:34:21,392
Żałuję, że muszę pisać krytyczne recenzje.

548
00:34:22,643 --> 00:34:25,938
Zawsze mam świadomość,
że za filmami stoją ludzie.

549
00:34:27,023 --> 00:34:30,276
Lubię mówić, że potrzeba
dwóch lat na nakręcenie filmu,

550
00:34:30,359 --> 00:34:31,986
dwóch godzin na jego obejrzenie,

551
00:34:32,070 --> 00:34:35,156
i dwóch minut na jego zniszczenie.
Na Twitterze – dwóch sekund.

552
00:34:35,239 --> 00:34:37,909
Dlatego czuję głęboką potrzebę
pisania z szacunkiem.

553
00:34:39,619 --> 00:34:43,790
„Sednem recenzji są emocje –
drgnienia duszy.

554
00:34:43,873 --> 00:34:46,793
Krytycy powinni
traktować poważnie nie siebie,

555
00:34:47,460 --> 00:34:49,504
lecz sztukę”.

556
00:34:53,424 --> 00:34:54,509
Ma potencjał,

557
00:34:54,592 --> 00:34:57,762
ale czytałam dziesięć podobnych opowiadań.

558
00:34:57,845 --> 00:35:00,389
- Nie jestem pewien…
- Mam na myśli rozwój akcji.

559
00:35:00,473 --> 00:35:03,309
Jestem raczej na tak.

560
00:35:04,936 --> 00:35:06,229
Na przestrzeni roku

561
00:35:06,312 --> 00:35:10,942
trafia do nas od siedmiu
do dziesięciu tysięcy opowiadań,

562
00:35:11,025 --> 00:35:12,360
z których wybieramy 50.

563
00:35:13,152 --> 00:35:15,822
Dostajemy je od agentów, wydawców,

564
00:35:15,905 --> 00:35:19,659
a także od samych pisarzy.
Trafiają do nas zewsząd.

565
00:35:19,742 --> 00:35:23,454
Widocznie znalezienie
mojego adresu e-mail nie jest trudne.

566
00:35:24,455 --> 00:35:28,668
Niewiele pism, nawet tych
o profilu podobnym do naszego,

567
00:35:28,751 --> 00:35:30,378
publikuje prozę.

568
00:35:30,461 --> 00:35:35,424
Jestem w pełni świadomy,
że część naszych czytelników

569
00:35:35,508 --> 00:35:38,344
oraz prenumeratorów
nie czyta naszych opowiadań.

570
00:35:38,970 --> 00:35:41,931
W porządku. Ale jest też grono
naszych czytelników,

571
00:35:42,014 --> 00:35:44,433
dla których to najważniejsza część pisma.

572
00:35:45,059 --> 00:35:47,520
Około półtora roku temu

573
00:35:47,603 --> 00:35:50,982
usłyszałam od Davida Remnicka:
„Może na setną rocznicę

574
00:35:51,065 --> 00:35:55,153
przygotujemy antologię opowiadań?
Co byś wybrała?”

575
00:35:56,404 --> 00:36:02,618
Na łamach New Yorkera ukazało się
dotychczas ponad 13 000 opowiadań.

576
00:36:02,702 --> 00:36:05,288
W tym tomie znalazło się 78 z nich.

577
00:36:06,080 --> 00:36:07,790
E.B. White, Dorothy Parker…

578
00:36:07,874 --> 00:36:09,458
John Updike, Philip Roth…

579
00:36:09,542 --> 00:36:12,086
JD Salinger, Jamaica Kincaid.

580
00:36:12,170 --> 00:36:18,050
Lista zdaje się nie mieć końca.
I są to wyłącznie wielkie nazwiska.

581
00:36:18,134 --> 00:36:21,429
- David Foster Wallace, Eudora Welty…
- Shirley Jackson, John Cheever…

582
00:36:21,512 --> 00:36:24,223
- Jhumpa Lahiri, Zadie Smith…
- Nabokov, Bellow…

583
00:36:24,307 --> 00:36:27,268
- Haruki Murakami, Junot Díaz…
- Annie Proulx, George Saunders.

584
00:36:27,351 --> 00:36:31,480
A także autorka, której proza
uświetni nasz numer rocznicowy,

585
00:36:31,564 --> 00:36:34,025
czyli Chimamanda Ngozi Adichie.

586
00:36:36,110 --> 00:36:38,529
„Zawsze pragnęłam dać się poznać.

587
00:36:39,155 --> 00:36:42,491
Otworzyć się przed drugim człowiekiem”.

588
00:36:42,575 --> 00:36:46,495
Z okazji stulecia New Yorkera

589
00:36:46,579 --> 00:36:50,750
pismo przedrukuje fragment
mojej nowej powieści pt. Bilans snów.

590
00:36:50,833 --> 00:36:55,838
„Bowiem to w czasie lockdownu
zaczęłam porządkować własne życie

591
00:36:55,922 --> 00:37:00,051
i nazywać to,
co długo pozostawało nienazwane”.

592
00:37:00,134 --> 00:37:04,889
Prozatorstwo
to najwspanialsza forma sztuki.

593
00:37:05,765 --> 00:37:07,058
To obiektywna ocena.

594
00:37:08,476 --> 00:37:12,230
Dzięki literaturze
możemy poznawać inne punkty widzenia.

595
00:37:12,313 --> 00:37:16,901
Wyobraźnia pozwala nam
wczuć się w cudze doświadczenia.

596
00:37:16,984 --> 00:37:21,572
Czasem czuję, że nad naszym światem
wisi coś apokaliptycznego,

597
00:37:21,656 --> 00:37:27,203
a literatura jest promyczkiem nadziei.

598
00:37:27,286 --> 00:37:32,291
Uprawianie prozy to miłość mojego życia.
To ona nadaje mu sens.

599
00:37:32,375 --> 00:37:34,877
To dzięki niej tu jestem.

600
00:37:35,503 --> 00:37:38,923
Gdy przybyłam do Stanów,
szybko zrozumiałam,

601
00:37:39,006 --> 00:37:42,426
że jeśli gdzieś publikować,
to właśnie w New Yorkerze.

602
00:37:43,010 --> 00:37:45,763
New Yorker to marka sama w sobie.

603
00:37:45,846 --> 00:37:48,349
A w New Yorkerze doskonale o tym wiedzą.

604
00:37:50,351 --> 00:37:54,313
New Yorker oskarża się o elitaryzm.

605
00:37:54,397 --> 00:37:57,692
Ale myślę, że całe to gadanie
o elitarności

606
00:37:57,775 --> 00:38:01,028
szybko przeradza się w antyintelektualizm,

607
00:38:01,112 --> 00:38:04,031
który zaczął ogarniać ten kraj,

608
00:38:04,115 --> 00:38:06,534
wyrządzając szkodę i jemu, i nam.

609
00:38:07,535 --> 00:38:10,538
Bo co to znaczy?
Że New Yorker jest zbyt elitarny

610
00:38:10,621 --> 00:38:15,209
i nie powinien pisać o sztuce,
literaturze i polityce

611
00:38:15,293 --> 00:38:17,753
w pogłębiony i przemyślany sposób?

612
00:38:17,837 --> 00:38:20,423
Jeśli to jest elitaryzm,
potrzeba go więcej.

613
00:38:20,506 --> 00:38:21,632
Zdecydowanie.

614
00:38:24,593 --> 00:38:27,722
DAWNA SIEDZIBA NEW YORKERA
ROK 1987

615
00:38:30,141 --> 00:38:31,183
Hej, Bruce.

616
00:38:31,767 --> 00:38:34,020
Jestem tu od 46 lat.

617
00:38:34,103 --> 00:38:37,148
To długi czas, ale nie dość długi.

618
00:38:39,025 --> 00:38:40,401
Czym się zajmujesz?

619
00:38:40,985 --> 00:38:43,571
Jeśli wysiądzie prąd lub klimatyzacja,

620
00:38:43,654 --> 00:38:45,239
to zadanie dla mnie.

621
00:38:45,323 --> 00:38:49,618
Jeśli ktoś potrzebuje kartki papieru
czy drukarki, ja się tym zajmuję.

622
00:38:49,702 --> 00:38:52,455
Podobnie, gdy trzeba naprawić komputer.

623
00:38:52,538 --> 00:38:53,748
A to jestem ja.

624
00:38:56,500 --> 00:38:58,377
Ten z długimi czarnymi włosami.

625
00:38:59,837 --> 00:39:02,882
Zaczynaliśmy pod adresem 25 West 43rd.

626
00:39:03,716 --> 00:39:07,511
Miejsce miało klimat jak z lat 50.

627
00:39:07,595 --> 00:39:10,556
Przesiadywała tam grupka starszych panów.

628
00:39:12,141 --> 00:39:14,852
Ściany były pożółkłe
od dymu papierosowego.

629
00:39:16,604 --> 00:39:20,733
Siadając na kanapie,
wzbijało się tumany kurzu.

630
00:39:22,234 --> 00:39:23,736
Po przeprowadzce

631
00:39:23,819 --> 00:39:29,241
zeszliśmy do piwnicy, gdzie znaleźliśmy
stosy starych papierów,

632
00:39:29,325 --> 00:39:32,828
starych odbitek próbnych
i opowiadań z naniesioną korektą.

633
00:39:32,912 --> 00:39:38,250
To był materialny dowód na to,
że ktoś kiedyś pracował nad tymi tekstami.

634
00:39:38,834 --> 00:39:40,586
Zacząłem więc gromadzić

635
00:39:41,670 --> 00:39:44,924
wszystko to, co – moim zdaniem –
warto było ocalić.

636
00:39:46,550 --> 00:39:48,177
Nie jestem typem zbieracza.

637
00:39:48,260 --> 00:39:51,305
Ale to kawałek historii,
który warto zachować.

638
00:39:51,389 --> 00:39:53,641
Pierwsza redakcyjna maszyna licząca.

639
00:39:53,724 --> 00:39:55,476
Wyjątkowo nieporęczna.

640
00:39:56,936 --> 00:40:00,231
Pierwsze wydania książek
autorów związanych z pismem.

641
00:40:00,314 --> 00:40:03,359
A to niewielkie rysunki zdobiące strony.

642
00:40:03,442 --> 00:40:06,737
Małe dzieła sztuki
stworzone przez naszych artystów.

643
00:40:06,821 --> 00:40:10,116
Poziom detalu jest niesamowity.

644
00:40:10,616 --> 00:40:11,575
Dobra.

645
00:40:16,080 --> 00:40:19,375
Pracowałem z czterema
z pięciu redaktorów New Yorkera.

646
00:40:20,209 --> 00:40:22,545
Ale nie z Rossem.

647
00:40:24,713 --> 00:40:27,633
LATA 50.

648
00:40:28,759 --> 00:40:33,180
Po drugiej wojnie światowej
New Yorker wkroczył w nową erę.

649
00:40:33,848 --> 00:40:37,643
Energiczny twórca pisma,
Harold Ross, zmarł na raka płuc

650
00:40:37,726 --> 00:40:39,895
po 26 latach u sterów.

651
00:40:41,021 --> 00:40:44,400
Jego miejsce zajął
jego zastępca, William Shawn.

652
00:40:45,609 --> 00:40:49,822
Shawn był chorobliwie nieśmiałym,
ale odważnym naczelnym.

653
00:40:50,364 --> 00:40:53,951
Niektórzy pracownicy nazywali go
„Żelazną Myszką”.

654
00:40:54,452 --> 00:40:57,788
To wtedy pismo zaczęło poruszać
kontrowersyjne tematy

655
00:40:57,872 --> 00:40:59,915
i stawiać czoła ludziom wpływowym.

656
00:41:01,333 --> 00:41:04,295
W 1958 roku do Shawna zgłosiła się

657
00:41:04,378 --> 00:41:08,174
nagradzana autorka i biolożka
Rachel Carson.

658
00:41:08,966 --> 00:41:11,927
Chciała ustalić,
czemu tysiące ptaków padło

659
00:41:12,011 --> 00:41:14,847
po rozpyleniu środka owadobójczego DDT.

660
00:41:16,307 --> 00:41:19,852
W tamtym czasie używano go
bez żadnych ograniczeń

661
00:41:19,935 --> 00:41:23,856
na polach, trawnikach,
a nawet w mieszkaniach.

662
00:41:25,608 --> 00:41:28,694
Producenci twierdzili, że jest bezpieczny,

663
00:41:29,278 --> 00:41:31,489
ale Carson chciała to zbadać.

664
00:41:32,239 --> 00:41:35,743
Z pomocą Shawna
zaczęła prowadzić badania terenowe,

665
00:41:35,826 --> 00:41:37,536
rozmawiać z ekspertami

666
00:41:37,620 --> 00:41:40,080
i zgłębiać zawiłości nauki.

667
00:41:41,081 --> 00:41:44,502
Cały czas ukrywała jednak
dramatyczną prawdę.

668
00:41:45,044 --> 00:41:47,046
Umierała na raka piersi.

669
00:41:48,422 --> 00:41:52,384
Liczne operacje i zabiegi
zmuszały ją do korzystania z wózka.

670
00:41:53,219 --> 00:41:55,346
Mimo to pracowała dalej.

671
00:41:55,429 --> 00:42:00,392
W końcu, po czterech latach,
oddała Shawnowi maszynopis.

672
00:42:02,853 --> 00:42:06,398
„Milcząca wiosna” ukazała
się w trzech częściach,

673
00:42:06,482 --> 00:42:10,653
a styl Carson sprawił,
że nauka przemówiła językiem literatury.

674
00:42:11,445 --> 00:42:15,533
„Na coraz większych
połaciach Ameryki – pisała –

675
00:42:15,616 --> 00:42:19,620
powrotu wiosny
nie zwiastuje już śpiew ptaków.

676
00:42:19,703 --> 00:42:23,624
Wczesne poranki, niegdyś wybrzmiewające
pięknem ptasiego śpiewu

677
00:42:23,707 --> 00:42:25,584
stały się zaskakująco ciche”.

678
00:42:27,127 --> 00:42:31,382
Tytuł wydano w formie książki,
która natychmiast stała się bestsellerem,

679
00:42:31,465 --> 00:42:34,343
rozpalając debatę o zagrożeniach,
jakie chemikalia

680
00:42:34,426 --> 00:42:36,428
stwarzają dla ludzi i zwierząt.

681
00:42:36,512 --> 00:42:40,349
Czy poprosi pan Departament Rolnictwa,
aby przyjrzał się sprawie?

682
00:42:40,432 --> 00:42:43,394
Departament już ją bada.

683
00:42:43,477 --> 00:42:47,773
Przede wszystkim w reakcji
na publikację książki pani Carson.

684
00:42:48,357 --> 00:42:50,442
Ale nie wszyscy byli zgodni.

685
00:42:51,277 --> 00:42:54,572
Wpływowe koncerny chemiczne
przypuściły atak na Carson.

686
00:42:55,281 --> 00:43:00,119
Główne tezy z książki pani Carson
pt. Milcząca wiosna

687
00:43:00,202 --> 00:43:03,038
w sposób rażący zniekształcają fakty.

688
00:43:03,122 --> 00:43:07,835
Carson, już w peruce
i poruszając się z wielkim trudem,

689
00:43:07,918 --> 00:43:10,963
broniła swoich ustaleń
przed komisją Kongresu i prasą.

690
00:43:11,046 --> 00:43:13,674
Musimy lepiej kontrolować te substancje,

691
00:43:13,757 --> 00:43:16,635
albo czeka nas katastrofa.

692
00:43:17,553 --> 00:43:20,180
Niektóre firmy groziły
New Yorkerowi pozwem,

693
00:43:20,264 --> 00:43:22,266
ale Shawn ani myślał ustępować.

694
00:43:23,350 --> 00:43:28,022
Carson zmarła niecałe dwa lata
po publikacji Milczącej wiosny.

695
00:43:28,105 --> 00:43:29,898
Choć sama tego nie doczekała,

696
00:43:29,982 --> 00:43:35,112
jej praca przyczyniła się do uchwalenia
ustaw o czystym powietrzu i wodzie

697
00:43:35,195 --> 00:43:38,198
oraz narodzin współczesnego
ruchu ekologicznego.

698
00:43:38,282 --> 00:43:39,366
RATUJMY ZIEMIĘ

699
00:43:39,450 --> 00:43:40,868
Wiele lat później

700
00:43:40,951 --> 00:43:45,039
Shawn sformułował filozofię pisma
tymi oto słowami:

701
00:43:45,122 --> 00:43:47,625
Mówimy to, co myślimy.

702
00:43:47,708 --> 00:43:53,631
Oto, w co wierzymy
i będziemy o tym jasno mówić.

703
00:43:55,049 --> 00:43:59,553
GŁOSUJ

704
00:44:00,137 --> 00:44:02,598
WIECZÓR WYBORCZY
5 LISTOPADA 2024 ROKU

705
00:44:02,640 --> 00:44:04,183
Hej, Valerie!

706
00:44:04,266 --> 00:44:06,977
Podrzucisz nam materiał ze sztabu Harris

707
00:44:07,061 --> 00:44:08,729
o frekwencji w Portoryko?

708
00:44:08,812 --> 00:44:11,315
- Wyślę przez Slacka.
- Dzięki.

709
00:44:11,398 --> 00:44:13,400
Nie chcę ci przeszkadzać…

710
00:44:18,739 --> 00:44:21,909
No dobra! Czas rozpić ludzi.

711
00:44:24,286 --> 00:44:25,913
- Hej.
- Jak leci?

712
00:44:26,497 --> 00:44:27,956
Jest okej.

713
00:44:28,040 --> 00:44:32,544
W Dearborn jest ciężko,
bo trudno tu o piwo,

714
00:44:32,628 --> 00:44:34,004
ale jest od groma szisz.

715
00:44:34,088 --> 00:44:36,965
Czy mógłbyś się jeszcze nie upijać?

716
00:44:37,049 --> 00:44:40,302
- Czysto hipotetycznie.
- Dobra. Coś słyszałeś?

717
00:44:40,886 --> 00:44:43,305
Nikt nic nie wie.

718
00:44:43,389 --> 00:44:44,765
Jesteśmy przygotowani.

719
00:44:44,848 --> 00:44:49,353
Prowadzimy bloga na żywo.
Wysłaliśmy ludzi w teren.

720
00:44:49,436 --> 00:44:50,854
Ale jednego nie wiemy.

721
00:44:50,938 --> 00:44:53,357
To przełomowy moment w historii.

722
00:44:53,440 --> 00:44:56,360
Nie znamy wyniku.
Zwłaszcza o tak wczesnej porze.

723
00:44:56,985 --> 00:45:01,031
Jeśli wygra ona,
wydrukujemy okładkę Kadira Nelsona.

724
00:45:01,115 --> 00:45:04,910
Na jej marynarce widać
Obamę, Shirley Chisholm,

725
00:45:04,993 --> 00:45:08,455
Martina Luthera King Jr.,
Thurgooda Marshalla, Fredericka Douglassa.

726
00:45:08,539 --> 00:45:14,712
Postaci niezwykle symboliczne
dla tego momentu w historii.

727
00:45:14,795 --> 00:45:18,590
Jeśli wygra Trump,
nastrój będzie zgoła inny.

728
00:45:21,760 --> 00:45:24,847
Przysięgę od Trumpa przyjmuje Hulk Hogan.

729
00:45:25,556 --> 00:45:26,682
A to…

730
00:45:27,766 --> 00:45:30,227
niezwykle pogodna ilustracja.

731
00:45:31,311 --> 00:45:35,691
Tu widzimy, jak Elon Musk
wjeżdża do Gabinetu Owalnego.

732
00:45:35,774 --> 00:45:37,359
A to kolejna.

733
00:45:37,443 --> 00:45:41,238
„Bierz jedną tabletkę
raz dziennie przez cztery lata”.

734
00:45:49,288 --> 00:45:51,749
Podajemy obecny rozkład
głosów elektorskich.

735
00:45:51,832 --> 00:45:54,877
Donald Trump ma 90 głosów elektorskich.

736
00:45:54,960 --> 00:45:58,589
Kamala Harris ma 27 głosów elektorskich.

737
00:45:59,256 --> 00:46:03,010
Z Florydy nici.
Przyjęliśmy to już do wiadomości?

738
00:46:03,761 --> 00:46:05,095
Trump prowadzi.

739
00:46:05,637 --> 00:46:10,768
Nie wiem, czy w tym momencie
jej wygrana byłaby cudem, ale…

740
00:46:10,851 --> 00:46:12,686
ma sporą stratę.

741
00:46:12,770 --> 00:46:14,438
LOKALE WYBORCZE ZAMKNIĘTE

742
00:46:16,315 --> 00:46:19,735
Trump prawdopodobnie zwycięży w Michigan.

743
00:46:19,818 --> 00:46:22,738
Według NBC News w Wisconsin
wygra Donald Trump.

744
00:46:22,821 --> 00:46:25,866
Donald Trump wygra w Pensylwanii.

745
00:46:29,870 --> 00:46:32,748
Dobra. Popracuj nad tym. Dzięki.

746
00:46:36,168 --> 00:46:39,338
Myślałam, że wieczór
przyniesie inne rozstrzygnięcie.

747
00:46:39,922 --> 00:46:42,382
David wybrał ten projekt.

748
00:46:44,510 --> 00:46:46,011
Trudno w to uwierzyć.

749
00:46:46,094 --> 00:46:48,639
Ale nie mamy wpływu na rzeczywistość.

750
00:46:48,722 --> 00:46:50,849
Możemy ją jedynie pokazywać.

751
00:46:54,520 --> 00:46:56,772
Są to stany o podobnej demografii.

752
00:46:56,855 --> 00:46:57,940
Można powiedzieć…

753
00:46:58,816 --> 00:47:02,736
„Gdy miliony Amerykanów
przerażonych perspektywą powrotu Trumpa

754
00:47:02,820 --> 00:47:04,947
otrząsną się przygnębienia,

755
00:47:05,030 --> 00:47:07,991
przyjdzie czas,
by zastanowić się, co dalej”.

756
00:47:08,075 --> 00:47:11,370
„Jednym z głównych zagrożeń
rządów autorytarnych jest to,

757
00:47:11,453 --> 00:47:15,040
że przywódca usiłuje pozbawić
obywateli determinacji.

758
00:47:15,541 --> 00:47:17,751
Zaczyna szerzyć się defetyzm”.

759
00:47:19,461 --> 00:47:23,674
Obawiam się, że za drugim razem
ludzie mogą mieć poczucie klęski.

760
00:47:24,633 --> 00:47:27,427
Uważam jednak, że osoba na tym stanowisku,

761
00:47:27,511 --> 00:47:30,013
a tym bardziej zaangażowany obywatel,

762
00:47:31,849 --> 00:47:33,642
nie ma prawa się poddać.

763
00:47:34,351 --> 00:47:36,270
Rozpacz to niewybaczalny grzech.

764
00:47:36,353 --> 00:47:37,938
Dlatego mówię „nie”.

765
00:47:38,730 --> 00:47:39,690
Nie!

766
00:47:41,191 --> 00:47:42,484
To…

767
00:47:44,319 --> 00:47:45,737
To byłoby niedopuszczalne.

768
00:47:49,199 --> 00:47:51,952
Będziemy świadkami objęcia urzędu

769
00:47:52,035 --> 00:47:55,289
przez człowieka, który spróbuje
ustawić świat na nowo.

770
00:47:55,372 --> 00:47:57,708
CZŁONEK ZESPOŁU REDAKCYJNEGO

771
00:47:57,791 --> 00:47:59,084
Wszystko inne…

772
00:48:01,336 --> 00:48:03,046
zdaje się nieistotne.

773
00:48:04,631 --> 00:48:08,969
Wpływ tej prezydentury na sytuację
w innych krajach będzie ogromny.

774
00:48:10,888 --> 00:48:11,805
Cóż.

775
00:48:13,849 --> 00:48:15,142
Jon Lee.

776
00:48:16,393 --> 00:48:18,186
- Jak leci?
- Jak się masz?

777
00:48:18,687 --> 00:48:20,480
- Kopę lat.
- To prawda.

778
00:48:20,564 --> 00:48:24,026
Wkrótce będę mógł przeczytać
o Ameryce Południowej, prawda?

779
00:48:24,109 --> 00:48:27,905
Tak. Mam wstępny tekst,
ale jeszcze go uzupełniam.

780
00:48:27,988 --> 00:48:28,947
O Milei.

781
00:48:29,031 --> 00:48:30,198
- Tak.
- To wariat.

782
00:48:30,282 --> 00:48:31,992
Jaki był wobec ciebie?

783
00:48:32,075 --> 00:48:35,370
Przez 26 lat mojej przygody z New Yorkerem

784
00:48:35,454 --> 00:48:38,582
pracowałem jako korespondent wojenny.

785
00:48:38,665 --> 00:48:41,668
Relacjonowałem wiele konfliktów zbrojnych:

786
00:48:41,752 --> 00:48:45,047
w Afganistanie, Iraku, Libii, Syrii.

787
00:48:46,423 --> 00:48:48,175
Mój ojciec był dyplomatą.

788
00:48:48,258 --> 00:48:53,055
Dorastałem w dziewięciu krajach,
często w dość niebezpiecznych miejscach.

789
00:48:54,640 --> 00:48:58,352
Dlatego zostałem reporterem.
Pragnąłem być świadkiem historii.

790
00:48:58,435 --> 00:48:59,811
WOJNA TALIBÓW O OPIUM

791
00:48:59,895 --> 00:49:01,313
KRÓL KRÓLÓW

792
00:49:01,396 --> 00:49:04,191
Czym chciałbyś zająć się później?

793
00:49:04,900 --> 00:49:07,611
Powiem szczerze.
Wszyscy jesteśmy w stanie…

794
00:49:07,694 --> 00:49:08,528
Szoku?

795
00:49:11,406 --> 00:49:15,410
Musimy opisywać świat,
mądrze wybierając obszary zainteresowań.

796
00:49:15,494 --> 00:49:17,037
Mów, co chodzi ci…

797
00:49:17,120 --> 00:49:20,540
New Yorker nie ma budżetu New York Timesa.

798
00:49:20,624 --> 00:49:22,459
Mamy mniejszy budżet i personel.

799
00:49:22,542 --> 00:49:25,170
Ale David od zawsze był zwolennikiem tego,

800
00:49:25,253 --> 00:49:29,466
żebyśmy ruszali w teren
i obserwowali, jak tworzy się historia.

801
00:49:32,135 --> 00:49:33,637
DAMASZEK, SYRIA

802
00:49:33,720 --> 00:49:36,640
Baszar al-Assad
uciekł w tym tygodniu z Syrii

803
00:49:36,723 --> 00:49:38,809
po wtargnięciu rebeliantów do Damaszku,

804
00:49:38,892 --> 00:49:41,436
kończąc tym samym
54-letnie rządy jego rodziny.

805
00:49:42,771 --> 00:49:44,606
TURCJA - IRAK - HOMS

806
00:49:46,441 --> 00:49:50,862
„Dwa dni po opuszczeniu pałacu przez
syryjskiego despotę Baszara al-Assada,

807
00:49:50,946 --> 00:49:54,825
dotarłem do Damaszku, by obserwować
początek procesu rozliczeń.

808
00:49:56,994 --> 00:49:59,496
Wieloletnia fala przemocy wewnętrznej

809
00:49:59,579 --> 00:50:01,123
ustąpiła nagle miejsca

810
00:50:01,206 --> 00:50:03,583
pełnemu napięcia,
surrealistycznemu pokojowi”.

811
00:50:06,712 --> 00:50:08,630
Gdy relacjonuję jakąś historię,

812
00:50:08,714 --> 00:50:13,719
lubię poczuć ją wszystkimi zmysłami
i przekazać te wrażenia odbiorcy.

813
00:50:14,511 --> 00:50:16,555
Taki reportaż lubię uprawiać.

814
00:50:16,638 --> 00:50:17,723
Salam alejkum.

815
00:50:19,933 --> 00:50:21,768
„Pewnego popołudnia odwiedziłem

816
00:50:21,852 --> 00:50:24,771
jedno ze słynnych więzień Assada
w Damaszku”.

817
00:50:27,733 --> 00:50:29,526
„Tęsknię za tobą, kochanie”.

818
00:50:31,111 --> 00:50:36,283
„Poznaliśmy mężczyznę, który spędził
15 miesięcy w więzieniu służb wywiadu.

819
00:50:36,366 --> 00:50:40,162
Opisał nam cierpienia, jakich doświadczył.

820
00:50:45,792 --> 00:50:48,920
Strażnicy nawet nie starali się
tuszować nadużyć.

821
00:50:50,964 --> 00:50:55,594
Natrafiłem na ogromny stos zdjęć
wykonanych więźniom po przesłuchaniu.

822
00:50:56,386 --> 00:51:01,308
Dla wielu z nich było to ostatnie zdjęcie
wykonane przed śmiercią”.

823
00:51:05,437 --> 00:51:09,399
Dla człowieka zdeterminowanego
rozbicie społeczeństwa to pestka.

824
00:51:27,167 --> 00:51:30,712
OSIEM TYGODNI DO NUMERU ROCZNICOWEGO

825
00:51:31,004 --> 00:51:33,340
Co myślisz o tym, żeby różni artyści

826
00:51:33,423 --> 00:51:35,801
zilustrowali po swojemu liczbę 100?

827
00:51:35,884 --> 00:51:38,970
A może wolisz klasycznego Eustace'a?
Tak jest lepiej.

828
00:51:39,054 --> 00:51:42,682
Bardzo podoba mi się,
jak ukazano rozwój postaci.

829
00:51:42,766 --> 00:51:45,519
Od kołyski aż po grób.

830
00:51:45,602 --> 00:51:48,522
Sednem New Yorkera

831
00:51:48,605 --> 00:51:53,151
jest nieustanne napięcie
między przeszłością a teraźniejszością.

832
00:51:53,235 --> 00:51:57,322
Magazyn świetnie wyczuwa
puls współczesności,

833
00:51:57,405 --> 00:52:00,742
ale jego szata graficzna
pozostała właściwie niezmieniona

834
00:52:00,826 --> 00:52:01,910
od 1925 roku.

835
00:52:02,702 --> 00:52:07,332
Gdy trafiłem do redakcji,
chciałem wprowadzić cyfry nautyczne.

836
00:52:07,874 --> 00:52:10,043
W praktyce wygląda to tak,

837
00:52:10,127 --> 00:52:12,671
że w dacie „1926”

838
00:52:12,754 --> 00:52:15,465
dziewiątka zostaje opuszczona nieco niżej.

839
00:52:15,549 --> 00:52:18,718
Cyfry nie są wyrównane.
Taki krój jest bardziej elegancki.

840
00:52:18,802 --> 00:52:22,597
Ale musiało minąć kilka tygodni,
nim przekonałem szefostwo,

841
00:52:22,681 --> 00:52:24,224
że to dobry pomysł.

842
00:52:24,307 --> 00:52:25,725
O rany!

843
00:52:26,351 --> 00:52:30,814
Wiele z tego już widziałeś.
Może zacznij od pierwszej strony.

844
00:52:30,897 --> 00:52:34,276
Nasze wytyczne dotyczące stylu obejmują…

845
00:52:35,443 --> 00:52:36,570
mnóstwo zagadnień.

846
00:52:37,237 --> 00:52:41,491
Kiedy stosować dierezę,
jak używać przecinków,

847
00:52:41,575 --> 00:52:44,953
a także nasze własne,
czasem nietypowe, warianty pisowni.

848
00:52:45,453 --> 00:52:46,663
Usiądź.

849
00:52:46,746 --> 00:52:50,625
W związku ze zbliżającą się rocznicą
uznaliśmy, że warto byłoby

850
00:52:50,709 --> 00:52:51,877
rozpocząć dyskusję

851
00:52:51,960 --> 00:52:54,296
o sprawach, które nagromadziły się

852
00:52:54,379 --> 00:52:57,799
niczym porosty na burcie statku.

853
00:52:57,883 --> 00:53:00,594
Jakie kwestie, które niepostrzeżenie

854
00:53:00,677 --> 00:53:03,430
stały się naszą tradycją,

855
00:53:03,513 --> 00:53:06,016
warto byłoby ponownie rozważyć?

856
00:53:06,099 --> 00:53:09,227
Często zwraca się uwagę
na pisownię słowa teenager.

857
00:53:09,311 --> 00:53:11,479
- Tak.
- Dywiz w słowie „teenager”.

858
00:53:12,063 --> 00:53:14,065
Zapisywanie liczb słownie.

859
00:53:14,149 --> 00:53:16,818
Pisanie słowa „internet” wielką literą.

860
00:53:16,902 --> 00:53:19,779
Tylko my tak piszemy.
Wygląda to archaicznie.

861
00:53:19,863 --> 00:53:23,450
Od dziesięcioleci wciąż wraca jeden temat:

862
00:53:23,533 --> 00:53:27,078
„Martwię się, że nie będę w stanie
pisać własnym głosem”.

863
00:53:27,162 --> 00:53:31,458
Zazwyczaj okazuje się,
że ci ludzie po prostu słabo piszą.

864
00:53:33,418 --> 00:53:36,755
Napisali o tym
na pierwszej stronie New York Timesa.

865
00:53:36,838 --> 00:53:38,381
Nie mogli się oprzeć.

866
00:53:38,465 --> 00:53:40,634
Czemu piszą o tym Timesie? Nie wiem.

867
00:53:40,717 --> 00:53:42,677
Może nie mieli o czym pisać.

868
00:53:44,137 --> 00:53:46,556
New Yorker wciąż pozostaje dla mnie

869
00:53:46,640 --> 00:53:51,519
tą budzącą podziw,
nieprzeniknioną instytucją.

870
00:53:51,603 --> 00:53:54,147
Choć sama w nim publikowałam,

871
00:53:54,231 --> 00:53:57,734
nadal mam odruch „Kto? Ja? Dziękuję”.

872
00:53:57,817 --> 00:54:00,320
Gdy widzisz swoje nazwisko zapisane
ich czcionką,

873
00:54:00,403 --> 00:54:03,615
czujesz, jak twoje ego dostaje kopa.

874
00:54:03,698 --> 00:54:07,577
Czułam się tym bardziej podekscytowana,

875
00:54:07,661 --> 00:54:11,581
niż gdybym zdobyła Oscara.

876
00:54:12,207 --> 00:54:16,461
Choć nigdy nie zdobyłam Oscara,
więc może jeszcze zmienię zdanie.

877
00:54:16,544 --> 00:54:20,840
Czułem się zaszczycony,
że trafiłem na łamy pisma.

878
00:54:20,924 --> 00:54:23,885
Autorzy drukowani w piśmie
wyznaczają kierunki

879
00:54:23,969 --> 00:54:28,556
myślenia i pisania dla całej kultury.

880
00:54:28,640 --> 00:54:32,519
Śmieję na myśl,
że mój artykuł poświęcony był

881
00:54:32,602 --> 00:54:35,105
Marvowi Albertowi,
komentatorowi sportowemu.

882
00:54:35,897 --> 00:54:38,358
To był mój debiut na łamach New Yorkera.

883
00:54:38,441 --> 00:54:42,362
Czułem się, jakby redakcja
postanowiła się nade mną ulitować.

884
00:54:42,445 --> 00:54:46,199
Myślałem, że może jestem poważnie chory,
ale nikt mi nic nie mówi.

885
00:55:01,548 --> 00:55:04,884
Co niedzielę uczę się gry na gitarze.

886
00:55:06,678 --> 00:55:10,307
Jestem w tym kiepski,
ale w ogóle się nie przejmuję.

887
00:55:11,308 --> 00:55:13,018
To moja odskocznia.

888
00:55:13,101 --> 00:55:15,854
Nie piszę, nie czytam,

889
00:55:15,937 --> 00:55:18,106
nie redaguję.

890
00:55:19,733 --> 00:55:21,985
Czuję się jak na urlopie.

891
00:55:27,198 --> 00:55:29,326
„SĄDZĘ, ŻE TO SYGNAŁ OSTRZEGAWCZY”

892
00:55:29,409 --> 00:55:34,748
Mój ojciec był dentystą,
prowadził małą praktykę w New Jersey.

893
00:55:34,831 --> 00:55:38,084
Gdy stuknęła mu pięćdziesiątka,
poważnie zachorował.

894
00:55:38,168 --> 00:55:42,172
Zdiagnozowano u niego Parkinsona.
Nie mógł dalej pracować.

895
00:55:42,255 --> 00:55:44,007
A moja mama, Barbara,

896
00:55:44,090 --> 00:55:47,427
zachorowała na stwardnienie rozsiane,
gdy była młoda.

897
00:55:47,510 --> 00:55:51,139
W krótkim czasie zostałem
z dwójką niepełnosprawnych rodziców.

898
00:55:54,434 --> 00:55:55,685
Brakuje mi ich.

899
00:55:55,769 --> 00:55:57,812
Uwielbiam to zdjęcie.

900
00:56:00,106 --> 00:56:04,861
W życiu miałem okresy wielkiego szczęścia
i wielkiego pecha.

901
00:56:04,944 --> 00:56:08,114
U większości ludzi tak to wygląda,
jeśli los im sprzyja.

902
00:56:08,698 --> 00:56:12,160
Pod względem zawodowym
los był dla mnie łaskawy.

903
00:56:12,243 --> 00:56:15,413
Ale oboje rodziców
dotknęła niepełnosprawność,

904
00:56:15,497 --> 00:56:22,045
a moja najmłodsza córka
cierpi na głęboki autyzm

905
00:56:22,128 --> 00:56:23,797
i…

906
00:56:28,009 --> 00:56:30,720
takie okoliczności musiały ukształtować

907
00:56:31,638 --> 00:56:33,515
osobę, która siedzi przed wami.

908
00:56:35,350 --> 00:56:37,685
Jak przez to postrzegam New Yorkera?

909
00:56:37,769 --> 00:56:44,484
Te doświadczenia bez dwóch zdań
ukształtowały mój temperament.

910
00:56:45,151 --> 00:56:49,072
Chcę, żeby New Yorker
miał dwa zasadnicze oblicza.

911
00:56:49,656 --> 00:56:51,032
Żeby był znakomity…

912
00:56:51,825 --> 00:56:53,576
i pełen humanizmu.

913
00:56:59,249 --> 00:57:00,375
ROK 2024

914
00:57:03,586 --> 00:57:05,964
LATA 60.

915
00:57:07,632 --> 00:57:10,552
Cztery dekady po powstaniu pisma,

916
00:57:10,635 --> 00:57:13,638
na jego łamach drukowano teksty
reprezentujące różne perspektywy,

917
00:57:14,931 --> 00:57:18,685
pomijając zarazem doświadczenia
ponad miliona nowojorczyków,

918
00:57:18,768 --> 00:57:22,397
którzy żyli tuż obok
uznanych dziennikarzy i redaktorów.

919
00:57:24,399 --> 00:57:28,027
Pismo opublikowało kilka tekstów
Langstona Hughesa

920
00:57:28,111 --> 00:57:30,864
oraz pojedyncze opowiadanie Ann Petry.

921
00:57:31,364 --> 00:57:34,784
Zazwyczaj jednak, gdy na łamach
pojawiały się osoby czarne,

922
00:57:35,368 --> 00:57:40,123
przedstawiano je jako służących, tragarzy
lub w formie rasistowskich karykatur.

923
00:57:41,708 --> 00:57:46,212
W 1961 roku ruch na rzecz
praw obywatelskich przybierał na sile.

924
00:57:46,296 --> 00:57:50,008
William Shawn, naczelny pisma,
zwrócił się do młodego pisarza,

925
00:57:50,091 --> 00:57:53,511
Jamesa Baldwina, z prośbą o tekst.

926
00:57:54,012 --> 00:57:59,726
Cała struktura państwa
uczy nas pogardy do samych siebie.

927
00:58:00,727 --> 00:58:05,190
Baldwin napisał jeden z najmocniejszych
esejów na temat kwestii rasowych.

928
00:58:05,940 --> 00:58:08,943
Tekst był żarliwy i bezlitośnie szczery.

929
00:58:10,528 --> 00:58:14,240
„W czternastym roku życia – pisał –

930
00:58:14,324 --> 00:58:16,993
po raz pierwszy w życiu poczułem strach.

931
00:58:17,619 --> 00:58:22,290
Bałem się zła drzemiącego we mnie
i zła na zewnątrz”.

932
00:58:24,250 --> 00:58:27,462
Esej opisywał jego spotkanie
z Elijahem Muhammadem,

933
00:58:27,545 --> 00:58:31,049
przywódcą ruchu czarnych nacjonalistów
o nazwie Naród islamu.

934
00:58:31,132 --> 00:58:32,675
Ludzie rasy białej…

935
00:58:33,218 --> 00:58:35,720
w rzeczywistości noszą imię diabła.

936
00:58:38,097 --> 00:58:42,018
Baldwin opisywał mieszaninę
gniewu, dumy i bólu,

937
00:58:42,101 --> 00:58:43,937
którą odczuwał jako czarny.

938
00:58:44,020 --> 00:58:47,774
Zwrócił się bezpośrednio
do białych czytelników pisma.

939
00:58:48,775 --> 00:58:55,281
„Nie sposób wyolbrzymić brutalności,
jakiej doświadczają w tym kraju czarni,

940
00:58:55,365 --> 00:58:58,451
choć biali wolą pozostawać na nią głusi”.

941
00:59:00,078 --> 00:59:02,455
Odezwa była ogromna.

942
00:59:02,539 --> 00:59:05,124
Do redakcji spływały listy z gratulacjami.

943
00:59:05,208 --> 00:59:06,376
WSPANIAŁY

944
00:59:06,459 --> 00:59:08,253
Ale jeden z piszących nie krył zawodu,

945
00:59:08,336 --> 00:59:11,673
że obok eseju wydrukowano
reklamę whiskey Virginia

946
00:59:11,756 --> 00:59:13,716
z rasistowską scenką.

947
00:59:16,302 --> 00:59:20,974
Esej Baldwina stał się podstawą książki
Następnym razem pożar.

948
00:59:21,057 --> 00:59:24,102
Dzięki niemu autor
zyskał ogólnokrajowy rozgłos,

949
00:59:24,185 --> 00:59:28,690
stając się czołowym głosem
w walce o sprawiedliwość rasową.

950
00:59:33,987 --> 00:59:36,906
„Dwadzieścia dwa lata temu,
gdy miałem 14 lat,

951
00:59:36,990 --> 00:59:41,327
otrzymałem drugi zbiór esejów Baldwina
pt. Nikt nie zna mojego imienia.

952
00:59:42,453 --> 00:59:45,373
Na obwolucie książki
wydrukowano zdjęcie Baldwina

953
00:59:45,456 --> 00:59:50,336
ubranego w biały T-shirt
i stojącego na stercie gruzu.

954
00:59:51,004 --> 00:59:54,340
Nigdy nie widziałem zdjęcia
czarnego chłopaka takiego jak ja.

955
00:59:54,966 --> 00:59:59,262
Zdjęcie wyglądało, jakby wykonano je
w mojej starej okolicy.

956
00:59:59,345 --> 01:00:04,559
Zacząłem udawać,
że osobą na zdjęciu jestem ja,

957
01:00:04,642 --> 01:00:10,231
a książka była zapisem życia,
jakie sam chciałem wieść.

958
01:00:13,818 --> 01:00:17,905
New Yorkera poznałem
dzięki mojemu mentorowi-gejowi,

959
01:00:17,989 --> 01:00:19,657
który sprezentował mi prenumeratę.

960
01:00:19,741 --> 01:00:22,910
CZŁONEK ZESPOŁU REDAKCYJNEGO

961
01:00:23,244 --> 01:00:25,955
Niecierpliwie wyczekiwałem każdego numeru.

962
01:00:27,332 --> 01:00:32,211
Pismo prezentowało mozaikę perspektyw
na miasto, które kochałem,

963
01:00:32,295 --> 01:00:34,464
i świat, o którym mało wiedziałem.

964
01:00:35,048 --> 01:00:36,341
Przepadłem bez reszty.

965
01:00:37,884 --> 01:00:41,638
Pismo było czymś dla mnie. Czułem to.

966
01:00:41,721 --> 01:00:42,847
I…

967
01:00:43,514 --> 01:00:47,101
Dla młodego chłopaka
było to wyjątkowe doświadczenie.

968
01:00:47,644 --> 01:00:48,936
JEJ AMERYKAŃSKIE ŻYCIE

969
01:00:49,020 --> 01:00:53,232
Gdy ujrzałem swoje nazwisko
w New Yorkerze, poczułem się oszołomiony,

970
01:00:53,316 --> 01:00:57,654
bo nagle znalazłem
w jednym szeregu z autorami,

971
01:00:57,737 --> 01:00:59,864
których podziwiałem jako młody chłopak.

972
01:01:00,448 --> 01:01:01,824
Byłem zachwycony.

973
01:01:03,368 --> 01:01:06,954
Odwiedzam dwie,
może trzy wystawy tygodniowo.

974
01:01:08,915 --> 01:01:10,083
To dzielnica Bowery.

975
01:01:10,750 --> 01:01:11,751
Podobają mi się…

976
01:01:13,670 --> 01:01:15,129
te postaci dziecięce.

977
01:01:16,964 --> 01:01:19,467
W sztuce i w procesie jej powstawania

978
01:01:19,550 --> 01:01:23,096
najbardziej kocham tę żywiołowość
i element zaskoczenia.

979
01:01:23,179 --> 01:01:27,433
To wymaga pewnego optymizmu

980
01:01:28,351 --> 01:01:32,855
i wiary w to, że pomimo
dramatów i katastrof

981
01:01:32,939 --> 01:01:36,275
ludzki duch przetrwa.

982
01:01:49,205 --> 01:01:50,998
W całym mieście

983
01:01:51,749 --> 01:01:53,334
jest tyle piękna.

984
01:01:54,919 --> 01:01:57,213
Wystarczy uważnie patrzeć.

985
01:02:06,431 --> 01:02:08,766
WYSTAWA Z OKAZJI STULECIA PISMA

986
01:02:13,980 --> 01:02:16,774
Piękna okładka Sempégo. Z podpisem.

987
01:02:17,483 --> 01:02:20,945
Z okazji stulecia pisma

988
01:02:21,028 --> 01:02:24,574
organizujemy wystawę oryginalnych prac,

989
01:02:24,657 --> 01:02:28,077
które trafiły na ponad sto okładek.

990
01:02:28,161 --> 01:02:32,373
Chcemy pokazać, w jaki sposób artyści

991
01:02:32,457 --> 01:02:35,877
uchwytują ducha chwili.

992
01:02:35,960 --> 01:02:40,506
W jaki sposób łapią puls czasów.

993
01:02:40,590 --> 01:02:44,343
To dzieło Kadira Nelsona. Obraz olejny.

994
01:02:44,427 --> 01:02:48,055
Wykonany w trakcie pandemii.

995
01:02:50,057 --> 01:02:51,601
Najlepsze obrazy

996
01:02:51,684 --> 01:02:55,730
działają na czytelnika jak impuls,
który wyzwala emocje.

997
01:02:55,813 --> 01:02:58,357
Tak było z okładką wydaną po 11 września.

998
01:03:02,904 --> 01:03:05,490
Byłam wtedy z mężem.

999
01:03:05,573 --> 01:03:08,201
Wybieraliśmy się na głosowanie.

1000
01:03:08,951 --> 01:03:11,120
Gdy tylko wyszliśmy na zewnątrz,

1001
01:03:11,204 --> 01:03:13,873
ujrzeliśmy biegnących ludzi,

1002
01:03:13,956 --> 01:03:17,543
których pokrywał biały pył.

1003
01:03:18,711 --> 01:03:24,175
A potem zobaczyliśmy, jak druga wieża
wali się na naszych oczach.

1004
01:03:26,177 --> 01:03:31,307
Od asystentki usłyszałam:
„Françoise, dzwonili z biura.

1005
01:03:31,390 --> 01:03:34,644
David Remnick chce z tobą pogadać
o nowej okładce”.

1006
01:03:35,478 --> 01:03:36,938
Rozmawiałam z inną matką.

1007
01:03:37,021 --> 01:03:42,360
Wyjaśniłam, że muszę iść do biura,
aby wybrać okładkę następnego numeru.

1008
01:03:42,443 --> 01:03:46,322
Elise, moja przyjaciółka, też matka,

1009
01:03:46,989 --> 01:03:51,285
w odpowiedzi krzyknęła:
„Okładkę? Okładkę pisma?

1010
01:03:51,369 --> 01:03:55,623
Powiem ci, jaką okładkę wybrać.
Żadną! Nie róbcie okładki”.

1011
01:03:56,123 --> 01:03:58,459
To do mnie trafiło.

1012
01:04:03,673 --> 01:04:07,385
Jestem żoną artysty Arta Spiegelmana.

1013
01:04:07,468 --> 01:04:10,638
Art zasugerował, żebym postawiła na czerń:

1014
01:04:10,721 --> 01:04:14,976
czarne wieże na czarnym tle.

1015
01:04:15,059 --> 01:04:19,939
Dotarłam do biura, usiadłam do komputera,
stworzyłam grafikę

1016
01:04:20,022 --> 01:04:23,734
i od razu wiedziałam,
że mam to, czego szukam.

1017
01:04:25,069 --> 01:04:30,032
Ukazałam to, co utracone,
poprzez podkreślenie jego braku.

1018
01:04:40,626 --> 01:04:43,212
CZTERY TYGODNIE DO NUMERU ROCZNICOWEGO

1019
01:04:44,463 --> 01:04:49,302
Mam pomysł na jubileuszową okładkę,
który może się sprawdzić.

1020
01:04:50,177 --> 01:04:56,017
Aby pokazać, o co mi chodzi,

1021
01:04:56,100 --> 01:04:57,476
muszę zrobić makietę.

1022
01:04:57,560 --> 01:05:01,272
- Stąd zapach kleju kauczukowego.
- Tak. Pamiętam, jak mówiłeś…

1023
01:05:01,355 --> 01:05:03,691
Koledzy ze szkoły go wąchali.

1024
01:05:03,774 --> 01:05:05,234
Chcę zaproponować ci…

1025
01:05:05,318 --> 01:05:07,028
Żebym nie wąchał kleju.

1026
01:05:07,612 --> 01:05:11,073
Na zewnątrz damy Eustace'a
z oryginalnej okładki,

1027
01:05:11,157 --> 01:05:17,204
a na kolejnych stronach
umieścimy wariacje tego motywu.

1028
01:05:17,788 --> 01:05:21,918
To nieco utrudni proces produkcji, ale…

1029
01:05:22,001 --> 01:05:24,462
- „Ale to twój problem, nie mój”.
- Właśnie.

1030
01:05:24,545 --> 01:05:27,006
- Dobra. Zróbmy to. Tak będzie…
- Tak!

1031
01:05:27,089 --> 01:05:30,009
Aleś rozemocjonowana.
Sprytnie to rozegrałaś.

1032
01:05:32,345 --> 01:05:33,554
Całkiem fajny pomysł.

1033
01:05:33,638 --> 01:05:36,140
- Prawda?
- Tak. Zaskoczyłaś mnie.

1034
01:05:38,684 --> 01:05:42,021
MONTECITO, KALIFORNIA

1035
01:05:46,275 --> 01:05:49,904
Niektórzy uważają,
że pisanie o celebrytach to błahe zajęcie.

1036
01:05:49,987 --> 01:05:52,448
Fakt – nie jest to korespondencja wojenna.

1037
01:05:52,531 --> 01:05:55,576
Ale mnie interesuje,
jak rodzi się kultura,

1038
01:05:55,660 --> 01:05:58,037
jakie mity opowiadamy o sobie,

1039
01:05:58,120 --> 01:06:00,289
jak artyści dążą do sukcesu.

1040
01:06:01,332 --> 01:06:04,293
To uniwersalne i fascynujące historie.

1041
01:06:04,377 --> 01:06:06,796
Uwielbiam je dogłębnie analizować.

1042
01:06:07,338 --> 01:06:08,172
Dobra.

1043
01:06:08,714 --> 01:06:11,258
Mówi się, że New Yorker
stworzył profil jako gatunek,

1044
01:06:11,342 --> 01:06:14,261
że to my ukuliśmy termin „profil”
na określenie

1045
01:06:14,345 --> 01:06:16,389
specyficznej formy reporterskiej

1046
01:06:16,472 --> 01:06:19,100
stanowiącej zapis spotkania
dziennikarza z bohaterem

1047
01:06:19,183 --> 01:06:22,311
w formie zbliżonej do krótkiego dokumentu.

1048
01:06:24,188 --> 01:06:26,565
Pamiętam, jak David napisał do mnie

1049
01:06:26,649 --> 01:06:29,443
coś w stylu: „A może Carol Burnett?”

1050
01:06:29,527 --> 01:06:33,781
Odpowiedzią mogło być tylko
entuzjastyczne „tak!”.

1051
01:06:33,864 --> 01:06:37,159
To bez wątpienia
jedna z najzabawniejszych kobiet.

1052
01:06:37,243 --> 01:06:39,870
Proszę o gorące oklaski dla Carol Burnett!

1053
01:06:42,289 --> 01:06:45,626
Carol Burnett to, po pierwsze, ikona.

1054
01:06:45,710 --> 01:06:48,671
Dobra jesteś. Co robisz,
gdy masz za dużo na głowie?

1055
01:06:48,754 --> 01:06:51,007
- Pewnie się to zdarza.
- Zrzucam nadmiar.

1056
01:06:51,674 --> 01:06:54,760
Interesują mnie kobiety
w komedii i rozrywce,

1057
01:06:54,844 --> 01:06:57,680
kobiety, które przetarły nowe szlaki.

1058
01:06:57,763 --> 01:06:59,306
Właśnie taka jest Carol.

1059
01:07:00,391 --> 01:07:02,518
- Miło cię widzieć.
- Wzajemnie.

1060
01:07:02,601 --> 01:07:05,896
Włączam dyktafon.
Od teraz wszystko się nagrywa.

1061
01:07:05,980 --> 01:07:07,898
- Dobrze.
- Świetnie.

1062
01:07:09,525 --> 01:07:10,985
- Jesteśmy w Lucky's.
- Tak.

1063
01:07:11,068 --> 01:07:13,904
- Często tu przychodzisz?
- Raz w tygodniu.

1064
01:07:13,988 --> 01:07:16,240
Gdy zabierasz się za pisanie profilu,

1065
01:07:16,323 --> 01:07:18,576
czytasz każdy wywiad ze swoim rozmówcą.

1066
01:07:18,659 --> 01:07:22,038
Czasem czytasz osobiste wspomnienia.
Zauważasz wtedy,

1067
01:07:22,121 --> 01:07:25,791
że pewne anegdoty
i spostrzeżenia przewijają się

1068
01:07:25,875 --> 01:07:27,251
w tysiącach wypowiedzi.

1069
01:07:27,918 --> 01:07:32,048
Dlatego szukam takich pytań,
które umożliwią rozwinięcie tematu.

1070
01:07:32,131 --> 01:07:35,926
Takich, które wypchną rozmówcę
poza strefę komfortu.

1071
01:07:36,010 --> 01:07:37,803
Byłaś kiedyś u terapeuty?

1072
01:07:38,387 --> 01:07:39,680
Nie.

1073
01:07:39,764 --> 01:07:42,641
Tylko raz, gdy moja córka brała narkotyki.

1074
01:07:44,935 --> 01:07:47,313
Nie myślę o tym, czy tekst się im spodoba.

1075
01:07:48,064 --> 01:07:50,274
Moi mentorzy zawsze powtarzali mi:

1076
01:07:50,357 --> 01:07:54,695
„Jeśli myślisz, że im się spodoba,
źle do tego podchodzisz”.

1077
01:07:55,446 --> 01:07:57,448
Mogę liczyć, że uznają go za rzetelny.

1078
01:07:57,531 --> 01:07:58,866
Jako kobieta…

1079
01:08:00,868 --> 01:08:04,080
nie mogłam być
jak Jackie Gleason czy Sid Caesar.

1080
01:08:04,163 --> 01:08:06,707
Ludzie mówili:
„To było kiepskie. Zmień to”.

1081
01:08:06,791 --> 01:08:09,210
A ja na to: „Możecie mi pomóc?

1082
01:08:09,293 --> 01:08:11,253
Chyba sobie nie radzę”.

1083
01:08:11,796 --> 01:08:12,838
Kobiece sztuczki.

1084
01:08:12,922 --> 01:08:15,549
To był sposób,
żeby nie nazywali mnie suką.

1085
01:08:15,633 --> 01:08:19,845
Co takiego by się stało,
gdyby zaczęli nazywać cię suką?

1086
01:08:19,929 --> 01:08:22,515
Nie chciałam mieć takiej etykiety.

1087
01:08:23,307 --> 01:08:25,559
Kluczowa jest umiejętność słuchania.

1088
01:08:25,643 --> 01:08:27,895
Trzeba słuchać między słowami.

1089
01:08:27,978 --> 01:08:30,356
Co tak naprawdę próbują powiedzieć?

1090
01:08:30,439 --> 01:08:31,857
Co pochłania ich myśli?

1091
01:08:32,775 --> 01:08:35,736
Czy wspominasz swoją matkę
jako osobę błyskotliwą?

1092
01:08:35,820 --> 01:08:38,030
Była bardzo mądra, dowcipna…

1093
01:08:38,114 --> 01:08:40,241
i smutna.

1094
01:08:40,866 --> 01:08:44,203
Miała wiele marzeń,

1095
01:08:46,455 --> 01:08:48,415
ale żadne się nie spełniło.

1096
01:08:50,584 --> 01:08:53,879
Pisanie jest dla mnie
najtrudniejszą częścią procesu.

1097
01:08:53,963 --> 01:08:55,005
Zdecydowanie.

1098
01:08:55,089 --> 01:09:01,804
Nie znam nikogo, kto, ślęcząc nad tekstem,
myśli sobie: „Ale super!

1099
01:09:01,887 --> 01:09:03,889
Mam z tego taką frajdę!”.

1100
01:09:04,849 --> 01:09:08,519
Boję się, że wyglądam teraz
jak Carrie Bradshaw.

1101
01:09:08,602 --> 01:09:11,564
„Zaczęłam się zastanawiać,

1102
01:09:11,647 --> 01:09:15,067
czy Carol Burnett to najzabawniejsza
kobieta w historii”.

1103
01:09:15,734 --> 01:09:18,404
Brakuje mi jeszcze tylko papierosa.

1104
01:09:19,071 --> 01:09:21,574
Carrie czytuje New Yorkera.

1105
01:09:22,408 --> 01:09:24,785
W filmie jej książka
otrzymuje negatywną recenzję.

1106
01:09:25,661 --> 01:09:31,333
„Póki utalentowana Bradshaw nie pojmie
zawiłości życia małżeńskiego,

1107
01:09:31,917 --> 01:09:37,256
powinna rozważyć
złożenie ślubów milczenia”.

1108
01:09:38,007 --> 01:09:40,509
Musiało boleć.

1109
01:09:43,179 --> 01:09:48,475
W serialu Mad Men korzystaliśmy z wielu
oryginalnych czasopism z epoki,

1110
01:09:48,559 --> 01:09:50,603
takich jak Life, Time,

1111
01:09:50,686 --> 01:09:53,898
Newsweek czy New Yorker.

1112
01:09:53,981 --> 01:09:57,318
To były złote czasy dla czasopism.

1113
01:09:58,027 --> 01:10:03,908
Czasy, gdy brało się magazyn do ręki
i nosiło go ze sobą, już minęły.

1114
01:10:03,991 --> 01:10:08,370
Nie widuję już ludzi czytających pociągu.
Wszyscy siedzą w telefonach.

1115
01:10:08,454 --> 01:10:11,415
Może czytają New Yorkera,
ale to i tak dość przykry widok.

1116
01:10:11,498 --> 01:10:15,628
Cały urok czasopism przeminął
wraz z wejściem w erę cyfrową.

1117
01:10:15,711 --> 01:10:19,423
Doomscrolling pozbawił nas poczucia,

1118
01:10:20,049 --> 01:10:25,596
że coś ma początek i koniec.
Doomscrolling może trwać bez końca.

1119
01:10:25,679 --> 01:10:29,099
Nie ja wymyśliłem internet.
U mnie miałby koniec.

1120
01:10:35,773 --> 01:10:37,816
OPOWIEŚCI Z NEW YORKERA

1121
01:10:38,984 --> 01:10:42,238
Kino Film Forum
organizuje ciekawe wydarzenie.

1122
01:10:42,321 --> 01:10:44,240
Z okazji stulecia New Yorkera

1123
01:10:44,323 --> 01:10:46,867
przygotowano przegląd filmów

1124
01:10:46,951 --> 01:10:49,036
związanych z pismem.

1125
01:10:50,204 --> 01:10:54,583
Między innymi Tajemnicę Brokeback Mountain
opartą na opowiadaniu z New Yorkera,

1126
01:10:55,084 --> 01:10:59,380
Rodzinę Addamsów 2 inspirowaną
rysunkami Charlesa Addamsa,

1127
01:11:00,005 --> 01:11:04,051
Nieznośną lekkość bytu
opartą na powieści Milana Kundery,

1128
01:11:05,219 --> 01:11:09,223
Adaptację, w której pojawia się
Susan Orlean, dziennikarka pisma.

1129
01:11:11,141 --> 01:11:15,938
Innym filmem związanym z New Yorkerem
jest Kurier Francuski Wesa Andersona,

1130
01:11:16,021 --> 01:11:21,819
w którym pojawiają się fikcyjne postaci
inspirowane dziennikarzami pisma.

1131
01:11:21,902 --> 01:11:25,364
Bill Murray gra postać opartą
na Haroldzie Rossie,

1132
01:11:25,447 --> 01:11:27,283
założycielu New Yorkera.

1133
01:11:28,534 --> 01:11:31,287
Wiadomość od kierownika zmiany.
Za godzinę rusza druk.

1134
01:11:32,162 --> 01:11:33,038
Zwalniam cię.

1135
01:11:34,248 --> 01:11:36,292
Dziś pokazują film Z zimną krwią

1136
01:11:36,375 --> 01:11:38,794
na podstawie dzieła Trumana Capote.

1137
01:11:39,336 --> 01:11:45,634
Nie sposób przecenić wpływ
Z zimną krwią Trumana Capote

1138
01:11:45,718 --> 01:11:49,430
na historię pisma
i literacki krajobraz Ameryki.

1139
01:11:50,014 --> 01:11:54,268
Capote wyniósł gatunek true crime
do rangi wielkiej literatury.

1140
01:11:54,768 --> 01:11:56,353
ROK 1965

1141
01:11:56,437 --> 01:11:58,105
W 1965 roku

1142
01:11:58,188 --> 01:12:01,483
New Yorker opublikował głośną,
czteroczęściową serię,

1143
01:12:01,567 --> 01:12:04,153
wydaną później w formie książki
i zaadaptowaną na film.

1144
01:12:08,449 --> 01:12:10,284
Z zimną krwią.

1145
01:12:12,036 --> 01:12:16,665
To jeden z najbardziej cenionych tekstów
w całej historii pisma,

1146
01:12:16,749 --> 01:12:19,001
ale też jeden
z najbardziej kontrowersyjnych.

1147
01:12:20,127 --> 01:12:22,129
Jego autor, Truman Capote,

1148
01:12:22,212 --> 01:12:25,007
trafił do New Yorkera w wieku 17 lat.

1149
01:12:25,090 --> 01:12:27,426
Był chłopcem od kawy i posyłek.

1150
01:12:28,302 --> 01:12:33,223
Szybko zyskał opinię czarującego,
nieokrzesanego plotkarza.

1151
01:12:33,849 --> 01:12:37,061
Miał zostać zwolniony za to,
że podszył się za redaktora

1152
01:12:37,144 --> 01:12:39,772
i uczynił afront
poecie Robertowi Frostowi.

1153
01:12:40,814 --> 01:12:44,401
Ale redaktor William Shawn
był pod wrażeniem jego pióra.

1154
01:12:44,485 --> 01:12:47,154
Gdy po latach Capote
zaproponował napisanie tekstu

1155
01:12:47,237 --> 01:12:50,407
o makabrycznym morderstwie
na farmie w Kansas,

1156
01:12:50,491 --> 01:12:52,076
zyskał poparcie Shawna.

1157
01:12:52,785 --> 01:12:55,496
Moje nowe przedsięwzięcie to eksperyment,

1158
01:12:55,579 --> 01:12:58,582
który nazwałem powieścią non-fiction.

1159
01:12:58,665 --> 01:13:01,251
Powieść non-fiction to gatunek

1160
01:13:01,335 --> 01:13:04,338
zrodzony z połączenia

1161
01:13:04,421 --> 01:13:07,925
reportażu z technikami prozy literackiej.

1162
01:13:08,592 --> 01:13:11,845
Capote twierdził, że łączy
dziennikarską precyzję

1163
01:13:11,929 --> 01:13:14,223
z powieściową narracją,

1164
01:13:14,306 --> 01:13:18,352
na wzór tego, co John Hersey
zrobił w Hiroszimie.

1165
01:13:19,061 --> 01:13:21,772
Jednak wkrótce po publikacji powieści,

1166
01:13:21,855 --> 01:13:25,526
niektórzy krytycy zaczęli
powątpiewać w rzetelność autora.

1167
01:13:25,609 --> 01:13:29,238
Pewien krytyk stwierdził:
„Capote zawsze uprawiał fikcję literacką.

1168
01:13:29,321 --> 01:13:31,573
Nadal to robi”.

1169
01:13:31,657 --> 01:13:34,618
Nie wierzyli, by mógł spamiętać
długie rozmowy,

1170
01:13:34,701 --> 01:13:38,414
które cytował słowo w słowo,
nie posiłkując się notatkami.

1171
01:13:39,206 --> 01:13:44,670
Mam słuchową wersję
pamięci fotograficznej.

1172
01:13:45,796 --> 01:13:50,050
William Shawn zgłosił swoje zastrzeżenia
podczas redakcji tekstu.

1173
01:13:50,801 --> 01:13:53,762
Obok fragmentu opisującego rozmowę

1174
01:13:53,846 --> 01:13:56,390
między dwójką postaci,
które później zginęły,

1175
01:13:56,473 --> 01:13:59,685
Shawn dopisał ołówkiem: „Skąd wiadomo?

1176
01:13:59,768 --> 01:14:02,563
Brak świadków. To główny problem”.

1177
01:14:06,733 --> 01:14:09,778
Capote przez dekady
mierzył się z tymi zarzutami.

1178
01:14:10,821 --> 01:14:13,407
Zasadnicze pytanie brzmi:

1179
01:14:13,490 --> 01:14:16,410
to fikcja literacka czy reportaż?

1180
01:14:16,493 --> 01:14:19,079
Pan znalazł sposób,
by zjeść ciasto i mieć ciastko,

1181
01:14:19,163 --> 01:14:21,707
żeby nikt nie mógł się do pana przeczepić.

1182
01:14:21,790 --> 01:14:26,170
Chodzi panu o to, że wziąłem fakty

1183
01:14:26,253 --> 01:14:27,921
i przerobiłem je na fikcję?

1184
01:14:28,005 --> 01:14:29,923
Zupełnie tak nie było.

1185
01:14:30,757 --> 01:14:33,093
Nie dodałem ani grama fikcji.

1186
01:14:34,219 --> 01:14:38,182
Capote w końcu przyznał,
że wymyślił ostatnią scenę,

1187
01:14:38,265 --> 01:14:40,642
czyli rozmowę na cmentarzu
między policjantem

1188
01:14:40,726 --> 01:14:42,895
i najlepszą przyjaciółką zamordowanej.

1189
01:14:43,979 --> 01:14:47,441
Shawn przyznał później,
że żałował publikacji Z zimną krwią.

1190
01:14:47,983 --> 01:14:49,693
W kolejnych latach

1191
01:14:49,776 --> 01:14:52,696
redakcja stale usprawniała
proces fact-checkingu,

1192
01:14:52,779 --> 01:14:56,158
aby nie dopuścić do powtórzenia
takiej sytuacji.

1193
01:14:57,493 --> 01:15:00,412
MAŁY, SMUTNY FAKT

1194
01:15:01,288 --> 01:15:02,831
DZIAŁ FACT-CHECKINGU

1195
01:15:02,915 --> 01:15:05,792
Więc w dniu egzekucji, z samego rana,

1196
01:15:05,876 --> 01:15:08,378
dwie osoby trafiały do celi

1197
01:15:08,462 --> 01:15:10,631
tuż obok komory egzekucyjnej, tak?

1198
01:15:10,714 --> 01:15:15,886
Napisaliśmy, że zaprosił pan autora,
Jona Lee, na herbatę.

1199
01:15:15,969 --> 01:15:17,763
To była kawa czy herbata?

1200
01:15:18,430 --> 01:15:22,184
W dziale fact-checkingu pracuje 29 osób,
łącznie ze mną.

1201
01:15:22,267 --> 01:15:24,937
Nie zajmujemy się tylko
pilnowaniem nazwisk i dat,

1202
01:15:25,020 --> 01:15:27,397
choć to również bardzo ważne.

1203
01:15:27,481 --> 01:15:29,149
Reprezentujemy czytelnika.

1204
01:15:30,317 --> 01:15:34,196
Zawsze analizujemy kontekst,
w jakim osadzona jest historia.

1205
01:15:34,279 --> 01:15:35,989
Erica nie miała zębów.

1206
01:15:36,073 --> 01:15:39,201
Zakładam, że to przez problemy
stomatologiczne w więzieniu.

1207
01:15:40,369 --> 01:15:44,081
Tekst może być w pełni zgodny z prawdą,
ale budzić wątpliwości.

1208
01:15:44,164 --> 01:15:45,332
KIM JEST FACT-CHECKER?

1209
01:15:45,415 --> 01:15:47,292
Każdy z nas drukuje artykuł

1210
01:15:47,376 --> 01:15:50,796
i podkreśla to, można uznać za fakt.

1211
01:15:51,380 --> 01:15:53,215
Czyli prawie każde słowo.

1212
01:15:53,298 --> 01:15:57,803
Czasowniki, takie jak „jest”,
mogą być nieweryfikowalne.

1213
01:15:57,886 --> 01:16:00,931
Ale potem myślisz:
czy dana osoba nadal żyje?

1214
01:16:01,014 --> 01:16:02,724
Może trzeba napisać „był”.

1215
01:16:03,308 --> 01:16:06,436
Potem kontaktujesz się
z bohaterami tekstu i źródłami.

1216
01:16:06,520 --> 01:16:08,021
Chcę się upewnić,

1217
01:16:08,105 --> 01:16:10,440
co mówisz, gdy odbierasz telefon.

1218
01:16:10,524 --> 01:16:11,525
Podobno mówisz:

1219
01:16:11,608 --> 01:16:14,236
„Dzień dobry, Sparks Steakhouse.
Czym mogę służyć?”.

1220
01:16:14,319 --> 01:16:15,445
Zgadza się?

1221
01:16:15,946 --> 01:16:18,240
Sprawdzamy wszystko, co trafia na łamy.

1222
01:16:18,323 --> 01:16:21,410
Okładki, rysunki, wiersze, prozę.

1223
01:16:21,493 --> 01:16:23,579
To prawda – rysunki też sprawdzamy.

1224
01:16:24,204 --> 01:16:27,416
Kiedyś opublikowaliśmy
rysunek z pingwinem.

1225
01:16:27,499 --> 01:16:32,963
Podpis brzmiał: „Wolę określenie
»Amerykanin pochodzenia arktycznego«”.

1226
01:16:33,046 --> 01:16:35,048
Czytelnicy słusznie zauważyli,

1227
01:16:35,132 --> 01:16:38,760
że pingwiny mieszkają nie na Arktyce,
a na Antarktydzie.

1228
01:16:38,844 --> 01:16:41,847
Skoro na Arktyce nie ma pingwinów,
żart tracił sens.

1229
01:16:43,181 --> 01:16:46,768
Ze wstydem przyznaję,
że raz nie zauważyłem błędu na okładce.

1230
01:16:46,852 --> 01:16:49,563
Widać na niej
sprzedawcę hot-dogów na plaży.

1231
01:16:49,646 --> 01:16:51,440
Postanowiłem sprawdzić,

1232
01:16:51,523 --> 01:16:53,859
czy parasol może rzucać taki cień.

1233
01:16:53,942 --> 01:16:55,777
Okazało się, że może.

1234
01:16:55,861 --> 01:16:59,197
Uznałem, że tu kończy się
moja praca fact-checkera.

1235
01:16:59,281 --> 01:17:01,992
Wszystko gra. Okładka idzie do druku.

1236
01:17:02,075 --> 01:17:03,619
Gość ma dwie prawe stopy.

1237
01:17:03,702 --> 01:17:07,080
Gdyby chodziło o dwie lewe stopy,
moglibyśmy obrócić to w żart.

1238
01:17:07,164 --> 01:17:08,123
Umknęło mi.

1239
01:17:09,750 --> 01:17:10,751
To straszne!

1240
01:17:10,834 --> 01:17:13,420
Ludzie uwielbiają wytykać nam błędy.

1241
01:17:14,004 --> 01:17:17,591
Najczęściej słyszymy wtedy:

1242
01:17:17,674 --> 01:17:21,678
„Nie sądziłem, że ów wychwalany
dział fact-checkingowy New Yorkera

1243
01:17:21,762 --> 01:17:23,347
upadnie tak nisko”.

1244
01:17:23,430 --> 01:17:29,269
Słowo to spotykam chyba tylko
w listach ze skargami na błędy.

1245
01:17:29,353 --> 01:17:31,647
Kto tak pisze?

1246
01:17:32,939 --> 01:17:36,568
Mouaz powiedział Jonowi Lee,
że funkcjonariusz reżimu

1247
01:17:36,652 --> 01:17:39,363
zabił gołębie jego rodziny.

1248
01:17:39,446 --> 01:17:41,615
Ta praca wymaga dużej odporności.

1249
01:17:41,698 --> 01:17:45,452
Musisz umieć radzić sobie
z cudzym niezadowoleniem.

1250
01:17:45,535 --> 01:17:48,580
Nierzadko uzasadnionym.

1251
01:17:48,664 --> 01:17:52,959
Ogólnokrajowe pismo zamierza
przedstawić ich w niekorzystnym świetle.

1252
01:17:53,043 --> 01:17:57,339
Mówi pan, że gdy ludzie
powtarzają bzdury na temat Trumpa,

1253
01:17:57,422 --> 01:18:01,510
wyciąga pan dokument
z zestawieniem jego kłamstw.

1254
01:18:01,593 --> 01:18:02,803
Zgadza się?

1255
01:18:02,886 --> 01:18:05,972
W polityce nastały osobliwe czasy.

1256
01:18:06,056 --> 01:18:12,062
Przekonanie, że politycy powinni
mówić prawdę, nie jest już tak silne.

1257
01:18:12,145 --> 01:18:15,482
Ta sytuacja daje nam
dodatkowy impuls do działania.

1258
01:18:16,066 --> 01:18:18,568
Osobiście czuję się niezwykle zmotywowany.

1259
01:18:18,652 --> 01:18:25,200
To chyba najlepsze antidotum
na potok bezczelnych kłamstw.

1260
01:18:25,283 --> 01:18:30,247
Czy może być coś lepszego
od autentycznego zaangażowania,

1261
01:18:30,330 --> 01:18:33,333
skrupulatności i dbałości o fakty?

1262
01:18:35,794 --> 01:18:37,546
- Cześć.
- Jak się masz?

1263
01:18:37,629 --> 01:18:39,131
- Co słychać?
- Jak leci?

1264
01:18:39,214 --> 01:18:41,133
- Miło cię widzieć.
- Wzajemnie.

1265
01:18:41,216 --> 01:18:43,760
Trafiłem do New Yorkera
niejako przypadkiem,

1266
01:18:43,844 --> 01:18:46,346
gdy badałem sprawę Harveya Weinsteina.

1267
01:18:46,430 --> 01:18:49,725
Nabrałem przekonania,
że Weinstein jest drapieżcą seksualnym,

1268
01:18:49,808 --> 01:18:52,227
ale nikt nie chciał puścić mojego tekstu,

1269
01:18:52,310 --> 01:18:55,939
bo wiele redakcji udało się
skutecznie zastraszyć.

1270
01:18:56,022 --> 01:19:00,610
Ale David przejrzał moje materiały
i uznał, że opublikuje mój tekst.

1271
01:19:01,445 --> 01:19:03,572
Myślę, że mamy sensowny plan.

1272
01:19:03,655 --> 01:19:06,491
Najpierw krótki tekst
o oprogramowaniu szpiegującym.

1273
01:19:06,575 --> 01:19:08,952
Potem skupiam się na Elonie.

1274
01:19:09,035 --> 01:19:11,455
Czy otoczenie Elona puszcza farbę?

1275
01:19:12,581 --> 01:19:15,667
Jednym z większych wyzwań będzie fakt,

1276
01:19:15,751 --> 01:19:19,421
że ci, którzy ostatnio
byli źródłem przecieków,

1277
01:19:19,504 --> 01:19:21,506
będą bardziej powściągliwi.

1278
01:19:21,590 --> 01:19:24,259
Obszarem mojego zainteresowania
jest władza.

1279
01:19:24,342 --> 01:19:28,430
Obecnie potężne siły polityczne

1280
01:19:28,513 --> 01:19:31,933
oddają władzę miliarderom z branży tech.

1281
01:19:32,017 --> 01:19:35,979
Elon Musk to najbogatszy człowiek
w całej historii ludzkości.

1282
01:19:36,062 --> 01:19:39,191
I to on ma stać na straży… efektywności?

1283
01:19:39,274 --> 01:19:40,108
Tak.

1284
01:19:40,734 --> 01:19:42,944
Niewiele jest miejsc,

1285
01:19:43,028 --> 01:19:48,158
w których uprawia się tak angażujące
i tak konfrontacyjne dziennikarstwo.

1286
01:19:48,658 --> 01:19:50,827
To nie są aktywiści.

1287
01:19:50,911 --> 01:19:54,372
Ale gdy fakty są po ich stronie,
nie boją się zabierać głosu.

1288
01:19:55,499 --> 01:19:59,085
Dzień dobry, tu Ronan.
Dzięki, że oddzwaniacie.

1289
01:19:59,169 --> 01:20:01,922
Przygotowuję kolejny materiał o Musku…

1290
01:20:02,005 --> 01:20:05,383
W obecnych realiach politycznych

1291
01:20:05,467 --> 01:20:09,638
niezależność prasy
jest wyraźnie podważana,

1292
01:20:09,721 --> 01:20:15,769
a dziennikarze są ochoczo atakowani
za wykonywanie swojej pracy.

1293
01:20:15,852 --> 01:20:21,191
Jest to niezwykle groźne
dla dziennikarzy i ich źródeł.

1294
01:20:21,274 --> 01:20:24,945
Byłbym wdzięczny,

1295
01:20:25,028 --> 01:20:28,031
gdybyście przesłali mi
te dokumenty i uwagi,

1296
01:20:28,114 --> 01:20:29,241
nieoficjalnie.

1297
01:20:29,324 --> 01:20:32,577
Rola informatora
w ważnym materiale śledczym

1298
01:20:32,661 --> 01:20:37,165
nie jest łatwa
i może wiązać się z dużym ryzykiem.

1299
01:20:37,249 --> 01:20:40,544
Zdarzało mi się kontaktować ze źródłem

1300
01:20:40,627 --> 01:20:44,047
przez telefon jednorazowy
kupiony za gotówkę

1301
01:20:44,130 --> 01:20:47,592
w centrum handlowym
z dala od mojego miejsca zamieszkania.

1302
01:20:47,676 --> 01:20:50,804
Ale chwila,
gdy następuje przełom w sprawie,

1303
01:20:50,887 --> 01:20:56,560
to coś, o czym marzy każdy reporter.

1304
01:20:56,643 --> 01:20:59,187
Jednak wtedy pojawia się dodatkowy stres,

1305
01:20:59,271 --> 01:21:03,733
bo wiesz już, że nie możesz pozwolić sobie
na żadne potknięcie.

1306
01:21:03,817 --> 01:21:07,612
Dzięki raz jeszcze.
Będziemy w kontakcie. Do usłyszenia.

1307
01:21:08,113 --> 01:21:12,284
To trudny okres
dla dziennikarstwa śledczego.

1308
01:21:12,367 --> 01:21:18,790
Ale wciąż głęboko wierzę
w siłę informacji.

1309
01:21:18,874 --> 01:21:23,295
Uważam, że tylko świadome społeczeństwo
daje nam jakąkolwiek nadzieję.

1310
01:21:27,215 --> 01:21:30,385
Staram się czytać New Yorkera
od deski do deski,

1311
01:21:30,468 --> 01:21:35,307
bo zależy mi na poszerzaniu wiedzy
o nowe informacje.

1312
01:21:35,390 --> 01:21:38,101
Czyli jesteś komplecistą…?

1313
01:21:38,184 --> 01:21:43,440
Tak. Jestem komplecistą,
ale wiecznie niespełnionym.

1314
01:21:43,523 --> 01:21:47,152
New Yorker to lektura dla wymagających.

1315
01:21:47,235 --> 01:21:50,530
Masa tekstu. Nie wiem, czy znacie
mój pogląd na czytanie.

1316
01:21:50,614 --> 01:21:53,825
Podoba mi się idea czytania.
Zdarza mi się kupować książki.

1317
01:21:53,909 --> 01:21:56,745
Ale w książkach jest dużo słów.

1318
01:21:56,828 --> 01:21:58,330
Zero wytchnienia.

1319
01:21:58,413 --> 01:22:01,082
Z każdą stroną jest ich więcej.

1320
01:22:02,667 --> 01:22:05,420
Czemu nie umieścić w nich
nieco pustych stron?

1321
01:22:05,503 --> 01:22:09,049
Daliby człowiekowi
choć chwilę wytchnienia.

1322
01:22:13,511 --> 01:22:14,387
ROK 2025

1323
01:22:18,850 --> 01:22:20,518
LATA 80.

1324
01:22:20,602 --> 01:22:23,271
Wraz z wejściem w lata 80.

1325
01:22:23,355 --> 01:22:25,523
pojawiła się potrzeba zmiany.

1326
01:22:26,274 --> 01:22:29,277
William Shawn, kierujący pismem od 30 lat,

1327
01:22:29,361 --> 01:22:31,655
był już po siedemdziesiątce.

1328
01:22:31,738 --> 01:22:34,658
Żartowano ze skostniałego stylu pisma

1329
01:22:34,741 --> 01:22:39,329
i artykułów na 20 000 słów
o historii ryżu.

1330
01:22:40,372 --> 01:22:42,958
Czytelnicy się starzeli,
a sprzedaż spadała.

1331
01:22:43,041 --> 01:22:47,379
I wtedy, w 1985 roku,
na scenę wkroczył S. I. Newhouse.

1332
01:22:47,462 --> 01:22:50,256
To już oficjalne. Newhouse został
właścicielem New Yorkera.

1333
01:22:50,340 --> 01:22:52,759
Zapłacił za niego 168 milionów dolarów.

1334
01:22:52,842 --> 01:22:55,679
Zarząd zgodził się na sprzedaż
ambitnego pisma

1335
01:22:55,762 --> 01:22:59,391
S. I. Newhouse'owi Jr.,
którego imperium medialne obejmuje

1336
01:22:59,474 --> 01:23:02,852
29 gazet, magazyn Parade
oraz wydawnictwo Random House.

1337
01:23:03,728 --> 01:23:07,565
Dwadzieścia miesięcy później
Newhouse zaszokował świat literacki,

1338
01:23:07,649 --> 01:23:09,651
pozbywając się Williama Shawna.

1339
01:23:11,361 --> 01:23:15,699
W 1992 roku zwolnił zaś
jego następcę, Roberta Gottlieba,

1340
01:23:15,782 --> 01:23:18,493
zatrudniając nową, kontrowersyjną szefową:

1341
01:23:18,576 --> 01:23:23,957
przebojową, 38-letnią Brytyjkę
i byłą naczelną Vanity Fair – Tinę Brown.

1342
01:23:24,708 --> 01:23:26,543
Redaktor naczelna tego pisma,

1343
01:23:27,377 --> 01:23:28,795
Vanity Fair,

1344
01:23:29,713 --> 01:23:32,966
została właśnie mianowana
naczelną tego pisma,

1345
01:23:33,925 --> 01:23:35,176
New Yorkera.

1346
01:23:36,011 --> 01:23:40,682
Krytycy obawiali się, że zrobi z pisma
kolejny luksusowy tabloid.

1347
01:23:40,765 --> 01:23:45,603
Zwracam się do tych, którzy martwią się,
że New Yorker obniży loty:

1348
01:23:45,687 --> 01:23:51,109
dajcie mi czas. Jeszcze mnie nie znacie.
Nie znacie mojego przywiązania do jakości.

1349
01:23:51,192 --> 01:23:54,070
Zobaczycie,
że New Yorker będzie tylko lepszy.

1350
01:23:56,531 --> 01:23:58,825
Pismo zaczęło organizować huczne imprezy

1351
01:23:58,908 --> 01:24:02,454
i publikować wydania
poświęcone kinu i modzie.

1352
01:24:03,913 --> 01:24:06,166
Ale podejmowało też poważne tematy.

1353
01:24:06,249 --> 01:24:09,627
Redakcja poświęciła cały numer
wstrząsającemu reportażowi

1354
01:24:09,711 --> 01:24:13,214
o masakrze w Salwadorze dokonanej
przez oddziały wyszkolone przez USA.

1355
01:24:14,299 --> 01:24:18,136
Jak tłumaczyła Brown:
„chcemy nadać powagi temu, co atrakcyjne,

1356
01:24:18,219 --> 01:24:20,138
a temu, co poważne – atrakcyjności”.

1357
01:24:20,764 --> 01:24:23,892
Ściągnęła też świeży narybek dziennikarzy,

1358
01:24:23,975 --> 01:24:25,560
w tym Malcolma Gladwella,

1359
01:24:25,643 --> 01:24:26,978
Jane Mayer,

1360
01:24:27,062 --> 01:24:28,521
Hiltona Alsa

1361
01:24:28,605 --> 01:24:32,192
oraz młodego reportera
z Washington Post, Davida Remnicka.

1362
01:24:33,735 --> 01:24:36,905
Brown odświeżyła też
szatę graficzną New Yorkera.

1363
01:24:36,988 --> 01:24:39,574
W piśmie zaczęto zamieszczać zdjęcia,

1364
01:24:39,657 --> 01:24:45,246
a do zespołu przyjęto światowej sławy
fotografa, Richarda Avedona.

1365
01:24:46,748 --> 01:24:52,087
Okładki nabrały pazura i świeżości,
a kontrowersje stały się mile widziane.

1366
01:24:56,382 --> 01:24:58,384
W lutym 1994 roku

1367
01:24:58,468 --> 01:25:00,929
Brown dopuściła się świętokradztwa,

1368
01:25:01,012 --> 01:25:02,764
zastępując Eustace'a Tilleya,

1369
01:25:02,847 --> 01:25:07,560
którego wizerunek zdobił
każde wydanie rocznicowe od prawie 70 lat,

1370
01:25:07,644 --> 01:25:11,314
nowoczesną reinterpretacją
autorstwa Roberta Crumba.

1371
01:25:12,857 --> 01:25:14,526
Tradycjonaliści byli zbulwersowani,

1372
01:25:14,609 --> 01:25:18,154
lecz Brown upierała się,
że jedynie wpuszcza powietrze

1373
01:25:18,238 --> 01:25:21,032
do zatęchłej instytucji.

1374
01:25:25,370 --> 01:25:26,329
To rysunek Sorela.

1375
01:25:26,412 --> 01:25:28,915
„Dla Tiny, która tchnęła życie
w Eustace'a”.

1376
01:25:29,582 --> 01:25:30,708
Na rysunku widać…

1377
01:25:31,835 --> 01:25:34,420
jak wybudzam Eustace’a Tilleya ze snu.

1378
01:25:35,296 --> 01:25:37,507
Nigdy nie rozumiałam jego fenomenu.

1379
01:25:37,590 --> 01:25:39,884
Eustace Tilley wydawał mi się irytujący.

1380
01:25:39,968 --> 01:25:44,973
Byłam zdania, że powinni byli
pozbyć się go już w 1935 roku.

1381
01:25:45,682 --> 01:25:48,268
To moje oprawione roczniki

1382
01:25:48,351 --> 01:25:51,646
wraz z moim pierwszym numerem

1383
01:25:51,729 --> 01:25:54,190
z 5 października 1992 roku.

1384
01:25:57,485 --> 01:25:58,736
Okładka Eda Sorela.

1385
01:25:59,654 --> 01:26:02,031
Chciałam, by pierwszą okładkę
wykonał Sorel.

1386
01:26:02,115 --> 01:26:05,577
Poprosiłam go, by narysował coś,
co zwiastowałoby zmianę.

1387
01:26:05,660 --> 01:26:09,289
Sorel narysował punka w dorożce.

1388
01:26:09,372 --> 01:26:13,251
Rysunek był genialny.
Idealnie oddawał to, co myśleli wszyscy.

1389
01:26:13,334 --> 01:26:16,129
Miałam być niszczycielską siłą.

1390
01:26:16,212 --> 01:26:18,131
Nie pomylili się.

1391
01:26:18,965 --> 01:26:25,972
W ciągu trzech lat rozstałam się
z 71 osobami, przyjmując 50 nowych.

1392
01:26:26,639 --> 01:26:29,475
Tina przyjęła mnie, gdy byłam
w siódmym miesiącu ciąży.

1393
01:26:29,559 --> 01:26:32,687
W tamtym czasie było to coś nietypowego,

1394
01:26:32,770 --> 01:26:34,647
ale i fantastycznego.

1395
01:26:35,148 --> 01:26:37,150
Zapanował niemalże matriarchat.

1396
01:26:37,233 --> 01:26:40,236
Owa grupa kobiet, młodych matek,

1397
01:26:40,320 --> 01:26:46,409
tworzyła coś w rodzaju tajnego kręgu
wzajemnego wsparcia.

1398
01:26:46,492 --> 01:26:48,953
Znałam imię każdej niani.

1399
01:26:50,705 --> 01:26:52,916
Tina jest trochę jak kometa:

1400
01:26:52,999 --> 01:26:57,045
pojawia się i dokonuje zmian.

1401
01:26:58,004 --> 01:27:01,591
Czasem kontrowersyjnych,
ale w większości słusznych.

1402
01:27:01,674 --> 01:27:04,677
Pismo pilnie potrzebowało zmian.

1403
01:27:05,637 --> 01:27:08,389
Po sześciu i pół roku pracy w New Yorkerze

1404
01:27:08,473 --> 01:27:12,477
stwierdziłam, że pismo rozwija się
zbyt wolno od strony biznesowej.

1405
01:27:13,186 --> 01:27:16,689
Musieliśmy otworzyć się na nowe obszary.

1406
01:27:16,773 --> 01:27:18,608
Napisałam do S. I. Newhouse'a,

1407
01:27:18,691 --> 01:27:21,778
proponując stworzenie działu,
który produkowałby

1408
01:27:21,861 --> 01:27:25,073
filmy dokumentalne, książki, filmy,

1409
01:27:25,156 --> 01:27:26,991
a może nawet audycję w radiu.

1410
01:27:27,575 --> 01:27:29,869
Odparł: „Trzymaj się swojej działki”.

1411
01:27:31,246 --> 01:27:36,334
Pomyślałam: „No dobra”.
Naprawdę się wkurzyłam.

1412
01:27:37,001 --> 01:27:40,088
Uznałam, że nadszedł czas,
by poszukać innych wyzwań.

1413
01:27:42,715 --> 01:27:46,928
Dostała propozycję,
która okazała się pocałunkiem śmierci.

1414
01:27:49,097 --> 01:27:51,182
Wpadłem na pomysł stworzenia pisma,

1415
01:27:51,266 --> 01:27:53,893
które stałoby się centrum idei.

1416
01:27:53,977 --> 01:27:57,522
Na tym kończył się mój pomysł.
Reszta to dzieło Tiny Brown.

1417
01:27:58,690 --> 01:28:02,235
Otrzymała ofertę współpracy
z Harveyem Weinsteinem

1418
01:28:02,318 --> 01:28:04,445
i stworzenia magazynu Talk,

1419
01:28:04,529 --> 01:28:09,200
który miał być nie tylko pismem,
ale też zajmować się produkcją filmową.

1420
01:28:10,952 --> 01:28:13,454
Dziękuję, że przyszliście na inaugurację.

1421
01:28:14,122 --> 01:28:16,249
To była chyba moja najgłupsza decyzja.

1422
01:28:17,041 --> 01:28:19,168
Odeszła bardzo nagle.

1423
01:28:19,252 --> 01:28:21,546
W lipcu 1998 roku.

1424
01:28:22,046 --> 01:28:23,673
Zostaliśmy bez naczelnego.

1425
01:28:24,674 --> 01:28:28,469
S. I. Newhouse rozejrzał się

1426
01:28:28,553 --> 01:28:30,346
i zaoferował mi posadę.

1427
01:28:30,430 --> 01:28:34,350
Godzinę później stanąłem przed
kolegami i koleżankami z redakcji,

1428
01:28:34,434 --> 01:28:38,479
otrzymałem brawa i wróciliśmy do pracy.

1429
01:28:39,439 --> 01:28:41,941
Dobra, działamy.

1430
01:28:42,025 --> 01:28:44,527
Dexter kończy swój artykuł.

1431
01:28:44,610 --> 01:28:46,612
- Oraz Twilley.
- Oraz Twilley.

1432
01:28:47,196 --> 01:28:49,240
Dzisiaj mamy…

1433
01:28:49,324 --> 01:28:52,827
Nie mam pojęcia, jaki dziś dzień.
Czwartek! Najwyraźniej.

1434
01:28:52,910 --> 01:28:58,041
Zamykamy teksty do wydania jubileuszowego,
który ukaże się za półtora tygodnia.

1435
01:28:58,124 --> 01:29:02,045
Kawał dobrej roboty.
Mam nadzieję, że trzymacie się na nogach.

1436
01:29:02,128 --> 01:29:04,339
No dobra. To wszystko.

1437
01:29:04,422 --> 01:29:08,259
Największy młyn będzie
w poniedziałek, wtorek i środę.

1438
01:29:08,343 --> 01:29:10,803
Mamy czas do czwartku.

1439
01:29:11,304 --> 01:29:13,473
Wszystko idzie zgodnie z planem?

1440
01:29:14,098 --> 01:29:15,600
Można tak powiedzieć.

1441
01:29:17,602 --> 01:29:21,105
Lubię, gdy każdy zabiera głos po kolei.

1442
01:29:21,189 --> 01:29:24,359
Najpierw ja, potem ty i tak dalej.

1443
01:29:24,442 --> 01:29:26,152
Każdy artykuł New Yorkerze

1444
01:29:26,235 --> 01:29:28,613
przechodzi procedurę zamykającą,

1445
01:29:28,696 --> 01:29:33,034
w ramach której redaktor, autor,
korektor i fact-checker

1446
01:29:33,117 --> 01:29:36,996
analizują tekst słowo po słowie.

1447
01:29:37,080 --> 01:29:38,623
Chciałem się upewnić…

1448
01:29:38,706 --> 01:29:41,584
Mamy tu słowo collusion.

1449
01:29:41,667 --> 01:29:44,087
Czy nie powinno być collision?

1450
01:29:44,170 --> 01:29:47,173
Myślę, że collision
sugeruje pewną przypadkowość,

1451
01:29:47,256 --> 01:29:49,342
a działały tu siły rynkowe.

1452
01:29:49,425 --> 01:29:54,347
To przypomina grę w bicie kreta.
Wciąż wyskakuje coś nowego.

1453
01:29:55,056 --> 01:29:56,849
- Zaczniesz?
- Jasne.

1454
01:29:56,933 --> 01:29:59,268
Nie mam wielu uwag do pierwszej strony.

1455
01:29:59,352 --> 01:30:01,062
To potrafi być stresujące.

1456
01:30:01,145 --> 01:30:05,108
Myślisz, czy napisałeś dość klarownie
i czy wszystko się zgadza.

1457
01:30:05,191 --> 01:30:09,612
„Mason sugeruje, że pewnego dnia
będziemy mogli modyfikować własne geny”.

1458
01:30:09,695 --> 01:30:12,198
Żeby uniknąć sugestii, że stanie się to…

1459
01:30:12,281 --> 01:30:13,408
- Już teraz.
- Dziś.

1460
01:30:13,491 --> 01:30:16,494
Powinniśmy gdzieś wspomnieć,
kto jest sekretarzem.

1461
01:30:16,577 --> 01:30:18,704
- Tak.
- Ale…

1462
01:30:19,414 --> 01:30:23,668
Zebrania potrafią ciągnąc się godzinami.
Czasem trzeba zamówić jedzenie.

1463
01:30:23,751 --> 01:30:25,503
Siedzimy do skutku.

1464
01:30:25,586 --> 01:30:29,257
W dziale fact-checkingu
wisiała kiedyś tabliczka z napisem

1465
01:30:29,340 --> 01:30:31,175
„Perfekcja ponad finalizację”.

1466
01:30:31,259 --> 01:30:32,885
„Al Franken drwi…”

1467
01:30:33,636 --> 01:30:36,806
Przydałoby się bardziej żartobliwe słowo,
jak „dworuje”.

1468
01:30:36,889 --> 01:30:41,144
Gdy zamkniemy numer,
czuję ogromną satysfakcję z tego,

1469
01:30:41,227 --> 01:30:45,648
że dysponujemy wypróbowanym systemem,
który się sprawdza.

1470
01:30:45,731 --> 01:30:46,816
- Gotowe.
- Hurra!

1471
01:30:46,899 --> 01:30:47,817
Dobra robota.

1472
01:30:47,900 --> 01:30:50,111
- Gratulacje.
- Super.

1473
01:30:50,194 --> 01:30:51,654
Wielkie dzięki.

1474
01:31:01,205 --> 01:31:02,248
KRYTYCY

1475
01:31:04,584 --> 01:31:07,628
MARSZEM NAPRZÓD

1476
01:31:07,712 --> 01:31:11,382
Proza zostanie wydrukowana w ten sposób,
z małym nagłówkiem.

1477
01:31:11,466 --> 01:31:14,177
Bez tekstu na obrazku, jak zwykle,

1478
01:31:14,260 --> 01:31:16,262
tylko bardziej klasycznie.

1479
01:31:16,345 --> 01:31:20,433
A potem chcielibyśmy pokazać
historię Eustace'a w obrazkach.

1480
01:31:20,516 --> 01:31:23,978
Ile tysięcy obrazków Eustace'a
wydrukujemy? Chcę wiedzieć.

1481
01:31:24,562 --> 01:31:26,731
DWA DNI DO NUMERU ROCZNICOWEGO

1482
01:31:27,815 --> 01:31:30,776
- Usiądziemy tam?
- Wolą iść do twojego gabinetu.

1483
01:31:30,860 --> 01:31:32,570
Tam jest milion stopni.

1484
01:31:33,237 --> 01:31:38,075
Przed wysłaniem numeru do druku
przeglądamy wydruk próbny.

1485
01:31:40,495 --> 01:31:42,079
Wspaniale.

1486
01:31:42,163 --> 01:31:44,540
Sprawdzamy grafiki i układ stron.

1487
01:31:44,624 --> 01:31:48,503
Mamy okazję zobaczyć,
jak będzie wyglądał zeszyt,

1488
01:31:48,586 --> 01:31:50,755
który trafi do skrzynek pocztowych.

1489
01:31:50,838 --> 01:31:54,175
Zależy mi na klarowności rysunku.

1490
01:31:54,258 --> 01:31:58,054
Ale to także chwila,
by wziąć głęboki oddech

1491
01:31:58,137 --> 01:32:00,181
i docenić efekt naszej pracy.

1492
01:32:00,765 --> 01:32:03,184
To wielki wysiłek dużego grona ludzi.

1493
01:32:03,267 --> 01:32:06,270
Efekt licznych sporów i dyskusji.

1494
01:32:07,522 --> 01:32:09,273
Ale pismo jest tego warte.

1495
01:32:10,107 --> 01:32:11,943
Super. To była bułka z masłem.

1496
01:32:22,370 --> 01:32:24,455
W lutym 2025 roku

1497
01:32:24,539 --> 01:32:28,459
magazyn New Yorker
świętował setne urodziny.

1498
01:32:29,126 --> 01:32:32,046
Z tej okazji wydano specjalny,
podwójny numer,

1499
01:32:32,129 --> 01:32:34,966
stworzony do wielokrotnego czytania…

1500
01:32:35,550 --> 01:32:39,220
lub powiększenia rosnącej
kupki wstydu w kącie.

1501
01:32:39,804 --> 01:32:43,099
New Yorker kończy właśnie sto lat.

1502
01:32:43,182 --> 01:32:44,850
New Yorker ma 100 lat.

1503
01:32:44,934 --> 01:32:48,020
…świętujący stulecie istnienia.

1504
01:32:48,104 --> 01:32:53,067
Ludzie nie chcą czytać wyłącznie
głupich tweetów.

1505
01:32:53,150 --> 01:32:55,194
Chcą wiedzieć, co się dzieje,

1506
01:32:55,278 --> 01:33:00,157
chcą rzetelności, weryfikacji faktów
i przyzwoitości,

1507
01:33:00,241 --> 01:33:03,911
a także mediów,
które nie ugną się pod presją.

1508
01:33:03,995 --> 01:33:05,830
MIEJSKI TOAST
TILLEY NA RAUSZU

1509
01:33:05,913 --> 01:33:08,207
Zebrali się, by świętować.

1510
01:33:08,291 --> 01:33:12,128
Twórczy, ciekawi świata, wytrwali,

1511
01:33:12,211 --> 01:33:16,173
ekscentryczni, wręcz obsesyjni ludzie.

1512
01:33:16,757 --> 01:33:20,845
Plotkowali, śmiali się i wznosili toasty,

1513
01:33:20,928 --> 01:33:25,016
doskonale świadomi,
że stoją na barkach gigantów.

1514
01:33:26,809 --> 01:33:28,811
Na początku istnienia pisma

1515
01:33:28,894 --> 01:33:32,148
do jego założyciela, Harolda Rossa,
zgłosił się dziennikarz

1516
01:33:32,231 --> 01:33:33,691
z zamiarem odejścia.

1517
01:33:34,609 --> 01:33:35,901
W odpowiedzi usłyszał:

1518
01:33:35,985 --> 01:33:40,656
„Jesteś częścią ruchu,
a z ruchu nie można odejść”.

1519
01:33:41,532 --> 01:33:43,534
Doskonale wiem, co miał na myśli.

1520
01:33:43,618 --> 01:33:48,873
To nie jest zwykłe pismo, które wychodzi
raz na tydzień lub codziennie w sieci.

1521
01:33:48,956 --> 01:33:51,000
Ono ma duszę.

1522
01:33:51,083 --> 01:33:55,546
Ma poczucie misji,
przyzwoitości i jakości.

1523
01:33:56,380 --> 01:34:00,593
Powinno poddawać się autorefleksji
i uczyć z doświadczenia.

1524
01:34:01,093 --> 01:34:05,056
Być skłonne do zmiany zdania.

1525
01:34:05,556 --> 01:34:10,144
Ale to faktycznie jest ruch.
Działamy w imię wyższych ideałów.

1526
01:34:10,728 --> 01:34:15,733
Jeśli brzmię moralizatorsko, trudno.

1527
01:34:20,446 --> 01:34:22,615
Cześć. Czołem wszystkim.

1528
01:34:23,783 --> 01:34:26,160
- Diego, chcesz zacząć?
- Jasne.

1529
01:34:26,243 --> 01:34:29,080
Powinniśmy napisać
o rosnącej roli ulgi podatkowej.

1530
01:34:29,747 --> 01:34:32,541
Czy może to nie dość atrakcyjny temat?

1531
01:35:57,209 --> 01:36:00,004
Napisy: Mateusz Lis