Downloaded from YTS.LT
Official YIFY movies site: YTS.LT
The Daily Show'dasınız, ben Jon Stewart. Çok güzel bir programımız var.
David Remnick bana katılacak. Kendisi The New Yorker dergisinin editörü.
Seyircilerimiz pek aydınmış.
Derginin 100'üncü yılını
umlautların ve dierezlerin farklarını konuşarak kutlayacağız.
Yürüyerek çıkmasak olmuyor mu?
Harika olacak. El sallayacak mısın?
Evet.
Karşınızda David Remnick Bey!
The New Yorker ile geçen bir yüz yıl.
Size özel bir hediyemiz var, görebiliyor musunuz?
Bu, mayo baskıları.
Bay Dewey, The New Yorker'dan Truman Capote ben.
-The New Yorker mı? -Evet, The New Yorker.
The New Yorker karikatürlerini herkes sever.
Yüzlerce gazete ve dergi ayakta durmakta zorlanırken
The New Yorker sağ olsun gayet iyi durumda.
Daha sadece 100 yaşında mıymış? Başardıklarına bakın.
The New Yorker
araştırmacı gazetecilik alanında Pulitzer Ödülü kazandı.
Anthony Bourdain adındaki genç şefin yazısı
restoran dünyasını sallıyor.
Pauline Kael sırf film eleştirmenliğini değil
filmleri de değiştirdi.
The New Yorker.
"Bu kadar üşengeç olmasam daha çok kayıtsız kalırdım."
Ha, anladım! Biraz komikmiş.
Benim gibi Orta Batılılar için
The New Yorker okumak New York'lu olmaya açılan bir pencereydi.
The New Yorker yazarıyım.
-Bir dergi… -The New Yorker'ı biliyorum.
Savunma Bakanlığı savunmaya geçti. The New Yorker'daki haberi inkâr etti.
EBU GARİB'DE İŞKENCE
The New Yorker'ın yeni sayısının kapağı tartışmalara neden oldu.
The New Yorker ilk defa bir başkan adayını destekliyor.
Bu haftaki sayısındaki bir yazı…
Vakit geçirmek için sadece bir yığın New Yorker dergin var.
Yapma yahu. İkimiz de asla okumayacağımı biliyoruz.
THE NEW YORKER'IN 100 YILI
Emily, nasılsın? Hayattasın.
Selam Louisa. Herkes nasıl? Evet, çok işimiz var, hızlıca başlayalım.
HAFTALIK FİKİR TOPLANTISI
Zenginlerin en kıymet verdiği şeyin dinozor fosilleri olduğuna dair…
100. YIL DÖNÜMÜ SAYISINA ALTI AY
…bir sürü hikâye var.
2022'den beri Adderall bulmakta büyük sıkıntı yaşanıyor.
Bence Koji Murata hakkında bir profil yayınlamalıyız.
Kendisi ilk ahşap uydunun mucidi oluyor.
Son 100 yılda yayınladığımız her büyük hikâye
harika bir fikirden yola çıktı.
Ucu nereye varırsa varsın yazarlarımız bu fikirlerin peşinden gider.
Editörlerimiz, yazarlarıyla çalışarak tabii
her bir cümleyi, her bir kelimeyi didik didik edip cilalar.
"…fakat, virgül, ilk başta yazı işlerinden pek müdahale olmadı."
Burada virgüle gerek var mı?
Yazı sonra bilgi teyit departmanına gider
ve bir kere kolonoskopiye benzetilmiş olan bir süreçten geçer.
Kedilerin isimleri Tiger, Lover Boy ve Gummy Bear'mış,
doğru mudur?
The New Yorker bir mucizedir, tamam mı?
EDİTÖR (1998-GÜNÜMÜZ)
The New Yorker bir hafta
bir müzisyen hakkında 15.000 kelimelik bir profil yayınlayan…
DELTA GECELERİ
…veya Lübnan hakkında 9.000 kelimelik bir yazı yayınlayan…
LÜBNAN SAVAŞI
…aralarına da karikatürler serpiştiren bir yayındır.
Kapağında asla bir fotoğraf olmamıştır, tamam mı?
Ne bir bikini ne de bir film yıldızı.
Ama yine de başarılı oluyor.
Böyle bir şeyin var olması ve başarısının artması,
ki bir değil, iki veya üç yüzyıl boyunca böyle gideceğinde ısrarcıyım,
müthiş bir şey bu.
1920'LER
Caz Çağı, New York.
Öyle bir şehir ki sermayedarlar, aykırı düşünceli kadınlar,
büyük müzik grupları,
Babe Ruth
ve kaçak içki satan 30.000 dükkânla dolup taşıyor.
The New Yorker'ın beklenmedik kurucusu Harold Ross sahneye çıkar.
Sigarası hiç sönmeyen küfürbaz Ross
proje bazlı çalışan yazar ve mizahçılardan oluşan
bir grupla kaynaşır.
Gündüz içkisi ve nükteli sohbetler için her gün Algonquin Otel'de buluşurlar.
"Yapmaktan zevk aldığım her şey ahlaksız, illegal veya kilo aldırıyor" diyordu
kafadarlarından biri.
Ross ile eşi Jane Grant işte bu ortamdan
yeni çeşit bir mizah dergisi fikrini çıkardı.
Manhattan'lı sofistike insanlara yönelik haftalık yayınlansın,
Dubuque'taki yaşlı hanımlara hitap etmesin, dediler.
İşin ironik yanı, Ross'ın kendisinin
Colorado'da bir maden kasabasından lise terk olmasıydı.
Toplum ve kültür hakkında arsız makaleler ve karikatürler
hazırlamaları için zeki arkadaşlarını topladı.
Bir tasarımcı tutarak ayırt edici bir yazı karakteri
ve derginin rafine havasına çomak sokan bir maskot yarattırdı.
Bu gösterişçi züppeye şaka yollu Eustace Tilley adını verdiler.
The New Yorker böylece doğmuş oldu.
Takip eden 100 yıl ayakta kalmanın,
inatçı direnişin,
cesur değişimlerin
ve yüzyıl boyunca görülmüş
en etkili gazeteciliğin, kurgunun ve karikatürlerin hikâyesi olmuştur.
Evet, birkaç ay sonra 100'üncü yıl dönümü sayımız geliyor.
Kapağı için özel bir şeyler bulmamız gerekecek.
Bir sayının karakterini kapağı ortaya çıkmadan kestiremezsiniz.
SANAT EDİTÖRÜ
Bilirsiniz işte, öyle son anda yapıştırıp geçeceğiniz bir şey değildir.
Kapağın o ana hitap etmesi gerekir.
Bir yandan da çerçevelenip duvara asılabilecek
zamansız bir sanat eseri olması gerekir.
Dürüst olmak gerekirse her hafta bunun peşinde koşmak
otuz yılın ardından bile stresten uykularımı kaçırır.
The New Yorker'a geçmeden önce
yeraltı karikatüristlerle bir çizgi roman dergisi çıkartıyordum.
Her biri farklı bir bakış açısına, her biri farklı bir tarza,
anlatacağı farklı bir hikâyeye sahip olan sanatçılarla çalışmayı çok severim.
The New Yorker'a da bunu katmaya gayret ediyorum.
David Remnick 100'üncü yıl dönümü için bana gelip
"İlk kapaktaki Eustance Tilley'yi kullanmamız şart" dedi.
"Olamaz!" dememek için dilimi ısırmak zorunda kaldım.
Anlarsınız ya.
Bu dürtüyü anlıyorum
ama daha önce hiç yapılmamış, yenilikçi bir şey yapmak istiyorum.
O yüzden de bir şeyler düşünmem gerektiği aşikâr.
-Neler çıkacak bakalım. -İyi olacak.
KADROLU YAZAR
Dergi, The Talk of the Town ile açılıp ağzınızı sulandırır.
Kısa kesitlerden oluşur.
Bunlar ufak vinyetler veya küçük röportaj yazılarıdır.
Her biri ufak bir hikâye anlatır.
Bir rock grubuyla bilardo oynar,
John Belushi'nin fotoğrafçısıyla takılırım.
Bu yazılar genelde şahsına münhasırdır ama bu defaki biraz daha açık uçlu olacak.
Pekâlâ.
Bu aralar siyasetin insanları çok ayrıştırdığını fark etmişsinizdir.
Ben de düşündüm ki çıkıp biraz şehrin nabzını tutayım.
Olta atıp bakacağız artık.
Hiç belli olmaz. Çıkıp kendini yola vurur,
neler konuşulduğuna bakarsın.
-Mark ben, memnun oldun. -Ben de.
-The New Yorker yazarıyım. -Güzel.
The New Yorker'dan geliyorum, onu duymuş muydunuz?
Bu kafaya girip New York'ta ilginç insan ve mekân aramaya başlayınca
bana uyuşturucu vermişler gibi olurum.
Herkes gözüme ilginç gelir.
Hayret verici bir şehir burası.
-Torunun mu bu? -Torunum.
-Şu tatlı surata baksana. -Çok tatlı, evet.
Havadan sudan konuşalım mı? Bana anlatır mısın?
-Yok. -İstemez misin?
-Yok, üzgünüm. -Emin misin? Yapma yahu!
Ter bastı. Hadi bakalım.
The New Yorker dergisi yazarıyım.
Konuşalım mı, bir şeyler sorayım mı?
İngilizcem çok az.
Senin dilin ne?
-Çince. -Çince. Bende de Çince yok.
-Selam, benim adım Nick. -Selam.
Politik durumdan dolayı yaşadığımız stres hakkında
bir makale kaleme alıyorum.
Sende durumlar nedir?
Keyfin nasıl? Gece uyuyabiliyor musun?
Pek sayılmaz.
Evde farklı görüşler mi hâkim mesela?
Bu konuyu açman ilginç oldu çünkü biz…
Şükran Günü davetli listesinden bahsediyordum.
Tam benim konuma adım attın.
"Bu ara nasılsın NYC? Kendimizi paramparça mı edeceğiz,
pek çok defa yaptığımız gibi kusurlarımızla yaşamayı mı sürdüreceğiz?"
Artık taşın suyunu sıkıyoruz ama…
Bence buradan bir yazı çıkar.
100'üncü yıl dönümümüz için bir dizi video çekmeye karar verdik.
Yazarları, sanatçıları, düşünürleri getirip…
VIDEO YAPIMCISI
…kişisel The New Yorker tecrübelerini öğreniyoruz.
İlk ofisimizdeki ofis masalarından birinin sandalyesini getirdik.
Güzelmiş.
Dayanıklı yapıyorlarmış.
Oturduğum en rahat sandalyelerden biri.
Bakın işte bu sanat yok oldu.
Ahşaba popo şekli oyma sanatını kaybettik.
Bakın işte bu yüzden bu kadar rahat, bu sanat kalmadı.
Artık kimse bunu yapamıyor.
Bunca yıl içerisinde özellikle çok sevdiğin
bir karikatür oldu mu acaba?
OYUNCU, YAZAR
Emily Flake'in tüm karikatürleri. En sevdiğim, sirkteki kadınlı olan.
Kadın ileriye doğru uzanıyor ve karşı tarafta bir aslan var.
Yirmili yaşlarımın başlarını olduğu gibi kapsıyor bence.
Karşıma çıkan her erkek o aslandı yani!
"ÜSTÜNDEN KAHROLASI, ÜSTÜNDEN!"
Çok sevdiğim karikatüristlerden biri Zach Kanin'dir.
YAZAR, KOMEDYEN
Bir defasında ofiste çalışan bir Sisifos çizmişti.
EYVAH.
"SİSİFOS, BİR DAKİKAN VARSA ŞU İLERLEME RAPORUNU KONUŞALIM."
Sisifos'u bir ofis ortamında hayal etmek çok komik. İşini hiç bitiremiyordur.
The New Yorker karikatürleri hep senden biraz daha akıllıymış gibidir.
OYUNCU, KOMEDYEN
Karikatürler hep biraz şöyledir, tamam mı?
ÜST KATTAKİLER
Roz Chast'e bayılırım. Çok severim, ona bayılırım.
OYUNCU, YAPIMCI, YAYIMCI
Bana o kadar çok dokunuyor ki!
SIRADAKİ ÖFKE NÖBETİ 14.00
Amanın! Kızımı duydunuz mu?
-Şu kuşa bak! -"Şu kuşa bak!"
KADROLU KARİKATÜRCÜ
Bu benim küçük yavru kuşum.
The New Yorker'ı seviyor.
Gerçekten.
İyi kemiriliyor.
Bu posterler
Gana'dan geldiler.
Evet şu… Sanırım o bir düğün hediyesiydi.
Charles Addams fularım bu.
Bana göre bu olağanüstü bir şey.
Çocukken âşık olduğum ilk karikatürist oydu.
Beni çok karanlık olduğu kadar komik de olan şeyler çeker.
Bugün yayınlandığını düşünsenize, şey derlerdi,
"Bu hiç kabul edilebilir değil. Nesi komik ki bunun?
İnsanların canı yanardı.
Kaynar yağdan yanan birini tanıyorum, bunun hiçbir yanı komik değil."
Üç ya da dört yaşımdan beri aklımda çizim yapmanın dışında
hiçbir şey olmamıştır.
Anca elinizden başka hiçbir şey gelmiyorsa bu işi yaparsınız bence.
SON POWERPOINT
YARALANDIN MI? BEN DEMİŞTİM, DİNLEMEDİN 1-800-YANDIM-ANAM'I ARA
KUŞ LAMBALARI
Şurada birinin olması gerekiyor.
Bütün hafta boyunca bir yerlere fikirler not alırım.
Yarım yamalak…
Çizdiğim sırada aklıma gelen… Genelde aklıma, ne bileyim…
"Bateri zili çalan maymun, hobi çiftçisi,
borç tavanı, que sera sera,
tekinsiz vadi, ilişki üçgeni."
Şey yani, bunlar öylesine fikirler işte, daha tam olmamış fikirler.
Aradığım buydu.
Sanırım büyük ölçüde daha az yalnız hissetmek için çiziyorum.
BEN NİYE GELDİM?
"Bunu kafaya takıp yataktan çıkamayacak kadar depresif bulan
tek ben olamam herhâlde" gibi.
Sabahları çok erken kalkıp
bir kupa kahveyi mideye indirir, bir iki podcast dinlemeye başlarım.
Haaretz Podcast'e hoş geldiniz.
Ölmeyeyim diye de biraz egzersiz yaparım.
65 yaşındayım.
Sabahları ayaklarım kaldırıma değer değmez Fred Astaire gibi hisseder,
anında mutlu olurum.
Nehrin karşısındaki Hillsdale, New Jersey'de büyüdüm
ve büyürken New York'a hep biraz özlem duyarak baktım.
İnsanı kıvrandıracak kadar yakın, bir o kadar da uzaktı.
Ona gazeteciliğin Michael Jordan'ı diyenler var.
The Washington Post'ta kadrolu yazar olarak işe başlayıp
Rusya muhabirliğine geçti.
Pulitzer ödüllü bu isim, The New Yorker'ın beşinci editörü olmadan önce
Papa, Mike Tyson ve Bruce Springsteen gibi
birçok isim hakkında yazdığı profillerle nam salmıştı.
Tamam, başlayalım. Evet.
Sıradan bir günüm toplantı ayarlamakla,
fikir toplantıları, siyaset hakkında toplantılarla geçer.
O konuda Michigan anketleri güncel mi?
Finans, personel toplantıları yaparım,
bir yazı hakkında fikir alışverişi için o veya bu editörle buluşurum,
bolca telefon görüşmesi yaparım.
Sabahın dördünde Bourbon Sokak'ta kusan sen miydin?
Yazarları kontrol ederim.
Tanrım! Hunter Thompson ne yapardı?
-13.30 mu? Öncesinde 13 işim var. -Evet, şimdiyle o saat arasında.
Phil Montgomery var. Radyo kayıtları var.
Ulu Tanrım.
Snyder şeyi öğrenmiş…
Bir tık yüksek geldi.
Bugün The New Yorker Radyo Saati'nde… Sesim berbat.
Ve tabii şubatta 100'üncü yıl dönümümüz var.
O yüzden halledilmesi gereken çok iş var.
HAFTALIK KARİKATÜR TOPLANTISI
Benim favorim bu galiba.
Buna resmen kahkaha attım.
-Bu… -Çok ama çok komik bu.
-Tamam, yayınlamak gerek. -Evet.
EVET - BELKİ - HAYIR
Salı sabahları gelen kutuma 1.000 ila 1.500 arası karikatür düşer.
Biz de bunlardan 10 ila 20 tanesini alırız.
KARİKATÜR EDİTÖRÜ
Yani 1.500'de 10.
David bana hep madende çalışmadığımı anımsatır,
o yüzden şikâyet etme hakkım yoktur.
Yine de büyük ölçüde insanın beynini uyuşturan bir görevdir.
Beni dalga dalga şaşkınlık, hezeyan ve depresyon çarpar.
Kolları açarak bir kere daha tekrar edin.
Bazen 800'üncü karikatürde ara verip
üç dakika, otuz saniye boyunca Japon kalisteniği yapmam gerekir.
"Haberleri izlemeyi bırakalı daha iyi hissediyorum."
Geliştirmesi gerek.
David karikatür toplantısında ona getirdiğim 50 60 tanesinin arasından
10 20 tanesini seçer.
David Remnick'in zihnini manipüle etmek için
bir sürü psikolojik yöntem geliştirdim.
İşe yarıyorlar mı, bilmem
ve meslektaşlarımın bu durumdan haberi olmasını pek istemem
ama işte sevmeyeceğini bildiğim bir karikatürü
sevebileceğini düşündüğüm bir karikatürün önüne koyarım.
Ne?
Böylece beklentiyi düşürüp birden "Buna bayıldım" demesini sağlarım.
"Dâhice. Çok haklısın" derim.
Kadın "Nihayet kavuştuk" diyor köpeğine.
"Silah kullanmakta bu kadar iyi olduğunu…"
-Ulu Tanrım. -Durun, ben tam anlamadım.
-Ne? Köpek, babayı öldürmüş. -Anladım ve bu…
Bu karikatürleri çoğu zaman can sıkıcı olan,
bitmek bilmeyen uzun makalelerin arasında görmenizi isteriz.
Yanlış anlaşılmasın!
Ama o makalelerin arasına girip
sizi şaşırtacak ve bir anlık ferahlama ve neşe sağlayacak şeyler olarak
iş görmeleri gerekiyor.
Hayaletleri görüyor.
İyiymiş.
Tamam. Yarım litre süt artı mısır gevreği eşittir psikopat.
Gevrek artı süt eşittir normal.
-Önce… -İşlem sırası.
Bu arada doğru bu.
-Evet. -Süte mısır gevreği konmaz.
Kim kâseye önce süt döker? Bu resmen…
-Alex yapsa onu boşarım. -Kim koyar? Psikopatlar.
İşimizin bu olması müthiş.
1940'LAR
İlk yirmi yılı içerisinde
The New Yorker, kurucu editörü Harold Ross'ın hayalini kurduğu
başarılı mizah ve edebiyat dergisine dönüştü.
43. Cadde'deki köhne ofisinden
alaycı ve iğneleyici yazılar…
NİÇİN KABAREYE GİDERİZ
…müstehcen ve iç gıcıklayıcı karikatürler yayınladı.
Ancak 2. Dünya Savaşı'yla her şey değişti.
ABD hükûmeti, Hiroşima'nın bombalanmasının ardından
sivillerin acılarını gösteren fotoğrafların yayınlanmasını yasakladı.
O yüzden Amerikalılar
oradakilerin yaşadıklarından pek haberdar değildi.
John Hersey adındaki genç yazarsa
anlatılması gereken bir hikâye olduğunu düşünüyordu.
O sıralar The New Yorker'daki ikinci adam olan William Shawn'la konuştum
ve Hiroşima hakkında bir makale yayınlamaktan bahsettik.
O sıralar yazılanların çoğu bombanın gücü…
ATOM BOMBASI ATILDI (BUGÜNE KADARKİLERDEN 2.000 KAT GÜÇLÜ)
…kaç bina yok ettiği, etkilediği devasa alan gibi şeyler hakkındaydı.
BİR ŞEHİR YOK OLDU
Bunun üzerine ben Japonya'ya gittim
ve yolları birbiriyle kesişen, deneyimleri çok canlı olan
beş altı kişi aramaya koyuldum.
Ortaya çıkardığı yazı gazetecilikte devrim yarattı.
Kurgu değildi
fakat kurgu bir hikâyenin samimiyeti ve dramını içeriyordu.
Bence büyük ve korkunç olayların görülmesi açısından
kurgu, okuyucularda çok daha güçlü etki yaratır
çünkü okuyucu kendini bir karakterle özdeşleştirebilir.
Hersey, o gün orada bulunan altı bireyin hikâyelerini
birbirine örmüştü.
Bunların arasında bir rahip, bir doktor ve bir fabrika işçisi vardı.
"Sabah saat tam sekizi çeyrek geçe
Doğu Asya Teneke Fabrikası'nın personel bölümünde çalışan
Toshiko Sasaki Hanım ofisteki koltuğuna yeni oturmuş
ve yan masadaki kızla konuşmak üzere başını çevirmişti.
Herhangi bir uçak sesi yoktu. Sakin bir sabahtı.
Odanın içi serin ve hoştu.
Derken bütün gökyüzünü kaplayan müthiş bir flaş çaktı."
Makale uzundu. 30.000 kelimeden oluşuyordu.
Ama o kadar sıra dışıydı ki
Ross ile Shawn bütün bir sayıyı o tek hikâyeye ayırmaya karar verdi.
Karikatür, kurgu, nükteli yazılar olmayacaktı.
Baskı saatler içinde tükendi.
Albert Einstein,
önde gelen bilim insanlarına yollamak üzere bin kopya istedi.
Amerikan radyoları ve tüm dünyada reklamsız ve canlı olarak okundu.
HİROŞİMA YAZAN: JOHN HERSEY
"6 Ağustos sabahı saat tam sekizi çeyrek geçe…"
"6 Ağustos sabahı saat tam sekizi çeyrek geçe, o an…"
"…atom bombası 100.000 kişiyi öldürdü."
"Onca kişi ölmüşken niye hâlâ hayatta olduklarını…
"…merak ediyorlar."
Yazarlarını övmekle pek tanınmayan Harold Ross, Hersey'ye övgü yağdırdı.
"Hiroşima'nın yılın hikâyesi olduğunu söyleyenler
onu hafife almış.
Benim zamanımın en iyi gazetecilik hikâyesi olduğuna şüphe yok.
Hatta tüm zamanların."
SAYGILARIMLA, H.W. ROSS
BAŞKA HİROŞİMA OLMASIN
Hersey'nin yazısı tüm dünyada nükleer silahlara bakışı değiştirdi.
HİROŞİMA'YI ANMA YÜRÜYÜŞÜ
The New Yorker'ı da hafif mizah dergisi olmaktan çıkarıp…
BARIŞ İÇİN KADIN GREVİ
…dünya sahnesinde ciddi bir yayına çevirdi.
YİNE BÜYÜK HAYALLER KURUN!
MADISON SQUARE GARDEN 27 EKİM 2024
"Tarih yazılıyor, üstelik arka bahçende yazılıyor" lafında
öyle bir şey var ki ben buna karşı koyamıyorum.
İnsanların inandıkları bir şeye niye inandıkları hep ilgimi çekmiştir.
Doğru kelime "hoşlanmak" mı, bilmem ama çok az ortak yanımın olduğu insanlarla
gidip tanışmak beni hep cezbetmiştir.
Kazanacağını biliyorum. İki kere kazandı, yine kazanacak.
Ama başkanlığı ona verirler mi, bilemem.
Yola düşüp Tucker Carlson'ın seçim turnesini takip ettim.
Oranın muhafazakârlarının konferansı için Budapeşte'ye gittim.
Alternatif sağcı trollerle takılmak için Güney Carolina'ya gittim.
Bence asıl mesele onların hikâyesinin…
KADROLU YAZAR
…yakalayabileceğim en iyi versiyonunu yakalamak.
-Pekâlâ. -2016'dan beri bunu yapıyor musunuz?
Hayır.
The New Yorker pek çok kişinin gözünde kendini beğenmişlerin dergisi.
Bilirsiniz işte, onların gözünde züppenin tekisindir.
Mesela The New Yorker'ın bir biçem kılavuzu var.
Buna göre "élite" kelimesindeki E'nin üstüne aksanı koymak zorundasın.
Ben de sık sık öyle ortamların içine girerim ki
insanlar bana şöyle ifadelerde bulunur,
"Siz elitist piçler bu ülkenin asıl meselesini anlamıyorsunuz."
Alıntıyı yazarım, "elitist piçler" deriz
ama "élite"teki E'nin üzerine aksanını koyarız.
Ben de "Galiba adamların dediğini biraz kanıtlamış olduk" olurum, tamam mı?
AMERİKA'YI YENİDEN BÜYÜK YAP
Bence Trump'ı ciddi anlamda, içten içe, hiç tereddütsüz hor görenlerin
hiç anlamadığı şey eğlenceli yanı, yarattığı topluluk hissi ve yoldaşlık.
İnsanlar o gösterilere Phish'i izlemeye gider gibi gidiyor.
Bu gece tarih yazmaya ve liberalleri ağlatmaya hazır mısınız?
Şunu gözden kaçırmak istemem.
Siyaset, insanlara bazı şeyleri basitçe, en derinden hissettirmekle ilgilidir.
TRUMP DÜZELTİR TRUMP - VANCE 2024
ABD!
Bence amaç kısmen
okuyuculara bir Trump mitinginde olmanın nasıl bir şey olduğuna dair
bir çeşit kapı açmaktır.
İdeal olansa bunu da aşıp
"Orada olmak nasıldı?" demekle kalmayıp "Anlamı neydi?" demek.
AMERİKAN YANLISI MİTİNG
Madison Square Garden mitinginin haberini yapmanın zor bir yanı
1939'da orada gerçekleştirilen Nazi mitinginden kalma ruh oldu.
Muhabir olmanın getirdiği zorluk
"Tamam, bu gösteriden çok zevk alan on binlerce kişiyle aynı odadayım" demek.
Yazıyı Nazi mitingi bağlamına çekersem
onlara Nazi mi demiş olurum?
Ben burada kokuşmuş Nazi falan görmüyorum.
Nazi mitingi bağlamında ele almazsam da
olması gereken bir bağlamdan oradaki herkesi sıyırmış mı olurum?
"20 Şubat 1939 günü
New York'taki Nazi yanlısı bir grup olan Alman-Amerikan Birliği
Madison Square Garden'da bir miting yaptı.
Mitingi gerçek Amerikancılığın toplu gösterisi olarak lanse ettiler.
Sahnenin arkasını Amerikan bayraklarıyla donatıp
George Washington'ın devasa bir resmini astılar.
Trump'ın 2024 mitingi, 1939 mitinginin yeniden canlandırması değildi.
Tarih tekerrür etmedi.
Ancak ulusalcı bir demagog iç mihraklardan
ve ülkemizin kanını zehirleyen yabancılardan bahsedince
kimsenin karşılaştırma yapmaması tuhaf olurdu."
Bizim evde çok önemli bir şeydi. Pek paramız olmasa da
New Yorker aboneliğimiz vardı.
The New Yorker'ı ilk defa Seinfeld'de duymuştum galiba.
KOMEDYEN, YAZAR, OYUNCU
Harika bir bölümünde Elaine, karikatürün yazısını anlamıyordu.
The New Yorker'daki şu karikatürü anlamadım.
Ben de.
Üstelik mizahın uçlarında geziyorsun!
New Jersey'de büyüdüm ve New York'la ilgili hiçbir şeye
toz kondurmazdım.
FİLM YAPIMCISI
The New Yorker'ı ilk duyduğum
ve önemli bir dergi olduğunu anladığım yer
The Critic çizgi filminin bir bölümüydü.
Bence siz medya çakalları bir avuç adi, iğrenç pisliksiniz,
hepinizden nefret ediyorum!
The New Yorker'daki iyi insanları tenzih ederim.
Bravo, Bayan S.
"Bravo, Bayan S."
Aklımdan şu geçmişti,
"The New Yorker öyle miymiş? Önemli bir şeymiş."
Nereden bildiğimi bilmiyorum. Biliyordum işte, o kurumlardan biriydi.
"Özgürlük Heykeli'ni nereden biliyorsun?" denmez.
Oğlum, bu plakların bazıları bende acayip nostalji yaptı
-ama tahmin ettiklerin değil, bu! -Evet.
-Lisedeyken olayım Japanese Noise'du. -Artık bulunmuyor.
Bir defa sınırlı baskı fleksi diskleri kumsalda yakmışlardı.
İşe müzik eleştirmeni olarak başladım
ama 2008'de The New Yorker'a geçtiğimde
belirli bir konu başlığım yoktu.
"Bizim için ilginç hikâyeler yazabilirsin" dediler.
KADROLU YAZAR
İlk pazartesi ofise gidişimi hatırlarım, ki o sıralar Times Square'daydı.
Masama geçip şöyle demiştim, "Sıçayım, ne bok yiyeceğim?"
Benim tek işim ilginç olmak.
The New Yorker'a yazmanın en iyi yanlarından biri
nereye çeksen gelecek meraklı bir okuyucu kitlesine sahip olma fikri.
YAZAN: KELEFA SANNEH
JOHN LEWIS'IN YÖNTEMİ
Hikâye her şeyle ilgili olabilir.
Okuyucuyla şöyle bir pazarlığa girişirsin,
"Eğlenceli bir yere varacak, bana takıl."
Bu akşam hep yaptığım şeyi yapıp müzik izlemeye gideceğim.
The New Yorker'da ele aldığım başlıca şeyler
bilim, tıp ve sağlıkla ilgili konular.
MARS TOPLULUĞU
Bugün Utah'tayım, uzay tıbbı yazısı üzerinde çalışıyorum.
Uzaya çıkan insanların sayısı artıyor.
KATKI VEREN YAZAR
Vücutlarına ne olduğunu biliyor muyuz?
ÇÖL ARAŞTIRMA MERKEZİ
Kayışları sıkıca bağla.
Uzayda yaşanan birtakım sağlık sorunları konusuna
can vermenin bir yolunu arıyordum.
Çok karmaşık bir şeyin hikâyesini cezbedici gelecek şekilde anlatarak
okuyucunun bilgiyi kazara öğrendiğini düşünmesini sağlamanın
bir yolunu bulmaya bayılırım.
Kumda bol miktarda nem var,
buruşuk görüntüsü ondan kaynaklanıyor.
Selam!
The New Yorker kimliği kısmen
birini başka bir dünyaya gönderip hakkındaki fikrini sormak demektir.
Punk rockçı olduğum dönemde öyle yapmıştım.
14 yaşımda gerçek anlamda âşık olduğum ilk şey o olmuştu.
Gizli bir kapıdan geçerek bambaşka bir dünyaya adım atıp
farklı şeyler yapılan bir ortama girmek beni benden alan bir duygu.
Eğlenmeye hazır mısınız lan millet?
The New Yorker'ın elit olarak bilinmesini, güya entel bir dergi olmasını sevmişimdir
çünkü bu sayede gidip de Jay-Z, boks veya halk müziği hakkında yazdığımda
onu New Yorker yazı karakteriyle yayınlıyorlar.
Bu nedenle hedeflerden biri de o elitliği korurken
derginin çok eski kafalı görünmesine engel olmak.
"Punk, müzikten nefret etmeyi öğreterek müziği çok sevmemi de sağladı.
Müziğin bölücü olabileceğini,
tutku veya nefrete ilham verebileceğini öğretti,
hangisinin hangisi olduğunu ayırt etme isteği verdi.
Hep The New Yorker'da yazmayı istemiştim.
Siyah fasulye hamburgeri.
Dünyaya açtığın fikirlerin
birinin bir soruna bakış açısını değiştireceği fikri
çok cezbedici bir şey.
Burada kişniş, dereotu ve maydanozumuz var.
Benim asıl mesleğim uzman doktorluk.
Pandemi sırasında New York City'de hekimlik yapıyordum.
Bir dizi bilgilendirici yazı yazdım.
KORONA NASIL EVRİLECEK?
DELTA VARYANTI ÇOK TEHLİKELİ
Pandeminin hafiflemesiyle
ele aldığım konuları iyice genişletme imkânı buldum.
"Engebeli arazide ilerlerken buz gibi bir rüzgâr uğuldadı.
Gözümü kısıp uzaklara baktım,
Mars'taki ilk insanların karşılaşacağı el değmemiş engin toprakları hayal ettim."
Bence The New Yorker'da çalışan herkes bir şekilde bir şeye tutkun.
Bu tutkunun beni de içine çektiğini hissettim.
YIL DÖNÜMÜ SAYISINA ON İKİ HAFTA
Muhtemelen son kırk yıl boyunca her gün bir film izlemişimdir.
Bir bakıma basit bir iş sayılır.
Eleştirmenliğin banal bir yanı vardır.
Bir filmi izleyip onun hakkında yazarsın.
FİLM ELEŞTİRMENİ
Ama ben ne yazacağımı hiç bilmem.
Hey! Hey, dikkat edin!
Film akmaya başlayınca nerede olduğumu unuturum.
Film beni ele geçirir, diğer izleyiciler artık yoktur.
Film boyunca ben de var olmam.
Burası nasıl bir yer ki bana…
Onu bana göstermiyorlar.
Bir filmi izlerken deli gibi not tutarım.
Sorun notu tutmak değil, karanlıkta yazdığım şeyleri sonra okumak.
Bir film bittiğinde
son istediğim şey birileriyle konuşmaktır.
Kapüşonumu kafama geçirip salondan kaçarım ki
eleştirmen arkadaşlarla konuşmayayım.
O deneyimi hapsetmek isterim.
Üstüne düşünmem bile, sadece içime işlesin isterim.
Diyorlar ki günde üç bardak kahve içenler
ömürlerine 10 yıl katarmış.
İçtiğim kahve miktarı sayesinde ölümsüzlük semalarında geziyorumdur.
Kahve olmadan hiçbir iş görülmez.
Keşke hiçbir zaman olumsuz eleştiri yazmak zorunda kalmasam.
Her zaman işin içinde insan olduğunun bilinciyle hareket ederim.
Hep derim ki bir filmi çekmek iki yıl,
izlemek iki saat, yok etmekse iki dakika sürer.
Veya Twitter'da iki saniye.
O yüzden saygılı olmayı bellemişimdir.
"Eleştirinin kalbi duyguda, ruhun titremesinde yatar.
Mesele eleştirmenin kendini ciddiye alması değil,
sanatın ciddiye alınmasıdır."
Sevdiğim yanı çok.
Yaşanan olaylar açısından 10 hikâyeye…
KURGU SEÇME TOPLANTISI
-Bilemedim. -…benzemenin sınırında.
Evet, ben o sınırın olumlu tarafındayım.
Bir yıl içerisinde
bize yedi ila on bin arası yazı yollanır ve bunların ellisini yayımlarız.
KURGU EDİTÖRÜ
Temsilciler yollar, yayımcılar yollar.
Doğrudan yazarlar yollar. Her kanaldan gelirler.
E-posta adresimi bulmak pek zor değil anlaşılan.
Bizimkine az çok benzeyen dergilerde bile kurgu hikâyelere çok nadiren rastlanır.
Ayrıca gayet farkındayım ki
okuyucularımızın veya abonelerimizin belirli bir kısmı kurguya hiç bakmaz bile.
İyi. Öte yandan biliyorum ki okuyucularımızın bir kısmının
en çok umursadığı kısım da o.
Yaklaşık olarak bir buçuk yıl kadar önce
David Remnick bana gelip şöyle dedi,
"100'üncü yıl dönümü için kurgu antolojisi yapsak mı? Kısa hikâyeler. Ne koyardın?"
The New Yorker'ın var olduğu süre boyunca
13.000'den fazla hikâye dergide yayınlanmıştır.
Bu kitaptaysa 78 tanesi var.
EB White, Dorothy Parker…
John Updike, Philip Roth…
JD Salinger, Jamaica Kincaid.
Böyle gidiyor.
Bu listeden kimi okursam okuyayım, hiçbiri insanı şaşırtmaz.
-David Foster Wallace, Eudora Welty… -Shirley Jackson, John Cheever…
-Jhumpa Lahiri, Zadie Smith… -Vladimir Nabokov, Saul Bellow…
-Haruki Murakami, Junot Díaz… -Annie Proulx, George Saunders.
Yaklaşmakta olan yıl dönümü sayısında yazısına yer vereceğimiz yazarsa
Chimamanda Ngozi Adichie.
"Hep tanınmaya özlem duymuşumdur.
Başka bir insan tarafından gerçek anlamda tanınmaya."
The New Yorker'ın dergi oluşunun 100 yılını kutlama kapsamında
yeni romanım Dream Count'tan bir pasaj yayınlayacaklar.
"Çünkü karantina sırasındadır ki hayatımı gözden geçirmeye başlayıp
uzun zamandır isimsiz kalan şeylerin ismini koymaya başladım…"
Kurgu, tüm sanatların en şanlı biçimidir.
YAZAR
Hiç ön yargılı değilim.
"Ama ne…"
Edebiyat, tek bakış açısı olmadığını anlamamıza imkân tanır.
Başka birinin deneyimini kafanda canlandırıp onun içine dalarsın.
Çünkü şeydir…
Bazen bu dünyanın kıyametvari bir yanı olduğunu düşünüyorum
ve bence edebiyat onun içinde yer alan ufak umut parıltısı.
Kurgu yazmak hayatımın aşkıdır.
Bana anlam veren şeydir. Öyle bir…
Burada olmamın nedeni odur.
ABD'ye gelince bana kısa sürede malum oldu ki
The New Yorker yayımlanmak isteyeceğin yerdir.
Evet, The New Yorker, The New Yorker işte.
Ve The New Yorker olduğunun farkında.
Yani…
İnsanlar The New Yorker'ı elitist olmakla suçluyor.
Ama bence elitist kabul edilen şeyler hakkındaki söylem
bir çeşit antientelektüalizme evriliyor
ve bu da ülkemizi baştan aşağı kasıp kavuruyor.
Ülke ve bizim adımıza kötü bir şey bu.
Ne diyoruz yani? Şey mi diyoruz? O kadar elitist ki
sanat, edebiyat ve siyaset hakkında derinlemesine ve incelikli yazılar
kaleme almasın mı yani?
Elitizm buysa daha fazlasına ihtiyaç var.
Daha fazlası lazım.
ESKİ NEW YORKER OFİSİ 1987
Selam Bruce.
46 yıldır buradayım.
OFİS MÜDÜRÜ
Uzun bir zaman ama yeterince uzun değil.
Ne iş yapıyorsunuz?
Elektrikler giderse, havalandırma çalışmazsa
bunların hepsi bana bakar.
Birinin bir kâğıda veya yazıcıya ihtiyacı olursa o iş bana bakar.
Birinin bilgisayarı tamir edilecekse bana bakar.
İşte bu da benim.
Şuradaki uzun siyah saçlı.
İlk New Yorker Batı 43. Cadde, 25 numaradaydı.
O ofisin çok eski bir havası vardı. 1950'lerden kalma gibiydi.
Orada bir grup çok yaşlı beyefendi vardı.
Duvarları sigara dumanından is tutmuştu.
Bir kanepeye oturduğun zaman toz kalkardı, tamam mı?
İlk taşınacağımız zaman
bodruma inip orada neler olduğuna baktık.
Eski belgeler ve materyalle,
eski provalar ve eski kurgu derlemeleriyle doluydu.
Sanki dünya bu parçalar üzerinde birilerinin çalıştığını unutmuştu
ama oradaydılar.
Ben de atılsın diye ayrılsa da
tutmamız gerektiğini düşündüğüm her şeyi biriktirdim.
İstifçi değilim, atılmasınlar istedim çünkü orada bir tarih yattığını düşündüm.
The New Yorker'ın ilk toplama makinesi. Âdeta bir Buick.
Bunlar New Yorker yazarlarının ilk baskıları.
Bunlar da sayfalarda gördüğünüz ara çizimler.
Yani sanatçıların çizdiği sanat eserleri.
Detaylar ve harcanan emek acayip iyi.
Tamam.
The New Yorker'ın beş editöründen dördüyle çalıştım.
Fakat Ross ile çalışmadım.
1950'LER
2. Dünya Savaşı'nı takip eden yıllarda The New Yorker yeni bir döneme girdi.
Tuttuğunu koparan kurucusu Harold Ross dümende 26 yılın ardından
akciğer kanserinden vefat etti.
Yerine yardımcısı William Shawn geçti.
Shawn çok çekingen biri olsa da editör olarak korkusuzdu.
Bazı çalışanlar ona Demir Fare diyordu.
Dergiyi tartışmalı konularda haberler yapmaya yöneltip
güçlülerle karşı karşıya getirdi.
1958'de bir gün Shawn'a
Rachel Carson adındaki ödüllü yazar ve biyologdan bir sunum geldi.
DDT adındaki böcek ilacının sıkılmasının ardından
binlerce kuşun niye öldüğünü anlamak istiyordu.
O sıralar DDT ayırt etmeksizin kullanılıyordu.
Ekinlere, bahçelere, hatta evlerin içine sıkılıyordu.
"DDT BANA İYİ GELİR!"
Üreticileri güvenli olduğunda ısrarcıydı
ama Carson araştırmak istiyordu.
Shawn'ın desteğiyle saha çalışmaları yapmaya başladı.
Uzmanlarla röportajlar yaptı ve işin çetrefilli bilimine daldı.
Ancak çalışmaları sırasında bir sırrı dünyadan sakladı.
Meme kanserinden ölüyordu.
Ameliyatlar ve sancılı tedaviler bazen onu sandalyeye hapsediyordu.
Ama yılmadan çalışmalarını sürdürdü
ve nihayet, dört yılın ardından Shawn'a bir taslak sundu.
SESSİZ BAHAR BİRİNCİ BÖLÜM
"Sessiz Bahar" üç bölümlük bir dizi hâlinde yayınlanırken
Carson'ın yazı tarzı bilimi edebiyata dönüştürüyordu.
"ABD'nin geniş topraklarında artan bir şekilde," diye yazıyordu,
"baharın dönüşü artık kuşların gelişiyle müjdelenmiyor
ve bir zamanlar kuşların şakımasıyla dolu sabahın erken saatleri
tuhaf bir şekilde sessiz."
Kitap olarak da yayınlanarak anında en çok satanlar listesine girdi
ve kimyasalların insanlara ve hayvanlara zararı hakkında
ulusal bir tartışma başlattı.
Tarım Bakanlığı'ndan bunu daha yakından incelemesini istediniz mi?
Evet ve zaten incelediklerini biliyorum.
Bayan Carson'ın kitabından sonra başladı
ama inceliyorlar.
Karşıt tepkiler de doğurdu.
KİMYAGERLERE GÖRE YANILIYOR
Güçlü kimya şirketleri Carson'a saldırdı.
PESTİSİT SEKTÖRÜ AYAKTA
Rachel Carson Hanım'ın Sessiz Bahar kitabındaki büyük iddialar
asıl gerçekleri büyük oranda çarpıtmaktadır.
Artık peruk takan ve zar zor yürüyen Carson
Kongre'de ve basına karşı çalışmasını savundu.
Bu kimyasalları daha sıkı kontrol etmezsek
bir felakete doğru yol alacağımız kesin.
Bazı şirketler dergiyi dava açmakla tehdit etse de
Shawn geri adım atmayı reddetti.
Carson, Sessiz Bahar'ın yayınlanmasının üstünden
iki yıl geçmeden öldü.
Kendisi hiç göremese de
yaptığı çalışmalar Temiz Hava Yasası'na,
Temiz Su Yasası'na
ve modern çevre hareketinin doğmasına vesile oldu.
DÜNYAYI KURTAR
Yıllar sonra
Shawn, derginin felsefesini basitçe şöyle dile getirecekti.
Bir şeyler hakkında düşüncemizi söylüyoruz.
Biz buna yürekten inandık
ve maden inandığımız şey bu, onu dile getirmemiz gerekir.
OY VER
SEÇİM GECESİ 5 KASIM 2024
Baksana Valerie.
Harris kampanyasının Porto Rikolu katılımını
bize yollar mısın?
-Evet, hemen ileteyim. -Tamam, sağ ol.
Çalışırken rahatsız etmedim.
Pekâlâ, milleti sarhoş edelim.
-Selamlar. -Nasıl gidiyor?
Fena değil.
Dearborn'daki görevim bayağı zor çünkü burada bira bulmak zor
ama bolca nargile var.
Rica etsem bu kadar erkenden içmesen olur mu?
-Farazi konuşuyorum. -Tamam. Neler duyuyorsun bakalım?
Kimse hiçbir şey bilmiyor, biliyor musun?
Çok hazırlıklıyız.
Canlı bir blog'umuz ve her yerde bir sürü muhabirimiz var.
Ama bilmiyoruz. İki yöne de gidebilecek tarihî anlardan biri bu.
Ne olacağını bilmiyoruz, hele şu saatte hiç.
Harris'in kazanması hâlinde Kadir Nelson bunu çizdi.
Ceketine işlenmiş hâlde Obama, Shirley Chisholm,
Martin Luther King Jr, Thurgood Marshall, Frederick Douglass,
tarihin o yönde ilerlemesinde katkısı olduğu söylenebilecek
her türlü karakter var.
Trump'a gelecek olursak, oradaki hava bayağı farklı.
Hulk Hogan tarafından yemin ettirilen Trump var.
Bir de…
Burada çok neşeli bir karalama var.
Bir de Oval Ofis'e arabayla dalan Elon Musk var.
Ve bir tane daha.
"Dört yıl boyunca günde bir defa ağız yoluyla bir tablet alın."
Şu an itibarıyla delege oyu sayıları.
Donald Trump'ın 90 delege oyu var.
Kamala Harris'in 27 delege oyu var.
Evet, Florida'nın olmayacağını artık kabul edelim mi?
Trump önde.
Harris'in şu aşamada kazanması mucize mi olur, bilmem ama ciddi anlamda…
Harris birkaç gol geride.
SANDIKLAR KAPANDI
Şu an Michigan'ı Trump'ın kazandığı öngörülüyor.
NBC Haber'e göre Wisconsin'i Donald Trump kazandı.
Donald Trump Pennsylvania Eyaleti'ni kazanacak.
Tamam, üzerinde çalışalım. Tamam. Teşekkürler.
Bu akşam böyle olmasını beklemezdim
ama bunu seçti.
İnanması güç
ama biz gerçekliğe şekil veremeyiz,
sadece onu yansıtabiliriz.
…Carolina. Demografik olarak çok benziyorlar. Hatta…
"Trump'ın dönmesinden korkan on milyonlarca Amerikalı
gömüldükleri karamsarlıktan çıkınca ne yapmak gerektiğini düşünmek gerekecek.
Otoriter rejimlerde hayatı bekleyen tehlikelerden biri
liderin, insanların gücünü tüketme çabasıdır.
Bir yenilmişlik hâli hâkim olur."
İkinci defa kazanmasından endişem insanların yenilmiş hissetmesi.
Bu iş kolundaki hiç kimse,
daha da önemlisi vatandaşlık görevi olanlar
bu hisse teslim olmamalıdır.
Umutsuzluk affedilmez günahtır.
O yüzden hayır.
Olmaz!
Şey değil bu…
Buna müsaade yok.
Dünyayı sıfırlamaya çalışacak bir başkanın
yemin ederek göreve gelmesine şahit olacağız.
KADROLU YAZAR
Geriye kalan her şey…
…biraz ehemmiyetsiz kalıyor.
Ayrıca başka ülkelerde yaşanacakları da büyük ölçüde etkileyecek. Çok.
Evet.
Jon Lee!
-Nasılsın yavrum? -Sen?
-Süperim. Çok oldu. -Biliyorum, öyle oldu.
Henüz Güney Amerika'yı okuyamadım ama okuyacağım, değil mi?
Evet. Taslağı hazırladık, birkaç ekleme yapıyorum.
Milei işte.
-Evet. -Deli herif.
Sana nasıl davrandı?
The New Yorker için çalıştığım 26 sene içerisinde
savaş adamı oldum veya onlardan biri oldum işte.
Ülkenin giriştiği pek çok çatışmada bulundum.
Bilirsiniz işte, Afganistan, Irak, Libya, Suriye.
Babam Dışişleri'ndeydi, çocukluğum dokuz ülkede geçti.
Pek çoğu oldukça çetrefilli yerlerdi.
YAZAN: JON LEE ANDERSON
Beni muhabirliğe yönelten bu oldu. Çağımın tarihini yaşamak istedim.
TALİBAN'IN AFYON SAVAŞI
KRALLARIN KRALI
Şimdi aklında ne yapmak var? Şey var mesela…
Yalan yok, şu an şey olmuş durumdayız…
Şoke mi?
Dünyadan haberler vermeli ve seçeceğimiz başlıkları iyi seçmeliyiz.
Söyle, aklında ne var?
The New Yorker'ın The New York Times gibi bir bütçesi yok.
Bütçemiz ve kadromuz çok dar
ama David sahaya çıkıp tarihe bizzat şahit olma fikrine
her zaman sıcak bakmıştır.
ŞAM, SURİYE
Diktatör Beşar Esad bu hafta Suriye'den kaçmış
ve isyancılar Şam'a girip
ailesinin 54 yıllık saltanatına son vermişti.
TÜRKİYE - IRAK - HOMS
"Suriyeli despot Beşar Esad sarayından kaçtıktan iki gün sonra
derin bir hesaplaşmanın başlangıcına şahit olmak için Şam'a ulaştım.
Uzun süre devam eden iç çatışmanın yerini birdenbire
tekinsiz, gerçeküstü bir barış almıştı."
Bir şeyi haber yapacaksam
onu koklayıp, hissedip, tadıp okuyucuya bu duyguları aktarmak isterim.
Ben böyle haber yapmayı severim.
Selamünaleyküm.
"Şam'da bir akşamüstü
Esad'ın en feci hapislerinden birini ziyaret ettim."
"Seni özledim aşkım."
"Askerî istihbarat hapishanesinde 15 ay geçiren bir genç adamla tanıştık
ve maruz bırakıldığı korkunç muameleyi bize canlandırdı.
Gardiyanlar bu muameleleri gizlemeye çalışmamıştı.
Mahkûmların sorgunun ardından çekilen bir yığın fotoğrafına rastladım.
Yüksek ihtimalle çoğu için ölmeden önceki son fotoğraflarıydı."
Aklına koyarsan bir toplumu darmadağın etmek çok da zor değil.
YIL DÖNÜMÜ SAYISINA SEKİZ HAFTA
Aralar için farklı sanatçılara farklı 100'ler çizdirmeye ne dersin?
Yoksa klasik bir Eustace mı olsun? Belki daha iyi olur.
Şu ilerleyişi çok beğendiğimi söyleyeyim.
-Beşikten mezara Eustace. -Evet.
The New Yorker'ı anlamanın temelinde
geçmişle gelecek arasında hep bir gerginlik olması yatar.
Dergi, günümüzde yaşanan şeylerin nabzını tutuyor
fakat kendisi 1925'ten beri görsel olarak pek değişmiş değil.
KREATİF DİREKTÖR
Buraya ilk geldiğim zamanı hatırlarım. Hizasız rakamlar kullanmak istemiştim.
Hizasız rakam örneğin şu demek,
"1926" sayısını bastığınızda dokuz rakamı biraz daha aşağıya kayar.
Hepsi aynı hizada olmayınca biraz daha şık durur.
Ancak hâkim güçleri bunun iyi bir değişim olduğuna ikna etmek
haftalarımı almıştı.
-Şuna bak. -Baksana!
Evet, bunların çoğunu önceden görmüştün. Acaba en önden mi başlasak?
Derginin hemen her türlü şey hakkında bir…
Biçem kılavuzu var.
Dierezin nerede ve ne zaman kullanılacağı ve virgül kullanımı
veya bize özgü, bazen tuhaf kaçan yazılışlar.
Oturun, oturun.
100'üncü yıl dönümümüz yaklaşmışken
teknelerin kenarında biriken kekamozlar misali
önümüzde biriken bazı sorunlar hakkında
bir tartışma açmanın iyi fikir olacağını düşündüm.
Peki gizliden gizliye kabul görüp geleneğe dönüşmüş
ama yeniden ele alınmaya değer ne gibi şeyler var?
Eh, en gündemdekilerden biri "teenager".
-Evet. -"Teenager"daki tire.
Sayıların rakamlarla yazılmaması.
"İnternet"in büyük harfle yazılması derim.
Biz aykırıyız ama antika görünmemize neden oluyor.
On yıllardır gündeme gelen bir konu da şu.
"Kendi sesimle yazamayacağımdan korkuyorum."
Ara sıra bazılarına bunu yaşatıyorsam kötü yazar olduklarındandır.
Bu durum The New York Times'da birinci sayfaya çıktı.
Kendilerini tutamadılar.
The New York Times'a niye haber oldu ki? Belki o gün haberler kısırdı.
NOKTALAR KALIYOR
The New Yorker benim gözümde hâlâ
kafamdaki o hayranlık uyandıran, sarsılmaz kurumdur.
Dergide bir şey yayınlatmış olmak bile…
YAZAN: APARNA NANCHERLA
Hâlâ hissiyatı "Ben mi? Sağ olun."
İsminin New Yorker fontuyla yazıldığını ilk gördüğünde acayip ego patlaması olur.
YAZAN: MOLLY RINGWALD
O an yaşadığım heyecanın, örneğin Akademi Ödülü kazanmaktan
katbekat daha büyük olduğunu rahatlıkla söyleyebilirim.
Gerçi henüz Akademi Ödülü kazanmadım, size o konuda geri döneyim.
Dergide bana yer verdikleri için çok büyük onur duydum.
Bu yazarlar bizim kültürümüzde
düşüncenin ve edebiyatın en ön saflarında yer alan yazarlardır.
Biraz da güldüm
çünkü spor spikeri Marv Albert hakkındaki yazımın yayınlandığına inanamadım.
YAZAN: JESSE EISENBERG
The New Yorker'da çıkan ilk yazımdı.
Bir Dilek Tut işi gibiydi. "Yazını yayımlayacağız" dediler.
"Belki de çok hastayım ama kimse bana söylemiyor" demiştim.
Her pazar günü gitar dersi alırım.
Hiç beceremediğim bir şey ama umurumda değil.
Benim için tam bir kaçış.
Yazmak değil, okumak değil.
Editörlük yapmak değil.
Benim için bir tatilden ibaret.
"SANIRIM BU BİR TÜR İKAZ"
Babam
dişçiydi, New Jersey'de ufak bir dişçisi vardı.
Ellili yaşlarında oldukça hastalandı.
Parkinson hastası olunca dişçilik yapmaya devam edemedi.
Annem Barbara ise,
maalesef ona da çok genç yaşında MS tanısı kondu.
Yani çok kısa sürede iki engelli ebeveynim oldu.
Onları özlüyorum.
Evet. Bu fotoğrafı çok severim.
Çok talihli olduğum dönemler oldu, çok talihsiz olduğum dönemler oldu.
Bence insan olmak da bu demek, tabii şanslıysan.
Profesyonel anlamda tanrılar bana cömert davrandı.
Ama evet, annemle babam engelliydi
ve kızım, en küçük çocuğumuz
son derece otistik ve de…
Böyle şeylerin karşınızda oturan bu insana
şekil vermiş olması kaçınılmaz.
The New Yorker'a bakışımı nasıl mı etkiliyor?
Mizacıma şekil verdiğine dair hiçbir şüphe yoktur sanırım.
The New Yorker'ın iki şey olmasını istiyorum.
Büyük olsun.
İnsancıl olsun.
1960'LAR
Kurulmasından kabaca kırk yıl sonra
The New Yorker çok çeşitli seslere yer veriyor
fakat saygın yazarlarının ve editörlerinin yanı başında yaşayan
bir milyondan fazla New York'lunun hayatını göz ardı ediyordu.
Dergi, Langston Hughes'un birkaç çalışmasını
ve Ann Petry'nin bir hikâyesini yayınlamıştı.
Ama siyahilerin dergiye çıkışı çoğunlukla
hizmetçi,
hizmetli ve ırkçı karikatür şeklinde oluyordu.
1961 yılında insan hakları hareketi ivme kazanmaktaydı.
The New Yorker'ın editörü William Shawn
genç romancı James Baldwin'den dergi için bir şeyler yazmasını istedi.
Cumhuriyet tüm ağırlığıyla sana kendini hor görmeyi öğretiyor.
Baldwin, ırk hakkında yazılmış en güçlü denemelerden birini teslim etti.
Yazısı iç dağlayıcı ve gözü kara derecede dürüsttü.
AKLIMIN BİR KÖŞESİNDEN MEKTUP
"Ben," diye yazıyordu, "14'üncü yaşımda
hayatımda ilk defa korktum.
Kendi içimdeki kötülükten ve dışımdaki kötülükten korktum."
Yazı, ulusalcı siyahi hareket İslam Ulusu'nun lideri
Elijah Muhammad'ı ziyareti etrafında şekilleniyordu.
Beyaz insanlar…
Fakat asıl isimleri şeytandır.
Baldwin, bir siyahi olarak hissettiği
karmaşık öfke, gurur ve acı sarmalını keşfe çıkarken
derginin çoğu beyaz olan okuyucusuyla doğrudan yüzleşiyordu.
Şöyle yazıyordu,
"Beyazlar her ne kadar bunu duymak istemese de
bu ülkede zencilere reva görülen muamelenin
ne kadar zalimce olduğunu ne kadar vurgulasam az."
TEBRİKLER
Çok büyük karşılık buldu.
Övgü mektupları yağdı.
GÖRKEMLİ, ÇOK GÜZEL
MUHTEŞEM
Bir yazarsa hayal kırıklığını dile getirdi çünkü yazının yanına
ırkçı bir tablo yansıtan Virginia viski reklamı basılmıştı.
Baldwin'in makalesi klasikleşen kitabı The Fire Next Time'ın temelini oluşturdu
ve onu ulusal bir ilgi odağı hâline getirerek
ırksal adalet mücadelesinin önde gelen seslerinden biri yaptı.
"Bana 22 yıl önce, 14 yaşındayken
James Baldwin'in ikinci denemeler koleksiyonu
Nobody Knows My Name'i verdiler.
"Kitabın kılıfında Baldwin'in bir fotoğrafı vardı.
Beyaz bir tişörtle boş bir arazideki moloz yığınının üstünde duruyordu.
Daha önce hiç bana benzeyen bir siyahi gencin görselini görmemiştim.
Baldwin eski mahallemde poz vermişti sanki.
Hatta Baldwin'in o fotoğrafının bana ait olduğunu varsaymaya başladım.
Kitabın içeriği de sürmeye özlem duyduğum hayatın kaydıydı."
The New Yorker ile beni ilk tanıştıran gey akıl hocam oldu.
Bana bir abonelik hediye etti ve…
KADROLU YAZAR
Beklediğim şey oymuş.
Sırf âşık olduğum şehir değil, hiç tanımadığım dünya hakkında
çok çeşitli sesler içeriyordu,
beni yakaladı.
Aslında tam bana göre bir şeydi. Benim için olduğunu hissettim.
Ve de…
Genç bir çocuk için böyle bir deneyim tektir.
YAZAN: HILTON ALS
Adımı The New Yorker'da görünce
şapşala döndüm.
BUZULUN UCU
Çünkü birden çok sevdiğin onca insanın kullandığı dile dönüşüyorsun.
Takılıp kalmıştım.
Haftada iki, bilemedin üç sanat sergisine giderim.
Bowery bu.
Şunlara bayılıyorum.
Çocuk figürlerine.
Sanat ve sanatın icra edilmesinin en sevdiğim yanı
ruhunun vahşiliği ve beklenmedik şeylerdir.
İşte bu da bir çeşit iyimserlik gerektirir.
Dünyada yaşanan onca şeye ve felaketlere rağmen
insan ruhunun baki kalacağı yönünde bir iyimserlik.
Şehrin her yerinde
güzellik vardır.
Dikkatini verip bakmayı bileceksin.
100'ÜNCÜ YIL DÖNÜMÜ SANAT SERGİSİ L'ALLIANCE NEW YORK
Çok güzel bir Sempé bu. İmzalı.
Derginin 100 yılını kutlamak amacıyla
100'ün üzerindeki kapağın
orijinal çizimlerini asıyoruz ki
sanatçıların gündemdeki şeyleri
nasıl katalize ettiğini
veya gerçekleştikleri anı nasıl yakaladıklarını sergileyelim.
Evet, bu bir Kadir Nelson. Yağlı boya tablo.
Kovid sırasında yapmıştı bunu.
En iyi görseller
size, okuyucunun duygusuna bir çıkış noktası oluşturur.
9/11 baskısında da öyle oldu.
Eşimle birlikteydim.
Hatta oy vermeye gidiyorduk.
Dışarı adım atar atmaz
önümüzden koşup geçen insanlar gördük,
hepsi beyaz külle kaplıydı.
Sonra da ikinci kulenin gözlerimizin önünde
öylece yıkılmasına şahit olduk.
Asistanım "Françoise, ofisten aradılar" dedi.
"David Remnick yeni bir kapak konuşmak istiyormuş."
Başka bir anneyle konuşuyordum.
"Ofise gidip dergi kapağı bulmam gerekiyor" dedim.
Arkadaşım Elise, kendisi de annedir,
anında şöyle tepki verdi, "Kapak mı? Dergiye kapak mı?
Ben sana neyi kapak yapacağını söyleyeyim. Hiçbir şey! Kapak yapma."
Bu da bende yankı buldu tabii.
Benim eşim sanatçı Art Spiegelman'dır.
Dedi ki "Siyah üstüne siyah çalışmalısın.
Siyah arka plan üzerinde siyah kuleler yapmalısın."
Sonra kalkıp ofise gittim, bilgisayarımın başına oturup çizdim
ve görür görmez anladım ki cevap buydu.
Yitirilen şeyi, yokluğunu sergileyerek ifade etmek.
YIL DÖNÜMÜ SAYISINA DÖRT HAFTA
Yıl dönümü kapağı için
işe yaracağını düşündüğüm bir fikir bulduk.
Bunu sana anlatmanın tek yolu maketini yapıp öyle göstermek
olacağı içindir ki…
-O yüzden kauçuk tutkalı kokuyor. -Kesinlikle. Bana…
Okuldaki çocuklar bununla kafa bulurdu.
Sana önerdiğim şey…
Tutkalla kafayı bulmamak.
Dış kapakta orijinal Eustace'ı kullanacağız,
sonra bir başka varyasyonu olacak,
sonra bir başka varyasyonu daha olacak.
Prodüksiyon anlamında daha karmaşık bir şey ama…
-Ama o benim değil, senin derdin. -Öyle.
-Olur, yapalım. Bence bu… -Evet!
Neden bu kadar şaşırdın? Olaya bak!
Eğlenceliymiş.
-Çok hoş, değil mi? -Evet, böylesini beklemiyordum.
Ünlülerin muhabiri olmayı boş iş olarak görenler var.
Sonuçta bir savaş muhabirliği değil.
Ama benim açımdan kültür oluşumu…
KADROLU YAZAR
…kendimiz hakkında anlatmak istediğimiz mitler,
sanatçıların mevcut konumlarına gelmek için çektikleri,
bunlar benim gözümde evrensel ve ilginç hikâyelerdir.
Bunların üzerine derinlemesine düşünmeyi severim.
Tamamdır.
Kimine göre profili The New Yorker yarattı.
Bu özgün muhabirliği tanımlamak için
"profil" kelimesini kullanmayı onlar akıl etmiş.
Muhabirle röportajı veren bir araya gelip
geçirdikleri vaktin kısa belgeselini yazıya dökerler.
David bana bir mesaj yazmıştı.
Mesajda sadece "Carol Burnett olur mu?" diyordu.
Buna verilecek tek cevabın ünlemli evet olduğu belli tabii.
Karşımıza çıkan en komik kadınlardan biri olduğu kesin.
Alkışlarınızla Carol Burnett geliyor.
Carol Burnett öncelikle bir ikon.
Eğlencelisin. Saçını açmak isteyince ne yaparsın?
-Senin saçınsa tabii. -Çekip açarım.
Komedi işindeki kadınlara, eğlence dünyasındakilere
kimsenin açmadığı kapıları açanlar ilgi alanım.
Carol bunların hepsi.
-Seni görmek çok güzel. -Seni de.
Carol, şimdi bunu açıyorum, yani artık kayda geçiyorsun.
-Tamamdır. -Pekâlâ.
-Lucky's'deyiz. -Evet.
-Buraya ne sıklıkla geliyorsun? -Haftada bir.
Bir profil yazmaya başladığında kişinin verdiği her röportajı okursun.
Bazen hatıratını okursun
ve böyle yaparak binlerce defa tekrarladıkları
belirli anekdotlar ve laflar olduğunu görürsün.
Ben de her seferinde tam da onlarla ilgili sorular sormaya çalışırım.
Onları konfor alanlarının, ritimlerinin dışına itecek bir şey.
Hiç psikanaliste gittin mi?
Hayır.
Bir kere. Kızım uyuşturucu kullandığı sırada.
Evet.
"Hoşuna gider mi?" diye asla düşünemezsin.
Dergideki akıl hocalarım bana hep
"Hoşuna gideceğini düşünüyorsan yanlış yoldasındır" diye öğretti.
Tutarlı bulmasını umarsın.
Bir kadın olarak…
…Jackie Gleason veya Sid Ceasar olamazdım.
"Şurası çok kötü olmuş, düzelt" derlerdi.
"Bana yardım eder misiniz beyler? Ben tam beceremiyorum" derdim.
-Naz yapıyordun. -Bana "kaltak" dememelerini sağlıyordum.
Sana "kaltak" deseler en kötü ne olabilirdi ki Carol?
Şey mi olurdu?
Eh, öyle anılmak istemiyordum.
Röportaj yapmanın büyük kısmı dinlemektir.
Kelimelerin altında yatanları duymak gerekir.
Asıl söylemek istedikleri veya düşündükleri nedir?
Zihinlerini meşgul eden nedir?
Sence annen çok zeki ve akıllı biri miydi?
Çok akıllıdır, çok zekidir.
Çok da hüzünlüdür.
Bir sürü hayali vardı ve…
…hiçbiri gerçekleşmedi diyebiliriz.
Yazmak bana bu sürecin en zor kısmı gibi gelir.
Şüphesiz.
Hiçbir yazar arkadaşım yok ki günün her dakikası oturup
"Bayılıyorum buna! Hayatımda hiç bu kadar eğlenmemiştim" desin.
Carrie Bradshaw'a benzedim diye ödüm kopuyor şu an.
Şey mesela, "Düşünmeden edemedim,
Carol Burnett gelmiş geçmiş en komik kadın mıydı?"
Tam olması için sigara yakmam lazım.
Carrie yanında The New Yorker taşır.
Filmlerden birinde kitabı kötü eleştiri alır.
"Yetenekli Bradshaw
evliliklerin karmaşık yanlarını daha iyi kavrayana kadar
sessizlik yemini etmeye baksa çok daha hayırlı olacaktır."
Vay be, bu bayağı can yakmıştır.
Mad Men'de o zamanlardan kalma çok sayıda orijinal dergi kullandık.
Life dergisi vardı, Time dergisi vardı, Newsweek ve The New Yorker vardı.
OYUNCU, YAPIMCI
Tabii o zamanlar dergilerin en gözde olduğu zamanlardı.
Artık dergiyi fiziksel olarak alıp bez çantada veya sırt çantasında
sağa sola taşımak kalmadı.
Metroda da kimsenin okuduğunu görmüyorum.
İnsanlar hep telefonlarında.
Belki The New Yorker okuyorlar ama çok can sıkıcı.
Yineliyorum, dergilerin o harika hissiyatı dijital devirde söndü.
Ölümüne kaydırma var artık, öyle şeyler kalmadı…
Herhangi bir şeyin fiziksel bir başlangıcı ve sonu yok.
Ölümüne kaydırmanın sonu yok.
İnterneti ben icat etmedim. Etsem bir sonu olurdu.
NEW YORKER'DAN MASALLAR
Film Forum'da çok heyecan verici bir etkinlikteyiz.
The New Yorker'ın 100'üncü seneidevriyesini kutlamak için
onunla bağı olan filmlerden oluşan bir program hazırlamışlar.
Aralarında The New Yorker'da çıkan bir kısa hikâye olan Brokeback Dağı var.
Addams Family Values da elbette Charles Addams'ın karikatürlerinden.
Varolmanın Dayanılmaz Hafifliği Milan Kundera'nın hikâyesinden.
Tersyüz. New Yorker yazarı Susan Orlean filmde bir karakterdir.
The New Yorker'la bağı olan bir başka film Wes Anderson'ın Fransız Postası.
Bu filmde gerçek New Yorker yazarları kurgusal karakterlere dönüştürüldü.
Bill Murray'nin karakteri
The New Yorker'ın kurucusu Harold Ross'ın bir versiyonu.
Ustabaşından mesaj var. Baskıya bir saat.
Kovuldun.
Bu akşam da Truman Capote'nin ünlü eserine dayanan In Cold Blood var.
BİLET SAHİPLERİ
Truman Capote'nin "In Cold Blood"ının
The New Yorker ve Amerika'nın edebî yaşamı üzerinde yarattığı etkiyi
hayal etmek oldukça güç.
Truman Capote, gerçek suç yazarlığını en üst seviyeden icat etti.
The New Yorker 1965'te
çok satan bir kitaba ve çok tutan bir filme dönüşen,
çok başarılı, dört parçalık bir yazı yayınladı.
In Cold Blood.
Dergi tarafından yayımlanmış en çok tutan yazılardan biri olacaktı.
Öte yandan en tartışmalılarından biri de olacaktı.
Yazarı Truman Capote The New Yorker tarafından
17 yaşında kahve servisi ve ayak işleri için işe alınmıştı.
Ofiste kısa sürede sevimli dedikoduları ve kötü davranışlarıyla tanında.
Kendini kadrolu yazar olarak tanıttığı ve şair Robert Frost'a hakaret ettiği için
kovulduğu söylenir.
Ancak editör William Shawn yazı tarzını beğeniyordu.
O yüzden Capote yıllar sonra
Kansas'taki bir çiftlik evinde işlenen cinayetin hikâyesini getirince
Shawn ona arka çıktı.
Bu yeni macerama, bu deneyime
kurgusal olmayan roman adını veriyorum.
Kurgusal olmayan roman türü
muhabirlik ile kurgusal tekniğin sentezinin
ortaya çıkardığı bir tür.
Capote'nin iddiası
muhabirliğin titizliğiyle kurgunun yazım tarzını birleştirdiğiydi.
John Hersey'nin yıllar önce Hiroşima'yla yaptığı şeye benziyordu.
Ancak "In Cold Blood" yayınlandıktan hemen sonra
bazı eleştirmenler Capote'nin tarzını sorgulamaya başladı.
Yerel bir eleştirmen, "Capote hep bir kurgu yazarı olmuştur,
hâlâ da bir kurgu yazarı" demiştir.
Not tutmadan veya ses kaydı olmadan her kelimesini alıntıladığı konuşmaları
hatırlamasına şüpheyle bakıyorlardı.
Bende fotoğrafik hafızasının işitsel versiyonu var.
William Shawn redaksiyon aşamasında kendi endişelerini not etmişti.
Daha sonra öldürülecek iki karakter arasında geçen
bir konuşmayı anlatan pasajın kenarına
Shawn kalemle şunları karalamıştı,
"Nereden biliyor? Tanık yok? Genel Sorun."
Beyefendi.
Capote on yıllar boyunca eseri hakkında sorulara maruz kaldı.
Her şeyin merkezindeki asıl soru şu.
Bu eserleri kurgu olarak mı okumalıyız?
Sen her iki türü de içeren bir şey buldun,
hiç kimse seni nereye koyacağını bilemiyor.
Demek istediğin gerçeklere dayanan bir şeyi alıp
onu kurgulaştırdığım mı?
Hiç öyle bir şey yapmıyorum.
En ufak kurgulaştırmıyorum.
Capote daha sonraları final sahnesini uydurduğunu kabul etti.
Komiser ile öldürülen kızın en yakın arkadaşının
mezarlıktaki konuşmasıydı bu.
Shawn sonradan "In Cold Blood"ı bastığına pişman olduğunu söyledi.
Dergi, takip eden yıllar içerisinde bilgi teyit sürecini geliştirerek
böyle bir şeyin bir daha yaşanmasını önlemeye çalıştı.
UFAK ÜZÜCÜ GERÇEK
BİLGİ TEYİT DEPARTMANI
Tamam. Yani idam gününün sabahında
ikinizi infaz odasının yakınındaki bir hücreye alacaklar, doğru mu?
Yazar Jon Lee'yi bir fincan çay içmeye davet ettiğinizi söylüyoruz.
Kahve miydi, çay mı?
Bilgi teyit departmanında ben dâhil 29 kişi çalışıyor.
Sırf çok önemli isimler ve tarihler…
BAŞ ARAŞTIRMA EDİTÖRÜ
…tutsun diye burada değiliz. Biz okurun yerine geçiyoruz.
Aklımızda sürekli bir hikâyenin ardındaki bağlam var.
Erica'nın hiç dişi yokmuş.
Hapiste bakım sorunu yaşadığı içindir diye düşünüyorum.
Her şey tamamıyla doğru olsa da adil gelmeyebilir.
O ZAMAN TEYİTÇİ KİM?
Biz yazıların çıktısını alıp
bilgi içeren her şeyin altını çizeriz.
ESKİ TEYİTÇİ
Zaten neredeyse her şey çizilir.
Sanırım bazen "var" gibi ifadeleri kontrol etmek mümkün olmayabilir.
Ama o zaman da "Bu şey hâlâ var mı?" dersin.
Yoksa değiştirmek gerekir.
Sonra da kişilere ve kaynaklara ulaşırsın.
Çağrı cevaplarken ne söylediğinizi teyit etmek istedim.
Bende "İyi akşamlar, Sparks Steakhouse. Nasıl yardımcı olabilirim?" var.
Doğru mudur bu?
Dergide yayınlanan her şeyi teyit ederiz.
Kapakları, karikatürleri, şiirleri, kurgu yazıları.
Evet, karikatürlere de bakarız.
İçinde penguen olan bir karikatür vardı
ve altında "Arktik-Amerikalı denmesini tercih ediyoruz" gibi bir şey yazıyordu.
Bazı insanlar da haklı olarak
"Arktik'te penguen olmaz, penguenler Antarktika'da" dedi.
Arktik'te penguen yoksa espri biraz kaçıyor tabii.
Utanarak söylüyorum, bir hatayı atladığım bir kapak oldu.
Kumsalda uzanmış bir sosisli satıcısı vardı.
"Şemsiyesinin gölgesi doğru mu düşüyor diye bakayım" dedim.
"Evet, gölge kabul edilebilir.
Bu kapağa mümkün olan tüm teyit kabiliyetimi uyguladım."
Temizdi. Herhangi bir sorun yoktu. Bastık.
Adamın iki sağ ayağı varmış.
İki sol olsa hadi neyse, ünlü deyişe uydurup geçerdik.
Fark etmemişim.
Korkunç!
İnsanlar teyitçileri yakalamaya bayılır.
Çok sık duyduğumuz, tekrarlanan bir ifade var.
"The New Yorker'ın sena edilen teyit departmanının
buralara düşeceği hiç aklıma gelmezdi."
Bu ifadenin başka hiçbir yerde kullanıldığını görmedim.
Sadece hata şikâyeti mektuplarında var.
Kim "sena etmek" der ki yahu?
Mouaz, Jon Lee'ye rejimin bir ajanının
ailesinin güvercinlerini öldürdüğünü söylemiş.
Bu iş vurdumduymazlık gerektirir.
İnsanların sizden hoşnut kalmamasını kaldırabilmelisiniz.
Kalmamak için çoğu zaman iyi bir sebepleri vardır.
Ulusal bir dergide
bazen hoş olmayacak bir şekilde çıkmak üzeredirler.
Demişsiniz ki insanlar size gelip Trump hakkında atıp tutarsa
yalan söylediği zamanları içeren belgenizi çıkarıyormuşsunuz.
Doğru mudur?
Siyasi açıdan çok çılgın bir zaman olduğu ortada.
Politikacıların doğruyu söylemesi gerektiği fikrinin
biraz gevşediğini görüyoruz.
Bu da kendimizi işimize iki kat adamamıza neden oldu.
Şahsen ben bunu çok can alıcı buluyorum.
Korkunç yalanlar sağanağının en iyi panzehri buymuş gibime geliyor.
Anladınız mı?
Bununla başa çıkmak için işimize özen göstermekten
ve bilgilerimizin doğruluğundan emin olmaktan
daha iyi bir panzehir var mı?
-Merhaba. -Selam, nasılsın?
-Sen? -Ne var ne yok?
-Seni görmek güzel. -Seni de.
The New Yorker ile münasebetim Harvey Weinstein'i araştırırken başladı.
Weinstein'in seri tacizci olduğuna inanmaya başlamıştım.
KATKI VEREN YAZAR
Ama bu haberi yayımlatamamıştım çünkü çoğu medya kuruluşu sindirilmişti.
GÜCÜN KÖTÜYE KULLANIMI
Ama David çalışmamı görünce, "Haberini burada tamamlayabilirsin" dedi.
Bence mantıklı bir yerdeyiz.
Casus yazılımlar hakkında ufak güncellemeler var.
Sonra tamamen Elon'a odaklanacağım.
Elon Musk'a yakın insanlar bilgi sızdırır mı?
Bizi uğraştıracak ilginç şeylerden biri
geçen sefer bilgi sızdıran insanların bu defa daha az bilgi sızdıracağıdır.
Benim uzmanlık alanım "güç".
Ve şu an devasa siyasi kuvvetler gücü
teknoloji milyarderlerine devrediyor.
Elon Musk bugüne kadar yaşamış en zengin insan,
şimdi de kalkıp verimliliğin başına mı geçecek yani?
Evet.
Emeğe bu kadar aşırı dayalı, zıtlaşmaya bu kadar aşırı dayalı
habercilik yapan fazla yer kalmadı.
Sonuçta bu insanlar aktivist değil
ama gerçeklerle desteklenince korkusuz kesiliyorlar.
Merhaba, Ronan ben. Bana döndüğünüz için çok sağ olun.
2018 PULITZER ÖDÜLÜ
Musk hakkında bir haberi irdeliyorum ve şu an hâkim olan politik iklimde
basın özgürlüğüne pek de saygı duyulmuyor.
Ek olarak yaptıkları haberlerden dolayı muhabirlere saldırma eğilimi var.
Bu da muhabirler ve kaynakları adına korkunç bir hava esmesine neden oluyor.
O zaman bahsettiğiniz konudaki belgelerin ve düşüncelerin bir kısmını
göndermeye razıysanız çok makbule geçer.
Kayıt dışı.
Yüksek risk içeren bir araştırma haberinin kaynağı olmak zordur ve ciddi bir iştir
çünkü çok tehlikeli olabilir.
Öyle hikâyelerim oldu ki bir kaynakla tek iletişimim
yaşadığım yerden uzaktaki isimsiz bir alışveriş merkezinde
nakit parayla aldığım kullan at telefon üzerinden ilerledi.
Ama bir hikâyede büyük bir aşama kaydettiğiniz an
on numara beş yıldız bir andır ve her muhabir bunun hayalini kurar.
Ama bir yandan da stres olup korkarsın
çünkü hikâyeyi doğru anlatmak için daha fazlasını ortaya koyman gerekir.
Tekrar sağ olun. İletişimde olacağım.
Tamam, hoşça kalın.
Araştırmacı gazetecilik adına çok acımasız bir zamandayız.
Ama ben yine de bilginin gücüne hâlâ şiddetle inanıyorum
çünkü bence insanları bilgilendirmek elimizde kalan tek umut.
Dergiyi kapaktan kapağa okumaya çalışmakla gurur duyarım
çünkü hedefim bilmediğim şeyler hakkında bir şeyler öğrenmektir.
Yani bir işi yarım bırakmamaya yönelik…
Evet, yarım bırakmamaya yönelik ama asla tam bitiremiyorum ki.
The New Yorker zordur. Akıllı insanlar içindir işte.
Çok kelime var. Okumak hakkındaki fikirlerimi duydunuz mu?
Okuma fikrini seviyorum. Hatta kitap satın alıyorum.
Ama kitaplarda çok kelime oluyor yahu.
Hiç de aksatmıyorlar!
Her sayfada yine kelime, yine kelime.
Araya birkaç tane boş sayfa koysanıza.
İki saniye soluklanmama izin versenize yahu.
1980'LER
The New Yorker, 1980'lere adım atarken
değişim için şartlar olgunlaşmıştı.
30 yıldır derginin editörlüğünü yapan William Shawn
yetmişli yaşlarının sonlarındaydı.
İnsanlar derginin modası geçmiş tarzıyla
ve pirincin tarihi gibi konularda 20.000 kelimelik yazılarıyla
dalga geçer olmuştu.
Okuyucular yaşlanıyor, satışlar azalıyordu.
Derken 1985'te SI Newhouse devreye girdi.
Resmiyet kazandı. The New Yorker'ın sahibi Newhouse oldu.
Dergi için 168 milyon dolar ödedi.
Derginin tüm yöneticileri SI Newhouse Jr'a satışı kabul etti.
Kendisinin iletişim imparatorluğunda 29 gazete, Parade dergisi
ve Random House var.
Newhouse 20 ay sonra William Shawn'ı emekli olmaya iterek
edebiyat dünyasını şoke etti.
GOTTLIEB'İN MUTLU GÜNLERİ
Shawn'ın yerini alan Robert Gottlieb'i de 1992'de kovdu
ve yerine tartışmalı yeni lider olarak
Vanity Fair'ın 38 yaşındaki atılgan, İngiliz editörü Tina Brown'ı getirdi.
Bu derginin editörü,
yani Vanity Fair,
bu derginin editörlüğüne getirilmiş bulunuyor.
Yani The New Yorker.
PEKİ O BİR "NEW YORKER" MI?
Dergiyi sıradan bir bulvar gazetesine döndüreceğinden korkuldu.
The New Yorker standardını yitirecek diye korkanlara sesleniyorum.
Bekleyin ve görün çünkü henüz beni tanımıyorsunuz
ve kaliteye olan bağlılığımı bilmiyorsunuz.
Derginin daha iyiye gittiğine şahit olacaksınız.
Dergi gösterişli partiler düzenledi,
filmlere ve modaya adanmış sayılar yayımladı.
Ciddi haberler de yaptılar. Bir sayıyı baştan sona korkunç bir ifşaya ayırdılar.
EL MOZOTE GERÇEĞİ
ABD tarafından eğitilen birliklerin El Salvador'da gerçekleştirdiği katliama.
Brown diyordu ki
"Bizim işimiz seksi olanı ciddiye aldırmak ve ciddi olanı seksileştirmek."
Bir dizi genç muhabiri işe aldı.
Aralarında Malcolm Gladwell,
Jane Mayer,
Hilton Als
ve The Washington Post'un genç yazarı David Remnick vardı.
Derginin görüntüsünü de değiştirdi.
İlk defa fotoğraf yayımlamaya başladılar
ve dünyanın en ünlü fotoğrafçılarından biri olan
Richard Avedon'ı kadroya aldılar.
Kapakları daha iddialı ve ivedi hâle getirdi
ve tartışmalı konulara kucak açtı.
Brown, Şubat 1994'te kutsal olana dokunarak
neredeyse 70 yıldır her yıl dönümü sayısının kapağını süsleyen
Eustace Tilley'nin yerine
R. Crumb'ın çizdiği modern bir versiyonunu koydu.
YETİŞKİN XXX VİDEO
Gelenekçiler dehşete düştü
ama Brown sadece havasız kalmış bir kurumu
bir pencere açarak havalandırdığında ısrarcıydı.
Sorel bu.
"Eustace'a can veren Tina için" diyor.
Ve beni çizmiş.
Eustace Tilley'yi uykusundan uyandırıyorum.
Eustace Tilley işini hiç anlamamışımdır. Bence son derece rahatsız ediciydi.
Bence daha ta 1935'te ondan kurtulmaları gerekirdi.
EDİTÖR (1992-1998)
Bunlar benim ciltlenmiş kopyalarım ve…
Elbette ilki
5 Ekim 1992.
Ed Sorel kapağı.
İlk kapağımı Ed Sorel yapsın istedim.
"Yeni olduğumuzu ilan eden bir şeyler yap" dedim.
Bana kalkıp faytonda oturan bir punkçı çizimiyle geldi
ve bu çok zekiceydi.
Düşündükleri doğruydu.
Ben yıkıma gelmiştim, yıkım güllesiydim
ve pek de haksız sayılmazlardı.
Yanlış hatırlamıyorsam birkaç yıllık bir süreç içerisinde
71 kişiyi işten çıkardım ve 50 kişiyi işe aldım.
Tina beni yedi aylık gebeyken işe aldı.
MAKALE EDİTÖRÜ
O zamanlar bu oldukça sıra dışı bir şeydi
ve de müthiş bir şeydi.
Kadınların hâkimiyeti var gibiydi.
Bir grup kadındık, hepimizin küçük çocukları vardı.
Gizli bir cemiyet gibiydik.
Bu cemiyetteki herkes birbirini kolluyordu, tamam mı?
Hepsinin dadılarının ismini biliyordum.
Tina bir kuyruklu yıldız gibiydi.
Dergiye geldi ve bir şeyleri değiştirdi.
Bazen tartışmalara yol açıyordu ama çoğunlukla haklıydı.
Derginin ivedilikle değişime ihtiyacı vardı.
The New Yorker'da altı buçuk yılın ardından
The New Yorker'ın bir şirket olarak aksadığını hissettim.
Yatay bir genişleme kaydetmemiz gerekiyordu.
SI Newhouse'a bir not yazıp
belgeseller çekmek, kitap basıp film yapmak için
prodüksiyon ayağımızın olması gerektiğini söylemiştim.
Radyo programı bile olabilirdi.
"Tina, sen örgüne bak" demişti.
"Peki" diye düşündüm. Bu cevap cidden sinirlerimi bozmuştu.
"Belki de ayrılmamın zamanı gelmiştir" diye düşündüm.
Geri dönüp bakıldığında sonunu getirecek olan bir teklif aldı.
NEW YORKER'DAN AYRILDI
Bir fikir merkezi olabilecek
bir dergi yaratmak benim fikrimdi.
Bugüne kadar bulduğum en iyi fikirdi. Gerisi Tina Brown.
Başkası kalmamış gibi Harvey Weinstein'den iş teklifi aldı.
Talk diye bir dergi yaratacaktı.
Sırf bir dergi olmakla kalmayacak, filmler falan da çekecekti.
Talk'un açılışına geldiğiniz için sağ olun.
Hayatımda yaptığım en aptalca şeydir.
Yani birden ayrılıverdi işte.
Temmuz 1998'de gitti.
Biz de editörsüz kaldık.
SI Newhouse da kısa bir süreliğine etrafa bakındı.
İşi bana teklif ettiler.
KADROLU YAZAR EDİTÖR OLDU
Bir saat sonra personelin ve meslektaşlarımın karşısındaydım.
Hepsi biraz alkışladıktan sonra işimize döndük.
Pekâlâ, hadi bakalım. Bugün Dexter'ın kapanışı var.
YIL DÖNÜMÜ SAYISINA ON GÜN
-Twilley de bugün. -Twilley de.
Evet, bugün günlerden…
Bugünün hangi gün olduğunu… Bugün perşembeymiş anlaşılan.
Çıkmasına bir buçuk hafta kalan yıl dönümü sayısı için
yazıları kapamaya başlayacağız.
Bu harika.
Çok çalışmamız gerekecek, umarım herkes ayakta kalır.
Tamamdır, teşekkürler.
Haftaya pazartesi, salı, çarşamba kapanış telaşı yaşanacak.
Perşembeye kadar bitmiş olması gerekiyor.
Her şey tıkırında ilerliyor mu?
Tıkırında diyebiliriz.
Tamam, ben sırayla gitme eğilimindeyimdir.
Ben başlarım, sen devam edersin, öyle gider.
The New Yorker'daki her yazı kapama toplantısı diye bir süreçten geçer.
Editör ile yazar, redaktör ve teyitçiyle beraber oturup
satır satır yazının üstünden geçer.
Şeyi söylemek istedim…
"Televizyonun karşıt kültürle ilk itilafı" diyor.
"İlk çarpışması" mı olmalı?
"Çarpışma" deyince kazara olmuş gibi geliyor,
oysa pazarın itmesiyle oldu.
Ha bire bir şeyler çıkar.
Bitti sanırsınız ama ufak tefek şeyler çıkar.
-Başlayalım mı? -Evet, hadi.
İlk sayfada bir şey yok.
Stresli bir deneyim olabiliyor.
"Yeterince doğru anlatmış mıyım? Her detayı doğru mu?" diyorsunuz.
"Mason günün birinde insan genlerinin modifiye edilebileceğini öne sürüyor."
Açıklık getireyim, yapalım demiyor.
-Şu an. -Bugün.
Bence bir yerde bakanın kim olduğunu söylemeliyiz.
Evet.
Fakat…
Saatlerce sürebilir.
Yemek sipariş etmek zorunda kalabilirsin.
Bitene kadar bitmez.
Ofisin teyit departmanında eskiden bir söz asılıydı.
"Bitmesindense mükemmel olsun."
"Al Franken'la alay."
Daha şapşal bir kelime olmalı, "dalga geçme" olsun.
Bir kapama tamamlandığında hep büyük bir tatmin duygusuna kapılırım
çünkü bir sistemimiz vardır, eskiye dayanan ve iş gören bir sistemdir.
-Başardık. -Yaşasın.
İyi iş çıkardık.
-Tebrikler. -Cidden muhteşemdi.
Pekâlâ, sağ olun.
Evet, kurgu kısmının dizgisi şöyle, şurada ufak bir başlık var.
Normaldeki gibi yazı, resmin üstünde değil,
daha klasik bir yerleşim.
Sonra da Eustace Tilley'nin geçmişini gösteren ara çizimler istiyoruz.
Kaç bin tane Eustace Tilley'miz olacak? Bileyim de.
YIL DÖNÜMÜ SAYISINA İKİ GÜN
-İçeride mi yapsak? -Senin odanda yapmak istiyorlar.
Hava bin derece.
Bir sayıyı baskıya göndermeden evvel en son maket kitabı inceleriz.
Harika bir şey bu.
Grafikleri, dizgiyi kontrol eder ve dergi posta kutularına atıldığında
tam olarak neye benzeyeceğini görme fırsatı yakalarız.
-Karikatür ve şurası net olsun isteriz. -Evet.
Ama aynı zamanda rahatça derin bir nefes alarak
elindekinin tadını çıkarma anıdır.
Çok emek var. Çok insanın emeği var.
Çok tartışma, çok konuşma gerektiriyor.
Ama buna değiyor.
Harika. Kolay oldu yahu!
Şubat 2025'te
The New Yorker 100'üncü doğum gününü kutladı.
Bu özel günün şerefine çifte sayı çıkardılar.
Kaderinde tekrar tekrar okunmak var.
Belki de kaderi köşede durmadan büyüyen desteye eklenmek.
The New Yorker'ın 100'üncü yıl dönümü geldi.
The New Yorker 100 yaşında.
…100'üncü yıl dönümünü kutlayan dergi…
İnsanlar saçma tweet'lerden daha fazlasını öğrenmek istiyor.
Ne olup bittiğini bilmeyi, adil olunmasını,
bilgilerin teyit edilmesini ve doğru dürüst iş yapılmasını
ve de baskı altında ezilmeyen medya kuruluşları istiyorlar.
Bu yaratıcı, meraklı, titiz iş yapan, tuhaf,
saplantılı olmanın sınırlarında gezen bireyler
kutlama için bir araya geldiler.
Onlardan önce gelen devlerin omuzlarında yükseldiklerini bilerek
dedikodu yaptılar, güldüler ve birbirlerine kadeh kaldırdılar.
Derginin ilk yıllarında
istifa etmek isteyen bir yazar, kurucu editör Harold Ross'a başvurmuştu.
Ross'ın karşılığı şu oldu,
"Biz bir hareketin içindeyiz ve bir hareketten istifa edemezsin."
Ne demek istediğini iyi biliyorum.
Haftada bir basılan veya çevirim içi her gün çıkan bir şeyden ibaret değil bu.
Bunun bir ruhu var.
Bir amacı var, bir ahlak ve kalite anlayışı var.
THE NEW YORKER'IN BİR ASRI
Kendi kendini sorgular olmalı. Deneyimlerinden ders çıkarmalı.
Fikrini değiştirme kabiliyetine sahip olmalı.
Ama bu bir hareket. Yüksek şeyleri amaçlıyor.
BU SAYI HİROŞİMA'YA ADANMIŞTIR
Kulağa çok burnu büyük geliyorsa da
umurumda bile değil.
Merhaba. Selam arkadaşlar.
-Diego, başlamak ister misin? -Tabii.
Bence vergi aflarındaki artışı konu almalıyız.
Bir dergi için yeterince seksi bir konu değil mi?
Alt yazı çevirmeni: Yurdakul Gündoğdu