1
00:00:02,000 --> 00:00:07,000
Downloaded from
YTS.LT
2
00:00:08,000 --> 00:00:13,000
Official YIFY movies site:
YTS.LT
3
00:00:47,130 --> 00:00:49,257
Analog filmle fotoğraf çekmek…
4
00:00:53,636 --> 00:00:56,181
…her zaman bir muammadır.
5
00:01:01,519 --> 00:01:04,731
Ama neyi çekmediğini kesinlikle bilirsin.
6
00:01:15,658 --> 00:01:17,827
8 HAZİRAN 1972
7
00:01:17,911 --> 00:01:20,371
YER: TRẢNG BÀNG
8
00:01:20,955 --> 00:01:22,957
SAYGON'UN 50 KİLOMETRE KUZEYBATISI
9
00:01:30,131 --> 00:01:35,053
{\an8}GÜNEY VİETNAMLI A1 SKYRAIDER UÇAKLARINA
DÜŞMANI YOK ETME EMRİ VERİLMİŞTİ
10
00:01:39,808 --> 00:01:44,521
İki bombardıman uçuşunun ardından
yanlış hedef seçtikleri anlaşıldı.
11
00:01:45,647 --> 00:01:47,690
Kendi mevzilerini bombalıyorlardı.
12
00:01:50,193 --> 00:01:55,365
Uzakta can havliyle yola fırlayan
Güney Vietnam askerleri görülebiliyordu.
13
00:01:55,448 --> 00:01:58,868
Biz bakarken birkaç sivile el edip
yanlarına çağırdılar.
14
00:01:59,786 --> 00:02:02,122
O anda Skyraider üçüncü kez pike yaptı.
15
00:02:04,082 --> 00:02:09,087
Oradaki sivillerin ve askerlerin üzerine
dört adet napalm bombası bıraktı.
16
00:02:11,047 --> 00:02:13,967
Olan biteni izleyen biz muhabirler
17
00:02:14,050 --> 00:02:17,428
birkaç dakika sonra
dikkatlice dumana doğru ilerledik.
18
00:02:18,763 --> 00:02:21,099
Korkunç bir manzarayla karşılaştık.
19
00:02:25,061 --> 00:02:27,856
{\an8}Siyah dumanın ardından
koşan bir kadın gördüm.
20
00:02:29,065 --> 00:02:31,234
{\an8}Sonra bebekli bir kadın geldi.
21
00:02:32,694 --> 00:02:35,572
Şöyle seslendi, "Yardım edin. Torunum."
22
00:02:37,157 --> 00:02:38,825
Muhabirler onu durdurdu.
23
00:02:39,325 --> 00:02:43,329
Fotoğrafını çektiğim gibi
küçük çocuk öldü.
24
00:02:48,501 --> 00:02:52,964
Gördüğümüz ilk kişilerden biri
yolda koşturan dokuz yaşında bir kızdı.
25
00:02:53,047 --> 00:02:57,427
Üstünde giysi yoktu.
Alev alınca hepsini yırtıp atmış olmalı.
26
00:02:58,678 --> 00:03:02,891
{\an8}Kameradan bakarken gördüğüm kız
kollarını açmış, koşuyordu.
27
00:03:07,395 --> 00:03:08,938
Fotoğrafını çektim.
28
00:03:10,064 --> 00:03:13,318
Yanımdan geçerken
derisinin soyulmuş olduğunu gördüm.
29
00:03:13,818 --> 00:03:15,445
Vücudu çok fena yanmıştı.
30
00:03:15,528 --> 00:03:19,365
Başka fotoğrafını çekmek istemedim.
Birazdan öleceğini düşündüm.
31
00:03:21,242 --> 00:03:25,246
Beş altı kişi toplanmış,
o fotoğrafa bakıyorduk.
32
00:03:25,330 --> 00:03:29,334
{\an8}24 saat sonra aynı fotoğrafı
herhâlde bir milyar insan görmüştü.
33
00:03:29,417 --> 00:03:32,629
{\an8}Tüm dünyada basılmıştı.
Şoke edici bir görüntüydü.
34
00:03:32,712 --> 00:03:36,925
{\an8}Amerikan halkının
kolektif bilincine kazınmıştı.
35
00:03:37,008 --> 00:03:38,760
Nick'e Pulitzer kazandırdı.
36
00:03:38,843 --> 00:03:43,598
Pulitzer Ödülü'nün yanı sıra
1973'te Yılın Dünya Basın Fotoğrafı.
37
00:03:43,681 --> 00:03:45,266
Karşınızda Nick Út.
38
00:03:45,350 --> 00:03:47,810
Çok ünlü bir AP fotoğrafçısı.
39
00:03:47,894 --> 00:03:49,520
- Nick Út.
- Nick Út.
40
00:03:49,604 --> 00:03:53,900
Tarihin gördüğü
en vurucu ve meşhur fotoğraflardan biri.
41
00:03:53,983 --> 00:03:55,526
35 yıl önce çekildi.
42
00:03:55,610 --> 00:03:58,571
Üstünden 40 yıl geçti.
43
00:03:58,655 --> 00:04:00,782
{\an8}İkonik imgenin 50'nci yıl dönümü.
44
00:04:00,865 --> 00:04:03,952
Papa Francis,
Napalm Kızı'yla bizzat görüştü.
45
00:04:04,035 --> 00:04:08,748
İkiliyi barış simgesine dönüştüren
eserin sahibi foto muhabiri de oradaydı.
46
00:04:08,831 --> 00:04:14,128
Böyle bir trajedinin ün kazandırmasını
neyle bağdaştırıyorsunuz?
47
00:04:15,296 --> 00:04:16,297
Kolay gelsin.
48
00:04:19,050 --> 00:04:24,973
Sevgili Gary, 50 yıldır taşıdığım bu yükü
kamuoyuyla bir kez bile paylaşmadım.
49
00:04:25,515 --> 00:04:29,310
1972 yılında
AP'nin Saygon fotoğraf editörüydüm.
50
00:04:29,394 --> 00:04:33,564
Nick Út'un ünlü Napalm Kızı fotoğrafını
çektiği dönemde.
51
00:04:33,648 --> 00:04:37,235
Uzun lafın kısası,
o meşhur fotoğrafı Nick çekmedi.
52
00:04:38,069 --> 00:04:41,114
Aslında bir serbest muhabir çekti.
53
00:04:42,490 --> 00:04:44,450
Daha anlatılacak çok şey var.
54
00:04:45,118 --> 00:04:47,120
Artık vicdanımı rahatlatmam lazım.
55
00:04:47,912 --> 00:04:54,919
"NAPALM KIZI" FOTOĞRAFINI KİM ÇEKTİ?
56
00:05:04,053 --> 00:05:06,764
20 yıl boyunca
serbest fotoğrafçılık yaptım.
57
00:05:07,932 --> 00:05:09,642
Hassas bir yaşam tarzıdır.
58
00:05:10,310 --> 00:05:13,313
Tüm mal varlığımız
fotoğrafın eser sahipliğidir.
59
00:05:15,440 --> 00:05:18,359
Hem gelir kaynağımız hem mirasımızdır.
60
00:05:22,530 --> 00:05:26,409
ARLES, FRANSA
61
00:05:34,208 --> 00:05:37,128
Bazı fotoğraflar her şeyin ötesine geçer.
62
00:05:39,714 --> 00:05:41,424
{\an8}Bir şey yakalarlar.
63
00:05:41,507 --> 00:05:47,847
{\an8}Başka fotoğrafların aksine
tarihî bir hikâyeyi, bir anı yansıtırlar.
64
00:05:50,183 --> 00:05:53,728
Aslında tarif etmesi zor
ama görünce anlarsınız.
65
00:06:00,068 --> 00:06:06,366
2022'nin Aralık ayında
Carl Robinson diye birinden e-posta aldım.
66
00:06:06,449 --> 00:06:09,369
Bu yükü 50 yıldır taşıyorum.
67
00:06:09,452 --> 00:06:14,248
Uzun lafın kısası,
o meşhur fotoğrafı Nick çekmedi.
68
00:06:14,332 --> 00:06:16,417
Bu çok büyük bir iddia.
69
00:06:16,959 --> 00:06:18,628
Duyunca sersemledim.
70
00:06:19,128 --> 00:06:22,590
AP'nin fotoğraf editörüymüş. Oradaymış.
71
00:06:22,673 --> 00:06:24,675
Bitmeyen bir kâbus gibi.
72
00:06:24,759 --> 00:06:28,262
Bildiklerini anlatmaya
hazır olduğunu söyledi.
73
00:06:29,472 --> 00:06:31,349
Dünyayla paylaşmaya hazırmış.
74
00:06:31,849 --> 00:06:34,310
Ona yardım etmemi istedi.
75
00:06:40,608 --> 00:06:47,448
En ikonik ve en bilinen savaş fotoğrafı
Kim Phúc'unki olabilir.
76
00:06:48,074 --> 00:06:50,284
Neredeyse kutsal kabul edilir.
77
00:06:50,368 --> 00:06:56,165
Nick Út değil de başka biri çektiyse
bu çok sarsıcı olurdu.
78
00:06:57,750 --> 00:07:03,381
Böylesine bir suçlamayı araştırmanın
şart olduğunu düşündüm.
79
00:07:03,881 --> 00:07:07,718
Asılsız çıkabilirdi.
Belki bir sonuca bağlanamazdı.
80
00:07:07,802 --> 00:07:10,596
Ama bu soru
kesinlikle bazı cevaplara muhtaç.
81
00:07:19,647 --> 00:07:24,902
HO CHI MINH
82
00:07:30,324 --> 00:07:31,868
Carl'la görüşmeliydim.
83
00:07:33,578 --> 00:07:35,580
Bunlar ciddi iddialardı.
84
00:07:35,663 --> 00:07:39,959
Ortak arkadaşlarımız olsa da
Carl'ı pek tanımıyordum.
85
00:07:40,668 --> 00:07:44,213
Ona inanır mıydım?
Yoksa kin tuttuğu için mi öyle demişti?
86
00:07:44,297 --> 00:07:45,339
Selam Carl.
87
00:07:45,423 --> 00:07:47,133
- Nasılsın?
- Seni görmek güzel.
88
00:07:49,135 --> 00:07:53,681
- Tüm geçmişim karşımda duruyor.
- Doğru diyorsun.
89
00:07:59,937 --> 00:08:05,443
{\an8}Carl, doğrudan Trảng Bàng'a,
8 Haziran 1972'ye dönelim.
90
00:08:05,526 --> 00:08:07,487
{\an8}O gün nasıl başlamıştı?
91
00:08:07,570 --> 00:08:10,531
{\an8}Mesaim genelde 07.30'da başlardı.
92
00:08:10,615 --> 00:08:15,495
Gece gelmiş mesajların yanı sıra
haberi yapılacak raporlara bakardım.
93
00:08:18,372 --> 00:08:22,543
Trảng Bàng'daki olaydan
AP ofisinde haberimiz yoktu.
94
00:08:23,127 --> 00:08:26,297
Uzakta bir şeyler yaşandığını bilmiyorduk.
95
00:08:28,883 --> 00:08:33,638
Hepiniz Saygon'daydınız.
Öğle yemeğinden döndüğünüzde neler oldu?
96
00:08:34,347 --> 00:08:38,309
Her zamankinden biraz geç gelmiştim.
Saat üç civarıydı.
97
00:08:38,392 --> 00:08:43,523
Horst Faas ve Peter Arnett
hâlâ The Royale Hotel'de yemekteydi.
98
00:08:44,148 --> 00:08:47,151
Jackson da fotoğrafları banyo etmişti.
99
00:08:49,987 --> 00:08:52,156
Jackson şöyle dedi, "Şuna baksana."
100
00:08:53,574 --> 00:08:58,037
Fotoğrafta yolda koşan
çıplak bir kız çocuğu vardı.
101
00:08:58,913 --> 00:09:03,334
Görür görmez
bunu kullanamayız diye düşündük.
102
00:09:03,417 --> 00:09:06,587
Çıplak çocukları ön cepheden göstermeyiz.
103
00:09:07,380 --> 00:09:09,382
Filmi ben de inceledim.
104
00:09:09,465 --> 00:09:12,385
Çekilen karelerdeki
imzaları kontrol ettim.
105
00:09:13,886 --> 00:09:17,598
Bir defterde tuttuğumuz
çift aşamalı bir kayıt sistemimiz vardı.
106
00:09:18,224 --> 00:09:20,226
Elimizde dört rulo film vardı.
107
00:09:20,309 --> 00:09:23,729
Biri Nick Út'undu.
Ötekiler de iki serbest muhabire aitti.
108
00:09:25,106 --> 00:09:28,609
Ön cephe fotosu bir serbest muhabirindi.
İsmine bakmıştım.
109
00:09:30,736 --> 00:09:36,742
Nick Út'un yandan çektiği
koşan bir kızın fotoğrafı vardı.
110
00:09:36,826 --> 00:09:40,246
Onu seçmiştim çünkü ölçülü bir kareydi.
111
00:09:40,788 --> 00:09:43,541
Tam o anda Horst Faas yemekten dönmüştü.
112
00:09:44,041 --> 00:09:47,670
{\an8}Efsanevi AP fotoğrafçısı Horst Faas.
113
00:09:47,753 --> 00:09:52,216
{\an8}Heybetli bir adamdı.
Tam bir profesyoneldi.
114
00:09:52,300 --> 00:09:58,055
Associated Press ofisinde
dünya çapında bir laboratuvar kurmuştu.
115
00:09:58,723 --> 00:10:00,933
Aynı zamanda sert bir yöneticiydi.
116
00:10:01,017 --> 00:10:05,938
Horst'la ters düşmek istemezdin.
Çok asabi biriydi.
117
00:10:07,106 --> 00:10:09,900
Fotoğraf masanın üstünde duruyordu.
118
00:10:09,984 --> 00:10:13,571
Görür görmez kararını verdi,
"İşte bunu basacağız."
119
00:10:14,780 --> 00:10:19,285
Tartışılacak bir şey yoktu.
Onun kararıydı. Patron oydu.
120
00:10:20,786 --> 00:10:23,080
Fotoğraf yazısını yazmaya başladım.
121
00:10:24,957 --> 00:10:27,501
Bitirmek üzereydim. Dört satır yazmıştım.
122
00:10:27,585 --> 00:10:33,299
Kadrolu fotoğrafçı için
"STF/" ön eki konurdu.
123
00:10:33,382 --> 00:10:37,845
Serbest muhabirin ismine "STR/" eklenirdi.
124
00:10:37,928 --> 00:10:40,973
Deftere bir göz gezdirdim.
125
00:10:41,557 --> 00:10:45,519
Tam yanımda duran Horst Faas şöyle dedi,
126
00:10:45,603 --> 00:10:47,647
"Nick Út. Nick Út yaz.
127
00:10:48,731 --> 00:10:52,818
Kadrolu olarak gir. Nick Út yaz."
Tam olarak böyle dedi.
128
00:10:55,196 --> 00:10:59,492
İşte bu sözlerin yükünü
hayatım boyunca taşıdım.
129
00:11:00,284 --> 00:11:04,789
Peki niye Horst'a dönüp hayır demedin?
130
00:11:06,916 --> 00:11:10,503
Bunun acısını bir ömür boyu çektim.
131
00:11:11,504 --> 00:11:15,424
Bir işim olmasını Horst Faas'a borçluydum.
132
00:11:15,508 --> 00:11:21,013
Üç yıldır evliydim. İki çocuk yapmıştık.
Mesleğim de buydu.
133
00:11:21,597 --> 00:11:22,682
Geçim kaynağımdı.
134
00:11:22,765 --> 00:11:26,018
Tartışmadım. Denileni yaptım.
135
00:11:27,186 --> 00:11:33,776
Yeterli cesareti göstermediğim için
hayatım boyunca kendimi kötü hissettim.
136
00:11:33,859 --> 00:11:39,448
İçimi kemirip durdu.
Haklısın, vicdan azabı çektim.
137
00:11:47,498 --> 00:11:52,712
O akşam epey geç dönmüştü.
Canı çok sıkkındı.
138
00:11:52,795 --> 00:11:57,591
{\an8}Sürekli küçük bir kızdan bahsediyordu.
139
00:11:57,675 --> 00:12:00,594
Yanıkları falan varmış.
140
00:12:01,429 --> 00:12:03,139
Ne dediğini hatırlıyorum.
141
00:12:03,222 --> 00:12:07,935
Horst benden Nick Út'un ismini
fotoğrafa yazmamı istemiş.
142
00:12:08,644 --> 00:12:11,522
Ama fotoğrafı Nick Út değil
başka biri çekmiş.
143
00:12:13,524 --> 00:12:15,109
Canı çok sıkkındı.
144
00:12:16,485 --> 00:12:17,611
Hatırladığım bu.
145
00:12:26,287 --> 00:12:30,541
Ofise ne zaman uğrasam
Vietnamlılar benimle konuşmaya gelirdi.
146
00:12:30,624 --> 00:12:32,418
Ne dediler peki?
147
00:12:32,918 --> 00:12:35,296
"O fotoğrafı Nick Út çekmedi."
148
00:12:36,046 --> 00:12:38,591
"Vietnamlı fotoğrafçıların bildiği sır."
149
00:12:38,674 --> 00:12:40,593
- Böyle diyebilir miyiz?
- Evet.
150
00:12:42,428 --> 00:12:47,975
Carl, bu fotoğraflara bakıp
içlerinden çoğu kişiyi seçebildik.
151
00:12:48,058 --> 00:12:53,689
NBC ekibi, Nick Út.
Ama bu fotoğraflarda biri daha var.
152
00:12:53,773 --> 00:12:56,609
Baktığım fotoğrafların hiçbirinde
imza olarak…
153
00:12:56,692 --> 00:13:01,947
- Bu kişiyi tanıyor musun?
- Aradığımız adam o olabilir.
154
00:13:02,031 --> 00:13:06,327
Yani Kim Phúc'u önden fotoğraflayan
serbest muhabirin
155
00:13:06,410 --> 00:13:08,954
bu adam olduğunu varsayıyorsun.
156
00:13:09,038 --> 00:13:10,456
Evet, kesinlikle.
157
00:13:10,539 --> 00:13:15,377
Yabancı bir serbest muhabir.
Düzenli muhabir ekibimizden değildi.
158
00:13:15,461 --> 00:13:19,381
İsmine aşina değildim,
o yüzden de hatırlayamadım.
159
00:13:23,552 --> 00:13:26,680
Aradan 50 yıl geçti.
Yakında 80 yaşına gireceğim.
160
00:13:27,431 --> 00:13:29,725
Göçüp gitmeden önce isteğim
161
00:13:29,809 --> 00:13:35,815
gerçek fotoğrafçıyı bulup özür dilemek.
162
00:13:39,568 --> 00:13:42,112
Biliyorum, özür dilemek yetmez
163
00:13:42,196 --> 00:13:46,909
ama hiç değilse gerçeği açıklamış oluruz.
164
00:13:46,992 --> 00:13:52,039
Yapabileceğim en iyi şey
özür dilemek gibi görünüyor.
165
00:13:52,706 --> 00:13:55,334
- Belki de yapabileceğin tek şey.
- Kesinlikle.
166
00:14:03,717 --> 00:14:09,932
{\an8}Nick Út fotoğrafçılık dünyasında
neredeyse o fotoğraf kadar meşhur.
167
00:14:10,558 --> 00:14:12,268
{\an8}Kollarını açmış, koşuyordu.
168
00:14:12,351 --> 00:14:14,228
Hemen koştum ve…
169
00:14:14,311 --> 00:14:18,566
Nick'in abisi Huỳnh Thanh Mỹ
bir aktör ve fotoğrafçıydı.
170
00:14:18,649 --> 00:14:22,027
1965'te AP için gönderildiği bir işte
hayatını kaybetti.
171
00:14:23,279 --> 00:14:27,658
Yetenekli abisinin gölgesinden sıyrılan
köylü bir çocuk.
172
00:14:27,741 --> 00:14:28,909
AP benim ailem oldu.
173
00:14:28,993 --> 00:14:32,121
{\an8}21 yaşında Pulitzer kazanıyor.
174
00:14:32,621 --> 00:14:34,498
Efsaneler böyle doğar.
175
00:14:35,708 --> 00:14:39,253
From Hell to Hollywood isimli
kitap ve film de dâhil
176
00:14:39,336 --> 00:14:42,631
AP tarafından
50 yıldır reklamı yapılan bir efsane.
177
00:14:43,132 --> 00:14:45,175
Los Angeles'a 1977'de geldim.
178
00:14:45,676 --> 00:14:48,095
Hollywood'u görünce nutkum tutuldu.
179
00:14:48,596 --> 00:14:50,639
Vietnam ve Hollywood çok farklı.
180
00:14:50,723 --> 00:14:55,269
Fotoğraf için en doğru yeri bulmada
doğuştan yetenekli.
181
00:14:55,769 --> 00:14:59,356
O efsaneyi altüst edersen
tarihi baştan yazman gerekir.
182
00:15:00,065 --> 00:15:03,485
O fotoğrafı Nick Út değilse kim çekti?
183
00:15:04,194 --> 00:15:07,823
{\an8}AP'nin ofisleri tam buradaydı.
184
00:15:08,324 --> 00:15:12,912
{\an8}Mümkün değil.
O fotoğrafçıyı asla bulamayız.
185
00:15:13,412 --> 00:15:18,918
Kim olduğuna dair bir bilgimiz yok.
Yaşayıp yaşamadığı meçhul.
186
00:15:19,001 --> 00:15:22,463
Vietnam'da mı, başka bir ülkede mi?
187
00:15:22,963 --> 00:15:28,552
Yıllar sonra burada çalıştığım için
o insanları tanımıyordum.
188
00:15:28,636 --> 00:15:32,056
AP'de çalışan kimseyi tanımıyormuş.
189
00:15:32,139 --> 00:15:35,267
Sadece fotoğrafçılık kulübünü biliyormuş.
190
00:15:35,768 --> 00:15:37,686
SAVAŞ
191
00:15:37,770 --> 00:15:39,146
SAVAŞ KALINTILARI MÜZESİ
192
00:15:43,817 --> 00:15:48,697
Benim adım Lê Vân.
Ho Chi Minh'de yaşayan bir gazeteciyim.
193
00:15:49,907 --> 00:15:55,746
Bu hikâye bende merak uyandırdı
ama doğruluğu konusunda şüpheliydim.
194
00:15:56,246 --> 00:16:00,834
Doğru olup olmadığını öğrenmek istedim.
195
00:16:00,918 --> 00:16:04,880
Doğruysa bunca yıl nasıl gizli kalabildi?
196
00:16:04,964 --> 00:16:09,843
Bay Carl fotoğrafın gerçek sahibini bulup
197
00:16:09,927 --> 00:16:11,971
özür dilemek istediğini söyledi.
198
00:16:12,054 --> 00:16:17,518
Fotoğrafı çektiğini düşündüğü kişinin
199
00:16:17,601 --> 00:16:19,728
birkaç fotoğrafını gönderdi.
200
00:16:19,812 --> 00:16:23,649
Böylece o kişiyi aramaya başladım.
201
00:16:29,613 --> 00:16:32,992
- Günaydın. Nasılsın?
- Seni görmek güzel. İyi misin?
202
00:16:33,075 --> 00:16:39,206
Bizim neslin hep hedeflediği seviye
efsanevi Vietnam fotoğrafçıları oldu.
203
00:16:42,626 --> 00:16:47,881
AP'nin Vietnam'a dair fotoğraf mirası
orada kazandığı dört Pulitzer'a dayanıyor.
204
00:16:48,549 --> 00:16:51,552
Malcolm Browne'ın çektiği
kendini yakan keşiş.
205
00:16:51,635 --> 00:16:54,722
Horst Faas'ın
1964 tarihli fotoğrafik denemesi.
206
00:16:55,222 --> 00:16:57,850
Eddie Adams'ın çektiği Vietkong infazı.
207
00:16:58,642 --> 00:17:04,523
{\an8}Trảng Bàng'daki napalm saldırısından
koşarak kaçan dokuz yaşındaki kız.
208
00:17:22,207 --> 00:17:25,044
{\an8}Tapınaktan koşarak yola fırladı.
209
00:17:25,127 --> 00:17:27,546
{\an8}KIM PHÚC'UN KUZENİ
1972'DE 12 YAŞINDAYDI
210
00:17:27,629 --> 00:17:30,841
Sonra hep birlikte
şu an durduğumuz yere koştular.
211
00:17:33,844 --> 00:17:37,848
{\an8}Önce bu bölgeyi bombaladılar,
sonra başka yerlere geçtiler.
212
00:17:37,931 --> 00:17:40,851
{\an8}KIM PHÚC'UN KUZENİ
1972'DE 11 YAŞINDAYDI
213
00:17:42,561 --> 00:17:46,899
- Bu ilk bombalamaydı.
- Öyleyse çocukları yakan napalm bu muydu?
214
00:17:46,982 --> 00:17:48,984
- Evet, napalm.
- Doğru.
215
00:17:49,068 --> 00:17:54,198
Şurada Kim Phúc'un ailesiyleyim.
Bu da Kim Phúc. Tâm.
216
00:17:54,698 --> 00:17:57,785
Tüm aile orada. Bunlar da aileden.
217
00:17:58,619 --> 00:18:02,331
Buradaki sen misin?
Neredesin? Şuradaki sensin.
218
00:18:03,082 --> 00:18:05,667
- Şuradasın.
- Evet, benim.
219
00:18:06,168 --> 00:18:08,337
Ablam erkek kardeşimi götürüyor.
220
00:18:08,420 --> 00:18:13,759
Her taraftan çığlıklar yükseliyordu.
Sakinliğimi koruyordum.
221
00:18:13,842 --> 00:18:17,971
Üstlerine yanık pirinç gibi yapışmış olan
bomba parçalarını
222
00:18:18,055 --> 00:18:23,143
elimle tek tek topluyordum.
223
00:18:23,227 --> 00:18:27,106
Bomba düştüğünde neredeydiniz?
224
00:18:27,189 --> 00:18:30,442
Koşuyordum. Tam o sırada oldu.
225
00:18:31,110 --> 00:18:32,528
Bomba düştü.
226
00:18:33,237 --> 00:18:38,325
25'inci Birlik'le koşuyordum.
Kim Phúc büyükannesiyle olduğu için yandı.
227
00:18:38,826 --> 00:18:41,453
Kim Phúc'la beraber mi dışarı çıktınız?
228
00:18:41,537 --> 00:18:47,918
Birlikte koştuk. Köprünün iki yanında da
koşan, düşen, çığlık atanlar vardı.
229
00:18:48,001 --> 00:18:50,671
Gazetecilere mi koştunuz?
230
00:18:50,754 --> 00:18:55,843
Gazeteci olduklarını anladınız mı?
Gazeteci olduklarını biliyor muydunuz?
231
00:18:55,926 --> 00:18:58,554
Hayır, fotoğraf çekenleri de bilmiyordum.
232
00:18:58,637 --> 00:19:03,100
Son çekilen fotoğraflardan birkaçı burada.
233
00:19:03,183 --> 00:19:06,311
Yaralı çocuklar hastaneye götürülmüş.
234
00:19:06,395 --> 00:19:10,816
O sürece dair bir şeyler hatırlıyor musun?
Çocuklar hastaneye nasıl gitti?
235
00:19:10,899 --> 00:19:13,819
Özellikle de Kim Phúc nasıl gitti?
236
00:19:13,902 --> 00:19:17,114
- Onu bir araca bindirdiklerini gördüm.
- Kim bindirdi?
237
00:19:17,197 --> 00:19:20,242
Çevredekiler yardımlaşıyordu.
Onu bindirdiler.
238
00:19:20,325 --> 00:19:24,246
- Kimdi onlar?
- Bir sürü insan vardı.
239
00:19:24,329 --> 00:19:27,749
- Sivil miydi, asker miydi?
- Sivil. Onu araca bindirdiler.
240
00:19:27,833 --> 00:19:31,461
Temiz giyimli, beyaz ve açık tenli
her gördüğümüz insanı
241
00:19:31,545 --> 00:19:34,339
Amerikalı zannederdik.
242
00:19:34,423 --> 00:19:39,678
"Onu alsınlar da kurtulsun" dedik.
Öyle de oldu. Hayatı kurtuldu.
243
00:19:40,679 --> 00:19:46,310
Kim Phúc'u hastaneye götürdüğünü
gördüğün adam bu mu Bach?
244
00:19:47,269 --> 00:19:48,353
Hayır.
245
00:19:49,229 --> 00:19:52,316
O adam sadece iyi giyimli bir sivildi.
246
00:19:53,317 --> 00:19:56,153
Tüm hatırladığımız bu.
247
00:19:57,487 --> 00:19:59,281
Geçmişte kaldı artık. Boş ver.
248
00:20:01,950 --> 00:20:03,285
Peki, teşekkür ederim.
249
00:20:03,785 --> 00:20:05,329
Karşınızda Nick Út.
250
00:20:06,705 --> 00:20:08,832
İyi akşamlar hanımlar ve beyler.
251
00:20:09,333 --> 00:20:10,709
Kurtulması imkânsızdı.
252
00:20:10,792 --> 00:20:15,214
Nick kamerasını bırakıp
onu hastaneye götürdü diye kurtuldu.
253
00:20:15,297 --> 00:20:18,634
Onu şirketin verdiği minibüse bindirdim.
254
00:20:18,717 --> 00:20:23,305
İçerideki tüm çocuklar
aralıksız 40 dakika ağladılar.
255
00:20:23,388 --> 00:20:25,849
Củ Chi hastanesinde durduk.
256
00:20:26,433 --> 00:20:30,229
Basın kartımı göstermem işe yaradı.
Kızı hemen içeri aldılar.
257
00:20:44,076 --> 00:20:48,705
O fotoğrafın ülkemin tarihi üzerinde
derin bir etkisi oldu.
258
00:20:50,874 --> 00:20:57,589
"Napalm Kızı" fotoğrafı sayesinde
Vietnam'daki savaş karşıtlığı güçlendi.
259
00:20:57,673 --> 00:21:01,343
Vietnam halkı için
son derece kıymetli bir durumdu.
260
00:21:01,426 --> 00:21:04,846
Acı ve kayıpla dolu
uzun süren bir savaştan çıkmışlardı.
261
00:21:05,430 --> 00:21:11,728
Dolayısıyla bu anı ve görüntüyü
dünyayla paylaşan kişi
262
00:21:11,812 --> 00:21:16,149
Vietnam tarihinde
bir kahraman olarak görülür.
263
00:21:20,946 --> 00:21:23,407
SAYGON
1970
264
00:21:23,490 --> 00:21:28,287
Vietnam Savaşı'nı 1968'den itibaren
siyah beyaz filmlerden takip ettim.
265
00:21:29,913 --> 00:21:32,332
Dışarıdan bakınca fark edilmemiştir.
266
00:21:32,416 --> 00:21:35,168
Saygon'daki basın mensupları
rekabet içindeydi.
267
00:21:35,252 --> 00:21:39,423
Dünyanın her yerinden gelmiş
akreditasyonlu 1.000'den fazla gazeteci.
268
00:21:40,549 --> 00:21:43,593
{\an8}Büyük bir çatışma çıktığı haberini alınca
269
00:21:43,677 --> 00:21:48,140
{\an8}sabah erkenden kalkıp
helikoptere ilk binen olmaya çalışırdın.
270
00:21:48,640 --> 00:21:52,644
AP veya Reuters'ten birileri gelmemişse
keyfin yerine gelirdi.
271
00:21:59,568 --> 00:22:02,404
{\an8}Gazetecilerin fahri binbaşı rütbesi vardı.
272
00:22:02,487 --> 00:22:08,368
{\an8}Helikopter bekleyen yüzbaşı varsa
onun sırasını alabilirdin.
273
00:22:10,746 --> 00:22:14,833
Genç bir gazeteci için
hakiki bir maceraydı.
274
00:22:15,334 --> 00:22:17,044
İtiraf etmem gerek.
275
00:22:17,127 --> 00:22:22,007
Savaşın insanlara etkisinden ziyade
macera kısmı daha çok ilgimi çekiyordu.
276
00:22:23,550 --> 00:22:26,553
Daha çok kaldıkça
ne kadar korkunç olduğunu gördüm.
277
00:22:29,514 --> 00:22:32,601
Operasyon sırasında
53 düşman askeri öldürüldü.
278
00:22:33,685 --> 00:22:36,021
856 şüpheli gözaltına alındı.
279
00:22:36,855 --> 00:22:41,777
Gündüzleri dışarı çıkan basın mensupları
bir tür uyum içindeydi.
280
00:22:41,860 --> 00:22:44,488
{\an8}Çatışma ortamına girdikleri oluyordu.
281
00:22:44,571 --> 00:22:47,282
{\an8}Sonra gece vakti geri geliyorlardı.
282
00:22:48,283 --> 00:22:51,328
Halkın savunmasız hâlinden
tümden kopuk bir durumdu.
283
00:22:52,162 --> 00:22:57,709
Gerçek dışıydı.
Havada uçan mermiler görülebiliyordu.
284
00:22:58,460 --> 00:23:03,632
Oysa sen oturduğun yerden izleyip
cin toniğini yudumluyordun.
285
00:23:07,761 --> 00:23:11,640
Carl benim arkadaşımdı
ama farklı yapılarda insanlardık.
286
00:23:12,224 --> 00:23:13,850
Yerel işçilerdik.
287
00:23:15,102 --> 00:23:17,479
İkimiz de Vietnamlı kadınlarla evliydik.
288
00:23:18,188 --> 00:23:21,483
Geceleri dışarı çıkar, bira içerdik.
289
00:23:21,566 --> 00:23:25,320
Vietnamlı insanlarla takılırdık.
290
00:23:27,572 --> 00:23:32,911
Halkın kırılganlığından doğan
zengin Vietnam kültürüne karşı
291
00:23:32,994 --> 00:23:35,580
ikimizin de büyük saygısı vardı.
292
00:23:37,499 --> 00:23:40,669
Associated Press'in ofis ortamı
harika bir okuldu.
293
00:23:40,752 --> 00:23:43,296
Orada inanılmaz şeyler öğrendim.
294
00:23:44,506 --> 00:23:49,219
1972'nin Mart ila Nisan aylarında başlayan
Paskalya Taarruzu'ndan önce
295
00:23:49,302 --> 00:23:52,180
ABD kara kuvvetleri
büyük oranda geri çekilmişti.
296
00:23:52,264 --> 00:23:56,726
Batılı haber ajansları da
gerileme sürecinde personel çıkarıyordu.
297
00:23:56,810 --> 00:23:59,604
O aşamada fotoğraf editörüydüm.
298
00:24:00,772 --> 00:24:04,192
Taarruz başlayınca
eleman sıkıntısı çektik.
299
00:24:04,276 --> 00:24:06,903
Biraz sorun yaşadık.
300
00:24:07,571 --> 00:24:09,322
Üstünlüğü UPI'a kaptırdık.
301
00:24:10,282 --> 00:24:15,370
Horst Faas, Singapur'dan dönünce
fotoğraf işini benim yerime üstlendi.
302
00:24:16,246 --> 00:24:19,082
Onlar Saygon basınının
önde gelen isimleriydi.
303
00:24:19,166 --> 00:24:21,793
Horst Faas efsanevi bir şahsiyetti.
304
00:24:22,294 --> 00:24:24,963
AP bürosunda onun sözü geçerdi.
305
00:24:25,046 --> 00:24:29,426
Peter Arnett'le ve Pulitzer'lı isimlerle
çalışmış olması fark yaratıyordu.
306
00:24:30,010 --> 00:24:33,555
Horst müthiş bir Bavyera aksanı olan
iri yarı bir adamdı.
307
00:24:34,139 --> 00:24:38,143
Sağlam içer, iyi beslenirdi.
Fevkalade bir fotoğrafçıydı.
308
00:24:38,226 --> 00:24:40,896
İyi bir fotoğrafı
her şeyden üstte tutardı.
309
00:24:40,979 --> 00:24:46,401
Batılı ve birkaç Vietnamlıdan oluşan
kadrolu fotoğrafçılarımızın yanı sıra
310
00:24:46,485 --> 00:24:52,032
Faas'ın kurduğu serbest muhabir ordusu
her yere yayılmıştı.
311
00:24:52,949 --> 00:24:55,702
Vietnamlı fotoğrafçılara
bel bağlamışlardı.
312
00:24:55,785 --> 00:25:00,332
Film dolu çantalarıyla
günlerce sahada kalan bu fotoğrafçıların
313
00:25:00,415 --> 00:25:02,375
iki hafta dönmedikleri oluyordu.
314
00:25:03,376 --> 00:25:06,129
Güney Vietnam Ordusu'nun fotoğrafçıları
315
00:25:06,213 --> 00:25:10,050
genellikle para kazanmak için
ellerindeki filmi bize verirlerdi.
316
00:25:10,133 --> 00:25:12,302
Makbuz yazıp imzalattırırdın.
317
00:25:12,385 --> 00:25:16,097
Makbuzu sekretere verirdin,
o da onlara dolarla ödeme yapardı.
318
00:25:16,181 --> 00:25:18,058
20 dolar.
319
00:25:21,937 --> 00:25:23,522
Fotoğrafa dönelim Carl.
320
00:25:23,605 --> 00:25:26,858
Bu fotoğrafın neyi temsil ettiği
321
00:25:26,942 --> 00:25:31,404
AP ofisinde ne zaman idrak edildi?
322
00:25:31,905 --> 00:25:34,241
Cevabı ertesi sabah hemen almıştık.
323
00:25:34,324 --> 00:25:38,620
Gerçekten dünyayla paylaşıldığında
tepkiler yağmaya başlamıştı.
324
00:25:38,703 --> 00:25:42,999
Bunun çok ses getireceğini
o zaman anladık.
325
00:25:44,167 --> 00:25:46,336
Bu fotoğrafta görülen çocuklar
326
00:25:46,419 --> 00:25:49,506
Güney Vietnam Hava Kuvvetleri'nin
bugünkü kurbanları.
327
00:25:54,511 --> 00:25:58,181
Bir, iki, üç, dört!
Kahrolası savaşınızı istemiyoruz!
328
00:25:58,265 --> 00:26:00,475
Bir, iki, üç, dört!
329
00:26:05,480 --> 00:26:07,357
Acaba o fotoğraf düzmece miydi?
330
00:26:07,440 --> 00:26:12,737
Olabilir çünkü o küçük kızı
çırılçıplak hâlde çekmişler.
331
00:26:13,488 --> 00:26:16,157
Büyük sükse yaptılar.
332
00:26:19,578 --> 00:26:24,833
O dönemde bu fotoğrafın
Vietnam'a bir etkisi olmadı.
333
00:26:25,750 --> 00:26:28,169
{\an8}Şimdi farz edelim.
334
00:26:29,212 --> 00:26:34,509
{\an8}Napalm bombasıyla yanmış bir kızın
haberini almış olalım.
335
00:26:35,176 --> 00:26:37,512
Tek satırlık bir haber olurdu.
336
00:26:38,555 --> 00:26:40,348
Hemen unutulurdu.
337
00:26:40,432 --> 00:26:46,229
Bir gün içerisinde öldürülen
onlarca, yüzlerce, binlerce insana kıyasla
338
00:26:46,313 --> 00:26:50,400
çok önemsiz bir haber olurdu.
339
00:26:56,156 --> 00:26:58,908
Galiba Carl beni aradı.
340
00:26:58,992 --> 00:27:03,121
Hastanede birini bulacakmış.
Yardım etmem için AP ofisine çağırdı.
341
00:27:03,204 --> 00:27:05,957
AP bir devam haberi istiyordu.
342
00:27:06,041 --> 00:27:10,837
Yeri bilinmeyen Napalm Kızı'nı bulmak için
dışarı çıkmam gerekiyordu.
343
00:27:11,338 --> 00:27:15,300
Nick Út hiç oralı olmadı.
344
00:27:15,383 --> 00:27:18,345
Kızın yerini ofiste bizimle paylaşmadı.
345
00:27:19,429 --> 00:27:24,976
Ben, Tom Fox ve öbür kadrolu fotoğrafçı,
hep birlikte motosikletlere atladık.
346
00:27:25,644 --> 00:27:29,105
Kim Phúc'u bulduğumuz anı
çok iyi hatırlıyorum.
347
00:27:29,189 --> 00:27:34,194
Carl'la birlikte bulduğumuzda
yatağında yatıyordu.
348
00:27:34,277 --> 00:27:36,154
Her tarafı sargılıydı.
349
00:27:36,237 --> 00:27:39,741
Etrafına bir tül gerilmişti
ve bilinci yerindeydi.
350
00:27:41,284 --> 00:27:43,703
Çok öfkelenmiştim.
351
00:27:44,663 --> 00:27:50,543
Bu trajedi beni derinden sarsmıştı.
352
00:27:50,627 --> 00:27:53,338
Koku da çok ağırdı.
353
00:27:55,840 --> 00:27:59,219
Kızda yanmış et kokusu vardı.
354
00:28:00,720 --> 00:28:06,476
Bana çok ağır geldi.
355
00:28:06,559 --> 00:28:08,228
Çok zorlandım.
356
00:28:08,728 --> 00:28:11,648
NAPALM BOMBASIYLA YANAN KIZ
HASTANEDE İYİLEŞİYOR
357
00:28:11,731 --> 00:28:16,528
Tom sayesinde kızın babasıyla görüşüp
her şeyi öğrendim.
358
00:28:20,407 --> 00:28:24,160
Vietnam gibisi yaşanmadı.
Hepimizden bir şeyler kopardı.
359
00:28:24,244 --> 00:28:26,996
O serbest muhabirin ismini
nasıl öğrendin Carl?
360
00:28:27,706 --> 00:28:31,376
2010'da Vietnam Old Hacks adında
bir buluşma düzenledik.
361
00:28:31,459 --> 00:28:36,005
Old Hacks sayesinde
Carl'ın beklenmedik yönlerini keşfettik.
362
00:28:36,089 --> 00:28:40,176
Eşim Kim-Dung'un yanındaki
Saygon basınından bir savaş fotoğrafçısı
363
00:28:40,260 --> 00:28:42,011
muhabirin ismini duymuştu.
364
00:28:44,055 --> 00:28:47,308
Büyük çaplı bir buluşmaydı.
Herkes hasret giderdi.
365
00:28:47,392 --> 00:28:50,186
Nick Út bizi bir şey gösterirken
uzaktan gördü.
366
00:28:50,270 --> 00:28:54,023
Birisi bana
haberimin olup olmadığını sordu.
367
00:28:54,524 --> 00:28:56,943
"Adamın ismini artık biliyoruz" dedi.
368
00:28:57,026 --> 00:28:58,737
O ismi tekrar söyler misin?
369
00:28:58,820 --> 00:29:00,655
- Nghệ.
- Nghệ.
370
00:29:01,948 --> 00:29:04,367
Vietnam'da nadir rastlanan bir isimdir.
371
00:29:09,831 --> 00:29:15,754
Bu hikâye çok eskiye dayandığı için
o serbest muhabiri bulmak zor olacak.
372
00:29:16,254 --> 00:29:21,718
Bilme ihtimali olan insanlar
ya vefat etti ya başka ülkelere taşındı.
373
00:29:21,801 --> 00:29:25,889
Nerede oldukları belli değil.
374
00:29:27,557 --> 00:29:31,269
{\an8}Facebook'a yüklediğimizde
elimizdeki bilgi çok muğlaktı.
375
00:29:31,352 --> 00:29:32,771
ADI NGHỆ
376
00:29:32,854 --> 00:29:33,938
KENDİSİ NEREDE?
377
00:29:34,522 --> 00:29:36,232
O yüzden pek umutlu değildim.
378
00:29:39,861 --> 00:29:42,280
"Gary, dünkü sohbetimizden keyif aldım
379
00:29:42,947 --> 00:29:46,493
ama avukatım bana
filmde yer almamamı tavsiye etti.
380
00:29:46,993 --> 00:29:51,623
Kusura bakma. Ben reddettikçe üsteliyorsun
ama elimden daha fazlası gelmiyor."
381
00:29:52,457 --> 00:29:54,417
Tam bir hayal kırıklığı.
382
00:29:54,501 --> 00:29:59,297
Bize röportaj vermeyi kabul edip
sonra cayan ikinci Batılı gazeteci.
383
00:30:00,173 --> 00:30:02,926
Sizce o gün kimler yoldaydı?
384
00:30:03,426 --> 00:30:06,513
AP'ye göre
Nick Út'a ait olan bu fotoğrafta
385
00:30:06,596 --> 00:30:09,140
NBC ekibini görüyoruz.
386
00:30:10,517 --> 00:30:12,310
İngiliz ITN ekibi şurada.
387
00:30:12,977 --> 00:30:15,438
New York Times muhabiri.
388
00:30:15,522 --> 00:30:18,107
Chicago Tribune muhabiri.
389
00:30:18,191 --> 00:30:23,363
Bize göre kalanlardan bir kısmı da
serbest muhabir veya savaş fotoğrafçısı.
390
00:30:23,446 --> 00:30:25,114
{\an8}Aramıza yeni katıldıysanız
391
00:30:25,198 --> 00:30:28,743
{\an8}dünyaca ünlü foto muhabiri
David Burnett bizimle.
392
00:30:28,827 --> 00:30:32,038
{\an8}David Burnett o gün hem Trảng Bàng'da
393
00:30:32,121 --> 00:30:35,166
{\an8}hem de öğleden sonra
AP ofisinde bulunmuştu.
394
00:30:35,250 --> 00:30:37,168
{\an8}Herkes sağdakini ben zannediyor.
395
00:30:37,252 --> 00:30:39,295
- Değil mi? Peki.
- Yok, ben değilim.
396
00:30:39,379 --> 00:30:44,634
David defalarca kesin bir dille
fotoğrafı Nick'in çektiğini söyledi.
397
00:30:44,717 --> 00:30:49,138
Dumanın içinden çıkıp
bize doğru koşan insanları görebiliyorduk.
398
00:30:49,222 --> 00:30:54,310
Nick ve başka bir gazeteci
hemen yola fırladılar.
399
00:30:54,394 --> 00:30:58,147
{\an8}Kameramı ayarlamam 30 saniye sürmüştü.
400
00:30:58,231 --> 00:31:02,277
{\an8}İşte o 30 saniye içerisinde
Nicky deklanşöre bastı.
401
00:31:02,986 --> 00:31:06,906
Ama David'in lafına bakılırsa
fotoğrafı kimin çektiğini görmemiş.
402
00:31:06,990 --> 00:31:11,286
AP'nin fotoğraf departmanının
ofis kısmındaydık.
403
00:31:11,369 --> 00:31:14,205
Tekniker orta boy bir ıslak baskı getirdi.
404
00:31:14,289 --> 00:31:16,624
{\an8}Horst Faas baskıya bakıp şöyle dedi,
405
00:31:16,708 --> 00:31:20,044
{\an8}"Bugün iyi iş çıkardın Nick Út.
Hadi gönder şunu."
406
00:31:20,545 --> 00:31:22,672
{\an8}Peter Arnett de böyle konuşuyor.
407
00:31:22,755 --> 00:31:25,967
"AP ofisindeydim, olaya hâkimim" diyor
408
00:31:26,050 --> 00:31:29,721
ama karanlık odada olan bitene
bizzat şahit olmamış.
409
00:31:29,804 --> 00:31:32,849
Karanlık odada olan bitenleri
çok az kişi görmüş.
410
00:31:34,976 --> 00:31:38,688
Vietnam'da AP'nin ve Horst Faas'ın
itibarını zedelemek
411
00:31:38,771 --> 00:31:41,941
büyük bir meseleye yol açar.
412
00:31:42,025 --> 00:31:45,445
Bıraktıkları mirasın tamamı
o hatıranın içinde saklı.
413
00:31:46,571 --> 00:31:50,450
Peki, ya bize konuşmamış Vietnamlılar?
414
00:31:50,950 --> 00:31:52,493
{\an8}NBC'nin elemanları var.
415
00:31:52,577 --> 00:31:54,787
{\an8}Võ Suu ile Tran Van Thân.
416
00:31:54,871 --> 00:31:57,040
{\an8}- Võ Suu geri mi çevirdi?
- İstemedi.
417
00:31:58,124 --> 00:32:01,044
{\an8}Bir gün arayıp ona bunu sordum.
418
00:32:01,127 --> 00:32:05,006
{\an8}"Carl'la konuş. Gerçeği anlatıyor.
Tek söylediği bu" dedi.
419
00:32:05,089 --> 00:32:08,343
- Tamam.
- Başka bir şey diyemezmiş.
420
00:32:09,761 --> 00:32:15,767
Olayın tamamı
Nick'in fotoğraf çalmasıyla ilgili değil.
421
00:32:15,850 --> 00:32:18,311
Nick'in başına gelen bir şeyle ilgili.
422
00:32:20,688 --> 00:32:25,026
Carl'dan öğrendiğimiz kadarıyla
ona hiç danışılmamış, değil mi?
423
00:32:25,109 --> 00:32:29,739
Ona tebliğ edilmiş.
Bu yük onun sırtına yüklenmiş.
424
00:32:29,822 --> 00:32:35,036
Dönüşü olmayan bir yola sokulmuş.
Birçok açıdan o da mağdur olmuş.
425
00:32:35,536 --> 00:32:39,165
Ona hak ettiği üzere
şerefli ve saygılı davranmalıyız.
426
00:32:39,666 --> 00:32:44,128
SEVGİLİ NICK,
RÖPORTAJ İÇİN BULUŞMAK İSTER MİSİN?
427
00:33:05,441 --> 00:33:06,484
- Terri?
- Geldim.
428
00:33:08,027 --> 00:33:12,156
Skyraider uçakları
napalm bombasını buraya attı.
429
00:33:12,240 --> 00:33:15,868
Basın mensuplarını ve patlamaları
şurada görebiliyoruz.
430
00:33:16,452 --> 00:33:21,833
Kamera çantası ve yağmurluğuyla
Nick Út da şurada görülüyor.
431
00:33:21,916 --> 00:33:24,627
- Ve miğferiyle.
- Çok net.
432
00:33:25,128 --> 00:33:29,757
Hep söylediğine göre
önce büyükanne çıkmış.
433
00:33:30,341 --> 00:33:32,802
Bu adamın kucağında da ikinci bebek var.
434
00:33:33,886 --> 00:33:39,142
Sonra malum fotoğraf.
Bu da ardından çekilen kare.
435
00:33:39,726 --> 00:33:41,978
Bu fotoğrafı Nick Út çekmiş.
436
00:33:42,562 --> 00:33:46,524
Ama tuhaf bir şekilde
Saygon yönünden çekilmiş.
437
00:33:46,607 --> 00:33:49,110
Dumanı tam karşıdan görüyor.
438
00:33:50,069 --> 00:33:55,700
Sonra birkaç fotoğrafçı arkaya dönüyor.
Çocuklar koşarak yanlarından geçmiş.
439
00:33:56,409 --> 00:33:59,328
Sonra bak burada kim var.
440
00:34:00,413 --> 00:34:02,415
Nick Út'u görebiliyoruz
441
00:34:02,498 --> 00:34:09,213
ama Kim Phúc'u koşarken fotoğraflayan
basın mensuplarıyla birlikte değil.
442
00:34:09,297 --> 00:34:11,924
Şimdi ilerlediği yön de…
443
00:34:12,008 --> 00:34:14,177
- Tapınaktan Saygon'a doğru.
- Evet.
444
00:34:16,387 --> 00:34:20,141
- Bu sıralamayı verdik diyelim.
- Tamam.
445
00:34:20,224 --> 00:34:22,685
Adli tıp uzmanları…
446
00:34:22,769 --> 00:34:27,106
Fotoğrafın çekildiği konumdaki kişinin
kim olduğunu saptamada
447
00:34:27,190 --> 00:34:29,984
bize yardım edebilmeleri lazım.
448
00:34:30,485 --> 00:34:33,112
- Olasılık dâhilinde.
- Doğru.
449
00:34:33,196 --> 00:34:38,868
Paris'teki Index Investigation isimli
öncü bir adli tıp grubuna inceletebiliriz.
450
00:34:40,244 --> 00:34:45,541
Bir sonuca varılamasa bile
tarafsızlığını kanıtlamış olursun.
451
00:34:53,216 --> 00:34:55,635
Aradan dokuz ay, bir yıl geçmişti.
452
00:34:55,718 --> 00:35:00,973
Pulitzer, Dünya Basın Fotoğrafı Ödülü,
Uluslararası Basın Kulübü Ödülü alınmıştı.
453
00:35:01,057 --> 00:35:04,352
Fotoğrafla ilgili gerçeği
o an açıklaman gerekmez miydi?
454
00:35:04,435 --> 00:35:06,979
O zamana kadar iş işten geçmişti.
455
00:35:07,063 --> 00:35:08,940
Çoktan halı altına süpürmüştük.
456
00:35:09,440 --> 00:35:11,776
- Hiç lafını etmedik.
- Neden?
457
00:35:12,276 --> 00:35:16,322
Horst Faas gibi bir adamla
tartışmaya girmek istemezdin.
458
00:35:16,405 --> 00:35:19,951
Ben de yaygara koparacak konumda değildim.
459
00:35:20,535 --> 00:35:22,328
Niye Horst ölene dek bekledin?
460
00:35:22,411 --> 00:35:26,874
Vefatını beklediğimi söylemek
haksızlık olur.
461
00:35:27,875 --> 00:35:31,796
Yıllar boyunca özel sohbetlerde
insanlara bu durumdan bahsetmiştim.
462
00:35:33,506 --> 00:35:35,466
Horst Faas. Eskiden müdürümdü.
463
00:35:35,550 --> 00:35:40,680
Fotoğraf yazısını yazıyordum.
"STF/" ön ekini takiben isim…
464
00:35:41,180 --> 00:35:43,975
Vietnam Old Hacks sırasında
Arnett'e söyledim.
465
00:35:44,058 --> 00:35:48,187
"Haberin var mı, bilmiyorum
ama gerçekte olan biten bu."
466
00:35:48,271 --> 00:35:51,274
Ona âdeta içimi döküyordum.
467
00:35:51,774 --> 00:35:55,653
Vietnam Savaşı'nda Pulitzer kazanmış olan
468
00:35:56,154 --> 00:36:00,575
efsanevi AP muhabiri Peter Arnett'in
bir mesajına ulaştım.
469
00:36:00,658 --> 00:36:03,369
Kendisi Horst'un da yakın dostu.
470
00:36:03,452 --> 00:36:06,455
Şöyle demiş,
"Sevgili Carl, sözlerin şoke edici.
471
00:36:06,539 --> 00:36:09,917
Şunu bilmelisin ki
AP tüm kaynaklarını seferber edecek.
472
00:36:10,001 --> 00:36:12,253
Horst ve birçok arkadaşı,
473
00:36:12,336 --> 00:36:15,673
keza Nick Út'un yanı sıra
Vietnamlı meslektaşları da
474
00:36:15,756 --> 00:36:20,261
seni ve söylediklerini boşa çıkarıp
iddialarını çürütmek için
475
00:36:20,344 --> 00:36:23,431
ellerinden geleni yapacaklardır."
476
00:36:23,514 --> 00:36:27,602
Çok sert çıkmış.
Arnett'ten hatırı sayılır bir yorum.
477
00:36:28,186 --> 00:36:30,605
Hangi tarihte yazmış?
478
00:36:30,688 --> 00:36:32,899
5 Ağustos 2009.
479
00:36:34,150 --> 00:36:36,986
Sonra 2015 yılında, halka açık bir ortamda
480
00:36:37,069 --> 00:36:40,031
Arnett'ten bir mesaj daha almışsın.
481
00:36:40,615 --> 00:36:42,909
"Robinson'ın son yıllarda sürdürdüğü
482
00:36:42,992 --> 00:36:48,456
yanlışlığı bariz ithamların
farkında olan AP yönetimi,
483
00:36:48,539 --> 00:36:51,292
kamuoyuna açıklamak istemesi hâlinde,
484
00:36:51,375 --> 00:36:56,047
tanık ifadelerine ve o döneme ait
AP fotoğrafik kayıtlarına dayanarak
485
00:36:56,130 --> 00:36:58,132
Nick'in itibarını savunacaktır."
486
00:37:03,429 --> 00:37:10,102
Peter Arnett'e göre, AP'nin üst yönetimi
yaptığın bu suçlamalardan haberdarmış.
487
00:37:10,603 --> 00:37:12,939
- Seninle iletişim kurdular mı?
- Hayır.
488
00:37:13,522 --> 00:37:15,191
Benimle temasa geçmediler.
489
00:37:15,274 --> 00:37:21,572
Nick'le iletişime geçip
onunla konuşmayı hiç düşündün mü?
490
00:37:21,656 --> 00:37:27,078
Nick, AP'den resmen emekli olduğunda
ona bir e-posta attım.
491
00:37:27,787 --> 00:37:31,749
"İşin aslını bildiğimi biliyorsun" dedim.
492
00:37:31,832 --> 00:37:35,628
Artık sahneden inip
emekliliğinin tadını çıkarmasını söyledim.
493
00:37:35,711 --> 00:37:37,255
Ama o devam etti.
494
00:37:37,338 --> 00:37:42,510
Bence Vietnam kültürüne özgü bir şekilde
daha mütevazı davranmalıydı. Tevazulu.
495
00:37:58,693 --> 00:38:03,072
{\an8}Hangisi daha iyi? Hangisi doğru?
496
00:38:03,864 --> 00:38:07,910
{\an8}Adaletsizlikle birlikte gelen mit mi?
497
00:38:08,869 --> 00:38:11,831
Yoksa hakikat uğruna o miti kurcalamak mı?
498
00:38:15,001 --> 00:38:19,880
Hikâyenin öyle bir boyutu var ki
499
00:38:19,964 --> 00:38:22,925
kayıtlara hiç geçmemiş.
500
00:38:23,467 --> 00:38:26,637
O da fotoğrafı çeken kişi.
501
00:38:28,180 --> 00:38:34,312
Fotoğrafı çektiği günden itibaren
gerçekliğin dışında tutulmuş.
502
00:38:34,937 --> 00:38:36,397
Bu nasıl bir şeydir?
503
00:38:36,897 --> 00:38:40,651
Eşi ve çocukları için nasıl bir durumdur?
504
00:38:41,444 --> 00:38:45,614
Bu hikâyede adalet sağlanmalı.
505
00:39:03,174 --> 00:39:09,513
{\an8}Arkadaşlarımdan biri
o mesajı Facebook'ta paylaştı.
506
00:39:09,597 --> 00:39:12,016
{\an8}Öncelikle orada geçen ismi hemen tanıdım.
507
00:39:12,099 --> 00:39:15,936
Sonuçta Nghệ
hem yakın arkadaşım hem iş arkadaşım.
508
00:39:16,437 --> 00:39:20,441
Hikâyeyi okudum ve fotoğrafı gördüm.
509
00:39:21,192 --> 00:39:24,779
{\an8}Hiç vakit kaybetmeden Nghệ'yi aradım.
510
00:39:24,862 --> 00:39:27,490
{\an8}"Nghệ, hikâyen gerçek oldu!" dedim.
511
00:39:28,866 --> 00:39:33,245
"Gerçekten mi?
Birileri beni mi arıyor?" dedi.
512
00:39:33,329 --> 00:39:36,374
Çok heyecanlandı.
513
00:39:37,792 --> 00:39:39,085
"İnanmıyorum!
514
00:39:39,585 --> 00:39:43,339
İnsanlar gerçeği çok yakında öğrenecek."
515
00:39:49,095 --> 00:39:51,180
Beklemekten başka çaremiz yoktu.
516
00:39:52,681 --> 00:39:58,062
Facebook'taki mesajı yayınlamıştık.
517
00:39:58,145 --> 00:40:02,858
Yaklaşık üç dört gün sonra
bir kafede oturuyordum.
518
00:40:02,942 --> 00:40:07,696
Telefonum çaldı. Birisi beni arıyordu.
519
00:40:09,782 --> 00:40:13,619
O anı asla unutmayacağım.
İki kez tekrarlamasını istedim.
520
00:40:14,120 --> 00:40:16,831
"Bay Nghệ beni aradı" dedi.
521
00:40:17,331 --> 00:40:20,459
"Ben Nghệ. Aradığın kişi benim."
522
00:40:21,669 --> 00:40:26,507
Ardından gözlüğümü çıkarıp başımı eğdim
ve hıçkıra hıçkıra ağladım.
523
00:40:30,261 --> 00:40:33,681
Vietnam'da sadece bir ay daha kalacaktı.
524
00:40:34,640 --> 00:40:38,144
Onunla buluşmak için
hemen yola çıkmam gerektiğini düşündüm.
525
00:40:40,354 --> 00:40:44,066
LĚ VÂN: FIONA, BAY NGHỆ'Yİ BULDUM.
ONUNLA GÖRÜŞMEYE GİDİYORUM.
526
00:40:44,150 --> 00:40:47,695
FIONA: ŞAKA YAPIYORSUN!
ANLATSANA! YAŞIYOR MU?
527
00:40:48,195 --> 00:40:49,655
LĚ VÂN: EVET
528
00:40:49,738 --> 00:40:52,032
FIONA: FOTOĞRAFI O MU ÇEKMİŞ?
529
00:40:52,116 --> 00:40:54,118
EVET
530
00:40:55,411 --> 00:40:56,996
FIONA: ÇOK HEYECANLANDIM!
531
00:40:57,079 --> 00:40:59,665
YALNIZCA SORU SORMAYA ÇALIŞ.
BİLGİ PAYLAŞMA.
532
00:40:59,748 --> 00:41:06,297
ONUN ÇEKTİĞİNİ TEYİT EDEBİLMEMİZ LAZIM.
533
00:41:10,134 --> 00:41:15,431
Ziyaretine geleceğimizi öğrenince
sabahtan beri bizi beklemiş.
534
00:41:17,433 --> 00:41:20,519
Hiçbir şey yemeden oturup beklemiş.
535
00:41:29,069 --> 00:41:33,324
O yaşlı adamı capcanlı bir şekilde
536
00:41:33,949 --> 00:41:38,120
karşımda otururken gördüğüm anda
537
00:41:38,621 --> 00:41:40,831
içimden geçen duyguları
538
00:41:41,749 --> 00:41:43,083
tarif etmem çok zor.
539
00:41:44,543 --> 00:41:46,003
Hangisi sizinki?
540
00:41:46,086 --> 00:41:52,593
Giysileri yanmış olan
çıplak kız fotoğrafı.
541
00:41:52,676 --> 00:41:55,721
- Sonradan Pulitzer'ı kazanan mı?
- Evet, o.
542
00:41:55,804 --> 00:42:01,602
Nick Út benimle birlikte oradaydı
ama fotoğrafı o çekmedi.
543
00:42:01,685 --> 00:42:06,148
Uzaktan çekimler yaptı.
O fotoğrafı ben çektim.
544
00:42:06,649 --> 00:42:13,155
AP'deki adam fotoğrafı kabul edip
bana bir baskısını verdi.
545
00:42:13,239 --> 00:42:14,823
Bir de filmin kalanını.
546
00:42:15,783 --> 00:42:20,329
Filmin kalanını
Saygon'daki bir gazeteciye verdim.
547
00:42:20,829 --> 00:42:22,706
Kime sattınız?
548
00:42:22,790 --> 00:42:29,046
Patrona sattım. Ertesi gün tekrar gidince
bana şu büyüklükte bir baskısını verdi.
549
00:42:29,713 --> 00:42:34,677
20 dolar verip şöyle dedi,
"Bu fotoğrafı alacağım."
550
00:42:34,760 --> 00:42:40,933
20 doları alıp
arkadaşları içmeye götürdüm.
551
00:42:41,016 --> 00:42:42,017
Olan biten bu.
552
00:42:45,396 --> 00:42:50,359
Genellikle bir haber ajansı
sizden fotoğraf satın aldığında
553
00:42:50,442 --> 00:42:55,114
o fotoğrafı yayınlarken
isminizi geçirir miydi?
554
00:42:55,197 --> 00:43:00,119
Hayır, bunu nadiren yaparlardı.
Sadece bazı özel durumlarda.
555
00:43:00,202 --> 00:43:06,458
Genellikle çekimden döndükten sonra
filmin tamamını onlara verirdim.
556
00:43:06,542 --> 00:43:09,628
İstediklerini yaparlardı,
ben de hiç sormazdım.
557
00:43:13,549 --> 00:43:17,636
Nghệ'yle buluştuktan sonra
içimi inanılmaz bir sevinç kapladı.
558
00:43:24,768 --> 00:43:28,897
Bir sabah uyandım
WhatsApp'teki haberleri gördüm.
559
00:43:30,983 --> 00:43:33,986
Elimizde Nghệ'nin
iPhone'la alınmış bir kaydı vardı.
560
00:43:34,069 --> 00:43:38,032
Fotoğrafı çeken kişi gerçekten oydu.
561
00:43:39,491 --> 00:43:40,826
İnanılmaz bir haberdi.
562
00:43:41,952 --> 00:43:47,458
Nghệ'yi arama sürecimizi
kızıyla paylaştık.
563
00:43:47,541 --> 00:43:49,543
SEVGİLİ JANNIE, KENDİMİ TANITAYIM.
564
00:43:51,378 --> 00:43:57,217
JANNIE'DEN E-POSTA:
NEREDEN BAŞLASAM BİLMİYORUM.
565
00:43:57,301 --> 00:44:02,431
E-POSTANI DEFALARCA OKUDUM.
566
00:44:02,514 --> 00:44:06,310
BABAMIN BUNU YAŞAMASI İNANILMAZ,
GERÇEK SONUNDA AYDINLANACAK!
567
00:44:06,393 --> 00:44:08,270
{\an8}JANNIE NGUYỄN
NGHỆ'NİN KIZI
568
00:44:08,354 --> 00:44:11,023
{\an8}Onu aradım. "Nasılsın baba?" dedim.
569
00:44:11,523 --> 00:44:12,941
"Ne oldu dersin?" dedi.
570
00:44:13,692 --> 00:44:18,614
"İnanamazsın, birileri beni arıyormuş.
Fotoğrafımı biliyorlarmış.
571
00:44:19,782 --> 00:44:23,077
Onlarla yemeğe çıktık. Bana anlattılar.
572
00:44:23,160 --> 00:44:27,081
Haberini yapmak istiyorlar.
Beni de olayları da biliyorlar.
573
00:44:27,581 --> 00:44:29,124
İnanabiliyor musun?"
574
00:44:35,839 --> 00:44:40,552
Sonrasında yaşananlar
çok tuhaf ve inanılmazdı.
575
00:44:40,636 --> 00:44:46,016
Hâl hatır sorup arayı açmamak için
Bay Nghệ'ye mesaj attım
576
00:44:46,100 --> 00:44:52,690
ama o gece ve ertesi sabah cevap alamadım.
577
00:44:52,773 --> 00:44:55,984
Ertesi gün ona tekrar ulaşmaya çalıştım.
578
00:44:56,068 --> 00:45:01,281
Hem gece hem sabah aradım
ama bir türlü ulaşamadım.
579
00:45:04,118 --> 00:45:06,704
Tekrar aradım ama açmadı.
580
00:45:07,204 --> 00:45:09,039
Sürekli aradım.
581
00:45:10,457 --> 00:45:13,919
Ertesi gün öğleden sonra tekrar aradım.
582
00:45:16,046 --> 00:45:20,217
Telefonu arkadaşı açtı.
583
00:45:20,300 --> 00:45:23,220
Bay Nghệ'nin felç geçirdiğini söyledi.
584
00:45:27,015 --> 00:45:32,938
Komaya girebileceğini söyledi.
Durumu ağırmış. Çok ciddiymiş.
585
00:45:36,108 --> 00:45:37,818
Çok duygulandım.
586
00:45:38,902 --> 00:45:43,657
Hastanede yattığını,
ölüm kalım savaşı verdiğini düşününce
587
00:45:44,241 --> 00:45:48,412
duygularıma hâkim olamadım.
588
00:45:48,495 --> 00:45:50,831
Bana söylediği bir şeyi hatırladım.
589
00:45:52,207 --> 00:45:56,503
"Elimde kanıt yoksa
ben hiçbir şeyim demektir.
590
00:45:57,004 --> 00:46:01,258
Diğer kişi ise kahramandır."
591
00:46:07,222 --> 00:46:08,390
Benim babam.
592
00:46:09,850 --> 00:46:13,979
Dedemin metresinden olma oğluymuş.
593
00:46:15,564 --> 00:46:17,274
Onu istememişler.
594
00:46:17,357 --> 00:46:22,988
Dedemlere çalışan bir ailenin
yanına vermişler.
595
00:46:23,071 --> 00:46:25,199
Onlar da babamı çok sevmişler.
596
00:46:26,366 --> 00:46:30,788
Babam köyden ayrılıp Saygon'a gitmiş.
597
00:46:31,663 --> 00:46:35,626
Fotoğraf okuluna yazılmış.
598
00:46:36,752 --> 00:46:38,962
Annemle de orada tanışmış.
599
00:46:39,880 --> 00:46:43,133
Annem bitişikteki binada
kuaförlük yapıyormuş.
600
00:46:43,801 --> 00:46:47,137
Böylece evlenip üç çocuk yapmışlar.
601
00:46:49,807 --> 00:46:53,936
Orduya katılmış
ama sadece fotoğraf çekiyormuş.
602
00:46:54,019 --> 00:46:57,689
Ordu onu okuması için ABD'ye göndermiş.
603
00:46:57,773 --> 00:47:01,026
Sertifikasını orada almış.
604
00:47:01,109 --> 00:47:05,280
{\an8}FOTOĞRAFÇILIK LABORATUVAR İŞLEMLERİ KURSU
BİTİRME SERTİFİKASI
605
00:47:05,364 --> 00:47:06,907
{\an8}Terfi edilmiştim.
606
00:47:07,574 --> 00:47:12,955
Psikolojik harekât bürosundan
sertifikam olduğu için teğmen olmuştum.
607
00:47:14,081 --> 00:47:18,210
Film bölüğünde
haber toplama görevindeydim.
608
00:47:21,046 --> 00:47:25,092
1975'te ne zaman Amerika'ya göç ettiniz?
609
00:47:26,552 --> 00:47:29,805
Kuzey Vietnam ordusu gelmeden bir ay önce.
610
00:47:30,681 --> 00:47:32,933
ABD Büyükelçiliği'nde çalışıyordum.
611
00:47:33,433 --> 00:47:37,271
Önemli işlerde çalışan insanlara
öncelik veriyorlardı.
612
00:47:38,689 --> 00:47:43,986
Babamın söylediklerini
çok net hatırlıyorum.
613
00:47:44,736 --> 00:47:47,698
"Hazırlanmanız lazım. Gidiyoruz."
614
00:47:48,991 --> 00:47:54,872
İzne ayrılmadığın,
vatanını terk ettiğin söylenmişti.
615
00:48:04,798 --> 00:48:07,175
Böylece buraya taşındık.
616
00:48:08,343 --> 00:48:13,765
{\an8}KALİFORNİYA
NGHỆ'NİN FELÇ GEÇİRMESİNDEN 6 AY SONRA
617
00:48:21,732 --> 00:48:23,317
- Selam.
- Merhaba Gary.
618
00:48:23,400 --> 00:48:24,610
- Nasılsın?
- Ya sen?
619
00:48:24,693 --> 00:48:26,904
- Çok memnun oldum.
- Seni görmek güzel.
620
00:48:26,987 --> 00:48:30,574
- Harika görünüyorsun. Nasılsın?
- İyiyim. Seni sormalı.
621
00:48:30,657 --> 00:48:34,369
- Çok iyiyim. Seni iyi görmek güzel.
- Seni de.
622
00:48:34,453 --> 00:48:35,746
- Şahane.
- Evet.
623
00:48:35,829 --> 00:48:37,873
- İçeri girelim mi?
- Tabii. Gel.
624
00:48:37,956 --> 00:48:39,207
Önden buyur.
625
00:48:39,958 --> 00:48:42,920
- Müthiş görünüyorsun.
- Sağ ol. Çok teşekkürler.
626
00:48:43,003 --> 00:48:44,254
Hadi Gary.
627
00:48:45,631 --> 00:48:50,552
Seni savaş yıllarına
geri götürebilir miyiz?
628
00:48:51,053 --> 00:48:54,473
8 Haziran 1972 günü.
629
00:48:54,556 --> 00:49:00,103
O gün neler yaptığını
sebepleriyle birlikte anlatır mısın?
630
00:49:00,687 --> 00:49:06,610
Hangi kanaldı, bilmiyorum
ama gidip çekim yapmamı istemişlerdi.
631
00:49:07,110 --> 00:49:11,698
Dediklerine göre
Vietkong, Trảng Bàng'a gelmişti.
632
00:49:11,782 --> 00:49:14,409
Trảng Bàng'daki bir tapınaktaydılar.
633
00:49:14,910 --> 00:49:21,458
Şoförleri yoktu.
Araba kullanabildiğimi söyledim.
634
00:49:22,042 --> 00:49:24,544
Sonra bir araba kiralayıp oraya gittim.
635
00:49:25,045 --> 00:49:28,340
Oraya varır varmaz
636
00:49:28,423 --> 00:49:32,386
başımızın üstünden geçen uçakları gördüm.
637
00:49:32,886 --> 00:49:35,597
Bir sorun çıkacağı belliydi.
638
00:49:36,181 --> 00:49:38,725
Birkaç kişiye seslendim.
639
00:49:39,226 --> 00:49:41,353
"Size iş çıkacak" dedim.
640
00:49:41,436 --> 00:49:45,732
Orada sivillerin saklandığını sanıyordum.
641
00:49:45,816 --> 00:49:48,944
Sonra uçaklardan iki tane bomba atıldı.
642
00:49:49,027 --> 00:49:51,905
Ana yol olduğu için
o yöne koşmaya mecburlardı.
643
00:49:51,989 --> 00:49:54,700
Kaçacak başka yer yoktu.
644
00:49:55,242 --> 00:49:57,285
Tüm hazırlığımı önceden yapmıştım.
645
00:49:57,369 --> 00:50:04,126
Fotoğraf anını görür görmez çekiverdim.
646
00:50:04,209 --> 00:50:10,382
O anı yakalamayı başardım.
Para kazandıracağını biliyordum.
647
00:50:11,675 --> 00:50:13,635
Bir şey getirdim…
648
00:50:13,719 --> 00:50:17,055
Nghệ, o gün kullandığın kamera
bu model miydi?
649
00:50:17,556 --> 00:50:21,268
Evet, kamera bu. Pentax markaydı.
650
00:50:21,351 --> 00:50:24,062
Evet, 50 milimetre lens. Standart.
651
00:50:26,606 --> 00:50:29,651
O fotoğrafı bir daha ne zaman gördün?
652
00:50:30,152 --> 00:50:34,823
Fotoğrafı sattıktan altı yedi ay sonra.
653
00:50:34,906 --> 00:50:38,201
AP'den biriyle konuşmuştum.
654
00:50:39,119 --> 00:50:42,205
"Senin fotoğraf ABD'ye gitti" demişti.
655
00:50:42,706 --> 00:50:45,375
"Bir sürü ödül kazandı.
656
00:50:45,459 --> 00:50:49,921
Şikâyetçi olmak ister misin?"
657
00:50:50,714 --> 00:50:56,136
Geçmişimi gözden geçirdim.
Elimde kanıt yoktu.
658
00:50:56,720 --> 00:51:00,932
Eve gidip bakmaya karar verdim.
659
00:51:01,725 --> 00:51:08,148
Adamın bana verdiği baskıyı
eşimin yırttığını gördüm.
660
00:51:08,648 --> 00:51:14,738
Fotoğraftaki isim değişikliğini
o dönemde bir hata olarak mı gördün?
661
00:51:14,821 --> 00:51:19,242
- Sence bilerek mi yapılmıştı?
- Kasten yapılmıştı.
662
00:51:19,326 --> 00:51:21,495
- Hemen anladım.
- Tamam.
663
00:51:21,578 --> 00:51:23,330
Mesleğim bu. Biliyordum.
664
00:51:23,830 --> 00:51:29,753
O gün AP'nin kadrolu personelinden
bir tek Út vardı.
665
00:51:30,253 --> 00:51:33,381
Bu yüzden AP'deki adam
o fotoğrafı Út'a atfetti.
666
00:51:34,591 --> 00:51:38,178
O günden sonra Út'la görüşüp
bu konuyu hiç konuştun mu?
667
00:51:38,762 --> 00:51:42,557
Onunla karşılaştım
ama ikimiz de selam vermedik.
668
00:51:43,683 --> 00:51:45,602
Bozulmuştum.
669
00:51:45,685 --> 00:51:51,483
Çok emek vermiştim
ama her şeyi o adam almıştı.
670
00:51:51,983 --> 00:51:54,820
Şöhret kazandı. Ödüller aldı.
671
00:51:55,403 --> 00:51:58,115
Vietnam'da göklere çıkarıldı.
672
00:52:03,286 --> 00:52:07,707
Hatırlıyorum, o gün babam eve geldi.
673
00:52:08,333 --> 00:52:13,463
Oturup cebinden filmi çıkardı.
674
00:52:14,047 --> 00:52:18,552
Şu tarafa doğru atıp
"Bugün bunu sattım" dedi.
675
00:52:19,469 --> 00:52:24,141
O fotoğrafı buzdolabının üstüne fırlattı.
676
00:52:26,476 --> 00:52:30,147
Babam gittikten sonra
kardeşimle birlikte harekete geçtik.
677
00:52:30,647 --> 00:52:34,651
Parmak ucumuzda gidip
fotoğrafı ters çevirdik.
678
00:52:34,734 --> 00:52:38,864
Kardeşim erken davranmıştı.
Sonra hemen yerine koydu.
679
00:52:39,865 --> 00:52:42,784
Fısıldayarak şöyle dedi,
"Hiçbir şey söyleme."
680
00:52:44,286 --> 00:52:47,038
Görmezsem olmaz diye düşündüm.
681
00:52:47,664 --> 00:52:51,835
Ben de kardeşimle aynı şeyi yapıp
hemen yerine koydum.
682
00:52:52,544 --> 00:52:54,129
Birbirimize baktık.
683
00:52:55,172 --> 00:53:00,594
Büyük bir şok geçiriyorduk.
O kız çocuğu benim yaşlarımdaydı.
684
00:53:01,720 --> 00:53:05,765
Peki neden çıplaktı?
Neden çığlık atıyordu?
685
00:53:07,726 --> 00:53:14,107
Sonra annem temizlik yaparken
kendi kendine söylenmeye başladı.
686
00:53:14,191 --> 00:53:18,778
"Babanız böyle bir fotoğrafı
niye eve getirir ki?"
687
00:53:19,362 --> 00:53:24,492
Yırtıp parçaladı ve hemen çöpe attı.
688
00:53:26,661 --> 00:53:31,958
Unutulmasın ki
annem geleneksel bir Vietnam kadınıydı.
689
00:53:34,127 --> 00:53:37,756
Sonrasında babam panikledi.
690
00:53:38,465 --> 00:53:43,303
"Gördün mü? Onu atmasaydın
691
00:53:43,803 --> 00:53:47,390
elimde bir kanıt olurdu" derdi.
692
00:53:50,894 --> 00:53:51,937
Tekrar tekrar.
693
00:53:52,437 --> 00:53:53,647
Tekrar tekrar.
694
00:53:54,147 --> 00:53:56,858
Boşandıkları güne kadar.
695
00:54:01,321 --> 00:54:06,368
- Gary, bir şeyler yemek ister misin?
- Tabii, çok iyi olur. Teşekkürler.
696
00:54:07,244 --> 00:54:08,662
{\an8}Ne zaman doğdun Anthony?
697
00:54:08,745 --> 00:54:11,456
{\an8}- 1961'de doğdum.
- 1961'de. Peki.
698
00:54:11,539 --> 00:54:14,751
Çocukluk dönemin savaşla geçti, değil mi?
699
00:54:14,834 --> 00:54:16,127
- Evet, öyle.
- Doğru.
700
00:54:16,711 --> 00:54:20,507
Nghệ'yle çok vakit geçirir miydin?
Savaş yıllarında çalışıyormuş.
701
00:54:20,590 --> 00:54:23,093
Öyle ama eve gelirdi. Arabasını yıkardım.
702
00:54:23,176 --> 00:54:26,680
- Arabayı hep ben yıkardım.
- Babanın arabasını yıkardın.
703
00:54:26,763 --> 00:54:32,185
Babanın çektiği fotoğrafı konuşup durduk.
704
00:54:32,269 --> 00:54:34,938
O fotoğrafı görünce ne hissediyorsun?
705
00:54:35,605 --> 00:54:39,651
Onu ne zaman görsem
"Bu fotoğrafı babam çekti" diyorum.
706
00:54:39,734 --> 00:54:40,860
İşte o kadar.
707
00:54:40,944 --> 00:54:43,738
Ama babam açısından durum farklı.
708
00:54:44,447 --> 00:54:46,950
Hep şurasında bir şeyler hissediyor.
709
00:54:47,033 --> 00:54:51,079
"O dönemde niye görmezden gelindim?
O fotoğrafı ben çektim."
710
00:54:51,162 --> 00:54:52,580
- İçinde taşıyor.
- Pardon.
711
00:54:53,873 --> 00:54:54,874
İyi misin?
712
00:54:55,750 --> 00:54:56,751
Değilim.
713
00:54:58,753 --> 00:54:59,754
Özür dilerim.
714
00:54:59,838 --> 00:55:01,548
Aslında beyhude bir çaba.
715
00:55:01,631 --> 00:55:04,426
{\an8}Bunu düşünmemeye çalışıyor.
716
00:55:04,509 --> 00:55:07,512
{\an8}"Peki madem" diyor çünkü…
717
00:55:08,722 --> 00:55:10,432
{\an8}Destek yok, çare yok.
718
00:55:10,932 --> 00:55:14,144
Nghệ'nin çektiği fotoğrafın bir baskısını
719
00:55:14,227 --> 00:55:21,026
neden ona verdiklerini
bir türlü aklım almıyor.
720
00:55:21,109 --> 00:55:24,571
- Fotoğrafı onun çektiğinin kanıtı bu.
- Evet.
721
00:55:24,654 --> 00:55:28,158
Ondan bir şey aldıklarının
kanıtını vermişler.
722
00:55:28,241 --> 00:55:30,493
- Bu çok garip bir hareket.
- Evet.
723
00:55:31,077 --> 00:55:37,625
Bence bu olayın temelinde
genel bir adaletsizlik mevcut.
724
00:55:37,709 --> 00:55:42,339
Batılı, Fransız, İngiliz fotoğrafçı olsa
Amerika'da bu muameleyi görmezdi.
725
00:55:42,964 --> 00:55:46,926
Babanızı gerçekten sömürmüşler.
726
00:55:47,427 --> 00:55:52,390
Küresel güneyli, gelişen ülkelerdeki
birçok fotoğrafçı ve serbest gazetecinin
727
00:55:52,474 --> 00:55:58,563
geçmişte ve hâlâ
benzer biçimde sömürüldüğü gibi.
728
00:55:59,064 --> 00:56:03,401
Bence bunun üzerine gidilmeli.
729
00:56:03,485 --> 00:56:07,030
Evet. Bir şey diyeyim mi?
Sürekli bunu düşünüyorum.
730
00:56:07,113 --> 00:56:09,824
Fotoğrafı onun çektiğini
birçok kişi biliyor.
731
00:56:10,950 --> 00:56:14,079
Amcam, teyzem.
732
00:56:14,579 --> 00:56:17,415
CBS'ten, NBC'den iş arkadaşları.
733
00:56:17,499 --> 00:56:19,125
Herkes biliyor.
734
00:56:19,834 --> 00:56:23,254
Niye kimse cesaret edip
bir şey söylemiyor?
735
00:56:24,255 --> 00:56:26,925
Sizi tatmin edecek çözüm ne?
736
00:56:27,008 --> 00:56:31,638
AP gerçekte neler olduğunu anlatsın.
737
00:56:31,721 --> 00:56:33,681
Babamın hikâyesini anlatsın.
738
00:56:54,244 --> 00:57:00,417
Mutlu yıllar sevgili büyükbaba
739
00:57:00,500 --> 00:57:06,131
Mutlu yıllar sana!
740
00:57:12,137 --> 00:57:14,222
Babamla bu konuyu konuştuk.
741
00:57:15,014 --> 00:57:16,558
Birçok kez konuştuk.
742
00:57:17,559 --> 00:57:22,147
Herkesin gerçeği öğrenmesi için
743
00:57:23,189 --> 00:57:28,278
keşke olayın faili çıkıp itirafta bulunsa.
744
00:57:30,655 --> 00:57:32,449
Aksi takdirde
745
00:57:34,075 --> 00:57:35,577
olacak gibi değil.
746
00:57:36,619 --> 00:57:38,204
Mümkün değil.
747
00:57:41,249 --> 00:57:44,169
Babam yaşlanıyor.
748
00:57:45,503 --> 00:57:50,091
Sanki dünyaya inmiş bir melek
babamın kapısını çalıp
749
00:57:50,175 --> 00:57:55,263
"Zamanı geldi.
Gerçeği senin için anlatacağım" diyor.
750
00:58:01,895 --> 00:58:04,606
Nghệ'yle konuşunca gördük ki
751
00:58:05,190 --> 00:58:10,111
kimse onunla iletişime geçmemiş.
752
00:58:10,195 --> 00:58:12,405
Kimseyle konuşmamış.
753
00:58:13,072 --> 00:58:16,784
Dışarıdan birileri
onun hikâyesini dillendirmemiş.
754
00:58:17,285 --> 00:58:19,329
Kaliforniya'da ailesiyle beraber
755
00:58:20,121 --> 00:58:24,167
sessiz, mütevazı,
dışarıya kapalı bir hayat sürmüş.
756
00:58:28,004 --> 00:58:33,009
Bu adamın tüm hayatı
fotoğraf ve film sektöründe geçmiş.
757
00:58:35,345 --> 00:58:37,430
{\an8}Görüntü yönetmenliği eğitimi almış.
758
00:58:39,807 --> 00:58:41,601
Yani şu bir gerçek.
759
00:58:42,352 --> 00:58:49,234
O gün o yoldaki en yetenekli,
en eğitimli savaş fotoğrafçısı Nghệ'ymiş.
760
00:59:00,245 --> 00:59:03,623
JANNIE: İYİ HABER,
AMCAM RÖPORTAJI KABUL ETTİ.
761
00:59:03,706 --> 00:59:08,628
BU ARADA AMCAM THÂN
O GÜN SES TEKNİSYENİ OLARAK ORADAYDI!
762
00:59:11,089 --> 00:59:14,717
- Merhaba Gary. Nasılsın?
- Seni gördüğüme sevindim.
763
00:59:14,801 --> 00:59:17,303
Amcamla tanışmanı istiyorum.
764
00:59:17,387 --> 00:59:20,306
- Memnun oldum Thân.
- Teşekkürler. Sağ ol.
765
00:59:20,390 --> 00:59:22,350
{\an8}Çok teşekkürler. Memnun oldum.
766
00:59:22,433 --> 00:59:25,853
{\an8}NBC News'te ses teknisyenliği yaptım.
767
00:59:25,937 --> 00:59:27,313
{\an8}- Doğru.
- Yıllarca.
768
00:59:27,397 --> 00:59:32,360
- Evet. Ne zaman emekli oldun?
- 63 yaşında emekliye ayrıldım.
769
00:59:32,443 --> 00:59:34,904
- Evet.
- Şimdi 92 yaşındayım.
770
00:59:35,405 --> 00:59:38,116
- İnanılmaz.
- Evet, teşekkürler.
771
00:59:38,199 --> 00:59:41,411
Bu olayı çekmişsiniz.
772
00:59:41,494 --> 00:59:45,331
Meşhur fotoğraf.
Yolda kimlerle birlikteydin?
773
00:59:45,415 --> 00:59:47,875
- Evet, yolun ortasındaydık.
- Evet.
774
00:59:47,959 --> 00:59:50,878
- Kız bize doğru geliyordu.
- Evet.
775
00:59:50,962 --> 00:59:53,423
Tam ortadaydım, mikrofonu tutuyordum.
776
00:59:53,506 --> 00:59:56,926
Sol yanımdaki Nguyễn Thành Nghệ
kızın fotoğrafını çekmişti.
777
00:59:57,677 --> 01:00:00,346
Nick Út da orada mıydı?
778
01:00:00,430 --> 01:00:02,390
- Hayır.
- Değildi. Peki.
779
01:00:02,473 --> 01:00:06,185
Trảng Bàng'dan ayrıldıktan sonra
Saygon'a geri döndün.
780
01:00:06,269 --> 01:00:09,147
- Saygon'a.
- Sonra ne yaptın?
781
01:00:09,230 --> 01:00:12,275
Çekimden sonra
Nguyễn Thành Nghệ'yle konuşup
782
01:00:13,067 --> 01:00:17,947
AP ofisiyle bizim ofisin
yan yana olduklarını söyledim.
783
01:00:18,031 --> 01:00:21,409
Filmi Bay Horst Faas satın aldı.
784
01:00:21,492 --> 01:00:25,747
İngilizce nasıl yazıldığını bilmiyorum
ama herkes ona Horst Faas derdi.
785
01:00:26,414 --> 01:00:32,712
Filmi tabettikten sonra
yanmış kızın fotoğrafını ayırdı.
786
01:00:32,795 --> 01:00:35,048
Kenara koyup "Bu filmi alacağım" dedi.
787
01:00:35,131 --> 01:00:40,845
Bana da yanmış kızın
20'ye 25 santimlik bir baskısını verdi.
788
01:00:41,346 --> 01:00:47,894
Fotoyu Nick Út'a atfettiklerini öğrenince
789
01:00:48,394 --> 01:00:51,189
kimseye bir şey söyledin mi?
790
01:00:51,272 --> 01:00:54,442
Söylemedim çünkü…
791
01:00:58,196 --> 01:00:59,322
Kimsenin…
792
01:01:01,574 --> 01:01:02,659
…umurunda değildi.
793
01:01:03,785 --> 01:01:09,540
Sonuçta ben de maaşlı bir çalışandım.
Paraya ihtiyacım vardı.
794
01:01:10,333 --> 01:01:12,251
Ev geçindiriyordum.
795
01:01:13,544 --> 01:01:16,547
Başıma iş almak istemedim.
796
01:01:17,048 --> 01:01:21,928
Ama AP'nin ofis şefini anlayabiliyorum.
797
01:01:22,428 --> 01:01:27,183
Keza kendi amirimle departman şefimi de.
Hepsi yakın arkadaştı.
798
01:01:27,684 --> 01:01:29,769
Sesimi çıkaramazdım.
799
01:01:30,436 --> 01:01:34,565
Kovulsaydım ailem nasıl geçinirdi?
800
01:01:35,066 --> 01:01:37,068
Ağzımı açmamalıydım.
801
01:01:37,694 --> 01:01:40,530
- Anlıyorum.
- 50 yıldan fazla süre.
802
01:01:40,613 --> 01:01:42,490
Vicdanım rahat değil.
803
01:01:42,990 --> 01:01:47,203
Ne zaman aklıma gelse
ne yemek yiyebiliyorum ne uyuyabiliyorum.
804
01:01:47,286 --> 01:01:49,789
50 yıl önceki o anı yeniden yaşıyorum.
805
01:01:49,872 --> 01:01:54,794
O gün içimde tuttuğum gerçek,
806
01:01:55,503 --> 01:01:59,424
kendimi kandırmış olmam
beni huzursuz hissettiriyor.
807
01:02:03,219 --> 01:02:05,471
HO CHI MINH
808
01:02:16,023 --> 01:02:17,859
SAVAŞ KALINTILARI MÜZESİ
809
01:02:21,154 --> 01:02:23,156
Savaşta hayatını kaybetmiş
810
01:02:23,239 --> 01:02:27,910
Vietnamlı ve yabancı fotoğrafçılar onuruna
düzenlenen Requiem isimli sergi
811
01:02:27,994 --> 01:02:29,787
bir anma niteliğindeydi.
812
01:02:32,457 --> 01:02:35,752
Horst bu projenin resmen lokomotifiydi.
813
01:02:37,128 --> 01:02:40,757
Horst'u tanırdım.
Karmaşık, çelişkili biriydi.
814
01:02:41,758 --> 01:02:43,342
Katıydı, rekabetçiydi.
815
01:02:43,843 --> 01:02:46,012
Yine de çok şefkatliydi.
816
01:02:48,306 --> 01:02:53,561
Út'un abisi Huỳnh Thanh Mỹ
AP için çalışırken öldürülen isimlerdendi.
817
01:02:54,061 --> 01:02:58,649
Horst, ailenin cebine para girmesi için
Nick'i işe alma görevini üstlenmişti.
818
01:03:05,990 --> 01:03:10,870
Horst neden fotoğraf yazısına
Nick Út'un ismini koymaya karar verdi?
819
01:03:10,953 --> 01:03:13,331
Bu konuda bir bilgin var mı?
820
01:03:13,915 --> 01:03:15,917
Mỹ'nin ölümü Horst'u yıkmıştı.
821
01:03:16,000 --> 01:03:19,921
Bence onun ismini
bu şekilde onurlandırmak istemişti.
822
01:03:20,004 --> 01:03:24,759
Bu olayın vicdan azabını
ömrü boyunca çekmesini anlıyorum.
823
01:03:24,842 --> 01:03:26,803
Adamı oraya gönderen oydu.
824
01:03:30,723 --> 01:03:36,145
AP'nin satın aldığı fotoğraflarda
baskıların serbest muhabirlere verilmesi
825
01:03:36,229 --> 01:03:38,189
standart bir prosedür müydü?
826
01:03:38,689 --> 01:03:40,483
Evet, oldukça sık rastlanırdı.
827
01:03:40,566 --> 01:03:43,694
Fazladan varsa verirdik.
Bu olayda birkaç tane vardı.
828
01:03:43,778 --> 01:03:47,990
AP ile ilgili
aklıma yatmayan bir konu var.
829
01:03:48,950 --> 01:03:54,413
Fotoğrafı serbest muhabirden alıp
başkasının ismini yazdılarsa
830
01:03:54,497 --> 01:04:00,086
ona neden fotoğrafın bir baskısını,
yani kanıtını versinler?
831
01:04:00,169 --> 01:04:02,380
Bunu yapsa yapsa Horst yapmıştır.
832
01:04:02,463 --> 01:04:08,177
Özellikle imza değişikliğinin ardından
bu cidden çok sıra dışı bir durumdu.
833
01:04:08,261 --> 01:04:11,639
Belki de Nghệ'nin
ağzını açmayacağına güvenmiştir.
834
01:04:11,722 --> 01:04:15,810
Kesinlikle. Faas'ın en büyük özelliği
kendine duyduğu güvendi.
835
01:04:21,107 --> 01:04:23,484
Sonunda Võ Suu'dan haber aldık.
836
01:04:24,235 --> 01:04:27,113
Abisi Huynh'le birlikte
ABD'ye kameramanlık yapıp
837
01:04:27,697 --> 01:04:30,199
savaştan bazı ikonik kareler çekmişler.
838
01:04:31,284 --> 01:04:35,955
Võ Suu, Trảng Bàng'a gelmemiş
ama serbest çalışma hayatını iyi bilirmiş.
839
01:04:37,123 --> 01:04:39,667
Serbest çalışan bir savaş muhabiriysen
840
01:04:39,750 --> 01:04:44,755
ve sahaya inip fotoğraf çektiysen
841
01:04:44,839 --> 01:04:48,384
fotoğraflarını AP'ye teslim ederdin.
842
01:04:48,467 --> 01:04:53,890
Özellikle orduda çalışanlar
fakir insanlardı.
843
01:04:54,390 --> 01:04:58,686
Biraz para kazanmak uğruna
fotoğraflarını verirlerdi.
844
01:04:58,769 --> 01:05:02,356
Şöhretin bir önemi yoktu.
845
01:05:02,440 --> 01:05:07,570
Demek ki AP'ye gidip
fotoğrafı sahiplenmiyorlardı.
846
01:05:07,653 --> 01:05:12,533
Parasını aldıkları fotoğrafı
AP'nin malı olarak mı görüyorlardı?
847
01:05:12,617 --> 01:05:17,997
Evet, AP'nin şirket politikası böyledir.
848
01:05:18,581 --> 01:05:24,879
Başkalarının sahiplendiği
bir sürü fotoğraf olabilir.
849
01:05:26,297 --> 01:05:27,465
Bunlar yaşandı.
850
01:05:28,466 --> 01:05:34,388
Nick Út'un fotoğrafına gelince,
851
01:05:35,181 --> 01:05:37,934
onun gerçek sahibini saptamak çok zor.
852
01:05:38,017 --> 01:05:40,645
Sahiden çekip çekmediğini
Nick Út biliyordur.
853
01:05:45,441 --> 01:05:48,319
AP'ye ait bir iç yazışmayı ele geçirdik.
854
01:05:48,945 --> 01:05:51,238
Horst'un anlattığına göre
855
01:05:51,322 --> 01:05:55,242
fotoğraflara Vietnamlı isimleri eklemek
New York ofisi için zormuş.
856
01:05:55,743 --> 01:05:57,078
Şöyle demiş,
857
01:05:57,161 --> 01:06:00,081
{\an8}"Vietnamlı isimleri
Amerikalılar için alay konusuydu.
858
01:06:00,164 --> 01:06:05,586
{\an8}Ancak 'çekik' diyerek ciddiye alırlardı
çünkü isimlerini komik bulurlardı.
859
01:06:06,087 --> 01:06:10,383
{\an8}Vietnamlılara hak ettikleri değeri vermede
bir isteksizlik vardı."
860
01:06:20,142 --> 01:06:23,521
NICK ÚT'A MESAJ:
SEVGİLİ NICK, ŞU ANDA SAYGON'DAYIM.
861
01:06:23,604 --> 01:06:29,026
SOSYAL MEDYADAN GÖRDÜĞÜM KADARIYLA
SEN DE BURADASIN.
862
01:06:29,110 --> 01:06:34,782
SANA BİRKAÇ AY ÖNCE YAZMIŞTIM.
ACABA BULUŞABİLİR MİYİZ?
863
01:06:34,865 --> 01:06:40,871
OTELİN İÇİNDEKİ KAFEDE
SAAT 13.00 UYGUN MUDUR?
864
01:06:43,582 --> 01:06:47,128
14.00'E KADAR BEKLEYECEĞİM.
SAYGILARIMLA, GARY.
865
01:07:07,148 --> 01:07:09,233
Merhaba, açtığın için teşekkürler.
866
01:07:09,316 --> 01:07:15,990
{\an8}Pulitzer'lı meşhur fotoğraftaki
eser sahibinin
867
01:07:16,073 --> 01:07:19,285
{\an8}Nick Út olmadığına yönelik
iddiaları raporluyoruz.
868
01:07:19,368 --> 01:07:24,331
AP ile iş birliği yapıp
sizi bu soruşturmaya dâhil etmek isterim.
869
01:07:24,415 --> 01:07:27,960
Arşivinize erişim iznimiz olursa
bilgi paylaşımı yapabiliriz.
870
01:07:30,546 --> 01:07:31,547
Evet.
871
01:07:33,466 --> 01:07:36,052
Ama sakıncası yoksa AP'yi sıkıştıracağım.
872
01:07:36,135 --> 01:07:39,221
Muhbir değil ama eski AP çalışanları
873
01:07:39,305 --> 01:07:44,685
AP'nin adını kullanarak
bu bilginin yayılmasını önlemişler.
874
01:07:44,769 --> 01:07:48,397
AP yönetiminin
bu iddiaları bildiğini söylemişler.
875
01:07:48,481 --> 01:07:50,274
Muhbir karalanacakmış.
876
01:07:51,442 --> 01:07:52,443
Evet.
877
01:07:55,196 --> 01:07:57,740
Sağ ol, kendine iyi bak. Teşekkürler.
878
01:07:59,909 --> 01:08:03,662
Ne bildiğimizi öğrenmeye çalıştı.
Çok açık davrandı.
879
01:08:03,746 --> 01:08:08,334
Bunu rapor edeceğini söyledi.
Bizimle iletişimde olacaklarmış.
880
01:08:08,417 --> 01:08:11,670
Savunmaya geçmediler.
Çok açık davrandılar.
881
01:08:12,171 --> 01:08:13,881
Evet, bekleyip görelim.
882
01:08:20,638 --> 01:08:23,307
Carl sana bu hikâyeyi anlatmış.
883
01:08:23,390 --> 01:08:27,728
Sonrasında yazdığı kitapta
bu hikâyeden hiç bahsetmemiş.
884
01:08:27,812 --> 01:08:31,148
Evet, çok net bir cevap vermiştim.
885
01:08:31,232 --> 01:08:34,527
"Carl, olanları anlatmalısın.
886
01:08:34,610 --> 01:08:37,029
Gerçeği söylemek zorundasın."
887
01:08:37,113 --> 01:08:40,491
Sana karşı dürüst müydü?
"Gücüm yok" dedi mi?
888
01:08:40,574 --> 01:08:42,326
- Bak, tamam…
- Sana ne dedi?
889
01:08:42,409 --> 01:08:44,620
Kimsenin ona inanmayacağını söyledi.
890
01:08:44,703 --> 01:08:48,124
Horst Faas ölmüştü. "Çok kolay olur" dedi.
891
01:08:48,207 --> 01:08:52,545
"Neden bekledin?
Fırsatçısın, derler" dedi.
892
01:08:52,628 --> 01:08:54,296
Bir dolu sebep sıraladı.
893
01:08:54,380 --> 01:08:58,717
Bence hiçbir sebep yeterli değildi.
Bana yeterli gelmemişti.
894
01:08:58,801 --> 01:09:01,053
Yapması için sürekli ısrar ettim.
895
01:09:01,137 --> 01:09:06,767
Gerçek hikâyenin bir taslağını gönderip
"Bunu görmeni istiyorum" dedi.
896
01:09:06,851 --> 01:09:09,770
Anlatması gereken hikâyenin
o olduğunu söyledim.
897
01:09:09,854 --> 01:09:14,358
Sonra kitabın son hâlini aldım.
Hikâyeye yer verilmemişti.
898
01:09:14,441 --> 01:09:18,237
Yine dürüst davranmadığını,
gerçeği hâlâ sakladığını söyledim.
899
01:09:18,320 --> 01:09:21,991
O da 20 Ocak 2018 tarihinde
bana şu e-postayı gönderdi.
900
01:09:22,074 --> 01:09:25,411
"Sevgili Tom, lanet olsun.
901
01:09:26,078 --> 01:09:31,417
Keşke Nick Út konusunu
nasıl revize ettiğimi kabul etseydin.
902
01:09:31,500 --> 01:09:37,298
Bu olay benim peşimi bırakmıyor.
Resmen nefret ediyorum.
903
01:09:37,798 --> 01:09:39,258
Daha kaç defa yapayım?
904
01:09:39,341 --> 01:09:46,223
Ben ki sıradan bir yerel muhabir,
basit bir fotoğraf editörüyüm.
905
01:09:46,307 --> 01:09:49,185
Çoğuyla geçinemeyip
bir türlü uyum sağlayamadığım
906
01:09:49,268 --> 01:09:53,772
neredeyse tüm eski meslektaşlarımı
kızdıracak şekilde
907
01:09:53,856 --> 01:09:58,485
The New York Times'a
tek seferlik manşet olacak bir haberi
908
01:09:58,569 --> 01:10:04,200
daha kaç defa yapmam gerekiyor?
909
01:10:04,283 --> 01:10:09,288
Güzelce linç mi edileyim?
Onu mu istiyorsun?"
910
01:10:09,371 --> 01:10:11,916
Carl eziyet çekiyordu.
911
01:10:11,999 --> 01:10:16,253
İçindeki safrayı bir türlü atamıyordu.
912
01:10:16,337 --> 01:10:19,256
Peşini bırakmadığım için de
bana kızıyordu.
913
01:10:19,840 --> 01:10:23,636
Gerçi denedim ama o benim arkadaşım.
914
01:10:23,719 --> 01:10:26,680
Bu olayı anlatmak
Carl'a hiçbir şey kazandırmaz.
915
01:10:26,764 --> 01:10:30,601
Bilakis kaybedecek çok şeyi var. Bence bu…
916
01:10:31,602 --> 01:10:33,229
Bu da demek oluyor ki
917
01:10:34,230 --> 01:10:35,981
kendisi ciddi bir kaynak.
918
01:10:39,235 --> 01:10:42,780
İnsan neden ömrünün geri kalanında
919
01:10:42,863 --> 01:10:48,702
peşini bırakmayacak bir hikâye
uydursun ki?
920
01:10:51,664 --> 01:10:57,378
Gerçekle mücadele ederek
bunu dışarı atmaya çalışıyor.
921
01:11:00,714 --> 01:11:04,426
Bu güçlü iç sıkıntısı
onun yakasını bırakmıyor.
922
01:11:12,643 --> 01:11:16,272
Korkunç bir haberle
Nghệ'nin felç geçirdiğini öğrendik.
923
01:11:16,355 --> 01:11:18,232
Ne yapacağımızı bilemedik.
924
01:11:20,442 --> 01:11:24,446
Onunla görüşüp özür dilemek istedim.
925
01:11:25,864 --> 01:11:28,242
Bizzat yapmam gereken bir şeydi.
926
01:11:34,039 --> 01:11:35,374
Merhaba Nghệ.
927
01:11:35,457 --> 01:11:37,334
- Selam.
- Nasılsın?
928
01:11:39,128 --> 01:11:43,882
İsmini gasbettiğimiz için
kendimi kötü hissediyorum.
929
01:11:44,383 --> 01:11:46,593
Özür dilemek istiyorum.
930
01:11:48,053 --> 01:11:49,596
Sen benim kanıtımsın.
931
01:11:50,264 --> 01:11:51,849
Ben de senin kanıtınım.
932
01:11:56,478 --> 01:12:02,901
Kısacık bir an içerisinde
bu mağduriyete hapsoluverdik.
933
01:12:03,402 --> 01:12:07,197
Bunca zaman yanımda olduğun için sağ ol.
934
01:12:13,287 --> 01:12:15,622
Bu üzücü bir hikâye.
935
01:12:17,958 --> 01:12:22,713
Ufacık eylemlerin bile
çok büyük sonuçları olabiliyor.
936
01:12:29,136 --> 01:12:33,640
Nick'in anlattıklarını
gözden geçirelim mi?
937
01:12:34,224 --> 01:12:35,476
Ondan alıntılayalım.
938
01:12:35,559 --> 01:12:41,190
Sabahleyin bir şoförle birlikte
bir AP minibüsüne binmiş.
939
01:12:41,273 --> 01:12:46,278
Time dergisinden David Burnett de
benimle birlikteydi.
940
01:12:46,362 --> 01:12:51,950
Vietnamlı Hoàng Vǎn Doanh,
AP ve UPI'ye çalışan bir serbest muhabir
941
01:12:52,034 --> 01:12:56,497
ve NBC'nin şoförlüğünü yapan
Nghệ adında bir adam daha vardı.
942
01:12:56,580 --> 01:13:00,250
Basın mensubu değildi.
Gazetecilerin şoförlüğünü yapıyordu.
943
01:13:00,334 --> 01:13:02,169
Bombalamayı baştan sona çeken
944
01:13:02,252 --> 01:13:04,797
kameraman dostum
Lê Phúc Ðinh'in şoförüydü.
945
01:13:04,880 --> 01:13:07,383
Olay yerinde olduğunu kimse inkâr etmiyor.
946
01:13:07,466 --> 01:13:10,803
O gün fotoğraf çektiğini
kimse inkâr etmiyor.
947
01:13:11,387 --> 01:13:15,349
Kim Phúc hep şokta olduğunu,
olay anını pek hatırlamadığını söyledi.
948
01:13:15,432 --> 01:13:17,810
Beni çeken fotoğrafçı.
949
01:13:17,893 --> 01:13:21,313
{\an8}Ne yazık ki yüzünü hatırlamıyorum.
950
01:13:21,397 --> 01:13:24,775
Dışarı koşan ilk kişi yaşlı bir kadındı.
951
01:13:24,858 --> 01:13:28,278
En az 70 yaşında vardı. Önce o fırladı.
952
01:13:28,779 --> 01:13:30,823
Sonra çocuklar koştu.
953
01:13:31,323 --> 01:13:34,660
Büyükanne ile bebeği çektiğini
kimse inkâr etmiyor.
954
01:13:34,743 --> 01:13:36,495
Büyükanne ve can çekişen bebek.
955
01:13:36,578 --> 01:13:39,123
Önce büyükanneyi fotoğrafladığını,
956
01:13:39,206 --> 01:13:43,877
sonra meşhur fotoğrafı çektiğini
kesin bir dille ifade ediyor mu?
957
01:13:43,961 --> 01:13:46,422
- Evet.
- Buradaki onun olay sırası.
958
01:13:46,505 --> 01:13:48,298
- Onun sıralaması bu.
- Tamam.
959
01:13:48,382 --> 01:13:54,263
Daha yeni fotoğraf çekmiştim.
Vizörden baktım ve bir kız gördüm.
960
01:13:54,346 --> 01:13:56,765
Kollarını açmış hâlde koşuyordu.
961
01:13:57,558 --> 01:14:00,018
Neden hiçbir şey giymediğini düşündüm.
962
01:14:00,602 --> 01:14:03,480
Koşarak yanına gidip
fotoğrafını çekmeliydim.
963
01:14:05,315 --> 01:14:09,778
Nick'in anlattıklarından hareket edelim.
964
01:14:09,862 --> 01:14:14,700
Leica marka kamerasıyla çekmiş.
Elindeki 35 milimetre lensi kullanmış.
965
01:14:15,200 --> 01:14:19,121
Sonra kızın üstüne su dökmüş.
966
01:14:19,204 --> 01:14:20,831
- Herkes gitmiş.
- Evet.
967
01:14:21,331 --> 01:14:27,880
Birçok kez dediği üzere
Kim'i ve kardeşini AP minibüsüne bindirip
968
01:14:27,963 --> 01:14:33,469
en yakındaki Củ Chi hastanesine götürmüş.
969
01:14:33,552 --> 01:14:38,515
Ondan sonra
Kim Phúc'un amcası koşarak geldi
970
01:14:38,599 --> 01:14:42,478
ve çocukları hastaneye götürmemi istedi.
971
01:14:42,561 --> 01:14:45,022
Minibüsüm vardı. Kapısını açtım.
972
01:14:45,105 --> 01:14:48,317
Kim Phúc'u kucaklayıp
arabanın zeminine yatırdım.
973
01:14:48,400 --> 01:14:51,153
Sırtı fena yandığı için
arkaya yaslanamıyordu.
974
01:14:51,236 --> 01:14:53,322
Sonra üç çocuk arabaya bindi.
975
01:14:55,491 --> 01:15:01,538
Oysa 1984 tarihli bir belgeselde
Kim Phúc'un annesinin anlattıkları farklı.
976
01:15:01,622 --> 01:15:08,170
Fena hâlde yanmıştı.
Onu nasıl kurtaracağımızı bilmiyorduk.
977
01:15:08,253 --> 01:15:12,591
Amcanın biri onu sırtına alarak koştu.
978
01:15:12,674 --> 01:15:14,635
Onu Bắc Hà, Củ Chi'ye götürdü.
979
01:15:15,135 --> 01:15:20,182
Oradan da bir uçağa bindirilip
çocuk hastanesine götürüldü.
980
01:15:20,766 --> 01:15:22,476
- Evet.
- Tamam.
981
01:15:22,559 --> 01:15:26,146
Nick daha sonra AP'ye gittiğini söylüyor.
982
01:15:26,730 --> 01:15:30,067
Tab işlemi için
Jackson'la beraber karanlık odaya girmiş.
983
01:15:30,150 --> 01:15:33,904
Carl da geldiği zaman
Nick'in ofiste olmadığını söylüyor.
984
01:15:33,987 --> 01:15:36,448
Daha sonra sivil kıyafetlerle gelmiş.
985
01:15:36,532 --> 01:15:40,869
- Horst, "Aferin Nick" demiş.
- "Eline sağlık." Evet.
986
01:15:40,953 --> 01:15:44,206
"İyi iş çıkardın."
David Burnett'in beyanı bu.
987
01:15:51,880 --> 01:15:53,715
PARİS
988
01:15:53,799 --> 01:15:56,009
- Şükür kavuşturana.
- Memnun oldum.
989
01:15:56,093 --> 01:15:57,970
- Selam.
- Selam Fiona. Nasılsın?
990
01:15:58,053 --> 01:15:59,930
- Memnun oldum.
- Merhaba Gary.
991
01:16:00,013 --> 01:16:01,557
- Merhaba.
- Memnun oldum.
992
01:16:01,640 --> 01:16:06,562
{\an8}Sürecimizi ve metodolojimizi anlatalım.
993
01:16:06,645 --> 01:16:10,232
Bizimle paylaştığınız görüntüleri
analiz etme şeklimizi.
994
01:16:10,315 --> 01:16:15,404
Farklı ipuçlarını
bir araya getirerek işlediğimizde
995
01:16:15,487 --> 01:16:19,908
bence ortaya tutarlı bir tablo çıkıyor.
996
01:16:23,579 --> 01:16:27,708
Önce bize verdiğiniz
fotoları ve film şeritlerini inceledik.
997
01:16:27,791 --> 01:16:30,919
Hepsini o gün Trảng Bàng'da bulunan
muhabirler çekmiş.
998
01:16:33,380 --> 01:16:37,968
Bölgedeki yerleşimi anlamak için
1972 Kasım'ına ait uydu görüntüsüne baktık
999
01:16:38,051 --> 01:16:42,347
ve her fotoğrafın
nerede çekildiğini saptayabilmek için
1000
01:16:42,431 --> 01:16:45,100
uydu görüntüsüyle
fotoğrafları eşleştirdik.
1001
01:16:48,312 --> 01:16:51,189
KONTROL NOKTASI
1002
01:16:51,940 --> 01:16:54,192
Odaklandığımız sekansın başlangıcında,
1003
01:16:54,276 --> 01:16:59,531
Trảng Bàng'daki Cao Dai tapınağı civarında
havadan atılan napalm bombaları patlıyor.
1004
01:17:00,365 --> 01:17:04,786
Bir İngiliz ITN haber ekibi
bu anı filme çekmiş.
1005
01:17:11,627 --> 01:17:16,214
CAO DAI TAPINAĞI
1006
01:17:16,715 --> 01:17:19,051
Kısa süre sonra çekilen bir fotoğrafta,
1007
01:17:19,134 --> 01:17:22,971
kontrol noktasıyla köprü arasında duran
birkaç muhabir görülüyor.
1008
01:17:23,055 --> 01:17:25,932
Bu konumla uydu görüntüsü eşleşiyor.
1009
01:17:28,143 --> 01:17:33,190
Suratları yaklaşık 500 metre uzaktaki
tapınağa doğru çevrilmiş.
1010
01:17:35,984 --> 01:17:40,405
Kim Phúc'un ilk görüldüğü fotoğraf bu.
Başka çocuklarla beraber.
1011
01:17:40,906 --> 01:17:45,577
Bir tarladan ana yola çıkıyorlar.
Yanlarında askerler var.
1012
01:17:46,244 --> 01:17:50,666
Arkalarında ana yolu dikine kesen
bir toprak yol olduğu görülüyor.
1013
01:17:50,749 --> 01:17:54,086
Bu konum da uydu görüntüsüyle eşleşiyor.
1014
01:18:00,884 --> 01:18:04,513
Bir sonraki de
Napalm Kızı olarak bilinen fotoğraf.
1015
01:18:07,057 --> 01:18:10,310
Kim Phúc ve diğer çocuklar
ana yolda yürüyorlar.
1016
01:18:10,394 --> 01:18:13,605
Tapınaktan ve patlama yerinden
uzaklaşıyorlar.
1017
01:18:15,190 --> 01:18:17,734
Çeşitli görsel eşlemelerden yararlanarak
1018
01:18:17,818 --> 01:18:21,571
yoldaki fotoğrafçının
tahminî konumunu saptadık.
1019
01:18:21,655 --> 01:18:23,907
Üç boyutlu modelimize de yerleştirdik.
1020
01:18:33,125 --> 01:18:37,212
Fotoğrafın orijinal negatifinin
doğruladığı üzere
1021
01:18:37,295 --> 01:18:41,508
sonraki kareyi fotoğraflayan da
Napalm Kızı'nı çekenle aynı kişi.
1022
01:18:45,429 --> 01:18:49,307
Çocukların sonraki fotoğrafı
ITN'e ait bir haber videosundan.
1023
01:18:49,391 --> 01:18:53,937
Yolda ilerlemeye devam ederlerken
haber ekibini geçtikleri görülüyor.
1024
01:18:55,063 --> 01:18:57,774
Kameramanın odağı Kim Phúc'a kayıyor.
1025
01:19:02,571 --> 01:19:04,948
ITN çekiminden alınan bu karede
1026
01:19:05,031 --> 01:19:08,118
Kim Phúc'u ve başka bir çocuğu
arkadan görüyoruz.
1027
01:19:08,660 --> 01:19:10,328
Önlerinde iki kişi var.
1028
01:19:11,663 --> 01:19:14,791
Sağdaki kişi
karşı taraftan fotoğraf çekiyor.
1029
01:19:15,333 --> 01:19:19,087
Çocukların arkasındaki
muhabir kümesini gösteriyor.
1030
01:19:21,923 --> 01:19:26,428
Aralarında seçebildiğimiz
üç kameraman ve iki sesçi bulunuyor.
1031
01:19:26,511 --> 01:19:29,973
Sağ tarafta da
fotoğraf makineli tek bir kişi var.
1032
01:19:30,056 --> 01:19:32,350
Onu serbest muhabir olarak tanımladık.
1033
01:19:35,103 --> 01:19:38,690
Napalm Kızı'nın
saniyeler önce fotoğraflandığı yer
1034
01:19:38,774 --> 01:19:42,694
şu anda bu muhabirlerin durdukları yere
çok kısa bir mesafede.
1035
01:19:50,243 --> 01:19:55,624
Aynı anı kaydetmiş olan ITN çekiminde
arka planda başka biri daha var.
1036
01:19:55,707 --> 01:19:59,503
Uzaktan yaklaştığı
ve teçhizatlı olduğu görülüyor.
1037
01:20:02,964 --> 01:20:05,509
ITN çekimindeki bir kesintinin ardından
1038
01:20:05,592 --> 01:20:09,304
yakın planda çekilen Kim Phúc
gazetecilerden su alıyor.
1039
01:20:11,056 --> 01:20:14,100
Uzaktan gelen teçhizatlı kişi
artık daha yakında.
1040
01:20:14,851 --> 01:20:18,271
Miğfer takıyor.
Bir kamera tutuyor gibi görünüyor.
1041
01:20:22,484 --> 01:20:27,531
Uzaktan gelişini gördüğümüz fotoğrafçı da
bu anı yakalamış.
1042
01:20:34,162 --> 01:20:37,666
AP bu fotoğrafı Nick Út'a atfetti.
1043
01:20:39,125 --> 01:20:42,712
Kısa süre sonra çekilen bir fotoğrafta
1044
01:20:42,796 --> 01:20:46,258
Kim Phúc hâlâ ITN kameramanlarının önünde.
1045
01:20:48,343 --> 01:20:52,013
Karenin sol tarafında
bir kişinin onlara baktığı görülüyor.
1046
01:20:52,514 --> 01:20:56,309
Miğferinde kumaş etiketi bulunduğu,
kısa kollu giydiği görülüyor.
1047
01:20:56,393 --> 01:20:58,728
Ceketini de sağına asmış.
1048
01:21:00,939 --> 01:21:06,695
Sahip olduğu özellikler, ITN çekiminde
uzaktan gelen fotoğrafçıyla örtüşüyor.
1049
01:21:08,780 --> 01:21:13,535
Bir sonraki görüntüde
aynı kişi fotoğraf çekerken görülüyor.
1050
01:21:14,119 --> 01:21:16,663
AP tarafından
yine Nick Út'a atfedilmiş olan
1051
01:21:16,746 --> 01:21:19,666
bu Kim Phúc fotoğrafını çekmesi
kuvvetle muhtemel.
1052
01:21:21,543 --> 01:21:24,546
Nihayet sıra
aynı görüntünün ters açıyla çekiminde.
1053
01:21:24,629 --> 01:21:30,385
ITN çekimine uzaktan gelirken dâhil olan
miğferli ve teçhizatlı fotoğrafçının
1054
01:21:30,468 --> 01:21:33,263
Nick Út olduğu kesinlikle seçilebiliyor.
1055
01:21:35,223 --> 01:21:37,809
Bu görüntüyü yeniden incelediğimizde,
1056
01:21:37,893 --> 01:21:41,646
Napalm Kızı fotoğrafından saniyeler sonra
1057
01:21:41,730 --> 01:21:45,901
Nick Út'un epey uzaktan ve ters yönden
1058
01:21:45,984 --> 01:21:49,195
koşan çocuklara doğru yürüdüğünü
saptamış oluyoruz.
1059
01:21:55,493 --> 01:21:58,580
Dolayısıyla Napalm Kızı fotoğrafını
1060
01:21:58,663 --> 01:22:01,917
Nick Út'un çekmiş olma ihtimalini
çok düşük görüyoruz.
1061
01:22:07,297 --> 01:22:10,592
Fotoğraf çekildikten birkaç saniye sonra
1062
01:22:10,675 --> 01:22:16,181
çok uzaktan gelmekte olması
pek mantığa oturmuyor.
1063
01:22:16,264 --> 01:22:19,142
Tabii fotoğrafı
onun çektiğini varsayarsak.
1064
01:22:19,225 --> 01:22:24,314
Fotoğrafı çektiğini iddia eden
iki kişi var.
1065
01:22:24,397 --> 01:22:25,941
- Evet.
- Sadece iki.
1066
01:22:26,024 --> 01:22:30,195
Biri Nick Út,
diğeri de serbest muhabir Nghệ.
1067
01:22:30,695 --> 01:22:32,906
Senin sözüne bakılırsa
1068
01:22:32,989 --> 01:22:37,827
Nick Út fotoğrafı çekmek için
doğru yerde değilmiş.
1069
01:22:37,911 --> 01:22:41,748
Öyleyse doğru yerde bulunan tek kişi
1070
01:22:41,831 --> 01:22:45,377
fotoğrafı çektiğini iddia eden
serbest muhabir oluyor.
1071
01:22:45,460 --> 01:22:46,795
- Doğru.
- Evet.
1072
01:22:46,878 --> 01:22:49,464
Modelimize, sanal kameralarımıza göre
1073
01:22:49,547 --> 01:22:54,844
Napalm Kızı fotoğrafının kamerasında
muhtemelen 50 milimetrelik lens vardı.
1074
01:22:54,928 --> 01:22:58,723
En azından sanal kameraya,
bizim modelimize göre öyle.
1075
01:22:58,807 --> 01:23:04,145
Evet, serbest muhabir Nghệ de
50 milimetrelik Pentax kullanıyormuş.
1076
01:23:06,523 --> 01:23:07,857
Fevkalade.
1077
01:23:07,941 --> 01:23:09,776
- Teşekkür ederiz.
- Sağ olun.
1078
01:23:10,527 --> 01:23:13,446
Bebekli büyükannenin fotoğrafına geçelim.
1079
01:23:14,030 --> 01:23:16,116
Arka plandaki dumana bakalım.
1080
01:23:16,199 --> 01:23:22,580
Kim Phúc'un yürürken çekilen
fotoğraflarındakine kıyasla daha az yoğun.
1081
01:23:23,498 --> 01:23:25,667
Demek ki büyükannenin fotoğrafı
1082
01:23:25,750 --> 01:23:29,671
Napalm Kızı fotoğrafından
muhtemelen birkaç dakika sonra çekilmiş.
1083
01:23:31,756 --> 01:23:36,761
Kamera büyükanneyi izlerken
ITN görüntülerinde bir ipucu daha bulduk.
1084
01:23:37,429 --> 01:23:42,600
Kontrol noktasındaki kalabalığın içinde
çıplak bir kız figürü göze çarpıyor.
1085
01:23:42,684 --> 01:23:44,894
Muhtemelen Kim Phúc.
1086
01:23:45,395 --> 01:23:47,605
Sağda başka çocuklar da var.
1087
01:23:48,106 --> 01:23:50,775
Demek ki oraya
büyükanneden önce gelmişler.
1088
01:23:53,695 --> 01:23:56,781
{\an8}Napalm Kızı fotoğrafı çekildikten
birkaç saniye sonra
1089
01:23:56,865 --> 01:24:00,577
{\an8}koşan çocukların çok uzağında
Nick Út görünüyor.
1090
01:24:00,660 --> 01:24:03,038
{\an8}Nick Út şurada.
1091
01:24:03,538 --> 01:24:05,415
- Yani…
- Çok uzakta diyorsun.
1092
01:24:05,498 --> 01:24:09,127
Ne yönden geldiğini izle.
1093
01:24:11,212 --> 01:24:13,131
Konumun çok uzağında.
1094
01:24:14,340 --> 01:24:18,845
Fotoğrafçılığın özü konumlandırmadır.
Orada bulunmadan fotoğraf çekilmez.
1095
01:24:18,928 --> 01:24:21,473
Adamın orada olmadığını biliyoruz
1096
01:24:21,556 --> 01:24:25,852
çünkü orada bulunamayacak kadar
uzakta olduğu görülüyor.
1097
01:24:25,935 --> 01:24:28,480
Nick Út'un fotoğraflarının yeri belli.
1098
01:24:28,563 --> 01:24:31,357
UPI muhabirinin
fotoğraflarının yeri belli.
1099
01:24:31,441 --> 01:24:32,859
Peki ya şuradaki adam?
1100
01:24:32,942 --> 01:24:35,695
- Değil mi?
- Onun fotoğrafları kimsede yok.
1101
01:24:36,196 --> 01:24:37,447
İnanılmaz.
1102
01:24:39,115 --> 01:24:43,161
O fotoğrafı Nick'in çektiğini savunmaya
devam edenler olacaktır.
1103
01:24:43,244 --> 01:24:45,914
Ama diyelim ki bu görüştesin.
1104
01:24:46,414 --> 01:24:50,001
Carl'ın hiçbir lafına inanmamalısın.
1105
01:24:50,085 --> 01:24:55,048
Serbest muhabire inanmamalısın.
Çocuklarına da inanmamalısın.
1106
01:24:55,673 --> 01:25:01,262
Neden Horst veya AP'den birileri
ona dolaba asmalık bir baskı verdi ki?
1107
01:25:01,763 --> 01:25:05,850
Fotoğraflardaki, videolardaki kanıtlara
inanmaman gerek.
1108
01:25:05,934 --> 01:25:09,687
Kimseye ve hiçbir şeye kulak asmayıp
sadece Nick'e inanmalısın.
1109
01:25:10,271 --> 01:25:11,940
Ya da Horst öyle dedi diye
1110
01:25:12,023 --> 01:25:16,653
fotoğrafı Nick'in çektiğine inanan
Arnett'e inanmalısın.
1111
01:25:16,736 --> 01:25:21,157
Ne kadar kanıt varsa
Horst'un iki dudağının arasından çıkıyor.
1112
01:25:21,241 --> 01:25:24,452
AP'nin eski fotoğraf direktörüsün.
1113
01:25:24,536 --> 01:25:29,415
Buradaki manzarayı anlayabilecek
en doğru insanlardan birisin.
1114
01:25:30,291 --> 01:25:34,754
Bu konuyu AP'ye taşımamızın
imgeye, AP'ye etkisi ne olur?
1115
01:25:34,838 --> 01:25:38,550
- İmgenin gerçekliğini sorgulayan yok.
- Doğru.
1116
01:25:38,633 --> 01:25:41,678
İmgenin gerçekliği ve gücü
olduğu yerde duruyor.
1117
01:25:41,761 --> 01:25:46,141
AP'nin imgedeki mülkiyeti ve dağıtım hakkı
olduğu yerde duruyor.
1118
01:25:46,641 --> 01:25:48,184
Çoğu kişi etkilenir.
1119
01:25:49,018 --> 01:25:54,899
Aksini savunan birçok kişi
bu olay yüzünden saygınlığını yitirir.
1120
01:25:55,483 --> 01:25:56,359
Evet.
1121
01:25:56,442 --> 01:25:59,863
Fotoğrafın kime ait olduğu konusunda
1122
01:25:59,946 --> 01:26:04,242
Vietnamlılara empoze edilmiş
bir anlatı mevcut.
1123
01:26:05,451 --> 01:26:09,164
Ülkelerindeki bir olayın anlatısını
böylelikle geri alıyorlar.
1124
01:26:09,247 --> 01:26:15,795
Kolektif bilinçte yer etmiş bir anlatının
çözümlenmesi kolay iş değil.
1125
01:26:16,296 --> 01:26:18,089
Nick Út nasıl itiraf edecek de
1126
01:26:18,173 --> 01:26:21,134
"Bir hata olmuş.
Fotoğrafı ben çekmedim" diyecek?
1127
01:26:21,217 --> 01:26:25,930
Zaman geçtikçe ve anlatı kanıksandıkça
bunu yapmak zorlaşıyor.
1128
01:26:26,014 --> 01:26:29,976
Ya o anda yaparsın
ya da hiç yapmazsın, değil mi?
1129
01:26:30,727 --> 01:26:34,314
Nghệ açısından bu bir adalet meselesi.
1130
01:26:35,356 --> 01:26:37,942
Adalet meselesi. Çok güçlü bir neden.
1131
01:26:40,361 --> 01:26:43,198
Konuşulmayan esas mesele AP'nin kendisi.
1132
01:26:43,281 --> 01:26:46,075
Bu kanıt karşılarına geldiğinde
1133
01:26:46,159 --> 01:26:50,872
tepkisiz kalacaklarına hayatta inanmam.
1134
01:26:54,959 --> 01:27:01,549
{\an8}AP, BULDUKLARIMIZI DEĞERLENDİRMEK ÜZERE
BİR ARAYA GELMEYİ KABUL ETTİ.
1135
01:27:09,307 --> 01:27:13,895
Kayıt dışı bir görüşme olduğu için
çok fazla şey açıklayamam
1136
01:27:13,978 --> 01:27:19,609
ama AP ile konuşarak
doğru şeyi yaptığımızı düşünüyorum.
1137
01:27:20,860 --> 01:27:23,529
AP doğru olanı yapacak mı?
Yaşayıp göreceğiz.
1138
01:27:31,621 --> 01:27:34,958
6 MAYIS 2025'TE
KENDİ SORUŞTURMASINI BAŞLATAN AP,
1139
01:27:35,041 --> 01:27:38,753
İNTERNET SİTESİNDEKİ FOTOĞRAFIN
ESER SAHİPLİĞİNİ ARAŞTIRDI.
1140
01:27:39,462 --> 01:27:43,508
{\an8}52 yıl boyunca
Napalm Kızı fotoğrafını çeken kişinin
1141
01:27:43,591 --> 01:27:46,261
{\an8}Nick Út olduğuna inanılmıştı.
1142
01:27:46,344 --> 01:27:48,263
Ancak yeni bir gelişme yüzünden
1143
01:27:48,346 --> 01:27:51,349
kariyerinin en büyük başarısına
gölge düştü.
1144
01:27:51,432 --> 01:27:54,936
{\an8}Bu ikonik fotoğraf
büyüyen bir tartışmanın odağında.
1145
01:27:58,356 --> 01:28:00,483
Bu fotoğrafı gerçekten o mu çekti?
1146
01:28:00,566 --> 01:28:03,611
Tam 50 yıl boyunca sürmüş
olası bir gasp hikâyesi.
1147
01:28:04,445 --> 01:28:06,322
AP raporunda şöyle diyor,
1148
01:28:06,406 --> 01:28:11,077
"İtiraz edilen fotoğraftaki imzanın
kaldırılması için
1149
01:28:11,160 --> 01:28:15,665
fotoğrafı çektiğini iddia eden kişinin
aslında çekmediği kanıtlanmalıdır."
1150
01:28:17,542 --> 01:28:19,377
Şöyle bir sonuca vardılar.
1151
01:28:20,044 --> 01:28:23,923
"Gerçek eser sahibinin kim olduğunun
mutlak şekilde kanıtlanmasına
1152
01:28:24,007 --> 01:28:26,759
aradan geçen zaman,
olaydaki çoğu ismin vefatı
1153
01:28:26,843 --> 01:28:29,345
ve teknolojik sınırlar izin vermemektedir.
1154
01:28:30,513 --> 01:28:34,058
Dolayısıyla fotoğrafın isim hakkı
olduğu gibi kalacaktır."
1155
01:28:39,939 --> 01:28:43,735
AP'NİN RAPORUNDA
NICK ÚT'U DESTEKLEME GEREKÇELERİ ARASINDA
1156
01:28:43,818 --> 01:28:45,778
GÖRGÜ TANIĞI İFADELERİ DE VAR.
1157
01:28:45,862 --> 01:28:48,823
RÖPORTAJA YANAŞMAYAN
PETER ARNETT VE DAVID BURNETT
1158
01:28:48,906 --> 01:28:50,491
HÂLÂ NICK ÚT'TAN YANA.
1159
01:28:50,575 --> 01:28:56,122
CARL ROBINSON'IN GÜVENİLİRLİĞİ DE
AP TARAFINDAN SORGULANIYOR.
1160
01:29:00,752 --> 01:29:05,465
Yapılan film analizinde
kusurlu bir görüntü kullanılmış.
1161
01:29:08,885 --> 01:29:10,928
AP SORUŞTURMASININ SONUCU:
1162
01:29:11,012 --> 01:29:14,349
"ÜNLÜ FOTOĞRAFIN
LEICA KAMERAYLA ÇEKİLME İHTİMALİ DÜŞÜK."
1163
01:29:17,727 --> 01:29:21,314
Evet, kamera bu. Pentax markaydı.
1164
01:29:25,401 --> 01:29:30,990
RAPOR ŞÖYLE DEVAM EDİYOR,
"KAMERANIN PENTAX OLMA İHTİMALİ YÜKSEK."
1165
01:29:32,492 --> 01:29:37,872
"NICK ÚT'UN ÇEKMEMİŞ OLMA İHTİMALİ
AP TARAFINDAN GÖZ ARDI EDİLMİYOR."
1166
01:29:41,667 --> 01:29:46,589
{\an8}AP'nin raporundaki bulguları kullanarak
sonuçlarımızı netleştirebiliriz.
1167
01:29:47,673 --> 01:29:51,552
Öncelikle David Burnett'in çektiği
bu fotoğrafı analiz ettik.
1168
01:29:52,220 --> 01:29:54,472
Nick Út ön planda görünüyor.
1169
01:29:54,555 --> 01:29:58,518
O esnada Kim Phúc
ana yolun kenarındaki tarlada.
1170
01:29:59,185 --> 01:30:04,357
Perspektifi sıkıştıran uzun odaklı lens
nesneleri olduğundan yakın gösterir.
1171
01:30:06,567 --> 01:30:09,779
Út'un yanındaki dikenli telden
anlaşıldığı üzere
1172
01:30:09,862 --> 01:30:12,824
kendisi hâlâ kontrol noktasında.
1173
01:30:15,868 --> 01:30:22,458
Napalm Kızı fotoğrafının çekileceği yere
yaklaşık 170 metre uzakta.
1174
01:30:23,251 --> 01:30:28,089
Kim Phúc'un o noktaya uzaklığı
sadece 60 metre.
1175
01:30:29,632 --> 01:30:33,845
Burnett'in fotoğrafı gösteriyor ki
Út o meşhur kareyi çekmek için
1176
01:30:33,928 --> 01:30:39,559
Kim Phúc'un katettiği mesafenin üç katını
aynı sürede koşarak almalıydı.
1177
01:30:42,603 --> 01:30:47,108
Napalm Kızı'ndan hemen sonra çekilen
1178
01:30:47,191 --> 01:30:50,027
üç saniyelik NBC kaydına geçelim.
1179
01:30:51,279 --> 01:30:56,576
Farklı imgelerde göze çarpan
yoldaki su izlerini dikkatlice inceleyerek
1180
01:30:56,659 --> 01:30:59,454
Kim Phúc'un
nasıl ilerlediğini saptayabildik.
1181
01:31:03,958 --> 01:31:07,003
Napalm Kızı fotoğrafındaki konumundan
1182
01:31:07,086 --> 01:31:10,465
yaklaşık 40 metre ilerlemiş durumda.
1183
01:31:10,548 --> 01:31:15,011
O ana ait ITN kaydının bu karesinde
kendisini arkadan görüyoruz.
1184
01:31:16,262 --> 01:31:18,306
Tahminî hızı ele alındığında,
1185
01:31:18,389 --> 01:31:21,976
meşhur fotoğrafın üstünden
yaklaşık 15 saniye geçmiş.
1186
01:31:24,353 --> 01:31:27,899
Bu kareyi üç boyutlu olarak
yeniden canlandırdığımızda
1187
01:31:27,982 --> 01:31:32,820
Nick Út'un ITN kameramanlarına mesafesi
o anda yaklaşık 50 metre oluyor.
1188
01:31:34,280 --> 01:31:38,493
Başka bir deyişle,
fotoğraftan yaklaşık 15 saniye sonra
1189
01:31:38,576 --> 01:31:41,537
Napalm Kızı'nın fotoğraflandığı yerin
1190
01:31:41,621 --> 01:31:46,626
Út'un bulunduğu noktaya
75 metre civarı mesafede olduğu
1191
01:31:46,709 --> 01:31:49,962
ve Út'un karşı taraftan
yürümekte olduğu görülüyor.
1192
01:31:50,922 --> 01:31:53,007
Nick Út fotoğrafı çekebilmek için
1193
01:31:53,090 --> 01:31:58,679
kontrol noktasındaki konumundan fırlayıp
170 metreyi koşmalı,
1194
01:31:59,764 --> 01:32:03,976
sonra 75 metre geri koşmalı,
arkasını dönmeli
1195
01:32:04,060 --> 01:32:09,190
ve akabinde tekrar görünüp
olay yerine doğru sakince yürümeliydi.
1196
01:32:10,066 --> 01:32:13,694
Mantık sınırlarını
aşırı zorlayan bir senaryo.
1197
01:32:20,952 --> 01:32:25,831
EN ÖNEMLİ ULUSLARARASI ÖDÜL ORGANİZATÖRÜ
DÜNYA BASIN FOTOĞRAFLARI VAKFI
1198
01:32:25,915 --> 01:32:28,584
KENDİ SORUŞTURMASINI BAŞLATTI.
1199
01:32:31,003 --> 01:32:34,423
{\an8}YILIN DÜNYA BASIN FOTOĞRAFI
1973
1200
01:32:34,507 --> 01:32:38,844
{\an8}Yeni yapılan bir araştırmaya göre
bu ikonik fotoğraf Nick Út'a ait değil.
1201
01:32:38,928 --> 01:32:43,933
Dünya Basın Fotoğrafları Vakfı
bunun üzerine bir soruşturma başlattı.
1202
01:32:44,517 --> 01:32:50,523
Dünya Basın Fotoğrafları Vakfı Direktörü
Joumana El Zein Khoury sahneye geliyor.
1203
01:32:51,107 --> 01:32:53,192
Lütfen kendisine kocaman bir alkış.
1204
01:32:59,365 --> 01:33:05,121
Değerlendirme prosedürlerimiz
ve ilkelerimiz uyarınca hareket ettik.
1205
01:33:05,204 --> 01:33:08,332
{\an8}Mevcut şüphelerin ışığında
1206
01:33:08,416 --> 01:33:12,503
{\an8}fotoğrafın Nick Út'a ait olduğunu
söylemeye devam edemeyiz.
1207
01:33:13,212 --> 01:33:18,801
Nick Út'a atfedilen eser sahipliğini
askıya almış bulunmaktayız.
1208
01:33:19,385 --> 01:33:25,224
Eser sahipliğine, hakikate
çok önem veriyoruz.
1209
01:33:25,308 --> 01:33:27,727
Kesinliğe çok önem veriyoruz.
1210
01:33:27,810 --> 01:33:33,733
Hele ki günümüz dünyasında
halkımız ve toplumumuz bunu hak ediyor.
1211
01:33:34,609 --> 01:33:40,364
VAKFIN 70 YILLIK TARİHİNDE İLK KEZ
1212
01:33:40,448 --> 01:33:44,118
ÖDÜLLÜ BİR FOTOĞRAFIN SAHİPLİĞİ
ASKIYA ALINDI.
1213
01:34:06,015 --> 01:34:08,392
Resmî kayıt olarak kabul ettiklerimiz
1214
01:34:08,476 --> 01:34:11,562
genellikle bakış açısından ziyade
güçle şekillenir.
1215
01:34:12,938 --> 01:34:16,734
Ama en köklü tarihî bilgiler bile
yeniden incelenmeyi hak eder.
1216
01:34:18,194 --> 01:34:23,532
Sayısız Vietnamlı fotoğrafçı ve muhabir
Vietnam Savaşı sırasında anonim çalıştı.
1217
01:34:23,616 --> 01:34:27,787
Tercih ettiklerinden değil
eserleri başkalarına atfedildiğinden.
1218
01:34:28,496 --> 01:34:31,540
Başka seçenekleri olmadığı için
bunu kabul ettiler.
1219
01:34:32,667 --> 01:34:37,254
Kendi vatanlarında yabancıydılar.
Kimsenin umursamayacağını biliyorlardı.
1220
01:34:46,514 --> 01:34:50,810
Annem dokuz yıl önce vefat etti.
1221
01:34:53,312 --> 01:34:57,108
Birkaç hafta önce onu düşünüyordum.
1222
01:34:57,191 --> 01:35:04,031
Sonra annemin dolabındaki
kırmızı kutuyu açmaya karar verdim.
1223
01:35:05,741 --> 01:35:09,870
En dipte bir şey gördüm.
1224
01:35:11,122 --> 01:35:15,042
Eski bir gazete kupürü.
1225
01:35:15,543 --> 01:35:20,214
Dikkatlice kesilip katlanmış.
1226
01:35:21,257 --> 01:35:28,097
Annemin yıllar önce çöpe attığı
ikonik bir fotoğraf.
1227
01:35:28,180 --> 01:35:31,976
Ama gazetedeki fotoğrafı atmamış.
1228
01:35:32,059 --> 01:35:37,815
Sessiz sedasız saklamış.
1229
01:35:44,905 --> 01:35:48,743
Sessizlik gerçeği yansıtmaz
ve yıllar geçtikte etkisini artırır.
1230
01:35:49,535 --> 01:35:52,455
Zamana meydan okuyan hafıza
kusursuz değildir.
1231
01:35:52,538 --> 01:35:54,665
Ama bırakılacak mirasın yanı sıra
1232
01:35:54,749 --> 01:35:59,086
hatırlanacak ve silinecek olan kişileri
belirleme açısından
1233
01:35:59,170 --> 01:36:01,255
deklanşöre kimin bastığı önemlidir.
1234
01:36:07,678 --> 01:36:13,768
Gerçek göz ardı edildiğinde
toplum çürümeye başlar.
1235
01:36:13,851 --> 01:36:16,562
Gerçek tektir.
1236
01:36:16,645 --> 01:36:21,400
Çarpıtılamaz veya parçalanamaz.
1237
01:36:21,484 --> 01:36:27,156
Aksi takdirde gerçek olmaktan çıkar
ve vicdani yanımızı yitirmiş oluruz.
1238
01:36:37,500 --> 01:36:42,338
Umarım 50 yılın ardından
Vietnamlı çocuklar o fotoğrafla değil
1239
01:36:42,421 --> 01:36:44,590
daha neşeli, mutlu imgelerle anılır.
1240
01:36:49,303 --> 01:36:55,100
Gerçeğe hak ettiği değerin verileceğini
1241
01:36:55,184 --> 01:36:58,771
ve Nick Út'un da rahatlayıp
huzur bulacağını umuyorum.
1242
01:37:04,318 --> 01:37:07,905
NICK ÚT BİRÇOK RÖPORTAJ TALEBİNİ
KARŞILIKSIZ BIRAKTI.
1243
01:37:07,988 --> 01:37:09,573
TÜM İDDİALARI REDDEDİYOR.
1244
01:37:09,657 --> 01:37:12,326
FOTOĞRAFI ÇEKİP
KIM PHÚC'U HASTANEYE GÖTÜRENİN
1245
01:37:12,409 --> 01:37:14,578
KENDİSİ OLDUĞUNU ISRARLA BELİRTİYOR.
1246
01:37:14,662 --> 01:37:16,497
AYRICA AP'YE YAPTIĞI AÇIKLAMADA
1247
01:37:16,580 --> 01:37:21,043
ABİSİNİN PENTAX KAMERASINI
YANINDAN AYIRMADIĞINI SÖYLEDİ.
1248
01:37:21,877 --> 01:37:25,589
AVUKATINA GÖRE ÚT, KIM PHÚC'TAN SONRA
BÜYÜKANNEYİ FOTOĞRAFLAMIŞ.
1249
01:37:25,673 --> 01:37:27,967
"O GÜNKÜ KAOSTAN ŞAŞKINA DÖNMÜŞTÜ."
1250
01:37:28,050 --> 01:37:31,720
NICK ÚT'A GÖRE TANIK İFADELERİ
ESER SAHİPLİĞİNİ DESTEKLİYOR.
1251
01:37:31,804 --> 01:37:35,099
AVUKATINA GÖRE
"AP, BU FOTOĞRAFTAKİ İMZAYI DEĞİŞTİRMEDİ.
1252
01:37:35,182 --> 01:37:38,644
FOTOĞRAFI ÇEKTİĞİ ANDAN BERİ
BUNUN DOĞRULUĞUNU BİLİYORDU."
1253
01:37:40,229 --> 01:37:43,774
PHAN THỊ KIM PHÚC
O ANLARI HATIRLAMADIĞINI SÖYLÜYOR.
1254
01:37:43,858 --> 01:37:46,360
AMCASI DA DÂHİL TÜM GÖRGÜ TANIKLARINA GÖRE
1255
01:37:46,443 --> 01:37:49,363
FOTOĞRAFI ÇEKİP
ONU HASTANEYE GÖTÜREN NICK ÚT'MUŞ.
1256
01:37:49,446 --> 01:37:51,532
KIM PHÚC HÂLÂ BUNA İNANIYOR.
1257
01:37:51,615 --> 01:37:56,829
UNESCO BARIŞ ELÇİLİĞİ GÖREVİNDEKİ KIM PHÚC
SAVAŞ MAĞDURLARININ HAKLARINI SAVUNUYOR.
1258
01:37:56,912 --> 01:38:00,541
Dokuz yaşındaki
Phan Thị Kim Phúc isimli kızın
1259
01:38:00,624 --> 01:38:03,878
yanındaki dört çocukla birlikte
yanarak ve bağırarak
1260
01:38:03,961 --> 01:38:07,423
fotoğrafçıya doğru koştukları
Haziran 1972 tarihli fotoğraf
1261
01:38:08,173 --> 01:38:11,468
tarihte çekilmiş
en önemli fotoğraflardan biri oldu.
1262
01:38:11,552 --> 01:38:17,766
O anı ölümsüzleştiren kişinin
Nguyễn Thành Nghệ olduğuna inanıyorum.
1263
01:38:39,163 --> 01:38:43,000
Bu gerçeğe 50 yıldan fazla tutundum.
1264
01:38:48,797 --> 01:38:51,133
O fotoğrafı ben çektim.
1265
01:38:53,260 --> 01:38:55,095
Sesim artık duyuldu.
1266
01:39:08,651 --> 01:39:11,946
VİETNAM'DAKİ AMERİKAN SAVAŞI'NIN
VİETNAMLI FOTOĞRAFÇILARI
1267
01:39:12,029 --> 01:39:15,199
VE GÜNÜMÜZ SAVAŞLARININ
YÜREKLİ SERBEST MUHABİRLERİ.
1268
01:39:15,282 --> 01:39:21,038
BU FİLM SİZE ADANMIŞTIR.
1269
01:39:21,121 --> 01:39:26,752
"NAPALM KIZI" FOTOĞRAFINI KİM ÇEKTİ?
1270
01:42:23,595 --> 01:42:27,432
Alt yazı çevirmeni: Melih Tu-men