Downloaded from YTS.BZ
Official YIFY movies site: YTS.BZ
Sa buong buhay ko,
marami na akong napuntahang kakaibang lugar.
Marami na akong nakilalang nakakamanghang nilalang.
Pero may ilan talaga na malalim ang naging koneksiyon ko.
May lakas at sigla sila
na higit pa sa atin.
Pero pag tinitingnan ko sila,
hindi ang sukat at kapangyarihan nila ang nagpapamangha sa akin.
'Yon ay ang katalinuhan at kamalayan na nakikita ko sa mga mata nila
kapag lumilingon sila sa akin.
Magkahalong mangha at takot ang nararamdaman ko sa kanila.
Pero hindi takot sa kanila.
'Yong takot ko, natin, na baka may di tayo napansin.
Isang importanteng bagay.
Mas malalim na pang-unawa sa kung ano at sino sila…
at kung ano ang ibig sabihin noon sa atin.
ISINALAYSAY NI DAVID ATTENBOROUGH
Naalala ko ang unang beses kong nakilala ang mga gorilyang bundok.
"Lunes, ika-9 ng Enero, 1978.
Ang perfect cones ng mga bulkang Virunga sa harapan.
Sinimulan namin ang isa't kalahating oras na paglalakad sa bundok.
Unti-unting naging mataas na rainforest ang simpleng palumpong.
Mahahabang sanga ng puno na puno ng kumpol ng epiphytes.
Mga berdeng fern na pahaba ang dahon,
at Spanish moss na nakasabit kung saan-saan.
Nakakita kami ng grupo ng mga babae at batang gorilya sa bukas na gubat.
Laking gulat ko na hinayaan nila akong lumapit.
Hindi ito magiging posible
kung hindi sa naunang gawa ni Dian Fossey.
Nakipamuhay siya sa mga gorilya,
pinag-aralan ang mga detalye ng buhay nila.
Dahil ginawa namin ang bilin ni Dian,
tinanggap nila kami sa parehong paraan.
Kinailangan kong huminto at makipagpalitan ng malalim na ungol.
'Yong ingay na nagsasabing, 'Nandito ako.'"
'Yong paningin, pandinig, at pang-amoy nila,
katulad ng sa atin,
kaya kapareho natin sila ng pagtingin sa mundo.
At kung may posibilidad ng pagtakas sa kalagayan ng tao
at maranasan ang mundo ng ibang nilalang,
dapat sa mga gorilya 'yon.
Ang hindi ko sinabi roon,
hindi 'yon dapat video ng direktang pakikipagkita sa mga gorilya.
Trabaho ng sequence na ipakita ang kahalagahan ng hinlalaki at hintuturo…
'yong magkasalungat na daliri.
Di namin inakala na makakadikit kami sa kanila.
Uupo lang kami roon at pag-uusapan sila.
Lumingon ako. Nakahiga sila sa lupa. Tumingin ako sa camera.
Nakaramdam ako ng bigat sa paa ko.
Tiningnan ko. Nando'n si munting Pablo.
Di ko maipaliwanag ang ebolusyon ng hinlalaki at hintuturo.
Umupo lang ako at hinayaan 'yon.
Tingnan mo ang maliit na nilalang na 'yon.
Talagang nakakatuwa. Gusto mo siyang yakapin.
Puro saya lang talaga.
Iisipin ng marami na 'yon ang pinakaimportanteng sequence
sa series na 'yon.
Kung hindi man, sa buong buhay ko sa TV.
Sa lahat ng hayop na nakasalamuha ko,
sa gorilya lang ako nakaramdam ng totoong koneksiyon
kumpara sa ibang hayop.
Di ko alam noon na magiging kahanga-hanga ang buhay ni Pablo…
o ang marka na iiwan niya.
May pagkakataon na ako ngayon para sabihin ang kuwento ni Pablo
at ng mga inapo niya
na nakatira pa rin sa mga dalusdos sa Virungas.
Makalipas ang halos 50 taon,
humaharap ang pamilya ng gorilyang ito, na kilala bilang Pablo group,
sa panibagong direksiyon sa kanilang kuwento.
Ang dominanteng silverback at pinuno ng grupo ay si Gicurasi.
Isa siya sa pinakamatanda at bihasang gorilya
sa bundok.
Naging matatag ang Pablo group sa pamumuno niya.
Bahagi ng katatagang 'yon ang pinakaimportante niyang kakampi.
Si Teta ang dominanteng babae.
Nirerespeto at sinusunod siya ng grupo.
Kakaiba ang samahan
nina Teta at Gicurasi.
Sa tabi ni Teta,
napanatili ni Gicurasi ang kapangyarihan sa loob ng limang taon.
Sila ang puso ng pamilyang ito ng gorilya.
Di na gano'n kalakas si Gicurasi gaya ng dati.
At may iba pang naghihintay pumalit.
Si Ubwuzu…
posibleng papalit na silverback.
Napakalaki,
napakalakas,
na may sariling ambisyon.
Nawawalan na ng lakas si Gicurasi…
at gusto ni Ubwuzu na pumalit bilang lider.
Pero sa ngayon, nakatutok ang grupo sa anak ni Teta.
Kagaya natin,
aliw na aliw tayo sa kapapanganak na sanggol.
Pero ilang buwan pa lang siya,
kaya dapat ilayo siya ni Teta sa kapahamakan,
lalo na kapag nagkakagulo.
Mahilig maglaro ang mga gorilya, bata man o matanda.
Importanteng parte ito sa pagbuo at pagpapatatag ng mga samahan.
Pero hindi interesado si Ubwuzu sa paglalaro.
Sa ngayon, nakatutok siya kay Gicurasi.
Mas malakas siya ngayon kesa sa matanda, at sinusubukan niya siyang takutin.
Pero hindi lang lakas ang kailangan para mamuno sa grupo ng gorilya…
gaya ng nakita ko ilang taon na ang nakalipas sa Rwanda.
"Si Beethoven ang dominanteng silverback, siguro 30 taong gulang.
Maangas ang lakad niya."
Papasok siya. At malaking hayop 'yon.
Ibig kong sabihin, malaki kumpara sa 'yo.
Isang kumpas lang ng kamao niya, baka mabutas ang ulo mo.
Pero may ibang katangian si Beethoven,
at nakita ko 'yon
sa relasyon niya kay munting Pablo.
Di nagtagal matapos ko siyang makilala, nawala ang nanay niya.
At naiwan siyang mag-isa.
Kung walang proteksiyon ng ina, mahihirapang mabuhay
ang gorilyang kasing edad ni Pablo.
Pero may nangyaring kakaiba.
Kinupkop siya ni Beethoven, ang higanteng silverback.
Ginawa niya lahat para alagaan siya gaya ng gagawin ng kanyang ina.
At laging nasa tabi niya si Pablo.
Nanood siya.
At natuto siya.
Nang tumayong ama si Beethoven,
maayos na lumaki si Pablo.
Relasyon 'yon na babago sa buhay ni Pablo habambuhay.
Gaya ng mga gorilya na nakilala ko,
maraming iba't ibang personalidad sa Pablo group ngayon.
At may isang nagpapaalala sa akin kay Pablo mismo.
Hindi lang sila magkamukha,
pareho rin silang matapang at mausisa.
Pero may espesyal siyang interes sa isang gorilya.
Si Imfura.
Nasa mahirap na edad si Imfura.
Malapit na siyang tumanda,
at nagsisimula nang lumabas ang silver sa likod niya.
Pero bata pa ang isip niya.
Mahilig makisalamuha ang mga gorilya
at nasa isang grupo ng iba't ibang relasyon
na tumutulong humubog kung sino sila
at kung magiging sino sila.
Malinaw na masigla at maalaga si Imfura.
Pero bago para sa kanya ang laki at lakas niya.
At nakikita 'yon ng iba.
Malubhang nasugatan si Imfura ni Ubwuzu.
Parang brutal,
pero may pagkamabagsik ang bawat silverback.
At natural lang kay Ubwuzu na talunin ang kalaban niya.
Pero bata pa si Imfura.
At di niya alam kung paano ipagtanggol ang sarili niya.
Nagigising na ang Pablo group.
Sa 12,000 talampakan,
ito ang pinakatuktok ng kaharian nila sa bundok.
Kumikilos si Ubwuzu.
Maraming silverbacks ang namuno sa mga bundok na ito.
Ngayon, handa nang sumabak si Ubwuzu.
Pero hindi pa kumbinsido ang buong grupo,
at tumitindi ang inis niya.
Ang punto ay di para takutin sila.
Pinapakita lang niya kung gaano siya dapat katakutan.
Kung gaano siya kagaling bilang lider nila.
Nanonood si Gicurasi.
Pero sa kung anong dahilan, wala siyang reaksiyon.
Kapag tumingin ka sa sinumang gorilya,
hindi mo maiiwasang isipin kung ano ang iniisip o nararamdaman nila.
Ano ang gusto nila,
o kung ano ang balak nilang gawin.
Imposibleng malaman 'yon.
Wala tayong magawa kundi manood at mag-isip.
Pero isa lang ang sigurado.
Sa kabila ng laki nila,
komplikado at sensitibong mga nilalang ang mga gorilya.
Magkakaiba sila.
na may iba't ibang personalidad.
At gaya natin,
hinubog sila ng lahat ng karanasan nila sa buhay.
Ang mabuti
at ang masama.
Gumagaling na ang mga sugat ni Imfura…
pero lumalayo siya sa grupo.
Sa yugtong ito ng buhay,
madalas mapag-isa ang mga lalaking gorilya.
Pati pamilya nila, nagiging maingat na sa kanila.
Minsan, pinipiling umalis ng grupo ng mga batang lalaki gaya ni Imfura
para magsimula ng sarili nilang pamilya.
At minsan, wala silang ibang magawa kundi umalis.
May ibang mga grupo pa sa paligid.
Hindi sila nakikita ni Imfura,
pero naririnig niya sila.
At ang iba ay mas malaki at mas malakas kaysa sa Pablo group.
Sa dami ng bilang at ng silverbacks,
mas karaniwan ang sagupaan.
Napakadelikado para kay Imfura na mahuling mag-isa
ng isa sa malalaking grupong ganito.
Naghahanap ng pagkain si Ubwuzu kasama ang ilan sa pamilya.
Sakop ng Pablo group ang halos walong kilometro kuwadrado…
at puno ito ng maraming uri ng halaman
na kinakain nila.
Pero oportunista ang mga gorilya.
At may nadiskubre si Ubwuzu na kakaiba.
Mga langgam.
Pero mga langgam ito na may malalakas na panga.
At kumakagat din sila.
Nakakaengganyo kaya dumadami ang pumupunta.
Isa sa mga trabaho ng dominanteng silverback
ay gabayan ang grupo sa magandang lugar na may pagkain…
at higit sa lahat, pagsama-samahin ang grupo.
Lumalakas ang impluwensiya ni Ubwuzu.
Nakikipag-usap ang silverbacks sa komplikadong mga paraan…
at malaki ang papel ng kilos ng katawan.
Malaki ang kahulugan kung saan ka umuupo at paano ka kumikilos.
Hinahamon ni Ubwuzu si Gicurasi
sa paglapit mismo sa kanya.
Bilang lider ng grupo, dapat harapin siya ni Gicurasi.
Pero wala siyang ginagawa.
Nakabantay si Teta.
Mabilis uminit ang sagupaan sa pagitan ng mga silverback.
Umaatake si Ubwuzu.
Mahigit doble ang sukat ng silverbacks ng isang normal na lalaki.
Matindi ang lakas nila.
Pwedeng mauwi sa kamatayan ang laban.
Hindi man lang nasaktan si Ubwuzu.
Pero walang bakas ni Gicurasi.
Nakaligtas si Gicurasi sa laban.
Pero nabugbog siya nang matindi.
Natalo siya ng mas batang lalaki sa harap ng buong grupo.
Bilang dominanteng babae,
dapat ipakita ni Teta sa grupo kung sino ang sinusuportahan niya.
Sumama siya sa mas nakakatandang lalaki.
At sumunod ang grupo.
Matapos mamuno ng limang taon,
nakuha ni Gicurasi ang katapatan nila.
Hindi tinanggap si Ubwuzu.
Hindi lahat ng silverback kayang mamuno.
Nakasalalay sa karakter mo kung magtatagumpay ka o hindi.
Nakilala ko si Pablo noong tatlong taong gulang siya.
Pero malinaw na kakaiba ang karakter niya noon pa man.
Dahil inampon at pinalaki siya ng malakas na silverback,
noong 18 na siya,
handa na siyang mamuno para sa sarili niya.
Humiwalay siya para bumuo ng sarili niyang grupo, ang Pablo group.
Pero di pangkaraniwang lider si Pablo.
Noong hinamon siya ng kalabang silverback
mula sa sarili niyang grupo,
sa halip na lumaban,
sinamantala ni Pablo ang pagkakataon na makipag-alyansa sa kanya.
Pinili nilang magtulungan kaysa mag-away,
kaya lalong lumakas ang grupo nila.
Sa kasagsagan nila, 65 ang bilang ng Pablo group,
ang pinakamalaking grupo ng mga gorilya sa bundok.
Kasama nila ang batang lalaking gorilya na balang araw ay magiging pinuno.
Si Gicurasi.
Pero ngayon, hinahamon ang dominasyon ni Gicurasi.
Ang tanong, lalaban ba siya,
o makikipagtulungan kay Ubwuzu?
Kahit nanalo siya sa laban kay Gicurasi,
hindi pa rin kinikilala si Ubwuzu bilang lider ng buong grupo.
O ni Teta.
Kung walang suporta ng dominanteng babae,
hindi tatanggapin ng grupo si Ubwuzu.
Pero mukhang nagbabago na ang suporta ni Teta.
Sa pag-alis sa panig ni Gicurasi at pagsama kay Ubwuzu,
ipinapakita niya ang suporta sa mas batang lalaking unggoy.
At tumabi na si Gicurasi.
Si Ubwuzu na ang lider ng Pablo group.
Pero simula pa lang ito.
Importante ang pamumuno.
Pero ibang usapan ang manatili sa tuktok at panatilihing ligtas ang lahat.
May bagong dating sa grupo,
isang imigranteng babae mula sa kabilang parte ng bundok.
Umalis si Inyange sa grupo kung saan siya ipinanganak
at sumali sa Pablo group
para magsimula siya ng sarili niyang pamilya.
Mahirap ang ginawa niya, pero sinunod niya ang kutob niya.
At para maiwasan ang pagpaparami sa iisang lahi.
Kailangan niyang bumuo ng relasyon niya rito,
pero di pa siya kilala sa Pablo group
at kailangan niyang mag-ingat.
Inaayos pa na nina Ubwuzu at Gicurasi ang bago nilang ugnayan.
Ngayong si Ubwuzu na ang namumuno,
dapat matuto siyang magtimpi ng tapang,
at dapat matuto si Gicurasi na igalang ang pamumuno niya.
Tensiyonado pa rin,
pero nakikita sa kilos nila na nagkakaroon na ng antas ng kooperasyon,
kaya nakakampante na ang buong grupo.
Sa pagitan ng paggising at pagtulog,
lumalabas ang lalim ng samahan
sa mga banayad na haplos at lambing.
Ang tapat at matibay na samahan ng malapit na pamilyang gorilya.
Sandali lang ang pahinga ng mga mas bata sa grupo.
Gumagalaw na rin si Ubi.
At umaalis siya sa tabi ng nanay niya para mag-ikot.
Nagpapagaling si Imfura sa panibagong pambubugbog.
Nawala na halos lahat ng makabuluhang ugnayan niya sa grupo.
Mukhang si Ubi na lang ang natitirang kaibigan ni Imfura.
Pero parang may mali.
Nasa malapit ang nanay ni Ubi.
Mukhang nagbibigay siya ng mensahe kay Imfura.
"Layuan mo ang anak ko."
Tinatalikuran ng lahat si Imfura.
Si Inyange, ang bagong dating na babae,
matagal na ring pinagmamasdan ang grupo.
Lalo na si Teta.
Bilang dominanteng babae,
napakaimportante ang relasyong ito para kay Inyange.
Kung papayagan ni Teta si Inyange na maging malapit sa pamilya niya,
malaking mensahe 'yon sa buong grupo.
At mukhang tinatanggap siya ni Teta.
Nagtitiwala rin siya kay Inyange na hawakan ang anak niya.
Ginagawa ito ng mga batang babae.
Inihahanda sila nito sa pagiging ina.
Positibong senyales ang pagdating ni Inyange
para sa Pablo group at kay Ubwuzu.
Gusto lagi ng mga pamilya ng gorilya na lumago.
Mas malakas kapag marami.
Dumating si Inyange sa magandang panahon.
Ngayong lider na si Ubwuzu, gusto niyang magkaroon ng sariling anak.
Sa pagdating ng mga bagong babae…
at sana, pagsilang ng mga bagong sanggol,
posibleng lumago ang grupo
at maging mas malakas pa sa pamumuno ni Ubwuzu.
Matagal nang hindi kasama si Imfura sa grupo.
Mag-isa siyang bumababa ng bundok.
May pader na nagsisilbing hangganan ng gubat ng mga gorilya.
Nakarating na si Imfura sa dulo ng mundo nila.
Tumawid na siya sa mundo ng mga tao.
Tumira ang mga tao rito sa loob ng ilang libong taon.
At umasa rin sila sa lupa.
Laging mahirap ang relasyon ng mga tao at mga gorilya.
Noong nasa Rwanda ako halos 50 taon ang nakalipas,
halos maubos na ang populasyon ng mga gorilya dahil sa ilegal na paghuli.
Nasa 250 na gorilya na lang ang natitira sa Kabundukan ng Virunga.
Baka wala nang mga gorilya sa bundok
kung hindi dahil kay Dian Fossey.
Nang nagsimulang pumatay ang hunters ng mga gorilyang napamahal na sa kanya,
inilaan niya ang buhay niya para protektahan sila.
sa anumang paraan.
Kahit pagkamatay niya,
patuloy ang pag-aaral sa mga gorilya na nasimulan niya.
Sa paglipas ng panahon,
marami ang nahikayat na protektahan ang mga gorilya
sa Rwanda at iba pang lugar.
At patuloy na nagtagumpay ang pagsisikap nila na pangalagaan sila.
Sa ngayon, unti-unti nang bumabalik ang pagdami ng mga gorilya sa Rwanda.
Pero habang dumarami ang populasyon nila,
hindi lumalago ang mga bundok.
Ano ang ibig sabihin nito para kay Imfura?
At saan na siya pupunta mula rito?
Maraming gorilya ang nagsisiksikan sa isang lugar.
Nakakaapekto 'yon sa ugali nila at sa relasyon nila sa isa't isa.
Hindi tanggap si Imfura sa Pablo group.
Nakarating na siya sa taas
at baba ng bundok.
Nauubusan na siya ng pagpipilian.
Baka nakatadhana siyang mag-isa na silverback,
ang pinakamahirap basahing hayop sa bundok.
Nananatili sa tuktok si Ubwuzu.
Matatag at lumalaki ang grupo.
May dalawang bagong sanggol…
anak ni Inyange ang isa.
Ang unang anak ni Ubwuzu bilang lider.
Nakadepende ang mga bagong silang na gorilya sa mga nanay nila.
At nakatutok ang mga inang gorilya sa kanilang mga anak.
Hindi sila mapaghiwalay sa mga unang buwan ng buhay nila.
Baguhang ina si Inyange
kaya natural lang na kabado siya.
Binabantayan siya ni Ubwuzu,
at mahusay niya siyang pinoprotektahan.
Pero bilang dominanteng silverback,
di laging nababantayan ni Ubwuzu si Inyange.
May iba pang mga babae na gusto ang atensiyon niya.
Imbitasyon ang pagpapakitang ito para makipag-mate.
Tinanggap 'yon ni Ubwuzu
at iniwan ang grupo nang walang proteksiyon.
Habang abala si Ubwuzu,
may nangyaring masama.
Pinatay ang anak ni Inyange.
Makikita sa mga sugat na isang gorilya ang may kagagawan.
Pinaligiran siya ng ibang babae sa grupo.
Tanging si Inyange lang ang nakakaalam ng eksaktong nangyari…
at kung sino ang salarin.
Kahit bagong dating siya sa grupo,
naapektuhan ang lahat sa pagkaulila niya.
Inilayo ni Inyange ang kanyang sarili.
Pero hindi siya nag-iisa.
Si Ubwuzu ang ama ng sanggol.
Pero hindi niya naipagtanggol si Inyange at ang anak nila.
Apat na araw na mula nang pinatay ang anak ni Inyange.
Ang pagkawala ng sanggol sa ganitong paraan,
pwedeng makasira ng tiwala sa lider,
at pwedeng makawasak ng grupo.
Pero sa ngayon, pinalibutan nila si Ubwuzu.
At nasa tabi niya si Inyange.
May kinatakutan siya.
Nagbalik na si Imfura.
Sa naging reaksiyon niya, alam na agad ni Ubwuzu ang nangyari.
Pinatay ni Imfura ang anak ni Inyange.
At isa na siyang banta sa lahat.
Umatake si Ubwuzu.
Pero ngayon, mas malakas si Imfura.
Sumali si Gicurasi.
Nakatakas si Imfura.
Pero hindi pa siya nakakalayo.
Sa nakaraang taon,
habang hindi siya nakakasama sa grupo,
hindi niya 'yon tuluyang iniwan.
Pero ngayon, may hangganang nalampasan.
Pumatay siya ng miyembro ng kanyang pamilya.
Pinalibutan ng grupo ang kanilang lider, si Ubwuzu.
At ngayon, pinamunuan niya sila sa isang misyon.
Paakyat si Imfura sa bundok.
Pero hindi siya nag-iisa.
Malapit lang si Ubwuzu,
kasama sina Teta at Gicurasi.
Tuluyan na nilang tinaboy palayo si Imfura.
Mag-isang tumatawid si Imfura papunta sa kabilang lambak.
Baka ito talaga ang tadhana niya.
O baka may hangganan din ang bugbog na kayang tiisin ng isang gorilya.
Posibleng ilang taon nang naglilibot ng bundok si Imfura nang mag-isa.
O baka makahanap siya ng sariling pamilya niya balang araw.
Oras lang ang makakapagsabi.
Pero may isang miyembro ng grupo na mami-miss si Imfura.
Masyado pa sigurong bata si Ubi para maintindihan ang mga nangyari rito.
Pero kaibigan niya si Imfura.
At ngayon, wala na ang kaibigan niya.
Pero gaya ni munting Pablo si Ubi, madaling makibagay.
At mukhang interesado siyang magkaroon ng bagong kaibigang malaki.
Si Ubwuzu.
Matindi ang naging hamon ng taon para kay Ubwuzu,
pero umunlad siya bilang lider.
At ngayon, baka ang pakikipagkaibigan niya kay Ubi ang kailangan niya sa buhay niya.
Hindi na si Gicurasi ang namumuno rito,
pero sinusuportahan niya ang mas bata at mas malakas na silverback.
Marami siyang alam at malaking tulong 'yon kay Ubwuzu.
Baka ito ang pinakaimportanteng papel niya sa buhay niya.
Malaki ang ginampanan ni Teta sa pagsuporta sa paglipat ng liderato.
At maayos sila ng pamilya niya.
Halos dalawang taon na ang anak niya.
Lumalakas siya
at ang karakter niya.
Mahirap ang pinagdaanan ni Inyange.
Nawalan siya ng unang anak,
at siguradong
malalim ang magiging epekto nito sa kanya.
Pero matatag na siyang miyembro ng Pablo group…
at parte ng isang bagay na sentro ng buhay ng gorilya.
Pamilya.
Hindi perpektong pamilya ang Pablo group.
Walang ganoong pamilya.
Pero magkakasama sila sa matitinding pagsubok.
Sa ngayon, gumaganda na ang kalagayan ng Pablo group…
pati na rin ang buong species nila sa kabuuan.
Sa ngayon, may higit 600 na gorilyang bundok
sa Kabundukan ng Virunga.
Dumami sila kumpara no'ng nando'n ako halos 50 taon ang nakalipas.
Isa ito sa pinakamahusay na conservation stories na nasaksihan ko.
Baka dahil 'yon sa malalim na koneksiyon
na nararamdaman ng mga tao sa mga gorilya.
Isang koneksiyon ito na nanatili sa akin sa buong buhay ko.
At nagsimula ang lahat sa isang espesyal na munting gorilya.
Sa kabila ng mahirap na simula,
naging matatag at kahanga-hangang lider si Pablo.
Nanatili siyang tapat sa pamilya niya hanggang sa huli.
Ito ang ilan sa mga huling footage ni Pablo.
Sa edad na 33,
habang ipinagtatanggol ang grupo niya sa kalabang gorilya,
napatay ang dakilang silverback.
Hindi ko siya makakalimutan…
o ang naging epekto niya sa akin.
Lagi kong sinasabi,
"Mas malalim ang kahulugan sa pagpapalitan ng tingin sa isang gorilya
kumpara sa ibang hayop na kilala ko."
Naniniwala pa rin ako roon. Tingin ko totoo 'yon.
Nagsalin ng Subtitle: Lea Torre