Downloaded from YTS.BZ
Official YIFY movies site: YTS.BZ
Hayatım boyunca olağanüstü pek çok yer ziyaret ettim.
Büyüleyici pek çok canlı tanıdım.
Ama bazıları var ki
onlarla aramda bilhassa derin bir bağ hissettim.
Sahip oldukları güç ve kudret
bizimkinden bir hayli üstün.
Ama onlara baktığımda
beni hayrete sürükleyen şey cüsseleri ve güçleri olmuyor.
Onlar da bana baktıklarında gözlerinde gördüğüm zekâ ve farkındalık
asıl beni bu hisse sevk eden.
İçimi yoğun bir hayret ve korku hissiyle dolduruyorlar.
Ama korkumun sebebi onlar değil.
Korkumun sebebi, benim ve bizim bir şeyi gözden kaçırmış olma ihtimalimiz.
Hem de önemli bir şeyi.
Onların ne ve kim olduklarına dair daha derin bir anlayışı…
…ve bunun bizim için ifade ettiği anlamı.
DAVID ATTENBOROUGH: BİR GORİL HİKÂYESİ
DÜNYA'DA YAŞAM
Dağ gorilleriyle ilk karşılaşmam hatırımda.
"9 Ocak 1978 Pazartesi.
Mükemmel birer koniyi andıran Virunga volkanları önümüzde uzanıyor.
RUANDA DOĞU AFRİKA
Bir buçuk saatlik dağ tırmanışımıza başlıyoruz.
Sıradan çalılıklarla kaplı arazi
yerini yavaşça yüksek rakımlı yağmur ormanına bırakıyor.
Uzun dallı ağaçları süsleyen üst bitkenler.
Her tarafta yeşil, kurdelemsi eğrelti otları
ve incecik, solgun İspanyol yosunu.
Küçük bir açıklıkta
dişiler ve yavrulardan oluşan bir grup bulduk.
Epey hayret ettim ama yaklaşmama izin verdiler.
Dian Fossey'nin öncü çalışması olmasa bu mümkün olmazdı.
Fossey goriller arasında yaşayıp…
…yaşamlarını en ince detayına kadar araştırdı.
Dian'in talimatlarını takip ettiğimiz için
bizi de aynı koşullarla kabul ettiler.
"Duraklayıp derin bir homurtu çıkartmam gerekti.
'Buradayım' anlamına gelen güvence sesiydi bu."
Görme, işitme ve koku duyuları
bizimkine o kadar benzer ki dünyayı onlarla aynı şekilde görüyoruz.
Yani insan olmanın getirdiği yüklerden kurtulup
başka bir canlının dünyasında yaşamayı hayal edecek olsak
o canlı goril olurdu.
Burada belirtmediğim şey şu,
bu film gorillerle doğrudan tanışma filmi olmayacaktı.
Bu sekansın amacı
karşılayan başparmağın ve işaret parmağının önemini göstermekti.
Onlarla temasa geçeceğimizi düşünmemiştik.
Orada oturup onlara dair konuşacaktık.
Yerde yatıyorlardı, ben kameraya bakmak için yan döndüm.
Ayaklarımda bir ağırlık hissettim.
Aşağı bir baktım, küçük Pablo orada.
PABLO 3 YAŞINDA
Parmakların evriminden bahsetmem mümkün değildi,
yaslanıp kendimi bıraktım.
Sevimli, küçük bir yaratık.
Yani dünyalar tatlısı. Sarılasınız geliyor.
Safi bir mutluluk anıydı.
Birçok insan bunun o dizideki en önemli sekans olduğunu düşündü.
Hatta belki de kamera önündeki hayatımın tamamındaki.
Bir gorille göz göze bakışırken hasıl olan anlam derinliği
ve karşılıklı anlaşma hissinin yoğunluğu
başka bir hayvanla olmuyor.
O sırada, Pablo'nun ileride yaşayacağı inanılmaz hayattan habersizdim…
…ardında bırakacağı mirastan da öyle.
Şimdi Pablo'nun ve hâlâ Virungalar'daki dağ yamaçlarında yaşayan soyunun devamının
hikâyesini anlatma şansına sahibim.
Neredeyse 50 yıl sonra,
artık Pablo grubu adıyla bilinen bu goril ailesi
öykülerinde bir yol ayrımındalar.
Grubun baskın gümüş sırtlısı ve lideri Gicurasi.
GICURASI 27 YAŞINDA
Dağın en yaşlı ve en tecrübeli gorillerinden.
Pablo grubu kendisinin liderliği süresince istikrarlı bir dönem geçirdi.
Bu istikrarı kısmen en önemli müttefikine borçlu.
Teta grubun baskın dişisi.
TETA 13 YAŞINDA
Grup, Teta'ya saygı duyuyor
ve izinden gidiyor.
Teta ve Gicurasi arasında
eşsiz bir bağ var.
Yanı başındaki Teta'yla
Gicurasi beş koca sene boyunca gücü elinde tuttu.
İkisi bu goril ailesinin can damarı.
Ama Gicurasi'nin gücünün doruğunda olduğu günler
epey geride kaldı.
Ve sırada bekleyen başkaları var.
Ubwuzu…
UBWUZU 17 YAŞINDA
…gelecek vadeden bir gümüş sırtlı.
Oldukça iri,
oldukça güçlü
ve kendine ait hırsları var.
Gicurasi yavaş yavaş gücünü kaybediyor…
…ve Ubwuzu liderliği devralmak istiyor.
Ama şu an grup Teta'nın yavrusuna odaklanmış durumda.
Bizde olduğu gibi
yenidoğanlar onları da büyülüyor.
Ama kızı sadece birkaç aylık,
bu yüzden Teta onu tehlikeden uzak tutmalı.
Bilhassa küçük taşkınlıklar çıktığında.
Goriller yaşları kaç olursa olsun oyun oynamayı sever.
Oyun, bağ kurup sürdürmenin önemli bir parçasıdır.
Ama Ubwuzu oyun oynamakla ilgilenmiyor.
Şu an Gicurasi'ye odaklanmış durumda.
Artık bu yaşlı erkekten daha iri
ve ona gözdağı vermeye çalışıyor.
Ama bir goril grubuna liderlik etmek sırf kaba kuvvetle olmuyor…
…buna yıllar önce Ruanda'da bizzat tanık oldum.
"Baskın gümüş sırtlı Beethoven muhtemelen 30 yaşında."
"Agresif bir yürüyüşü var."
Geldi. Ve devasa bir hayvandı.
Yani… Sana bana kıyasla devasa.
Tek yumruk darbesiyle insanın başını ortasından yarabilir.
Ancak Beethoven'ın başka bir yanı daha vardı
ve bunu küçük Pablo'yla olan ilişkisinde keşfettim.
Ben onunla tanıştıktan kısa bir süre sonra annesi ortadan kayboldu
ve Pablo başının çaresine bakmak zorunda kaldı.
Pablo'nun yaşında bir goril
annesinin koruması olmadan hayatta kalmakta güçlük çekerdi.
Ama sonra olağanüstü bir şey oldu.
Devasa gümüş sırtlı Beethoven Pablo'yu kanatlarının altına aldı.
Tıpkı annesinin yapacağı gibi ona gözü gibi baktı.
Pablo sürekli onunlaydı.
İzledi.
Ve öğrendi.
Beethoven gibi bir baba figürü olunca
Pablo'nun gelişimi hızlandı.
Bu, Pablo'nun hayatını sonsuza dek değiştirecek bir ilişkiydi.
Tıpkı benim tanıştığım goriller gibi…
…Pablo grubunda bugün
farklı farklı kişilikleri olan birçok goril var.
Bir tanesi var ki bana basbayağı Pablo'yu hatırlatıyor.
UBI 2 YAŞINDA
Hem fiziksel olarak çok benziyor
hem de aynı cesaret ve merak duygusuna sahip.
Ama bilhassa bir gorile özel bir hayranlık duyuyor.
Imfura.
IMFURA 14 YAŞINDA
Imfura zor bir yaşta.
Yetişkinliğe adım atmak üzere
ve sırtında yavaş yavaş gümüş tüyler belirmeye başlıyor.
Ama aklı hâlâ genç.
Goriller son derece sosyal canlılardır
ve içinde bulundukları farklı ilişkiler ağı
bugünkü ve ilerideki kişiliklerinin
şekillenmesini sağlar.
Imfura'nın oyun seven ve şefkatli bir tarafı olduğu açık.
Ama cüssesi ve gücü onun için yeni şeyler.
Ve ikisi de dikkatlerden kaçmıyor.
Imfura, Ubwuzu tarafından ağır yaralandı.
Acımasızca görülebilir
ama her gümüş sırtlının şiddete meyilli bir tarafı vardır.
Ve rakiplerini ortadan kaldırmaya çalışmak Ubwuzu için doğal bir davranış.
Ama Imfura hâlâ genç.
Ve kendini nasıl savunacağını bilmiyordu.
Pablo grubu uyanıyor.
12.000 fitte,
dağdaki krallıklarının zirvesindeler.
Ubwuzu hareket hâlinde.
Bu dağlara hükmeden birçok gümüş sırtlı oldu.
Ubwuzu artık tahta geçmeye hazır.
Ama grubun geri kalanı henüz buna ikna olmuş değil
ve Ubwuzu'nun memnuniyetsizliği artıyor.
Amacı onları korkutmak değil.
Ne kadar korkutucu olabileceğini göstermek.
Ne kadar mahir bir lider olacağını da.
Gicurasi izliyor.
Ama nedense bir tepki vermiyor.
Bir gorile baktığınız zaman
ne düşündüklerini ya da hissettiklerini istemsizce hayal edersiniz.
Ne istiyorlar?
Ya da ne yapmayı planlıyorlar?
Bunları kesin olarak bilmek imkânsız.
Ancak gözlemleyip merak edebiliriz.
Ama kesin olan bir şey var.
Cüsselerine rağmen
goriller karmaşık ve hassas canlılar.
Her biri farklı
ve kendine has bir kişiliğe sahip.
Ve tıpkı bizler gibi onlar da kendi hayat tecrübelerinin birer eseri.
İyisinin de,
kötüsünün de.
Imfura'nın yaraları iyileşiyor…
…ama gruptan uzak duruyor.
Yaşamlarının bu evresinde erkek goriller bir hayli yalnızlaşabilir.
Kendi aileleri bile onlara karşı dikkatli davranır.
Imfura gibi genç erkekler
kendi ailelerini kurmak için bazen gruptan ayrılmayı tercih eder.
Bazense gitmekten başka seçenekleri olmaz.
Başka yerlerde başka gruplar da var.
Imfura onları göremiyor
ama seslerini duyabiliyor.
Bu gruplardan bazıları Pablo grubundan çok daha büyük ve çok daha güçlü.
Fazlaca gümüş sırtlının olduğu kalabalık gruplarda
şiddet olayları çok daha sık patlak verir.
Bu büyük gruplardan birine yalnız yakalanmak
Imfura için son derece tehlikeli olur.
Ubwuzu, ailesinin bir kısmıyla yiyecek arıyor.
Pablo grubunun habitatı yaklaşık üç kilometre karelik bir alan…
…ve yedikleri besinlerin çoğunu oluşturan çeşit çeşit bitkiyi barındırıyor.
Ama goriller fırsatları değerlendirir.
Ve Ubwuzu farklı bir şeyle karşılaşıyor.
Karıncalar.
Ama bunlar güçlü çenelere sahip ordu karıncaları.
Ve ısırmaya çekinmezler.
Heyecan diğerlerini de oraya çekiyor.
Baskın bir gümüş sırtlının görevlerinden biri
grubu iyi beslenme alanlarına yönlendirmektir…
…ve daha da önemlisi grubu bir araya getirmektir.
Ubwuzu'nun nüfuzu artıyor.
Gümüş sırtlılar karmaşık yollarla iletişim kurar
ve vücut dili bu iletişimin önemli bir parçasıdır.
Nereye oturduğun ve nasıl hareket ettiğin çok şey anlatır.
Ubwuzu dosdoğru ona ilerleyerek Gicurasi'ye meydan okuyor.
Grubun lideri olarak Gicurasi'nin onu defetmesi lazım.
Ama hiçbir şey yapmıyor.
Teta dikkatle izliyor.
Gümüş sırtlılar karşı karşıya gelince gerilim bir anda tırmanabilir.
Ubwuzu saldırıya geçiyor.
Gümüş sırtlılar, yetişkin bir adamın iki katından daha iridir.
Ve katbekat daha güçlüdür.
Kavgalar ölümle sonuçlanabilir.
Ubwuzu kavgadan yara almadan çıkıyor.
Ama Gicurasi ortalarda yok.
Gicurasi kavgadan sağ çıktı.
Ama fena dayak yedi.
Kendisinden genç bir erkek tüm grubun önünde onu domine etti.
Baskın dişi olarak
Teta'nın gruba kimi desteklediğini göstermesi gerek.
Yaşlı erkekle gidiyor.
Grup da onları takip ediyor.
Gicurasi, beş yıllık liderliğinin ardından grubun sadakatine mazhar olmuş durumda.
Ubwuzu reddedildi.
Her gümüş sırtlı liderlik kapasitesine sahip değildir.
Başarı ya da başarısızlık nihayetinde karaktere bakar.
Ben Pablo'nun sadece üç yaşındaki hâline aşinaydım.
Ama benzersiz bir karakteri olduğu daha o zamandan belliydi.
Güçlü bir gümüş sırtlı tarafından büyütülen Pablo
18 yaşına geldiğinde
liderliğe hazırdı.
PABLO 18 YAŞINDA
Kendi grubunu, Pablo grubunu oluşturmak için ayrıldı.
Ancak Pablo sıra dışı bir liderdi.
Kendi grubundan rakip bir gümüş sırtlı ona meydan okuduğunda
Pablo dövüşmek yerine
bunu güçlü bir ittifak kurmak için fırsat olarak gördü.
Saldırganlığın yerine iş birliğini koyarak
grubu birlikte başarıdan başarıya taşıdılar.
En kalabalık dönemlerinde grupta 65 goril bulunuyordu,
bilinen en büyük dağ gorili grubuydu.
Ve aralarında genç bir erkek vardı ki bir gün kendisi lider olacaktı.
Gicurasi.
Ama Gicurasi'nin hâkimiyetine artık meydan okunuyor.
Şimdi soru şu, savaşacak mı
yoksa Ubwuzu'yla işbirliği yapmayı öğrenebilir mi?
Gicurasi'ye karşı dövüşü kazanmasına rağmen
Ubwuzu hâlâ grubun geri kalanı tarafından lider olarak kabul görmüyor.
Teta tarafından da.
Baskın dişinin desteği olmadan
Ubwuzu, gruba kendini asla benimsetemeyebilir.
Ama Teta'nın bağlılık duyduğu goril değişiyor olabilir.
Gicurasi'nin yanından ayrılıp Ubwuzu'ya katılarak
genç erkeğe olan desteğini belli ediyor.
Ve Gicurasi kenara çekiliyor.
Pablo grubunun lideri artık Ubwuzu.
Ama bu sadece başlangıç.
Liderliği devralmak başka şey,
zirvede kalıp herkesi güvende tutmaksa bambaşka.
Gruba yeni biri geldi,
dağın öteki tarafından göçmen bir dişi.
Inyange kendi ailesini kurabilmek için
doğduğu gruptan ayrılıp Pablo grubuna katıldı.
Zor ama içgüdüsel bir hamle
ve akraba çiftleşmesine engel oluyor.
Burada kendi ilişkilerini kurmalı
ama Pablo grubunda hâlâ bir yabancı
ve adımlarını dikkatli atmalı.
Ubwuzu ve Gicurasi
aralarındaki yeni ilişkiye alışma sürecinde.
Ubwuzu artık başta olduğu için saldırganlığını törpülemeyi öğrenmeli,
Gicurasi de Ubwuzu'nun otoritesine saygı duymayı öğrenmeli.
Gerginlik bitmiş değil
ama vücut dillerinden
aralarında bir iş birliğinin başlıyor olabileceği anlaşılıyor,
bu da grubun geri kalanını rahatlatıyor.
Uykuya dalıp çıkarlarken…
…güçlü bir beraberlik ve aidiyet hissi
bu narin fiziksel temas zincirinde kendini belli ediyor.
Birbirine sıkıca bağlı bir goril ailesinin içten ve sugötürmez yakınlığı.
Grubun genç üyeleri çok uzun süreler dinlenmez.
Ubi de kıpırdanmaya başlıyor.
Ve annesinin yanından ayrılıp keşfe çıkıyor.
Imfura yediği başka bir dayağın etkisini atlatmaya çalışıyor.
Artık grupla neredeyse anlamlı hiçbir iletişimi kalmadı.
Görünen o ki Ubi, Imfura'nın kalan tek arkadaşı.
Ama yolunda gitmeyen bir şeyler var.
Ubi'nin annesi yakınlarda.
Imfura'ya bir mesaj vermeye çalışıyor gibi.
"Yavrumdan uzak dur."
Herkes Imfura'ya sırt çeviriyor.
Yeni gelen dişi Inyange
grubu bir süredir gözlemliyor.
Özellikle de Teta'yı.
Baskın dişiyle kuracağı ilişki Inyange için çok önemli olabilir.
Teta, Inyange'nin ailesine yaklaşmasına izin verirse
grubun geri kalanına bir mesaj yollamış olacak.
Ve Teta onu sıcak karşılıyor gibi duruyor.
Hatta yavrusunu Inyange'nin kucağına bile veriyor.
Genç dişiler bunu içgüdüsel olarak yapar.
Böylece anneliğe hazırlanmış olurlar.
Inyange'nin gelişi
hem Pablo grubu hem de Ubwuzu için olumlu bir gelişme.
Goril aileleri daima büyüme peşindedir.
Sayıları arttıkça güçleri de artar.
Inyange özellikle iyi bir zamanda geldi.
Liderliği devralan Ubwuzu kendi soyunu devam ettirmeye istekli.
Gelen yeni dişiler…
…ve gelecek yeni yavrularla birlikte
grup Ubwuzu'nun liderliğinde pekâlâ büyüyüp güçlenebilir.
Imfura aylardır grup yaşamından dışlanıyor.
Şimdi tek başına dağdan iniyor.
Bir duvar goril ormanının sınırını belirliyor.
Imfura dünyalarının ucuna ulaşmış durumda.
İnsanların dünyasına adım atmış bulunuyor.
İnsanlar burada binlerce yıl yaşadı.
Onlar da toprağa bağımlı yaşıyor.
İnsanlar ve goriller arasındaki ilişki her zaman çetrefilli olmuştur.
Ben yaklaşık 50 yıl önce Ruanda'dayken
kaçak avlanma goril popülasyonunu yok olmanın eşiğine getirmişti.
Virunga Dağları'nda sadece 250 kadar goril kalmıştı.
Dian Fossey olmasaydı belki de şimdi dağ gorilleri olmayacaktı.
Kaçak avcılar Dian'in tanıyıp sevdiği gorilleri öldürmeye başlayınca
Dian hayatını onları korumaya adadı…
…ve bu uğurda her şeyi yaptı.
DIAN FOSSEY KİMSE GORİLLERİ ONDAN ÇOK SEVMEDİ
Gorillerle ilgili öncü çalışması ölümünden sonra dahi devam etti.
Yıllar içinde Ruanda sınırları içinden ve dışından birçok kişi
ondan aldığı ilhamla gorilleri korumak istedi.
Ve türü koruma çabaları giderek daha da başarılı oldu.
Bugün Ruanda'daki goril popülasyonu büyük ölçüde eski hâline döndü.
Ama onların popülasyonları artarken
dağlarınki artmadı.
Bu, Imfura için ne anlama geliyor?
Ve buradan sonra nereye gidecek?
Birçok goril aynı sınırlı alana tıkışır.
Bu da davranışlarını ve birbirleriyle olan ilişkilerini değiştiriyor.
Imfura, Pablo grubunda istenmiyor.
Dağın tepesine de çıktı,
eteklerine de indi.
Seçenekleri tükeniyor.
Yaşamına yalnız bir gümüş sırtlı olarak devam etmek zorunda kalabilir,
dağın, ne yapacağı en kestirilemeyen hayvan grubu da budur.
Ubwuzu'nun zirvedeki yeri garanti altında.
Grup dengeli ve büyüyor.
Yeni doğan iki yavru var…
…ve bunlardan biri Inyange'nin.
Ubwuzu'nun bir lider olarak ilk evladı.
Yeni doğan goril yavruları tamamen annelerine muhtaçtır.
Anne goriller de kendilerini tamamen yavrularına adar.
Yaşamlarının ilk birkaç ayında yavrular annelerin yanından hiç ayrılmaz.
Inyange ilk kez anne oldu
ve hâliyle gergin.
Ubwuzu gözünü ondan ayırmıyor
ve Inyange'yi başarıyla koruyor.
Ama baskın gümüş sırtlı olarak
Ubwuzu sadece Inyange'ye göz kulak olamaz.
Dikkatini çekmek isteyen başka dişiler de var.
Bu hareketler bir çiftleşme daveti.
Ubwuzu kabul ediyor
ve grubu korumasız bırakıyor.
Ubwuzu'nun dikkati başka yerdeyken
korkunç bir şey oldu.
Inyange'nin yavrusu öldürüldü.
Yaraları, bunun sorumlusunun bir goril olduğuna işaret ediyor.
Gruptaki diğer dişiler etrafını sarıyor.
Tam olarak neler olduğunu sadece Inyange biliyor.
Sorumlunun kim olduğunu da.
Gruba yeni dâhil olmuş olsa da
yaşadığı kayıp herkesi etkilemişe benziyor.
Inyange uzak bir köşeye çekildi.
Ama en azından yalnız değil.
Ubwuzu yavrunun babasıydı.
Ama Inyange'yi ve yavruyu korumayı başaramadı.
Inyange'nin yavrusunun öldürülmesinin üzerinden dört gün geçti.
Bir yavruyu bu şekilde kaybetmek
grubun lidere duyduğu güveni sarsabilir,
hatta grubu parçalanmasına sebep olabilir.
Ama şimdilik Ubwuzu etrafında toplanmış durumdalar.
Inyange de hemen yanında.
Bir şey onu korkutuyor.
Imfura geri döndü.
Inyange'nin tepkisi
Ubwuzu'ya bilmesi gereken her şeyi anlatıyor.
Inyange'nin yavrusunu Imfura öldürmüş.
Ve o varken artık kimse güvende değil.
Ubwuzu saldırıyor.
Ama Imfura artık çok daha güçlü.
Gicurasi katılıyor.
Imfura kaçıyor.
Ama çok uzağa gitmedi.
Son bir yıldır grup yaşamından dışlanmış olsa da
bu yaşamı tamamen terk etmemişti.
Ama aşılmaması gereken bir çizgi aşıldı.
Kendi ailesinin bir üyesini öldürdü.
Grup, liderleri Ubwuzu etrafında toplandı.
Ve şimdi, onlara bir görevde öncülük ediyor.
Imfura zirveye doğru çıkıyor.
Ama yalnız değil.
Ubwuzu çok yakın
ve yanında Teta ve Gicurasi de var.
Imfura'yı iyice dışarı kovalıyorlar.
Imfura bir sonraki vadiye tek başına geçiyor.
Belki de sonu zaten burası olacaktı.
Ya da belki bir gorilin yiyebileceği dayağın da bir sınırı vardır.
Imfura şimdi dağlarda belki de yıllarca yalnız dolanacak.
Ya da belki de kendine bir aile bulacak.
Bunu zaman gösterecek.
Grubun Imfura'yı özleyecek olan en az bir üyesi var.
Ubi muhtemelen yaşanan olayları anlayamayacak kadar küçük.
Ama Imfura onun arkadaşıydı.
Ve o arkadaşı artık yok.
Ama Ubi de tıpkı küçük Pablo gibi şartlara hızla uyum sağlıyor.
Ve yeni büyük bir arkadaş edinmeye kararlı görünüyor.
Ubwuzu.
Ubwuzu için zorlayıcı bir yıl oldu
ama liderlik rolünü iyice benimsedi.
Ve Ubi'yle kuracağı arkadaşlık belki şu an tam da ihtiyaç duyduğu şeydir.
Gicurasi artık grubu yönetmiyor
ama üstlendiği yeni bir rol var,
o da daha genç ve daha güçlü bir gümüş sırtlıya destek olmak.
Engin bilgilere sahip ve Ubwuzu'ya çok yardımı dokunacak.
Bu, hayatının en önemli rolü olabilir.
Teta lider geçişinin pürüzsüz geçmesinde elzem bir rol oynadı.
Ve hem o hem de ailesi iyi durumda.
Yavrusu artık neredeyse iki yaşında.
Gücü artıyor,
kendine has huyları da.
Inyange zor günler geçirdi.
İlk yavrusunu kaybetti
ve bunun onda yaratacağı kalıcı etkiyi ancak tahmin edebiliriz.
Ama artık Pablo grubunun kabul gören bir üyesi…
…ve goril yaşamının can damarını oluşturan bir şeyin parçası.
Ailenin.
Pablo grubu mükemmel bir aile değil.
Hiçbir aile değil.
Ama oldukça zorlu zamanlarda birbirlerine kenetlenmeyi başardılar.
Ve şu an Pablo grubu için gelecek parlak gözüküyor.
Hatta bu durum bütün tür için geçerli.
Bugün Virunga Dağları'nda yaşayan 600'den fazla dağ gorili var.
Neredeyse 50 yıl önceki ziyaretimden beri popülasyonları iki katının üstüne çıktı.
Gördüğüm en harika tür koruma başarı öykülerinden biri.
Belki de bu, insanların gorillere karşı duyduğu derin bağın sonucudur.
Hayatım boyunca kalbimdeki yerini koruyan bir bağ oldu bu.
Ve her şey özel bir minik gorille başladı.
Hayatı zorlu başlasa da
Pablo büyüyüp güçlü ve karizmatik bir lidere dönüştü.
Ve hayatının sonuna kadar ailesine olan bağlılığı sürdü.
Bu, Pablo'nun bilinen son görüntülerinden.
33 yaşında
grubunu rakip bir gorilden korurken
büyük gümüş sırtlı öldürüldü.
Onu asla unutmayacağım.
Bende yarattığı etkiyi de.
O zaman şöyle demişim,
"Bir gorille göz göze bakışırken hasıl olan anlam derinliği
başka hiçbir hayvanla olmuyor."
Bu lafımın arkasındayım.
Bence bu doğru.
Alt yazı çevirmeni: Ünal Ataman