Downloaded from YTS.BZ
Official YIFY movies site: YTS.BZ
(Głęboki pomruk)
(Dźwięki przemysłowe)
(Dramatyczne uderzenie)
Czy tak ma się skończyć nasza historia?
Opowieść o najmądrzejszym gatunku skazanym na zagładę...
przez tę jakże ludzką cechę, jaką jest niezdolność...
do dostrzeżenia szerszej perspektywy w pogoni za krótkoterminowymi celami.
Dziś światowa populacja oficjalnie
przekroczyła 8 miliardów ludzi.
Liczba ta ponad podwoiła się w ciągu ostatnich 50 lat.
Ubiegły rok był najcieplejszym od początku prowadzenia pomiarów.
Globalny poziom mórz wzrósł w zeszłym roku bardziej, niż oczekiwano.
Temperatury były o 1,6°C wyższe...
(Dramatyczna muzyka)
niż średnia sprzed epoki przemysłowej.
Naukowcy ONZ ostrzegli, że zmierzamy...
ku katastrofalnemu ociepleniu o 3,1 stopnia Celsjusza...
w tym stuleciu.
Ptasia grypa osiągnęła niebezpieczny punkt.
H5N1 zadomowił się w amerykańskich fermach
mlecznych, a teraz przeszedł na inne gatunki.
Istnieją dowody, że zmiany klimatu
odegrały znaczącą rolę... w pożarach Los Angeles.
Obfitość. Mikroplastik.
170 bilionów cząstek w oceanie.
Sztuczne substancje znane jako „wieczne chemikalia”.
Toksyczne chemikalia.
Spożycie jednej porcji ryby...
byłoby równoważne rocznemu spożyciu skażonej wody.
Niemal połowa ludzkości żyje obecnie w strefie zagrożenia!
Susze, powodzie i pożary.
Podnoszenie się poziomu mórz.
Czas niemal się skończył.
W punkcie bez powrotu.
Jesteśmy daleko od celu, jeśli chodzi
o to, jak dramatyczna jest sytuacja...
a skutki stają się coraz gorsze.
Może to być potencjalnie nieodwracalne.
Nie jest jeszcze za późno...
Teraz albo nigdy.
(Złowieszcza muzyka)
(Stukanie i piski)
(Tragiczna muzyka)
Ludzie muszą być zdolni do troski o sprawy...
wykraczające poza to, czy mam pełny brzuch...
i czy jest mi sucho, kiedy śpię w nocy.
W przeciwnym razie wszystko jest stracone.
(Zamykanie drzwi)
Jesteśmy istotami biologicznymi i żyjemy w ekosystemie.
Ekosystem, w którym żyjemy, jest po części...
tym, co odziedziczyliśmy na przestrzeni
dziejów, z 3,8 miliarda lat...
ewolucji życia na tej planecie.
A po części tym, co sami stworzyliśmy.
Wyborami, których dokonaliśmy.
Rzeczami, które zaprojektowaliśmy.
Rzeczami, które zniszczyliśmy, i tymi, które ochroniliśmy.
To intelektualne wyzwanie, by spróbować ustalić...
jak by to wyglądało.
Czy nastąpiłby ostateczny upadek.
Czy też ta planeta po prostu...
...nadal dryfowała przez wszechświat...
...zawierając...
...ludzką inżynierię i prawie żadną inną formę różnorodności.
(Delikatne pianino)
Powinniśmy martwić się o tę ostatnią garstkę gatunków...
...na umierającej kuli błota...
...dryfującej przez wszechświat...
...która kiedyś była planetą Ziemią.
To właśnie powinno nas martwić...
...w bezpośrednim sensie...
(Emocjonalna muzyka)
Przez ostatnie około 15 lat
pojawiła się seria artykułów...
...publikowanych w czasopismach naukowych,
mówiących, że naprawdę nie podoba nam się...
...wygląd tego, co dzieje się z systemem żywnościowym.
Wygląda to trochę jak system finansowy...
...w okresie zbliżania się do 2008 roku.
Sam system żywnościowy mógłby się załamać.
Jest zdominowany przez zaledwie kilka ogromnych firm.
Tak jak system finansowy przed 2008 rokiem.
Na przykład zaledwie cztery korporacje...
...kontrolują 90% światowego handlu zbożem.
To jest naprawdę niebezpieczne.
Jeśli jedna z tych korporacji upadnie, może to po prostu...
...pociągnąć za sobą cały system.
Wtedy ludzie będą głodować.
Ogromna liczba ludzi by głodowała.
Wszyscy robią to samo.
Wszyscy produkują plony w ten sam sposób...
...z tymi samymi chemikaliami, z tymi samymi nasionami...
...od tych samych firm.
To bardzo niebezpieczne.
Pozbawiło to system różnorodności.
Wszyscy robią to dla maksymalnej wydajności.
To pozbawia system nadmiarowości.
Takie rzeczy jak różnorodność i nadmiarowość...
są niezbędne dla
odporności złożonego systemu...
a tym właśnie jest system żywnościowy.
Nikt zdaje się o tym nie wiedzieć.
Żaden rząd nie jest gotów o tym mówić.
Nie są zainteresowani.
System żywnościowy odnosi się po prostu do faktu...
że jest to wzajemnie połączona sieć powiązań...
między łańcuchem pokarmowym a zasadniczo wszystkim...
co znajduje się wzdłuż tego łańcucha pokarmowego...
i jak oddziałuje on na świat zewnętrzny.
Myślimy o łańcuchu pokarmowym.
Myślimy o zdobyciu żywności,
powiedzmy, w sklepie spożywczym...
ale jakie są wszystkie istotne punkty...
które umożliwiły, by ta żywność trafiła na nasz talerz...
i byśmy mogli przynieść ją do sklepu spożywczego?
(Silnik ciężarówki)
a potem polityka dotycząca użytkowania ziemi.
Następnie przechodzi to w sposób traktowania zwierząt hodowlanych...
jak są karmione, w fermach przemysłowych...
antybiotyki, więc mamy część farmaceutyczną...
a także w końcu jak ta żywność jest pakowana...
i dostarczana do sklepu spożywczego.
Każda część tego łańcucha jest ze sobą powiązana.
To jest ten przepływ i właśnie dlatego...
tak trudno jest go zmienić.
(Spokojna muzyka)
Dokąd zmierzamy?
W lżejszych chwilach myślę, że być może zmierzamy...
ku przyszłości, w której będziemy mogli żyć w sposób zrównoważony.
W nieco mroczniejszych chwilach...
myślę, że zmierzamy ku światu Mad Maxa.
Ponieważ mamy zbieżne zagrożenia, zagrożenia egzystencjalne...
które wpłyną na nasz system żywnościowy...
które wpłyną na nasze bezpieczeństwo wodne...
wpłyną na nasze ogólne samopoczucie.
Główni gracze w przemyśle spożywczym...
przestrzegają przepisów.
Pytanie brzmi, czy te przepisy...
są najlepsze dla naszego zdrowia?
Chciałbym zobaczyć przepisy, które pomagają nam być zdrowymi...
a jednocześnie przynoszą zyski tym, którzy są zaangażowani...
w produkcję żywności.
Mamy dziś system żywnościowy nastawiony na zysk.
Korporacje spożywcze sprzedają żywność...
w niezwykle konkurencyjnym środowisku.
Wiele z nich jest w rękach prywatnych...
co oznacza, że ich akcjonariusze...
mają władzę.
Tak więc system rolniczy, jak każdy inny...
skupia się na natychmiastowych i wyższych zyskach.
I tak naprawdę nie ma znaczenia, co jest sprzedawane...
ani jakie są skutki zdrowotne czy środowiskowe...
...tego, co jest sprzedawane.
Liczy się to, jak szybko firmy...
...zarabiają pieniądze.
Dzisiejszy system produkcji żywności...
...opiera się na przemysłowym i intensywnym modelu.
Intensywnym, czyli jakim?
Wszystkie elementy, surowce i zwierzęta...
...a nawet pracownicy, są wykorzystywani
z maksymalną intensywnością...
...aby wytworzyć możliwie największy zysk...
...w jak najkrótszym czasie i przy minimalnych kosztach.
(Spokojna muzyka)
Musimy spojrzeć na cały system.
I to, co zacząłem dostrzegać...
...niechętnie, ponieważ nie chciałem tego widzieć...
...i nadal nie chcę tego widzieć...
...ale teraz już nie mogę tego cofnąć...
...to fakt, że największym zagrożeniem dla świata żywego...
...jest produkcja żywności.
Produkcja żywności jest główną przyczyną utraty dzikiej przyrody...
...główną przyczyną niszczenia siedlisk...
...główną przyczyną wymierania gatunków...
...główną przyczyną zużycia słodkiej wody...
...główną przyczyną erozji gleby...
...i główną przyczyną wykorzystania ziemi...
...co jest najważniejszą kwestią ze wszystkich.
Jest też jedną z największych przyczyn...
...zarówno zanieczyszczenia wody, powietrza...
...jak i ziemi oraz załamania klimatu.
Wszystkich tych rzeczy razem.
To znaczy, jest w czołówce...
...jest gorszy niż przemysł paliw kopalnych.
(Poważna muzyka)
Dzisiejszy system żywnościowy nie tylko podlega wpływowi...
hodowli zwierząt...
ale jest przez nią całkowicie zdominowany...
w tym sensie, że weźmy na przykład zajmowanie ziemi.
Mamy dwa rodzaje ziemi...
grunty orne oraz pastwiska.
Na gruntach ornych dominacja kukurydzy...
i soi na paszę odpowiada za większość...
zajętej powierzchni upraw.
A to jest kluczowy zasób, którego potrzebujemy, by się wyżywić.
Używamy gruntów ornych do produkcji kukurydzy i soi...
karmimy nimi zwierzęta hodowlane...
a następnie spożywamy produkty pochodzące z tych zwierząt.
A to ma efektywność gdzieś pomiędzy...
wiecie, 10 a nawet 15%...
aż do około 3%, co dotyczy wołowiny.
Oznacza to, że ze 100 kilogramów białka...
zawartego w paszy, kukurydzy, pszenicy, owsie itd...
którą karmi się bydło...
otrzymujemy tylko trzy kilogramy jadalnego białka wołowego...
sto na wejściu, trzy na wyjściu.
(Nagląca muzyka)
Najważniejszą kwestią środowiskową ze wszystkich...
jest ilość ziemi, której używamy.
Ponieważ każdy hektar ziemi, którego używamy...
na własne potrzeby, to hektar...
który nie może być zajęty przez dzikie ekosystemy.
A zdecydowana większość gatunków na Ziemi...
potrzebują dzikich ekosystemów, by przetrwać.
Nie mogą przetrwać w ekosystemach, które zmanipulowaliśmy.
Ale również sam system ziemski...
cały system planetarny...
jest całkowicie zależny od dzikich ekosystemów...
a im mniej masz dzikich ekosystemów...
tym bardziej prawdopodobne, że system ziemski się załamie.
Jaki jest główny powód, dla którego nie mamy...
wystarczająco dzikich ekosystemów?
Hodowla bydła.
Hodowla bydła na otwartym terenie jest największą przyczyną...
przekształcania dzikich ekosystemów...
w ekosystem stworzony przez człowieka...
którym są pastwiska dla bydła.
(Energiczna muzyka)
Hodowla zwierząt wpływa na zmiany klimatu
przede wszystkim poprzez...
dwa, dwa i pół, nazwijmy to...
główne gazy cieplarniane.
Najtrudniejszy w opanowaniu jest metan...
i pochodzi on głównie z tak zwanej fermentacji jelitowej...
czyli zasadniczo z beknięć przeżuwaczy...
zwłaszcza bydła mięsnego oraz mlecznego...
następnie jest CO2, który powstaje głównie...
przy produkcji paszy...
którą karmi się te zwierzęta...
a potem jest podtlenek azotu, trzeci gaz cieplarniany...
który jest głównie wynikiem zarządzania obornikiem...
nie wyłącznie, ale głównie...
i odpowiadają one za około 25 do 30%...
wszystkich emisji gazów cieplarnianych...
zdecydowanie największy wpływ...
produkcji żywności na lądzie ma mięso, nabiał i jaja...
mają produkty pochodzenia zwierzęcego.
To uderza w ekosystemy mocniej...
niż cokolwiek innego, co robimy na lądzie.
A na morzu, zdecydowanie...
największy wpływ ma rybołówstwo komercyjne.
To uderza w ekosystemy morskie mocniej...
niż cokolwiek innego, co robimy na morzu.
(Łagodna muzyka)
Myślę, że morze jest zawsze gdzieś indziej...
gdzieś poza miejscem, które uważamy za nasz dom.
W najlepszym razie myślimy o planecie jako
w trzech czwartych pokrytej oceanem...
i wodą, a w jednej czwartej lądem...
ale w rzeczywistości ocean stanowi około 97%...
objętości przestrzeni życiowej na Ziemi.
Zawsze zakładaliśmy...
że morze jest dzikie i nienaruszone...
i że można z niego brać, ile się chce...
bez żadnych konsekwencji.
Późno doszliśmy do tego zrozumienia...
wpływu, jaki wywarliśmy na ocean.
Że tak jak na lądzie, podwodny świat
został przekształcony przez działalność człowieka.
Ocean pochłonął około
30% dwutlenku węgla, który ludzka...
działalność wyemitowała od czasu
industrializacji planety.
Teraz uświadamiamy sobie, że ten węgiel nie jest...
...koniecznie bezpieczny, szczególnie węgiel w płytkich morzach...
...a to są morza, które eksploatujemy najbardziej...
intensywnie, ponieważ są najbardziej produktywne.
Dostarczają około 95% owoców morza, które jemy.
A znaczna część tych owoców morza jest pozyskiwana przez...
ciągnięcie sieci włokowych i pogłębiarek po dnie morskim...
a gdy przesuwają się po dnie,
wzbijają mnóstwo osadu i mułu...
a zmagazynowany węgiel organiczny w tych osadach...
gdy zostaje uwolniony do słupa wody...
może zostać ponownie przekształcony w dwutlenek węgla...
a część tego dwutlenku węgla
może trafić z powrotem do atmosfery.
Opublikowano badanie w
2021 roku, które oszacowało, że ilość...
węgla uwalnianego z tych
zaburzonych zasobów węgla na dnie morskim była...
równoważna emisjom światowego przemysłu lotniczego.
Czy możemy tak trwać w nieskończoność, nie...
gromadząc coraz większej degradacji środowiska?
Nie! Odpowiedź brzmi: nie, nie możemy tego robić.
Naukowcy od dawna martwią się o
stopniowe zmiany w takich rzeczach...
jak na przykład wzrost temperatur w ten sposób...
gdy dwutlenek węgla gromadzi się w atmosferze...
ale w rzeczywistości świat nie
działa cały czas w sposób liniowy...
a to, co zaczynamy coraz bardziej dostrzegać, to...
że w systemie Ziemi mogą istnieć punkty krytyczne...
i jeśli przekroczysz te punkty krytyczne,
wtedy zmiany mogą zachodzić bardzo szybko.
Na przykład utrata lodu z
Grenlandii czy Antarktydy Zachodniej...
wiecie, gdy ocieplenie postępuje wystarczająco, wtedy...
ocieplenie spod pokrywy lodowej...
z morza faktycznie topi ją od
spodu, co przyspiesza tempo utraty...
lodu z kontynentu lub wyspy Grenlandii...
a jeśli tempo utraty lodu wystarczająco przyspieszy...
wtedy moglibyśmy zobaczyć ogromną deglacjację...
a utrata lodu z samej pokrywy lodowej Grenlandii...
podniosłaby światowy poziom mórz o jakieś siedem metrów.
(Emocjonalne smyczki)
Czy mądrze jest pogrążać się coraz głębiej w długu środowiskowym?
Dla mnie odpowiedź brzmi: nie.
Powinniśmy dążyć do działania w sposób rozważny,
w odpowiednim czasie, z dużym wyprzedzeniem wobec nadchodzącej...
katastrofy, abyśmy mieli swobodę i elastyczność...
wyboru takiej reakcji, z którą czujemy się komfortowo.
Nie sądzę, by poświęcano wystarczająco dużo
uwagi problemom środowiskowym.
W historii planety było pięć
masowych wymierań...
które zmiotły ponad 75% ówczesnych gatunków.
Ale szóste masowe wymieranie, w którym właśnie się znajdujemy...
rozgrywa się wokół nas, a my nie robimy
wystarczająco dużo w tej sprawie.
Nie ma wystarczająco dużo uwagi społecznej. Nie ma...
wystarczająco dużo środków przeznaczanych na
ochronę środowiska...
i w pewnym sensie zsuwamy się ku czasom ograniczonej...
bioróżnorodności i wzrastającej niestabilności planety.
(Dramatyczna muzyka)
Chodzi o edukację, cały czas...
i właśnie na tym polu zawodzimy.
Na całym świecie. Na tylu frontach,
dzieci nie są naprawdę edukowane.
Kryzys klimatyczny może gdzieś się pojawić
i czują się tym trochę przestraszone...
wiesz, czymś, co usłyszały na geografii.
Kto tak naprawdę im mówi,
jak hoduje się zwierzęta, jak są zabijane...
i jakie są tego konsekwencje dla nich, zdrowia
ich rodziny, dla samych
zwierząt i dla planety.
Bo znajdujemy się teraz w...
szóstym masowym wymieraniu.
To jest poważne...
i jeśli zależy nam na naszej przyszłości, to
musimy traktować to poważnie i przestać...
hodować miliardy zwierząt w najbardziej
przerażająco okrutny sposób.
No, wszyscy kochamy zwierzęta, prawda?
(Bulgotanie pod wodą)
Te duże, te małe...
może nie te brzydkie.
(Chichot)
Moimi ulubionymi są stare zwierzęta mięsne
i mleczne, burgery i shake'i.
I nigdy ich nie zabraknie, bo
podobno jest ich teraz 70 miliardów.
Zjadamy ziemię.
(Nagląca muzyka)
Wierzcie lub nie, jedzą tak dużo, że
potrzebują 80% wszystkich gruntów rolnych na...
świecie i, o zgrozo, właśnie nam się skończyły.
Zjadamy ziemię.
(Intensywna muzyka perkusyjna)
Zjadamy ziemię.
(Muzyka staje się bardziej intensywna)
Zjadamy ziemię.
Ktoś mi właśnie powiedział, że jesteśmy w
szóstym masowym wymieraniu i że milion...
różnych gatunków zostanie wymazanych.
Ha! To dopiero ci miłośnicy zwierzątek.
Zjadamy ziemię.
Chcę zachować nasze kremowe lody
i kanapki z bekonem. Po prostu będziemy musieli...
wyciąć więcej lasów. Mi to nie przeszkadza.
Jeśli poważnie myślimy o przetrwaniu
gatunku i o naszej tak zwanej...
cywilizacji, musi nastąpić radykalne
przemyślenie sposobu, w jaki się zachowujemy i...
sposobu, w jaki traktujemy innych i inne gatunki.
(Cicha muzyka fortepianowa)
Byłem kiedyś bankierem inwestycyjnym,
specjalizującym się w finansach korporacyjnych...
i pojechałem odwiedzić klienta, który miał udziały w wielu...
różnych branżach. To był konglomerat.
A jedną z działalności, która
okazała się być rzeźnią.
I powinniśmy pamiętać, że w tamtym
czasie jadłem mięso, a moim ulubionym...
jedzeniem był filet mignon i homar...
fakt, którego dziś niezmiernie się wstydzę.
Tamtego dnia w tej rzeźni
byłem absolutnie przerażony.
Porzuciłem więc swój zawód i postanowiłem
zaangażować się w proces...
poznawania, ile tylko mogłem, o
tych branżach, ale ja nazywam je okrucieństwami.
W konsekwencji tego dziś
wspieramy około 850 projektów w 54 krajach.
(Pełna nadziei muzyka)
Podróżując po świecie, wygłaszam czasem prelekcje...
dla małych grup 100 osób, a czasem dla 5000 osób...
i wszyscy oni są dobrymi, troskliwymi, kochającymi ludźmi,
którzy szczerze chcą zmienić świat...
o ile nie muszą zmieniać samych siebie.
(Pełna nadziei muzyka trwa)
Zwierzęta muszą zniknąć z menu, bo dziś wieczorem
krzyczą z przerażenia w...
rzeźniach, w klatkach transportowych i w
klatkach, w plugawych, haniebnych gułagach rozpaczy.
Osiem miliardów ludzi żyje dziś, a
my, ludzie, torturujemy i zabijamy dwa miliardy...
czujących, żywych, kochających zwierząt każdego tygodnia.
10 000 całych gatunków jest unicestwianych każdego
roku z powodu działań jednego gatunku.
Gdybyśmy byli zabijani w tym samym tempie...
zostalibyśmy wymazani jako gatunek w jeden weekend.
(Smutna muzyka)
To zbrodnia o niewyobrażalnych rozmiarach.
Mięso wciąż ma symboliczny status władzy...
(Smutna muzyka trwa)
po części dlatego, że na przestrzeni dziejów
było pokarmem królów.
Wyższych klas...
Niesie ze sobą element aspiracji,
co możemy zaobserwować we wszystkich społeczeństwach...
gdy osiągają wyższe źródła dochodu...
pierwszą rzeczą, jaką obserwujemy, jest wzrost spożycia mięsa.
(Emocjonalna muzyka)
Wszyscy zgadzają się, że Chiny są krajem...
o ogromnym wpływie na resztę świata.
Chiński system żywnościowy ma wiele...
podobieństw do systemów żywnościowych w innych miejscach.
Przez ostatnie kilka dekad spożycie mięsa...
rosło, a kapitalistyczna produkcja żywności...
i konsumpcjonizm sprawiły, że ludzie chcieli po prostu więcej.
Nawet jeśli nie potrzebują więcej. Ale
przy wszystkich zagrożeniach, które
wiążą się z tym rosnącym spożyciem mięsa w...
kraju o ogromnej populacji, widzimy, że...
te zagrożenia uwidaczniają się znacznie...
wyraźniej teraz.
To kwestia skali, skali, na jakiej...
zwierzęta są hodowane na żywność...
dla ludzi.
Przemysłowa hodowla zwierząt gospodarskich...
ogromne fermy świń, ogromne fermy drobiu.
Dziesiątki tysięcy, setki tysięcy, w niektórych przypadkach...
miliony kurczaków na jednej fermie drobiu.
Gdzie masz tysiące lub dziesiątki tysięcy świń...
w konkretnej hodowli świń.
(Emocjonalna muzyka)
Około 99% produktów odzwierzęcych,
które jemy, jest produkowanych w fermach przemysłowych...
a fermy przemysłowe to skoncentrowane zakłady, gdzie...
Nie sądzę, by ktokolwiek z nas...
niezależnie od tego, czy jesteśmy weganami, czy nie, mógł etycznie
popierać to, co dzieje się w fermach przemysłowych...
gdzie zwierzęta są traktowane jako uprzedmiotowiony
towar, a nie jako istoty.
Trudno im uznać, że zwierzęta
zasługują na równe poszanowanie ich praw.
To trudna sprawa.
Bardzo trudno jest również, używając praw...
podaży i popytu oraz
ekonomii, skłonić firmy i...
przedsiębiorstwa, fermy i instytucje do zmiany.
Zaakceptowaliśmy i pozwoliliśmy na usunięcie
systemu kontroli na poziomie politycznym...
i na to, że zostaną sprywatyzowane.
(Łagodna muzyka)
Wszystko to sięga lat 70. i 80...
wraz ze wzrostem ideologii i polityki neoliberalnej...
więc obecny system, którego funkcjonowanie zmusza
ludzi do kupowania i jedzenia tego, co jest produkowane...
jest funkcjonalny i napędzany
własnym istnieniem i przetrwaniem.
(Łagodna muzyka trwa)
Korporacje mają ogromną...
władzę polityczną...
i wykorzystują swoje pieniądze, aby zmusić rządy...
do robienia tego, czego chcą...
do robienia rzeczy, które są dobre dla biznesu.
(Inspirująca muzyka fortepianowa)
Kiedy odwiedziłem małą rzekę...
w tym hrabstwie w Devonie...
słynącą z bogactwa dzikiej przyrody...
przyjechałem z przyjacielem...
i od razu można było stwierdzić...
że coś jest bardzo nie tak.
Podeszliśmy do brzegu rzeki, a ona była martwa...
i unosił się z niej naprawdę potężny smród...
więc pomyślałem, co się tu wydarzyło?
Nie mogłem tego zrozumieć.
W końcu znalazłem rurę wpadającą do rzeki...
i mimo że dzień był suchy...
z tej rury lały się odchody prosto do rzeki...
i widać było, że poniżej rury wszystko było martwe.
Pomyślałem więc, co to za rura?
Skąd ona pochodzi?
Poszedłem więc wzdłuż rury pod górę do farmy mlecznej...
i wychodziła ona prosto z jednego ze zbiorników na gnojowicę.
Spojrzałem na Google Earth i zobaczyłem, że kilka lat wcześniej
Rozmiar farmy mlecznej został podwojony.
Później odkryłem, że miała dwa razy więcej bydła niż wcześniej.
Ale nie zadali sobie trudu, żeby zbudować
więcej zbiorników na gnojowicę...
więcej szamb na odchody.
Bo taniej było po prostu zbudować
rurę prowadzącą prosto do rzeki...
i dosłownie wylewać te gówna wprost do rzeki.
Więc pomyślałem sobie, słuchaj, jestem dziennikarzem Guardiana.
Jestem znanym ekologiem.
Jestem chyba najbardziej wpływową osobą, jaka może być...
jeśli chodzi o składanie skarg.
Więc zadzwoniłem na infolinię Agencji Środowiska ds. zanieczyszczeń.
Powiedzieli: och, to bardzo poważna sprawa, proszę pana.
Kilka dni później zadzwoniłem
do Agencji Środowiska ponownie i zapytałem...
więc co zamierzacie z tym zrobić?
Powiedzieli: cóż, postanowiliśmy nie podejmować działań, proszę pana...
ponieważ to nie jest poważny incydent.
Pojechaliśmy tam i zobaczyliśmy.
I nie znaleźliśmy żadnych dowodów na śnięcie ryb...
więc to nie jest poważny incydent.
Powiedziałem: oczywiście, że nie znaleźliście
żadnych dowodów na śnięcie ryb.
Nie zostały żadne ryby, które mogłyby zginąć.
A potem dostałem ogromny odzew
od ludzi z całego kraju...
mówiących, że nasze rzeki mają ten sam problem.
Ale zgłosiło się też do mnie dwóch sygnalistów
z Agencji Środowiska...
którzy powiedzieli: to jest nieuniknione...
ponieważ otrzymaliśmy polecenie z góry...
od ministra środowiska...
aby nie ścigać hodowców bydła mlecznego.
Więc przyjrzałem się temu bliżej i
odkryłem, że zanieczyszczenia z ferm mlecznych...
są jedną z największych form zanieczyszczeń w całym kraju.
Zanieczyszczenia z ferm kurzych to kolejna.
Tego też nie ścigają.
Zanieczyszczenia z ferm świńskich to kolejna.
Tego nie ścigają.
I pomyślałem, jeśli nie zamierzają
regulować tej branży...
to ja nie zamierzam jeść jej produktów.
(Spokojna muzyka fortepianowa)
Jest takie powiedzenie: jak Kuba Bogu, tak Bóg Kubie.
Nie da się uciec od konsekwencji.
Ilość plastiku trafiającego do oceanu każdego roku...
szacuje się na około 14 milionów ton.
Oczywiście wszystko, co nie rozkłada się szybko z czasem...
będzie się gromadzić.
Jeśli ciągle dodajesz 14 milionów ton...
14 milionów ton rok po roku, to wszystko się kumuluje.
Więc ocean ma teraz szacunkowo do
200 milionów ton plastiku...
zawartego w wodzie i osadach dna morskiego.
Gdy plastik się rozkłada, tworzy coraz mniejsze cząstki.
Są one następnie spożywane przez organizmy morskie.
Ale te cząstki przyciągają również szkodliwe substancje chemiczne.
Nazywa się je "wiecznymi chemikaliami".
Rzeczy takie jak DDT i PCB oraz dodatki do plastiku...
dodawane w środkach agrochemicznych.
I te przyczepiają się do tych cząstek plastiku.
Gdy są spożywane przez organizmy
morskie, gromadzą się w tkankach.
Więc gdy łowisz rybę, która jest na szczycie sieci pokarmowej...
taką jak tuńczyk, jej tkanki mogą być pełne toksyn...
z których część jest wchłaniana z
plastiku, który zjadły...
a jeśli zjemy tę rybę, sami stajemy się...
nosicielami tych toksyn.
Zmiana jest trudna dla każdego...
ponieważ hodowla zwierząt stanowi tak znaczącą część...
naszego produktu krajowego brutto, naszych kultur.
W rzeczywistości wiele naszych najlepszych wspomnień...
pochodzi ze spotkań przy stole...
a wiele złych nawyków, z którymi żyjemy dzisiaj...
nauczyliśmy się jako niemowlęta w ramionach naszych matek...
i kojarzymy jedzenie, które dawali nam rodzice...
bo nas kochali, z bezpieczeństwem i troską.
Więc to jest niemal zakodowane w naszych systemach...
że to coś, co jest dla nas dobre.
Jest też to poczucie dotyczące ludzi i ich źródeł utrzymania.
To bohaterski sposób na zarabianie na życie.
Zamiast postrzegać ciągnięcie sieci trałowych...
po dnie morskim jako niezwykle niszczycielskie i wpływające...
na morze w sensie przemysłowym...
jest to równie niszczycielskie jak wycinanie lasów do gołej ziemi.
Postrzegane jest natomiast jako część
kultury i historii...
oraz dziedzictwa danego kraju.
I że ci ludzie wypływają w morze...
i wyrywają morzu swoje utrzymanie.
Przywożą wysokiej jakości jedzenie, by ludzie mogli je spożywać.
I świętujemy to, nie rozumiejąc skutków...
które powoduje.
(Tragiczna muzyka)
Większość ludzi wyobraża sobie, że mięso,
mleko i jajka, które jedzą...
pochodzą z małych gospodarstw z kilkoma krowami...
kilkoma kurami, a może jednocześnie uprawiają trochę warzyw.
I cały marketing to sugeruje.
Reklamy, opakowania...
tak, patrz, kilka kur grzebiących na zewnątrz.
Gdyby ludzie znali rzeczywistość, byliby absolutnie przerażeni.
te ogromne stalowe fabryki...
w których mogą być dziesiątki tysięcy
kur stłoczonych w środku...
tysiące świń, setki krów mlecznych...
wszystkie w jednej wielkiej stalowej fabryce,
żyjące w przerażających warunkach.
To zupełnie różni się od publicznego wizerunku.
Na przykład Tesco, jeden z naszych dużych supermarketów...
tutaj w Wielkiej Brytanii, ma markę o nazwie Willow Farms.
I jeśli kupisz jajka, zobaczysz Willow Farms i te...
kury grzebiące na zewnątrz.
I mogą tam być kwiaty, motyle i tym podobne rzeczy.
Nie ma takiego miejsca jak Willow Farms.
Willow Farms nie istnieje.
Jajka pochodzą z tych ogromnych fabryk.
Willow Farms to tylko marka.
Te rysunki w ogóle nie są oparte na rzeczywistości.
To historia, którą opowiadają, bo to historia, którą chcemy usłyszeć.
A jeśli ktoś taki jak ja jest na tyle nieuprzejmy, by powiedzieć...
że tak naprawdę tak nie jest.
Taka nie jest rzeczywistość.
Nie tylko rolnicy i supermarkety cię nienawidzą.
To również konsumenci.
Ludzie nie chcą słyszeć tej historii.
Nie chcą, by mówiono im prawdę.
Przemysł spożywczy podążył za schematem przemysłu tytoniowego...
co do joty: podważać badania...
obwiniać osobistą odpowiedzialność, finansować własne badania...
aby uzyskać takie wyniki, jakich się chce...
finansować grupy, które cię poprą, finansować towarzystwa żywieniowe...
aby nie mówiły nic złego o twoim produkcie...
domagać się miejsca przy stole decyzyjnym...
a gdy wszystko inne zawiedzie, lobbować i procesować się.
Taki jest schemat przemysłu tytoniowego.
Dzięki niemu udało się odsunąć obawy
dotyczące palenia papierosów na 50 lat...
a przemysł spożywczy robi to samo.
(Ciepła muzyka)
Więc, Chris, jeśli chodzi o termin
rozprawy sądowej.
Cóż, wygraliśmy pierwszą rundę...
ale nie wydano zakazu publikacji nagrań.
Mieli 28 dni...
i niestety nie zdecydowali się odwołać.
Wygląda na to, że chcą przeciągnąć
całą tę sprawę tak długo, jak to możliwe.
I zanim będziemy mogli opublikować nagrania...
jeśli w ogóle, będą już stare...
i będą mogli powiedzieć, że to już nieaktualne.
Więc to trudna sytuacja, ale ja
nie sądzę, żebyśmy mieli wybór, ale...
To dość cyniczne nadużycie władzy i pieniędzy, nieprawdaż?
Owszem, bardzo.
To znaczy, to ogromna, wielomilionowa firma.
I przynajmniej wiemy jedno.
To, co robisz, jest po właściwej stronie historii...
i często powtarzam, że pewnego dnia...
gdy prawa zwierząt zostaną zapisane nie tylko w ludzkich sercach...
ale też w prawie i naszym zachowaniu...
twoje odciski palców będą na każdej stronie...
i nie mogę się doczekać tego pięknego dnia.
Stoimy naprzeciw tak ogromnego imperium...
które dysponuje wieloma miliardami dolarów.
Mają po swojej stronie status quo.
Wiesz, jedzenie zwierząt uchodzi za normalne...
a niejedzenie zwierząt za skrajność...
niepłacenie za to, by zwierzęta były krzywdzone i zabijane.
Więc walczymy z tymi wszystkimi normami społecznymi...
i z przemysłem, który może wydać miliardy dolarów...
na podtrzymywanie tych norm społecznych.
Kiedy wchodzę do fermy przemysłowej...
myślę, że się przyzwyczaję...
bo robię to od wielu lat.
I używam kamery, żeby się chronić...
żeby spróbować zachować dystans.
A potem po prostu nie potrafisz.
Wiesz, widzisz zwierzę, które cierpi...
które leży na podłodze.
To nie jest rzadki widok.
I to zwierzę jest wyraźnie w agonii.
Czy to kurczak, który padł...
ponieważ jest zmuszany do zbyt szybkiego wzrostu...
czy świnia, która wije się w agonii...
czymkolwiek by nie było...
po prostu czuję ich ból...
bo jak mógłbyś nie czuć, skoro są tuż przed tobą?
i czujesz obowiązek, by coś z tym zrobić...
a potem mnożysz to przez liczbę zwierząt...
hodowanych przemysłowo na całej planecie.
I gdziekolwiek spojrzysz, czy ta kamera jest we Włoszech...
czy w Australii, czy w Arabii Saudyjskiej...
gdziekolwiek skierowana jest ta kamera...
to samo powtarza się w kółko i w kółko.
Wszystko jest utrzymywane w takiej tajemnicy...
a przemysł całkowicie polega na tej tajemnicy...
na trzymaniu konsumentów w niewiedzy.
Myślę, że większość ludzi sprzeciwia się okrucieństwu wobec zwierząt.
Po prostu nie wiedzą, że za nie płacą,
gdy kupują mięso, nabiał, jajka
i inne produkty pochodzenia zwierzęcego.
(Chrzęst kroków na ziemi)
Często wchodziliśmy do gospodarstw...
i rzeźni...
w środku nocy...
wiedząc, że możemy zostać złapani, oskarżeni.
(Brzęczenie)
Instalowaliśmy ukryte kamery...
i próbowaliśmy uchwycić to, co się działo.
W porządku?
(Skrzypienie metalu)
Byłam na wielu fermach indyków...
fermach jaj, fermach kurczaków...
które same w sobie są wystarczająco złe...
ale fermy świń mają w sobie coś...
co przenosi je na zupełnie inny poziom piekła.
(Brzęk metalu)
W chwili, gdy wchodzisz do takiego miejsca, czujesz...
To zapach, który już nigdy cię nie opuszcza.
Nigdy nie schodzi z ubrań, nigdy nie schodzi ze skóry.
To zapach śmierci, to zapach strachu...
to zapach odchodów...
bo te zwierzęta żyją we własnych fekaliach...
i moczu, stłoczone ciasno razem...
w małych, gołych betonowych zagrodach.
(Prosię kwiczy z bólu)
(Prosię kwiczy)
Wyszłam stamtąd wściekła...
Nigdy w życiu nie widziałam czegoś takiego...
i to mnie po prostu zmieniło.
Wiesz, chciałam pojechać do wszystkich takich miejsc...
i pokazać ludziom, co tam się, do diabła, dzieje.
Jeździliśmy od jednej fermy świń do drugiej...
dziesiątki z nich, i pokazywaliśmy dokładnie te same...
warunki na wszystkich tych fermach w całym kraju.
(Szuranie)
Czymś, co również uchwyciliśmy w tym filmie...
była największa rzeźnia świń.
Słyszeliśmy, że gazują świnie...
że to ich metoda ogłuszania ich przed ubojem.
Wysyłali je do komór gazowych z dwutlenkiem węgla.
Nigdzie na świecie nie było żadnych nagrań...
które mógłbym znaleźć.
Jedyne informacje, jakie udało mi się znaleźć...
to słowa przemysłu, że jest to
najbardziej humanitarna metoda zabijania świń.
Obecnie znajduję się na górze komory gazowej.
(Przemysłowy szum)
(Kroki świni stukają o metal)
(Kwik świni)
(Smutna muzyka fortepianowa)
Jak to w ogóle może być legalne,
jak to może być standardem...
jak przemysł może obracać się i mówić...
ludziom, że dba o swoje zwierzęta...
że dobrze je traktuje.
To sięga tak głęboko, wszystko od tego, czym opryskiwane są...
uprawy hodowane na paszę dla zwierząt...
przez profilaktyczne stosowanie
antybiotyków w fermach przemysłowych...
z powodu okropnych warunków, w jakich żyją zwierzęta...
po sposób, w jaki przemysł farmaceutyczny
jest zaangażowany w dostarczanie tych antybiotyków...
co następnie ma ogromne dalsze
skutki, jak prawdopodobnie odporność na antybiotyki...
co oznacza...że nie będziemy mogli przyjmować antybiotyków
jeśli w przyszłości będziemy mieli infekcję...
co oczywiście miałoby ogromne i tragiczne konsekwencje.
Antybiotyki mają dwa cele w intensywnej hodowli.
Po pierwsze, zapobiegają rozprzestrzenianiu się chorób...
dzieje się tak, ponieważ mamy wiele zwierząt
w ciasnych przestrzeniach obok siebie...
przy okazji, mając przy tym tę samą genetykę...
Po drugie, antybiotyk wspomaga wzrost...
ponieważ organizm może wydatkować mniej energii na
ochronę samego siebie, ponieważ jest wspomagany lekami.
Możesz myśleć, że jesz owoce morza...
z cudownego, czystego fiordu w Norwegii...
ale w rzeczywistości ten łosoś może być naszpikowany antybiotykami...
może być traktowany różnymi
rodzajami środków przeciwgrzybiczych.
Rodzaje chemikaliów stosowanych w...
przemyśle akwakultury sprawiłyby, że włos by ci się zjeżył na głowie.
W Szkocji na przykład ogromne ilości formaldehydu,
mierzone w beczkach po ropie,
są dodawane do zagród łososi
w celu kontrolowania inwazji wszy morskich.
A ten formaldehyd jest znanym czynnikiem rakotwórczym.
(Muzyka tła)
Ludzie faktycznie jedzą mięso z tych...
zwierząt, ich bekon, ich szynka, ich kiełbasy...
pochodzą z tych typowych ferm przemysłowych...
gdzie zwierzęta są w tak chorym i schorowanym stanie...
i można by pomyśleć, że Covid powinien był nas obudzić, prawda?
Trzy z czterech chorób zakaźnych
przechodzą ze zwierząt na ludzi.
Tak więc to większość nowych chorób
zakaźnych pojawia się właśnie w ten sposób.
Wśród najbardziej niebezpiecznych rzeczy, które robimy...
(Muzyka tła trwa)
jest hodowla zwierząt na żywność w tych...
przemysłowych fermach drobiu, świń i bydła.
Jako jeden z punktów ekstremalnego zagrożenia chorobami wschodzącymi...
Ukończyłem nauki weterynaryjne w 1984 roku...
a ptasia grypa była uważana za bardzo rzadką chorobę.
Jednak wraz ze wzrostem populacji ludzkiej...
populacja intensywnie hodowanych kurczaków...
również wzrosła.
I to ułatwiło namnażanie się...
ptasiej grypy, powodując niezwykle
wysoką śmiertelność u kurczaków...
ale obawa polega na tym, że może ona również
mutować i wywoływać choroby u ludzi...
a teraz obserwujemy ekspansję i rozprzestrzenianie się H5N1...
który zmutował tak, że obecnie powoduje...
śmierć dzikich zwierząt i
przedostał się do stad bydła mlecznego w USA.
Nowy raport CDC o pierwszym ciężkim
przypadku ptasiej grypy u człowieka w USA.
Nowe przypadki ptasiej grypy wzbudzają
niepokój wśród urzędników służby zdrowia.
53 potwierdzone przypadki u ludzi w siedmiu
stanach tylko w tym roku... ale w tym tygodniu...
pierwsza osoba zmarła na ptasią grypę w tym...
kraju, w tym stanie. Pojawia się więc pytanie...
okej... skoro to się wydarzyło,
jakie jest ryzyko dla wszystkich pozostałych?
Przeniesienie wirusa z dzikiego zwierzęcia na człowieka...
zachodzi z powodu okazji.
Nie dzieje się tak, ponieważ wirus nas szuka.
Wirus nie potrafi chodzić, biegać, pływać...
ani latać.
przemieszcza się wewnątrz
komórek żywiciela komórkowego, czyli zwierzęcia.
A jak dochodzi do przeskoku? Dzieje się tak...
zazwyczaj dlatego, że działalność człowieka...
sprowadza ludzi...
w kontakt z dzikimi zwierzętami, które przenoszą...
dany wirus. Polujemy na nie, łapiemy je w pułapki...
zabijamy je, oprawiamy, jemy...
albo bierzemy żywe i transportujemy w różne miejsca...
i wtedy wirus dostaje okazję...
by przeskoczyć, wpaść do ludzkiego żywiciela...
a jeśli wirus ma szczęście lub jest bardzo elastyczny...
może zadomowić się w nowym żywicielu, w nowym typie żywiciela...
a kiedy wirusowi się to udaje...
i przenosi się z człowieka na człowieka...
i rozprzestrzenia się po całym świecie, tak jak SARS-CoV-2...
taki wirus osiąga niezwykły...
sukces ewolucyjny.
Wygrał darwinowską loterię.
Z wirusa, który miał tylko niewielkie...
siedlisko, ukrywającego się w stosunkowo rzadkich zwierzętach...
przeobraził się w wirusa zarażającego ludzi na całym świecie.
(Spokojna muzyka)
Czy odżywiamy się w sposób zrównoważony i...
zdrowy w dzisiejszych krajach rozwiniętych?
Nie, absolutnie nie. Jest oczywiste, że mamy...
ogromny wzrost liczby chorób cywilizacyjnych...
ludzie w zasadzie wybierają to pośrednio...
przez sposób, w jaki jedzą. Wybierają choroby...
cywilizacyjne. Z perspektywy środowiskowej...
punktu widzenia, jest to bardzo podobne...
nie, zdecydowanie nie jesteśmy zrównoważeni.
Zadałeś właśnie pytanie, czy...
porady żywieniowe są...
pod wpływem korporacji spożywczych.
Prosta odpowiedź brzmi: tak, oczywiście.
Najlepszym przykładem jest przemysł mięsny...
który przez dekady walczył z każdą...
sugestią, że jedzenie mniejszej ilości mięsa byłoby...
lepsze dla zdrowia lub środowiska...
i robił to dość skutecznie.
Czy spożycie mięsa rośnie?
Absolutnie tak i ma rosnąć...
jeszcze bardziej, jeśli spojrzeć na cele wokół...
przemysłu mięsnego...
a jeśli spojrzeć na taktyki w przemyśle mięsnym...
współpracują oni ze sprzedawcami
detalicznymi, aby celować w konsumentów...
z precyzją...
szukając konsumentów, którzy...
aktywnie ograniczają spożycie mięsa, więc nie ma...
obecnie żadnego mandatu w przemyśle mięsnym...
do aktywnego ograniczania spożycia mięsa i przejścia...
na bardziej roślinną, ogrodniczą strategię...
(Intensywna muzyka)
Wysokie spożycie mięsa jest...
bez wątpienia problemem środowiskowym.
Jest problemem zdrowotnym tylko w krajach, gdzie ludzie...
mają dość pieniędzy, by kupować go dużo.
To, czy ludzie wybierają jedzenie mięsa...
to zupełnie inna kwestia i nie musisz jeść mięsa.
Możesz jeść całkowicie zdrową dietę bez niego.
(Łagodna muzyka)
Przy wszystkich problemach na świecie łatwo jest...
poczuć się przytłoczonym, myśląc, co mogę zrobić jako jedna osoba...
by coś zmienić w kwestii...
globalnego ocieplenia, głodu...
i wylesiania Amazonii...
A ludzie muszą wiedzieć...
że to, co codziennie wkładamy do ust...
może mieć ważny i znaczący
wpływ na wszystkie te sprawy.
Dlatego wiceprezydent Al Gore...
który posiadał ranczo bydła, został weganinem...
bo zdał sobie sprawę, że właśnie tam można naprawdę...
coś zmienić.
Potrzeba 14 razy więcej...
zasobów, by wyprodukować funt białka mięsnego...
niż białka roślinnego.
To 14 razy więcej...
ludzi, których można wykarmić tą samą ilością zasobów.
(Łagodna muzyka trwa)
Prowadzę badania od prawie 50 lat...
i udało nam się wykazać, że gdy ludzie...
zmieniają dietę, gdy jedzą głównie...
dietę roślinną — owoce, warzywa, pełne ziarna...
rośliny strączkowe, produkty sojowe i tak dalej...
tak bliskie naturze, jak to możliwe...
o niskiej zawartości tłuszczu, cukru i rafinowanych węglowodanów...
nasze ciała mają tę niezwykłą zdolność...
w wielu przypadkach do rozpoczęcia leczenia, jeśli
przestać robić to, co powoduje problem.
Jeśli zamierzasz stosować dietę opartą głównie na nieprzetworzonej...
żywności roślinnej, przesuniemy wskazówkę...
w kwestii naszego zdrowia i zdrowia planety...
a to naprawdę oznacza, że co najmniej 80% naszej diety...
musi stanowić nieprzetworzona żywność roślinna...
i nie ma granic, jak daleko możesz to posunąć.
Więc bycie weganinem jest szczytem i...
organizacje na całym świecie, organizacje dietetyczne...
organizacje żywieniowe, organizacje medyczne...
WHO — wszystkie to potwierdzają...
że na wszystkich etapach życia możesz...
osiągnąć cel dzięki swojemu odżywianiu.
Wielu sportowców odkrywa, że...
gdy przechodzą na dietę roślinną...
osiągają wyższy poziom wydajności.
Więc to kompletny mit, że potrzebujesz mięsa, by być silnym.
W rzeczywistości może być wręcz odwrotnie.
Uważam, że zdrowe diety są naprawdę proste...
tak proste, że...
dziennikarz Michael Pollan potrafi...
wyjaśnić je w siedmiu słowach.
Jedz prawdziwe jedzenie, niezbyt dużo, głównie rośliny.
To naprawdę wszystko, co musisz wiedzieć.
Dieta roślinna dostarcza wszystkich...
składników odżywczych, których potrzebujesz,
z wyjątkiem sytuacji, gdy jesteś...
na ścisłej diecie wegańskiej — wtedy musisz
suplementować ją witaminą B12...
ale poza tym dostarcza wszystkich białek...
całej wartości odżywczej, a do tego ma niską...
w rzeczach, które powodują choroby i wysokie...
w rzeczach, które są w rzeczywistości chronione.
To, co jest dobre dla ciebie, jest dobre dla planety.
To, co osobiście zrównoważone, jest globalnie zrównoważone.
Ludzi trzeba uczyć, co jeść.
Pradawni ludzie jedli to,
co było dostępne, ale my...
nie jesteśmy już łowcami-zbieraczami.
Jesteśmy zbieraczami w supermarketach...
a jeśli jesteś w supermarkecie, gdzie dostępnych jest...
50 000 produktów, trzeba cię...
nauczyć, które z nich wybierać...
a ludzie, którzy nie zostali nauczeni, jedzą śmieciowe
jedzenie, bo lepiej im smakuje.
Osiemdziesiąt sześć procent z czterech bilionów...
dolarów, które wydaliśmy w USA w zeszłym roku, poszło na...
choroby przewlekłe.
Połowa amerykańskiej populacji
jest dziś chora na cukrzycę lub stan przedcukrzycowy.
Wielkie międzynarodowe korporacje wydają miliardy dolarów...
żeby znaleźć odpowiednią kombinację...
tłuszczu, soli i cukru, która naprawdę
pobudzi wszystkie kubki smakowe.
Statystycznie rzecz biorąc, jedzenie roślin jest znacznie lepsze...
dla ludzkiego ciała niż jedzenie wołowiny...
jedzenie mięsa i jedzenie produktów odzwierzęcych
w malejącej kolejności znaczenia.
Czerwone mięso, zwłaszcza przetworzone...
zostało powiązane ze znacznie zwiększonym ryzykiem...
raka prostaty, raka piersi, raka jelita grubego...
choroby serca, udaru i cukrzycy typu 2.
Więc jeśli jest jeden obszar, w którym ludzie mogą...
zrobić największą różnicę, to wyeliminowanie
czerwonego mięsa z diety.
(Dramatyczna muzyka)
Wiecie, te biologiczne mechanizmy,
które powodują choroby przewlekłe...
są wspólne dla wszystkich tych różnych chorób przewlekłych...
więc zalecenia dietetyczne nie są takie...
oto twoja dieta na choroby serca...
oto twoja dieta na raka prostaty...
oto twoja dieta na cukrzycę typu 2...
oto twoja dieta na Alzheimera.
To ten sam program dietetyczny i stylu życia...
ponieważ wszystkie mają te same...
podstawowe mechanizmy biologiczne.
Takie jak przewlekłe stany zapalne,
stres oksydacyjny... zmiany w mikrobiomie.
Wiecie, mamy 100 bilionów komórek w jelitach...
które mogą tworzyć zdrowe lub szkodliwe jelita...
i dowiadujemy się coraz więcej o tym...
jak jest to częścią podstawowej przyczyny...
tak wielu chorób przewlekłych.
Więc kiedy zmieniamy wszystkie te...
czynniki dietetyczne i stylu życia...
wpływa to na wszystkie te podstawowe
mechanizmy biologiczne...
w sposób, który pozwala naszemu ciału się leczyć...
a ponieważ te mechanizmy biologiczne są...
o wiele bardziej dynamiczne, niż kiedyś sądziliśmy...
możesz szybko poczuć się lepiej, ale
możesz też szybko poczuć się gorzej...
w zależności od tego, co jesz i jak żyjesz.
Kiedy przechodzisz z diety opartej na mięsie...
może to wydawać się przytłaczające, ale...
tak naprawdę chodzi o to, by na nowo nauczyć się kochać...
jedzenie i myślę, że każdy naprawdę powinien...
to zrobić, a kiedy już to zrobisz, zdasz sobie sprawę...
że wkładasz trochę więcej wysiłku w planowanie...
i dajesz temu czas, by stało się drugą naturą...
Dieta roślinna to sposób, w jaki ludzie odżywiali się...
przez tysiące lat, zanim mieli lodówki...
zanim powstały przemysłowe hodowle...
zanim ludzie byli na tyle zamożni...
by móc jeść mięso kilka razy dziennie.
Paradoks polega na tym, że kiedy ludzie zaczynają...
jeść tak jak my i żyć tak jak my...
zaczynają również umierać tak jak my.
Jeśli wrócą do swoich dawnych nawyków żywieniowych...
będą znacznie zdrowsi...
a do tego jest to znacznie tańszy sposób odżywiania.
Och, najważniejszy pojedynczy problem...
to fakt, że ludzie jedzą tego za dużo.
Chodzi o kalorie.
Kalorie ze wszystkiego.
To znaczy, 75% dorosłych Amerykanów...
ma nadwagę lub jest otyłych...
20-30% amerykańskich dzieci.
To jest problem kaloryczny.
Wiesz, kiedy przechodzisz z typowej amerykańskiej diety...
lub typowej europejskiej diety, na dietę roślinną
opartą na pełnowartościowych produktach...
w rzeczywistości otrzymujesz podwójną korzyść.
Nie tylko zmniejszasz spożycie produktów...
które są szkodliwe, ale także otrzymujesz...
tysiące innych substancji, które działają ochronnie...
które mają właściwości przeciwnowotworowe,
przeciw chorobom serca...
a nawet przeciwstarzeniowe.
Tak więc od dawna zwolennicy zdrowia publicznego...
odradzają spożywanie...
dużych ilości mięsa, rada nie polega na zaprzestaniu...
jedzenia mięsa, ale po prostu na jedzeniu go mniej...
a przemysł mięsny sprzeciwia się temu dość...
stanowczo i skutecznie.
Teoretycznie mamy szansę
złagodzić skutki zmian klimatycznych...
ale musimy działać szybko.
Nie możemy dłużej czekać, ponieważ zaczynamy...
zachodzić zmiany w systemach, które będzie...
niemożliwe odwrócić, chyba że zadziałamy szybko...
i... naprawdę potrzebujemy, by nasi politycy i nasze...
bardzo duże korporacje współpracowały ze sobą...
dla dobra nas wszystkich, w tym środowiska.
(Pełna nadziei muzyka)
(Drzwi samochodu się zamykają)
Nie ma mowy, byśmy mieli przyszłość nadającą się do życia.
Mielibyśmy zrównoważoną planetę.
Osiągnęlibyśmy nasze cele klimatyczne
bez ograniczenia mięsa, nabiału i jaj.
Nie ma takiej możliwości.
To jest bardzo jasne naukowo.
Pytanie brzmi, jak sprawić, by tak się stało...
kulturowo, politycznie i ekonomicznie...
na tym polega wyzwanie.
Zmiany muszą zaczynać się głównie oddolnie.
Trzeba przekonywać ludzi.
Każdy, kto robi cokolwiek, co wiąże się z...
przekonywaniem lub mówieniem o świecie, musi myśleć o...
tych sprawach i pomagać ludziom przekonać się,
by sami dokonywali wyborów...
I myślę, że to jak rzucenie kamyka do jeziora.
Nie wiesz, gdzie fale...
się skończą ani jaki będą miały wpływ.
Na przykład w latach 70. mój przyjaciel Peter Singer...
napisał książkę pt. „Wyzwolenie zwierząt"...
i ta książka nie wywarła od razu wielkiego wpływu...
ale teraz...
nie potrafię wskazać nikogo w ruchu
aktywistycznym, kto by jej nie przeczytał...
lub nie został przez nią głęboko poruszony.
(Muzyka w tle)
Większość życia spędzam studiując albo...
nauczając lub pisząc o filozofii, a dokładniej...
o etyce.
Jestem prawdopodobnie najbardziej znany
z książki „Wyzwolenie zwierząt"...
która została po raz pierwszy opublikowana w 1975 roku.
Do 1970 roku nie opublikowano prawie nic
na temat hodowli przemysłowej.
Wiem, że byli ludzie, którzy
ją przeczytali i zostali nią zainspirowani.
Na przykład Ingrid Newkirk, współzałożycielka...
organizacji People for the Ethical Treatment of Animals...
...największej radykalnej organizacji prozwierzęcej na świecie.
(Spokojna muzyka)
Kiedy jesteś w społeczności, która nie robi...
zbyt wiele dla zwierząt, trudno to przełamać.
Myślę, że obecnie ważne jest to, że...
istnieją społeczności ludzi, którzy są weganami i...
którzy są... efektywnymi altruistami.
To kolejny ruch, który jest tu istotny...
i który ułatwia każdej jednostce...
bycie weganinem, aktywistą prozwierzęcym
czy efektywnym altruistą...
Zmieniliśmy podejście ludzi do tego, co...
noszą, co jedzą, co kupują i jak...
się bawią.
Zatrzymaliśmy wszystkie testy zderzeniowe...
samochodów na zwierzętach na całym świecie.
Kiedyś rozbijaliśmy je o ściany.
Powstrzymaliśmy NASA przed wysyłaniem...
żywych zwierząt w kosmos. Wprowadziliśmy...
wszelkiego rodzaju produkty wegańskie na rynek...
i powstrzymaliśmy wiele eksperymentów, które...
były całkowicie bezsensowne, bezowocne...
ale wiele jeszcze przed nami.
Ale uważam, że każdy jest na tej drodze.
Niezależnie od tego, czy tego chce, czy nie...
każdy w pewien sposób jest na tej drodze. I myślę, że pewne...
rzeczy, takie jak kryzys klimatyczny, zmuszą nas...
zmuszą więcej ludzi do myślenia: „Co mogę zrobić?"
a nie ma zbyt wielu rzeczy, które możesz zrobić
jako jednostka, które miałyby naprawdę duży wpływ.
(Kojąca muzyka)
Istniejemy od około 80 lat...
nasz założyciel, Donald Watson,
właściwie ukuł termin „weganin"...
i od tamtego momentu, oczywiście...
wykonaliśmy mnóstwo pracy, by zbudować weganizm jako koncepcję.
(Kojąca muzyka trwa)
Prowadzimy również intensywny lobbing polityczny...
i rozmawiamy z decydentami...
starając się zachęcić ich do wyboru weganizmu,
jako swego rodzaju współczującego rozwiązania.
(Łagodna muzyka)
W 2021 roku, w Dzień Ziemi...
uruchomiliśmy w prowincji Junnan w
Chinach Chińskie Towarzystwo Wegańskie.
(Łagodna muzyka trwa)
Jedną z ważnych rzeczy, jakie zrobiliśmy, było stworzenie...
chińskiego słowa oznaczającego weganizm...
i ten znak istnieje
od wielu, wielu stuleci...
ale nikt już go nie używa.
W rzeczywistości oznacza on „kwitnące rośliny"...
więc wykorzystaliśmy go jako punkt wyjścia...
dla nas, aby promować zupełnie nową narrację...
na temat weganizmu w XXI wieku.
(Gwar w stołówce)
Przejście od 25 członków do, powiedzmy, 2 milionów ludzi...
w Wielkiej Brytanii to ogromny wzrost, i myślę, że...
zawsze najtrudniej jest na początku...
gdy jest to idea i filozofia z marginesu...
wiele osób mówi: „Och, nie chcę być uciążliwy...
Nie chcę być dziwny ani nietypowy", na uboczu...
a im więcej osób to robi...
tym łatwiej powinno być. Mam więc nadzieję, że...
gdy osiągniemy poziom 5%, 10%, zobaczymy...
szybszą zmianę, ponieważ stanie się to bardziej normalne.
To moja optymistyczna, idealistyczna wizja.
Musimy nadal walczyć o lepszy świat...
który, jak wiemy, jest możliwy. I jest...
tak wielu ludzi na świecie, którzy tego chcą...
i którzy tego potrzebują, że nie zakładam, iż... jesteśmy bezsilni.
Myślę, że to błąd. Uważam, że...
każdy z nas indywidualnie może wnieść mały wkład...
a wspólnie może to być...
niezwykle ważne i naprawdę może odwrócić
sytuację w ciągu najbliższej dekady.
(Muzyka w tle)
(Narastająca muzyka)
Mam szczerą nadzieję, że ten film
dotrze do jak największej liczby widzów...
którzy będą gotowi zmienić swoją dietę na roślinną...
a powodem jest to, że jako jednostka...
poprawią swoje zdrowie i stan medyczny.
Po drugie, aby jako obywatel świata
przyczynili się do ochrony środowiska...
i powstrzymali zagrożenie poważnym globalnym ociepleniem...
prowadzącym do tylu klęsk żywiołowych.
A po trzecie, aby jako osoba sumienia...
złagodzili straszliwe cierpienie...
i okrucieństwo wobec milionów zwierząt...
które są zabijane każdego dnia...
aby zaspokoić ludzkie pragnienie mięsa i ryb.
(Dziwaczna muzyka)
(Muzyka narasta)
(Delikatne pianino)