Downloaded from YTS.BZ
- Diyos ko, sobrang cute nila. - Oo, 'yan 'yong mga sisiw natin.
Official YIFY movies site: YTS.BZ
Diyos ko!
Hala, manok!
Ito ang pinakasinasakang panlupang hayop sa mundo.
Konti ang taba, mabuti para sa kalikasan at kalusugan.
Ginagawa ng industriya ang lahat para maging kaakit-akit ito.
Pitumpu't walong bilyong manok ang kinakatay taon-taon.
Nasa 250 billion dollars ang halaga ng chicken industry.
Nagmumula ito sa hilig natin sa mura at masarap na fast food fried chicken.
London, mag-ingay kayo!
Dalawang bagay 'yong di ko kayang mawala. Magpatawa ng mga tao, at manok.
Pag-usapan natin 'yong chicken shop.
Alam n'yo kung saan masarap? Do'n sa may bulletproof glass.
Mababaliw kayo sa manok. Sinasabi ko 'to sa inyo nang libre.
Inihaw, curried, jerked…
Pero 'yong pinakapaborito ko,
Black stereotype 'tong sasabihin ko…
fried chicken.
Simula noong unang kagat ko 30 taon ang nakaraan,
sobrang sumikat na ang fried chicken.
Nasa chicken shop era na tayo, at kinababaliwan 'to ng mga tao.
'Yong tingin sa manok, mabuti para sa kalikasan at kalusugan.
Di totoo 'yon.
Ngayon, 36% ng mga bata sa primary school, maituturing na obese at overweight.
May mga babala tungkol sa malaking epekto ng poultry farming sa kapaligiran.
Tumigil nga kayo.
Stand-up comedian akong mahilig na sa manok mula pa no'ng bata,
at gusto kong malaman kung ano'ng nangyayari.
Kaya gagawa ako ng experiment,
at isusugal ko 'yong kalusugan ko.
Fast food fried chicken lang 'yong kakainin ko sa loob ng 28 araw.
Tatawid ako ng Atlantic.
Galing sa South London, pupunta ako sa pinakaibaba ng USA.
Grabe, pare!
Gusto kong alamin 'yong epekto ng pagkain na 'to sa mga katawan at isip natin.
Grabe.
At kung dinadala talaga tayo ng ibong 'to sa kapahamakan.
Manok 'yong almusal ko.
May mga bagay na di nai-imagine ng mga tao
dahil walang nakakapasok.
Ang baho niyan, pare!
Ayaw nilang magtanong 'yong mga tao.
Lahat tayo, parang nasa science experiment
at literal na pinapatay tayo ng industriya.
Grabe.
Kinakain ko 'tong manok at nababaliw na ako.
Di n'yo yata alam,
pero di ko ginagawa 'yong ganito.
UNANG ARAW
ANG UNANG KAGAT
LAGING BAGONG LUTO
Ayos. Boom, unang kain.
Boom, kakain ako ng chicken sandwich.
- Chicken sandwich na may cheese. - Salamat, pare.
- Tapos may gravy. - Salamat. Unang araw, unang kain.
Alas-onse ng umaga.
Medyo nakokonsensiya ako.
Para sa experiment, isang buwan akong kakain ng fried chicken.
Almusal, tanghalian, at hapunan.
Lagyan natin ng konting sauce.
Kaya sumagi sa isip ko, "Ayos 'yan! Akin na 'yong wings." Parang…
Isinasawsaw ko lang sa gravy.
Kung sino man 'yong naka-discover na pwedeng kainin ang pakpak nitong ibon…
Kapantay niya ang naka-discover ng gatas,
kasi may nakatikim… at nagsabi…
"Uy, tikman mo."
Genius.
Tama 'yon.
Di ako nagbibiro, sobrang saya ko ngayon.
Kita n'yo ang ngiti ko? Sobrang sarap, e.
Ayos. Ubos na 'yong una.
Boom. Ubos na 'yong una, may 83 pa.
Ngayong buwan, di ako pupunta sa gym o kakain ng lutong-bahay.
Puro fast food fried chicken lang 'yong kakainin ko.
Pero masuwerte ako kasi mas marami na 'yong pagpipilian ngayon.
SULIT ANG BAWAT KAGAT
Noong bata ako noong '90s, fish and chip shop 'yong uso sa Britain.
Tapos dumating 'yong fried chicken.
Isa lang 'yong naaalala kong chicken shop no'n.
Ngayon, isang kalsada pa lang sa South London, may mahigit 20 na!
Sa UK, may mahigit 6,000.
Sa central London, may mas gourmet na mga shop.
May mga imported, galing sa US.
Wala nang mga pangalan
'yong mga nasa malayo.
DFC…
MFC… Alam nating "fried chicken" 'yong FC, pero ano 'yong M?
Ano 'yong M? Ano, ano? Tingnan mo, PFC.
Baka "Perfect Fried Chicken" kasi… May doner kebabs.
Siguro may isa pa sa kanto.
KHF, ano ba 'yan?
Malaking negosyo 'tong ibon, pare.
Sa UK, mahigit £12 million 'yong gastos natin sa fried chicken.
Parang Premier League signing na 'yon!
Di lang ito tungkol sa pagkain ko ng fried chicken. Hindi.
Gusto kong malaman ang lahat tungkol do'n.
At di ito magiging Netflix documentary kung walang experts
sa mga kuwartong maganda 'yong ilaw, nagpapaliwanag ng mga bagay na di ko alam.
And… action.
Nasa era tayo ng matinding pagmamahal sa manok.
Ito 'yong fast food meat product na pinakamabilis lumago sa mundo.
Dumating na sa atin 'yong Wingstop, gets n'yo?
At siguradong dahil ito sa social media.
- Lemon pepper. - Lemon pepper. Cheers.
Mahilig dito 'yong celebrities.
Kung pupunta ako sa TikTok,
makakakita ako ng mga sumasayaw sa chicken shops, mga estudyante sa labas.
Youth center na ang mga ito ngayon.
Pupunta tayo sa likod para maghanda.
Buhay na buhay, nakaka-excite.
Diyos ko! Binigyan ako ni Eddie ng KFC jacket!
At 'yan 'yong daya rito. Astig at maangas, pero abot-kaya.
Pero sa totoo lang, maraming nangyayari sa likod ng lahat
na ayaw ipaalala o ipaalam man lang ng mga brand sa mga mamimili.
Sige, Kate.
Anyway, tanghalian na.
- Pwedeng makiupo? - Oo naman.
Salamat.
Gaano kayo kadalas pumunta rito?
- Pumunta siya kahapon. - Oo.
Paano kung sabihin ko sa inyo na kailangan kong gawin
na almusal, tanghalian, at hapunan 'to araw-araw?
Mamamatay ka.
- Mamamatay ako? - Oo.
- Sa pagkain lang ng manok? - Oo, kung araw-araw.
O, congrats naman sa pagkain ng manok araw-araw.
Mamamatay? Anong klaseng six-seven ang sinasabi niya?
Sabi nga ni Craig David, "re-e-wind".
DALAWANG ARAW ANG NAKARAAN
Pumunta ako sa doktor bago ko sinimulan itong pangmalakasang chicken marathon.
- Tumayo ka sa timbangan… - Okay.
Ayusin mo 'yong tayo.
Team chicken talaga ako.
Mahilig ako sa Nando's. Halos malasahan mo na…
Gumawa pa nga ako ng content at voiceover
para sa pinakasikat na chains, ang McDonald's at Nando's.
Di mo masusubukan 'yong loyalty ko, pare.
Sasabihin ng ibang manonood,
"Nasa fried chicken matrix ka."
At sasabihin ko, "Talaga, pare." Masarap 'yon. Wag na tayong maglokohan.
Walang ibang pagkaing masarap kainin galing sa bucket. Bucket ng burgers?
Di ko trip 'yon.
Pero bucket ng fried chicken?
Noong bata ako, espesyal kainin 'yon. At parang mayaman ka na.
Naaalala ko noong bumili 'yong mama ko ng bucket ng KFC
na may kasama pang Viennetta dati.
Sabi namin, "Sosyal na kami! Wag na wag n'yo na kaming kakausapin."
Masakit 'yong pagtusok, a.
May iniinda ka bang sakit ngayon?
- Sa pagkakaalam ko, wala. - Ayos. Family history naman.
- May diabetes 'yong mama ko. - Type 2?
Oo. Nagkaro'n din 'yong lolo ko.
- A, okay, nasa lahi n'yo pala. - Oo.
Huminga nang malalim.
- Thirty-seven na ako. - Ayos.
Iniisip mo na 'yong mga mahal mo sa buhay, 'yong mga tao sa paligid mo.
'Yong kalusugan mo.
At palabas! Buga.
Interesado akong makita 'yong mga magiging epekto sa katawan ko.
Ang ganda ng atay mo. Talagang…
Talaga?
Oo, ayos 'yon.
At nakita sa test na wala kang diabetes.
- Sobrang okay 'yon. - Ang galing.
- Malakas at malusog ka. - Wow.
Good luck sa 'yo.
Tingin mo, magandang idea na gawin ko 'yong experiment?
Ano…
Kung ako ikaw, hindi ko gagawin.
Okay.
May gumalaw sa may pinto sa harap.
SARIWANG TENDERS, SANDWICHES, WINGS
Nandito na 'yong manok ko.
May tao sa may pinto sa harap.
- Salamat, boss. - Eto.
Manok 'yong almusal ko.
Sikat 'yong fried chicken dahil masarap ito. Walang duda.
At walang masama sa pagkain ng fried chicken paminsan-minsan
kung sa bahay niluto.
Pero pinag-uusapan natin 'yong mga fast-food chain
na nagbebenta ng ultra-processed chicken.
Lahat, ginagamitan ng mga kemikal
at ginagawa talagang masarap.
Sobrang sarap ng burger na 'yon.
Di ako isa sa mga nagsasabi,
"Vegan ako. Ipapaglaban ko 'yong mga karapatan ng manok."
Dalawang mini fillet chicken burger.
Hindi, pare. Marami sila, kaya lahat tayo, makakakain.
Salamat sa Diyos, di sila lumilipad.
Baka sobra pakinggan 'yong pagkain ng ultra-processed food
nang isang buwan.
Pero tinataya
na mahigit 50 percent ng pagkain ng mga tao sa UK,
ultra-processed food.
Ang sarap no'n, pare.
Wala talagang idea si Mo
kung ano'ng mangyayari sa katawan at isip niya.
Ayokong takutin siya bago magsimula 'yong experiment.
PANGATLONG ARAW ALMUSAL
PANGATLONG ARAW TANGHALIAN
PANGATLONG ARAW HAPUNAN
Sa UK, kinakain na 'to ng mga tao
mula noong dinala ito ng KFC mula sa America noong '60s.
Nauna sila nang 10 taon sa McDonald's sa British fast-food market.
Pero may bagong salta sa high street.
Nakikita natin 'yong pagdagsa sa UK
ng malalaking American fried chicken brand galing sa US.
Kasi maraming oportunidad na pwedeng makuha rito,
nakikita ng US at ng investors nila, "Tama, kikita tayo.
"Dadalhin natin 'yong brands dito. Pinipilahan na tayo sa labas, o.
"Lalago lang ito nang lalago."
Tama 'yan, Kate. 'Yong KFC at McDonald's pa lang,
gumagastos na ng 2.5 billion quid
sa UK para sa susunod na limang taon.
Ang daming billion no'n, pare.
Gets ko na.
Gets ko na 'yong hype sa US fried chicken chains,
pero iniisip ko kung ano'ng magiging future natin
kung susunod tayo sa landas ng America.
Kaya dadayo ako para makita kung ano'ng posibleng mangyari sa atin.
Pero bago ako magpaalam,
huling kainan muna kasama ang mga pare ko sa paboritong lugar namin sa South London.
Wag magalit sa akin
Oo.
Pumunta sa Katie
Pahingi ng apat na wing
- Pahingi ng apat na wing - At strawberry Mirinda
Isa sa pinakamalalapit kong kaibigan si Mo.
Nakakatuwang isipin na dati,
nakaupo lang kaming dalawa sa chicken shop,
pinagmamasdan 'yong paligid at nagkukuwentuhan tungkol sa buhay.
Pangatlong beses na akong kumain ng fried chicken ngayong araw.
Pangatlo na?
Experiment 'to para makita 'yong mga epekto ng fried chicken,
lalo na 'yong fast-food.
- Ano? - Araw-araw?
Araw-araw. Nang mag-isa.
- Ano? - Ano? Grabe naman 'yan.
- Almusal, tanghalian, hapunan. - Grabe.
Bakit?
Kasi parang lumaki tayong lahat sa pagkaing 'to.
Gusto kong malaman kung ano'ng laman nito.
Ano'ng nangyayari sa likod ng lahat.
Wow, alam mo… Wow.
Di ko alam kung ano'ng sasabihin ko. Sa totoo lang.
Sobra naman yata 'yan.
Parang di mo rin naisip 'yong mga magiging epekto sa kalusugan mo.
Saan ka pinakakinakabahan?
Mahirap ang sitwasyon ko dahil sa stigma.
- Black guy na kumakain ng fried chicken. - Oo.
Pag ikinukuwento ko sa iba, sinasabi nila, "Ay, hala. fried chicken?"
Gets ko 'yan,
pero gets ko rin 'yong malinis na hangarin nito.
Pangarap niya 'tong experiment noong bata siya.
Love, love, love.
Pero para sa akin, parang bangungot 'to.
Ingat ka ro'n.
Oo, pare. Oo.
- Matindi 'yong pagdadaanan mo. - Oo.
Pwede mo akong tawagan, i-FaceTime, kahit ano.
Basta nandito lang ako para sa 'yo, ha?
Ako'ng bahala sa 'yo.
- Salamat, pare. - Sige, pare ko.
Akala niya, di siya magkakaproblema.
Kailangang magdala ng mga medyas.
Di ka magkakaroon ng sapat na medyas.
Pero mali siya.
Sorry. Nauutot ako dahil sa manok, pare.
Nag-aalala ako.
Para akong trumpet.
Pakiramdam ko, di niya talaga alam kung ano'ng pinasok niya.
INSPIRED ANG HOUSTON
Kotse ko ba 'yan?
Tara, bumili tayo ng fried chicken, pare. Oo, astig 'to, pare.
Galing sa US ang pinakamalalaking fried chicken chain
sa mundo.
KFC, Chick-fil-A, Popeyes, at isasama ko na rin 'yong McDonald's,
na pantay na 'yong dami ng ibinebentang manok at beef.
Mahigit sa 2,500 'yong shop nila sa UK pag pinagsama,
pero dito, mahigit sa 22,000.
Magta-travel ako sa States,
simula sa Houston,
na tinagurian na modern fried chicken capital.
ANG SIMULA
Kaka-text lang sa akin ni David.
"Eto, pinakamare-recommend kong mga kainan sa H-Town."
H-Town, gets mo? Sinusubukan niyang sumabay sa mga bata.
Church's Chicken, mula 1952.
Tatlong piraso 'yong kukunin ko.
Pwedeng tenders na rin?
Alam mo 'yong gusto ko rito? Di magarbo.
No'ng nag-park ako, tiningnan ako ng mga tao habang nasa kotse ako,
"Pare, sino ba 'yan? Sino 'yan, pare?"
Do'n mo malalaman na masarap 'yong pagkain.
Pag delikado 'yong pagkain, masarap 'yon.
- Maraming salamat. - Ingat.
Ikaw din, salamat.
'Yong misyon ko ngayong araw, kumain ng manok hangga't kaya ko.
Eto, Frenchy's, classic southern-fried chicken.
Paborito raw ni Beyoncé.
"Question".
TANGHALIAN
Bonchon.
TANGHALIAN… ULIT
- Ang sarap ng flavors. - Opo.
Pok Pok Po?
- Nasa chicken heaven ako. - Oo.
May Indian spices 'yan.
Parang papunta ako sa UN chicken convention.
- Iba ka. - Iba ka!
Ang daming pagkain, 'no?
Magbaon pa tayo ng isa.
HAPUNAN… ULIT
Pakiramdam ko, 'yong experiment, hindi nagsimula sa UK,
kundi dito na.
Lahat ng klase ng manok, nakain ko na. Kaya naiisip ko,
ano'ng susunod?
Teka, baby, tumatawag si Tito Mo.
Uy, pare, kumusta?
Teka, kay Mommy ka muna.
Kay Mommy ka muna. Sige.
Kumusta ka diyan? Ano'ng nangyayari?
Ang dami kong kinakaing manok. Kagabi…
- Oo. - Pare…
Nagtae ako, pare!
'Yong taeng parang sa Narnia. Diyos ko.
'Yong kailangan mong hubarin ang mga sapatos at medyas mo?
'Yon 'yong ginawa ko. Hinubad ko ang lahat ng damit ko.
Sabi ko, "Bakit ko ba kinakain 'tong letseng pagkaing 'to?"
- Kasi sa UK, ayos lang. - Oo.
Siningil na ako ng katawan ko sa sobrang pagkain ko ng manok.
Ganito, di ko pa talaga 'to naisip,
pero pagkatapos masira ng tiyan ko,
napaisip talaga ako…
ano ba talaga 'yong laman ng manok na 'to?
New Orleans, pare.
Grabeng lugar.
Hahanapin ko 'yong sagot
sa frozen aisle ng supermarket sa New Orleans.
Kumusta, girls? Okay lang kayo?
- Nasa'n 'yong frozen chicken breasts? - Ano…
Kasi gaya sa amin,
'yong manok ding binibili sa mga tindahan 'yong nasa malalaking fast food chain.
Pero sa America, may konti silang idinadagdag.
Chicken broth, chicken flavoring, ice glaze.
- Mukhang kailangan mo ng trolley. - I-pause mo 'to.
Tagasaang linen shirt industry plant 'to?
Oo nga. Maraming salamat. Nabasa mo na ba kung ano'ng nasa manok?
- Ang dami, 'no? - May chicken broth sa loob ng manok.
Ang dami mong manok na kinakain,
pero di totoo ang natitikman mo.
'Yong ipinapahid at ipinapasok lang 'yon sa manok,
pero di 'yong manok mismo kasi wala nang lasa 'yon.
A, shit.
Nagsimula 'yon sa Chicken of Tomorrow Contest.
Ginanap pagkatapos ng World War II.
'Yong hinanap, mga sisiw na pinakamabilis lumaki,
pinakamataba 'yong dibdib, at nagagawa agad na karne 'yong feed.
Pero 'yong di nila sinubukan, 'yong lasa.
- Paano mo nalaman 'yon? - Nagsusulat ako ng mga libro sa lasa.
- Ikaw 'yong totoong Flavor Flav. - Tama. Ako nga.
Sinabi ni Mark sa 'kin 'yong sumunod.
Nagpatuloy 'yong chicken industry sa US sa pagpaparami ng mga piling manok
na pinapataba at pinapalaki nila sa pinakamabilis na paraan.
Sumunod 'yong ibang bansa sa mundo, kabilang na 'yong UK.
Sa loob lang ng 80 taon, mula sa ganito, naging ganito 'yong manok.
Kung ganito rin kabilis lumaki ang mga baby,
kasinlaki na sana ng malaking baboy 'yong baby mong dalawang buwan pa lang!
Umaabot sa 16 hanggang 18 linggo bago tumaba 'yong manok dati.
Anim hanggang anim at kalahating linggo na lang ngayon.
Malalaking baby na'ng mga manok ngayon. Parang karne ng guyang mas matabang.
Kaya mura, marami, pero wala namang lasa.
Parang potato chips. 'Yong seasoning, 'yong flavoring.
So, 'yong sinasabi mo,
'yong kinakain ko,
halos lasa na lang talaga na idinagdag natin sa experience ng manok.
Di gawa ng kalikasan 'yong natitikman mo, kundi gawa ng tao.
Tingnan mo ang pirasong 'to, kasinlaki ng ulo ko.
Gets ko na kung bakit nagkalat 'yong fried chicken chains.
Mabilis palakihin ang mga ibong 'to, mura, at dahil wala talagang lasa,
pwede mong iba-ibahin 'yong lasa.
Sobrang sarap n'on, a.
Ang Popeyes, na inilunsad sa New Orleans,
at tinatangkilik dahil sa flavors nila, patok na sa UK high streets.
Sa loob lang ng isang taon,
bumili 'yong Brits ng 8.7 million chicken sandwich.
Parang isa kada tatlong segundo.
Sa US, naging viral 'yong chicken sandwich
noong inilunsad ng Popeyes, at nabaliw 'yong mga tao.
Nagwala ang mga tao.
Sa LA, dalawang driver ang naaksidente
habang nagtatangkang makabili ng sandwich na kinababaliwan sa social media.
Sa Maryland, pinatay ang isang lalaki matapos sumingit sa pila.
Sinimulang batikusin ng Americans 'yong Popeyes.
Kinuwestiyon nila kung ano talaga 'yong laman ng sandwich na 'yon.
Kung gusto mo 'yong manok sa Popeyes
Kakailanganin mo ang isa sa mga 'to.
Wala nang tatalo rito.
Ito na 'yong may pinakamaraming ingredient sa lahat ng ni-review ko, umabot sa 142.
Paano naging legal 'to?
Fried chicken, eto na.
Ginagawa no'ng mga kumpanya ang lahat para maging mura,
madali,
at masarap ito para di mo matanggihan.
Nag-aalala ang mga tao dahil pwedeng magdulot 'yong pagkain
ng masasamang epekto sa kalusugan.
Tingnan mo 'yong ingredient list,
kung 45 'yong nakalista
at di mo kilala 'yong mga kemikal, malamang ultra-processed 'yon.
Dimethylpolysiloxane. Ingredient 'yon sa Silly Putty.
…di pa kasama 'yong maraming seed oil, at natural at artificial flavors.
Natural at artificial flavors…
question mark 'yon,
dahil maraming kemikal na di nila kailangang ilista.
At baka di na-regulate 'yong mga kemikal,
dahil may butas 'yong federal regulations sa U.S.
Ang sarap no'n.
Kahit sa Europe, pag nagre-regulate sila ng chemical additive,
kailangang patunayan ng kumpanya na safe 'yon.
Sa U.S., hindi.
Mga kumpanya 'yong nagdedesisyon kung anong mga kemikal 'yong safe.
Bakit ito pinapayagan ng FDA natin?
Nagdudulot ng chronic disease ang mga pagkaing ito.
Malaking banta ito sa kalusugan natin.
'Yong science sa likod ng pagkain,
di ko akalaing gan'on kalala.
Alam mo, sobrang magpapakatotoo ako.
Ang lala no'n. Pero ano…
kung iisipin, sobrang talino rin, pare.
Di ko kayang umupo at magkunwari, na parang,
"Hindi, mali talaga 'yon."
Parang, pare, naisahan nila 'yong sistema!
Okay. Nag-research ako,
at ganito nila ginagawa 'yong paborito nating fast food snack,
'yong nugget.
Minamasa sa factory 'yong maliliit na parte ng manok
at hinahalo na parang giniling.
Tapos nilalagyan ng chemical additives at seasonings
para maglasang manok ulit 'yong matabang na karne.
Parang natutunaw sa bibig sa sobrang lambot,
tapos nagtatagal hanggang maipadala sa buong mundo.
'Yong malala pa,
nag-imbento 'yong food scientists ng perfect combination ng asin at taba
para maging katakam-takam 'to,
ibig sabihin, masarap,
kaya di mo mapipigilang kumain.
May sukatan pa nga kung gaano nakakaadik 'tong mga pagkain.
Tingnan mo 'to.
'Yong mga kinakain ko? Sobrang nakakaadik.
Di nakaprograma 'yong mga utak natin para kayanin
'yong ganyang experience sa pang-araw-araw na pagkain
nang di napapasobra.
Di nagkakataong pag pumapatok 'yong ultra-processed foods,
tumataas din 'yong eating disorders, kasabay ng obesity.
Kaya walang duda
na idinidisenyo nila 'yong pagkain para kainin mo, at posibleng mapasobra pa.
POV: NANALO KA NG CHICKEN SA KFC GAME
Dahil sa matinding kompetisyon, kumukuha ng teams ng sensory scientists
ang pinakasikat na chains para masigurado na manok nila 'yong pipiliin mo.
Napapayag ko 'yong isa na makipagkita sa 'kin
para ibunyag ang ilang sekreto nila.
Kung ginagawa mo 'to, at tungkol 'to sa fried chicken,
iisipin kong Black ka. Gets mo?
Uy, wow!
Tama ang naisip kong magiging itsura niya.
- Kumusta? Ano'ng balita? - Hi, Mo!
- Kumusta? - Buti, nagkita tayo.
Ganito talaga 'yong naisip kong itsura mo. Ayos ka.
Sige.
- Okay. - Dito mangyayari 'yong magic natin.
Sabi nila, ikaw daw 'yong chicken expert pagdating sa panlasa.
Ikaw ang sarili mong expert. Kung ano'ng gusto mo, expert ka doon, 'no?
Pero sensory at consumer scientist ako.
- May mga degree ka at lahat. - Oo.
- Ayos! - Maraming degree.
Ipaalam mo sa kanila. Hindi 'to TikTok.
Hindi ito TikTok. Scientist at food chemist talaga ako.
Sa isip ko, may suot kang lab coat at kasamang kagaya mo,
sasabihin n'yo, "Voilà, eto na."
Mad scientist pa rin talaga ako sa lab,
nagtatrabaho gamit 'yong senses, pero may emosyonal na aspeto rin 'to.
Para gustuhin ng mga tao na paulit-ulit na umorder at kumain.
Pinapasok mo 'yong pag-iisip ng mga tao, 'no?
Nagtutulungan 'yong sensory scientists sa buong mundo
para ma-perfect 'yong fried chicken.
Barbecue 'to.
Nagtrabaho si Silke sa isa sa top fast food fried chicken chains…
Eto na.
…na papasok na sa UK.
Isa sa specialties niya?
'Yong lutong.
'Yong tinitingnan namin, mga palatandaang magsasabi sa amin
na hahanap-hanapin 'tong produkto.
Ano'ng mangyayari pag gano'n? Babalik 'yong mga mamimili.
Tikman natin para malaman 'yong tunog, pakiramdam, pagbuwag.
- Sobrang sarap. Diyos ko. - Oo.
Para sa mga mamimili, senyales ng pagkasariwa at kalidad 'yong tunog,
pero naaapektuhan din nito 'yong reward center sa utak natin.
Di ko siya hinahanap, pero pag kinain ko na…
Gumagana na 'yong reward center.
- Sabi nito, "Ang sarap, a." - 'Yong dopamine ko…
Sumasabog sa mukha ko 'yong dopamine, parang ang saya ko.
Parang crack 'to.
- Di ko pa nasubukan. - Ayos 'yon kung ayos.
Pero, oo. Nasubukan mo na?
Hindi.
Gusto kita, ha? Good vibes ka.
Uy.
Uy, pare. Ano'ng balita?
Ayos lang, pare. Gumagawa ako ng snack. Ano'ng balita sa 'yo?
Marami akong nakilalang expert nitong mga nakaraang araw.
A, talaga?
Oo, pare.
Alam mo, may ingredient sila na ginagamit din sa condoms, parang lube.
Hindi nga, pare?
Seryoso, condoms?
Sino'ng mag-aakalang nasa burger 'yon?
Pare… Teka nga.
Marami 'yong inilalagay do'n
na mga artificial na bagay para mas pagandahin 'yong experience mo
at bumili ka ulit.
Ang dami mong alam.
Ayos ka pa rin ba sa dami ng kinain mong manok?
Ewan ko, pare.
Parang ayos naman ang lahat.
Masaya akong masaya siya, o mukhang masaya.
Pero kailangan niyang magpanggap na gano'n lagi kasi komedyante siya.
Medyo nag-aalala lang ako na baka may mga dinadamdam siya.
Kumakain ako ng strips ng manok Chicken sa dips
Chicken, finger-lickin' para sa akin
Isang linggo at kalahati na 'yong lumipas, at masaya naman ako.
- Pero magpapakatotoo ako. - Wala akong makuha kundi pagkain, pare.
Di pa rin ako komportable
na Black guy akong kumakain ng fried chicken sa harap ng camera.
Saan ba 'yon nanggaling?
Alam ko na kung sino'ng tatanungin.
Glory
Babalik ako sa pinagmulan ng fried chicken sa southern church para sa Sunday dinner.
Dito, mabilis niluluto 'yong manok, pero puno pa rin ng kaluluwa.
Hallelujah
Pahingi po nitong malaking piraso.
Maraming salamat.
Nakikita kong nagsasama-sama ang lahat dito,
oo, tungkol 'to sa fried chicken, pero higit pa ro'n.
Tungkol 'to sa pagkain kasama 'yong pamilya mo.
'Yong pagmamahal na ibinubuhos dito.
Mapapansin mo kung paano ginawang magarbo ng malalaking corporation
'yong bagay na sobrang simple
at nilagyan ng grime music at celebrities.
Isa sa mga ikinalulungkot ko, kumakain na ng fried chicken ang mga tao,
pero di nila kinikilala 'yong galing ng Black cooks na nagpasarap no'n.
Bumiyahe sila para makita ang plantation homes
na itinayo bago ang Civil War.
Ipinagluluto ng fried chicken ng mga babaeng alipin noon
ang mga may-ari ng plantation.
Pagdating ng 1860s, pagkabuwag ng sistema ng pang-aalipin,
patuloy na pinasarap at ibinenta 'yon ng African Americans.
Pero ginawa 'yong katatawanan ng puting Americans sa popular culture.
Pinalabas nilang mga magnanakaw ng manok 'yong mga Black.
Noong 1915, lumabas ang Birth of a Nation,
'yong pinakamalaking pelikula noon,
at nagpakita ng mga bastos na paglalarawan ng Black Americans na kumakain ng manok.
Lalo nitong pinagtibay 'yong stereotype,
at ginawa pang marketing tool ng ilang negosyo 'yong racist trope.
Pumasok si Colonel Sanders.
Nandoon ako, 40 anyos lang,
nagawa ko 'tong espesyal na seasoning na gawa sa 11 spice at herb
at espesyal na paraan ng pagprito ng manok.
At nagkaroon ako ng produkto na talagang kakaiba.
Dahil sa KFC, noong bata pa ako,
akala ko, si colonel 'yong nag-imbento ng fried chicken.
Paano niya naipasok ang sarili niya rito?
Gas station operator siya na may restaurant no'n.
Doon siya nagsimula.
Kung modelong mamamayan ka,
pwede kang maging Kentucky colonel.
Parang knighthood 'yon sa Kentucky.
- Talaga? - Oo. Gets niya 'yon, at ginamit niya.
'Yong puting suit, taong may maraming oras para maglibang pero may plantation.
'Yong ilusyon, "May mga Black akong tao na gumagawa ng lahat ng 'to para sa akin."
Magaling siya sa marketing.
Pero ginagamit niya no'n 'yong malalalim na nararamdaman sa South.
Nakukuha niya 'yong loob ng marami sa customers niya.
Marami pa rin 'yong gumagawa niyan.
Ginagamit nila ang malalalim na Southern nostalgia theme.
Tapos Make America Great Again,
na di maganda para… sa mga ninuno natin, 'no?
Lahat ng ito, may epekto,
at ginamit niya para kumita ng maraming pera.
Pagkatapos niyang ibenta 'yong kumpanya sa malaking halaga,
lalo pang sinamantala 'yon ng mga pumalit.
- Tapos sobrang lumaki na lang. - Wow.
KFC ang pinakasikat na fried chicken chain sa mundo.
May mga franchise ito sa 149 na bansa.
Kumakain ng KFC ang mga Hapon tuwing Pasko.
Nasa Bloemfontein, siyempre, para sa Kentucky Town, baby.
Gawin na natin 'to!
Sa buong mundo, mahigit £27 billion 'yong benta nila taon-taon.
Ang daming wing niyan!
Matagal nang nangunguna 'yong KFC sa UK.
Nangunguna sila sa high street, mga kalsada, pati mga service station.
At gagastos sila ng 1.5 billion sa susunod na ilang taon
para talagang mapalakas ang posisyon nila.
'Yon talaga 'yong tinatawag natin na land grab.
Sisiguraduhin nila na sila pa rin 'yong mangunguna.
Halos nangangalahati na ako sa experiment
at di ko na trip 'to.
Fried chicken at kape.
ALMUSAL
Sampung araw ko nang kinakain 'to, 'no?
Masarap naman talaga 'yong pagkain.
Pero nakikita ko 'yong pagbabago sa timbang ko.
Di nakakatuwang tumingin sa salamin tapos titingnan mo…
ang sarili mo, at mapapasabi ka, "Hala".
Hindi na talaga ako 'yong normal na ako.
Medyo matamlay ako.
Sobrang mas mahirap ito kaysa sa inasahan ko,
'yan 'yong totoo.
Kalaunan, magiging bloated siya.
Mapapagod.
Mahihirapan 'yong digestive system niya.
'Yong good bacteria sa loob, na tinatawag na microbiomes,
magkakaroon ng imbalance.
Inaasahan kong makakaranas siya ng pananakit ng tiyan,
siguro pagbabago sa pagdumi, fluid retention,
baka gustuhin niyang matulog nang matulog o mahirapan siyang makatulog.
'Yong microbiomes 'yong gumagawa ng well-being hormones gaya ng serotonin.
Kaya maaapektuhan din 'yong emosyon niya.
Ngayon, 42 beses na akong kumain ng manok, at aaminin ko, tama talaga 'yong doktor.
1:00 a.m. na.
Sobrang late na ako kumain.
Ito siguro 'yong isa sa mga unang gabi na di talaga ako makatulog.
Gising lang ako. Di mapakali.
Nakakabaliw talaga, pare.
Minsan iniisip mo, "Wow, ito'ng pinakamasarap na nakain ko,"
pero minsan naman, parang,
gusto ko ng prutas, alam mo 'yon?
Minsan gusto ko nang sumuko.
Minsan sinasabi ko sa sarili ko,
di na ako kakain ng fried chicken pagkatapos nito.
Alam mo na.
1:00 a.m. na,
at di ako makatulog dahil sa letseng fried chicken.
Bagong araw na.
Almusal, chicken tenders.
Pinalabas nilang mas safe o mas makakabuti para sa 'yo ang manok kaysa sa red meat,
at tinatawag itong healthwashing.
Pero 'yong idea na mas safe 'yong chicken nugget
kaysa sa Big Mac,
mahirap 'yon.
Tuloy-tuloy lang 'to, gugustuhin mong kumain nang kumain.
'Yong pagkain na gaya ng fast food fried chicken,
gaano ba ito kasama?
Pero ngayon, sa America pa lang, makikita natin,
may namamatay na tao bawat apat na minuto
dahil sa mga sakit na dulot ng ultra-processed food.
Di lang ito nangyayari sa western countries.
Laganap na talaga sa mundo itong health crisis.
Itong taon 'yong turning point
kung saan mas marami na 'yong batang obese kaysa sa mga batang nagugutom…
sa mundo.
PAGBATI MULA SA CHICAGO
ANG CHICKEN TRAP
Nasa Chicago ako, tahanan ng HQ ng McDonald's,
'yong naglunsad sa fast food.
Di ko yata 'to mauubos.
Nandito ako para makipagkita sa taga-Chi-Town,
ipapakita niya sa akin 'yong naging epekto ng fast food chains
sa komunidad nila.
- Uy, Mo! - Kumusta? Ayos ka lang?
- Oo. - Nice to meet you. Salamat sa pagpunta.
Mo din ba 'yong palayaw mo?
- Oo, Mo rin. - Para kay Mo, galing kay Mo.
Ito 'yong Oak Park neighborhood, isa sa magagandang lugar sa Chicago.
- Sobrang ganda. - Oo.
Dumaan tayo sa maraming tindahan, pero cute na bakeries 'yon,
mga ethnic na kainan, gaya ng taco place doon.
Mas "sosyal" dito 'yong mga bagay, kaya mas mahal.
Pero papunta tayo sa West Garfield Park,
kung saan ako lumaki.
Makikita mo talaga 'yong pagbabago.
Tinatawag ko itong food desert.
Puro fast food dito.
May lugar dito na may McDonald's, Taco Bell,
Wendy's, Popeyes, Domino's, at Subway.
Parang, okay, nasaan 'yong grocery store?
Makikita mo sa likod 'yong isa.
At may mga litrato sila ng groceries do'n,
pero pag pumasok ka, chips at juice lang 'yong meron, gano'n.
- Walang carrot? - Wala.
May mga mushroom o kamatis?
Wala. Siguro mga itlog, kung pupunta ka sa maganda.
Grabe naman 'yon, kasi kahit sa amin, may mga itlog… Minimum na 'yon, e.
Sa sitwasyong 'to, dapat kunin mo na lang kung ano'ng nasa harap mo.
Galing sa UK 'yong idea ng food desert.
Galing pa nga sa Scotland.
Sa mga ganitong lugar, puro di nakakabuti sa kalusugan 'yong pagkain.
At target talaga ng fast food companies 'yong mahihirap na komunidad.
Parte ito ng kabuhayan nila.
Noong 2025, nasa 19 milyong tao,
o 6 percent ng U.S. population, 'yong nakatira sa food desert.
Medyo mapagsamantala nga sila,
dahil itong mga mamimili, baka wala nang ibang option.
- Nandito na tayo. Sharks, gusto mo? - Tikman natin.
Para sa inyong kaligtasan, nire-record ang parking lot na ito.
Makakabili ka ng 20 wings at fries sa presyong $15.
Ang daming manok para sa sobrang murang halaga.
Napansin ko rin, walang mesa at upuan.
Di 'to 'yong lugar kung saan uupo ka at kakain.
- Gets. - Fast food talaga. Take-out.
- Eto na po. - Maraming salamat, pare.
Ayos ka, pare.
Di lang problema sa America 'yong food deserts.
Sa amin sa UK, sa pinakamahihirap na lugar,
limang beses na mas marami 'yong fast food na kainan
kaysa sa mas mayayamang lugar,
at mahigit sa 1.2 milyong tao 'yong nakatira sa food deserts sa UK.
- Mama mo ba 'to? - Uy! Kumusta kayo?
- Kumusta? Ayos ka lang? - Oo.
- Huhubarin ko 'yong mga sapatos ko. - Wag na.
Kailangan. Nasa bahay mo ako.
- Manok! - Oo. Eto na.
Salamat.
Si Quintonelle, mama ni Mini Mo,
nagtatrabaho sa healthcare at alam na alam 'yong mga epekto ng food deserts.
Nakakapanlumo talaga.
'Yong mga tindahan ng alak at fast food,
'yong abandoned buildings,
at lahat ng dala no'n.
- Tumingin ka sa labas ng bintana. - Oo.
Kita mo 'yong buildings.
'Yong nakatira roon, may access siya sa care,
pagkain, at lahat ng bagay.
'Yong life expectancy niya, halos 16 taon 'yong lamang sa akin,
na nakatira rito.
Diyos ko!
- Death gap 'yong tawag dito. - Oo.
Alam nating di nakakabuti 'yong mga manok at fast food na kainan,
pero mura.
Mapapakain ko 'yong mga anak ko at alam kong mabubusog sila.
Pakiramdam mo, 'yong ibang food deserts,
ginawa para patuloy na kumain 'yong mga tao ng masamang pagkain?
Oo, pakiramdam ko nga.
Sobrang manipulative no'n, budol talaga.
- Higit pa ro'n, malala 'yong mga epekto. - Oo.
Mamamatay na kami. Tingin mo, walang kinalaman 'yong pagkain doon?
Meron, dahil sa mataas na blood pressure,
cholesterol, blood sugar, at sa diabetes.
Lahat ng ito, pinipilit sa komunidad,
dahil kung ano'ng kinakain mo, 'yon ka.
- Oo. - Kaya parang, hindi…
Basta…
Nakakadismaya at walang saysay.
Para sa 'yo…
- Mahirap ba? - Oo. Mahirap.
At di dapat gano'n kahirap, lalo na sa simpleng bagay gaya ng pagkain.
- Salamat. - Ayos!
- Wala 'yon. - Salamat sa oras mo.
Salamat talaga sa pagtanggap sa akin.
Di ko alam kung ano 'yong food desert no'ng sinimulan ko 'tong journey.
Pero pag dumaan ka sa lugar na 'yon,
totoo nga, pare.
At di ako galing sa mayamang pamilya, gets mo?
Lumaki ako sa mahirap na lugar, pero
nalaman kong 'yong mga simpleng bagay na di namin pinapahalagahan,
di man lang nararanasan ng ibang tao…
sa America.
Grabe!
Alam mo, may mga problema rin kami sa UK.
Pumupunta 'yong mga tao sa food banks. Tumaas na 'yong gastusin sa araw-araw.
Pero hindi lang ito parang,
"Naku, di tayo naglagay ng gulay sa sulok."
Sadya ito.
Nandito ito para di maging malusog 'yong mga tao.
Grabe. Mabigat 'to, pare.
Grabe.
Kahit saan ka pumunta, napapalibutan ka
nitong mga tinatawag nila na distribution outlets.
Basta pinapalibutan nila 'yong mga tao ng produkto nila
at marketing para ro'n,
at naglalaban-laban sila para maghari sa food environment.
Sa marketing, may tinatawag na CLV.
Customer Lifetime Value.
At kung makakabudol ako ng customer mula pagkabata,
ilang taon nila akong tatangkilikin.
At pag nakabuo ng connection 'yong brands sa mga tao,
mas bibili at kakain sa kanila ang mga 'yon,
uubusin 'yong produkto.
Pwede bang mag-order ng Big—
'Yong kailangan ko sa 'yo, Chicken Big Mac
May nagnakaw ng Hottie Sauce mo!
'Yong Black culture at mga Black,
nangunguna sa lahat ng cool,
sa music man, sayaw, o pananalita.
Gusto ko talaga ng nugs ngayon.
Nakikipag-partner 'yong brands sa cultural creators na ito
para masabi ng mga tao, "Cool 'yan. Gusto kong sumali."
Dalawang linggo't kalahati pa lang,
pero nare-realize ko na, buong buhay ko,
nabudol ako ng fried chicken.
Kumusta, Ella? Oo, nakapunta na ako sa Nando's.
Di lang 'yon, kundi pati 'yong voiceover na ginawa ko para sa Nando's…
Ganito, di ako komportable na aminin 'to, pero…
parte ako ng problema.
ANG MENTAL STATE
PANLABIMPITONG ARAW
Halos 50 beses na akong kumain ng manok,
at kailangan kong magpakatotoo, tingin ko, di ko na kaya 'yong pinasok ko.
Tumaba na talaga ako.
Kinailangan kong bumili ng mas malalaking t-shirt sa Chicago.
Sobrang bihira lang sabihin ng mga lalaki, "Grabe, di ako masaya sa sarili ko."
Medyo ignorante ako sa naisip ko no'n,
malusog naman ako, gaano ba talaga kabigat 'yong maidadagdag?
Ano, gaano ba talaga 'to kasama?
Gaano ba nito sisirain 'yong mood ko?
Kailangan ko ng tulong.
At sa Michigan University, may buong department pala na inaaral
kung paano nasisira ng fast food gaya ng fried chicken ang utak ng mga tao.
Pasok!
- Hello! - Hi, Mo!
- Nice to meet you. - Welcome sa lab ko.
Wow!
Mismo, at matitikman mo 'yong ilang paninda namin ngayon.
Sobrang weird nito.
- Drumstick 'yong kakainin ko. - Sige.
Kumusta sa 'yo 'yong pinagdaanan mo nitong mga nakaraang linggo?
Pag kumakain ako nito,
parang masaya ako, pero pag naubos na at mag-isa na lang ako, nare-realize ko…
nangyari 'to kahapon at parang, "Sobrang lungkot ko rito."
Oo. Parang bumabagsak 'yong mood mo.
Oo. At dahil sa trabaho ko, dahil komedyante ako,
madalas kong hinahanap kung ano'ng masaya o nakakatawa sa buhay.
Oo.
Pero kahit sandali lang, parang,
ayoko nang gawin.
Tapos kung medyo masama 'yong mood ko,
sobrang gusto kong pasayahin ang sarili ko at mas matuwa sa kakainin ko.
Kaya sisiguraduhin ko na kung kakain ako ng wings,
kakain din ako ng chicken sandwich.
- Minsan ba parang matamlay ka? - A, oo.
Parang medyo nagiging mabagal ka?
Umiidlip din ako, at di 'yong mababaw, kasi parang—
- Parang nakainom ka ng gamot. - Naku…
Pakiramdam ko, gano'n ako… Parang…
Di parang, "Babawi lang ako ng tulog para mabuhayan."
Parang, "Kailangan ko 'tong itulog."
Diyos ko. Parang sinubaybayan mo ako,
kasi lahat 'yan mismo 'yong nangyayari.
Eto, may isa pa akong tanong.
Naramdaman mo na bang gusto mong tumigil,
pero napilitan kang ipagpatuloy?
Oo. Maraming beses na akong kumain, tapos…
- Kailangan ko talagang ubusin. - Oo.
Minsan ba, para makayanan 'yong lungkot,
kumakain ka na lang ng ganitong pagkain?
Oo.
Mas nagiging sumpungin ka dahil sa mga ganitong pagkain,
at madalas pa itong kainin ng mga tao.
Malaki talaga 'yong kaugnayan nito sa depression at anxiety.
- Nakaka-relate ka ba ro'n? - Sobra.
Pero bigla na lang, kung aalisin mo 'to, hahanap-hanapin mo ulit.
Parang drugs 'yong sinasabi mo. Addiction 'to.
Oo.
Pati 'yong pagkabalisa… at…
Di ako madalas magkaroon ng brain fog, pero may mga nakakalimutan akong salita.
Napapansin ko talaga na 'yong mga tanong
na tinanong ko sa 'yo,
diagnostic criteria
para maintindihan namin kung may addiction na 'yong tao.
- Wow. - Sa tabako man 'yan, alak, o cocaine.
Pag alam mong masama na ang nararamdaman mo dahil do'n,
pero pakiramdam mo, gusto mo pa rin 'yon.
Kung paano ginagawa 'yong mga pagkain para mabilis mong maramdaman
'yong matataas na hit ng reward na pumapasok sa katawan mo,
pero mabilis ka ring bumabagsak,
ganyan ginagawa ang lahat ng nakakaadik na substance.
At mukhang nararamdaman mo na 'yong hatak ng addiction.
Oo. Ano…
Di ko inakalang…
sobrang maaadik ako sa fried chicken.
Oo.
Sobrang nakakagulat
na nagagawa 'yon ng pagkaing 'to.
Napakakomplikado ng utak ng tao.
May parte ng utak na tinatawag na hypothalamus.
Sinasabihan tayo nitong kumain, tumigil kumain, gutom ka, at di ka gutom.
Nawawala sa atin 'yon dahil mismo sa mga pagkaing ito,
dahil nagiging imbalanced 'yong daanan.
Tapos nagsisimula na 'yong addiction sa pagkain,
at kalaunan, pwede nitong masira 'yong physical at mental health.
Isa sa mga pinakanakakagulat na nakita namin, 12 percent ng mga bata,
pasok sa criteria para sa addiction sa ultra-processed foods.
At bilang ina, nakakatakot talaga 'yon para sa kinabukasan ng mga anak natin.
Kumakain ako nitong pagkain, pero parang di na ako ito.
Iba na ang itsura ko pag nananalamin ako.
Nalulungkot ako.
Sobra. Pakiramdam ko, mag-isa talaga ako.
Nalulunod na ako. Sobrang hirap nito.
Putsa.
Ititigil ko na 'to. Putsa.
PANLABINSIYAM NA ARAW
ALMUSAL
Ayoko 'tong gawin ngayon.
Ignorante talaga ako noong sinimulan ko 'tong journey,
pero habang palalim ako nang palalim,
mas kinukuwestiyon ko 'yong hilig ko sa pagkaing 'to mula pa pagkabata.
Kahit saan, may fried chicken,
at may pinanggagalingan 'yong mga hayop na 'yon.
A, nakakadiri 'to, pare.
Pero kung ano'ng nangyayari sa likod nito,
gustong itago ng industriya sa publiko.
TOTOONG MANOK
Ni-research ko na 'to,
at sa America, halos lahat ng manok, galing sa factory farms.
At humahabol na tayo.
Sa UK, nasa 95 percent na tayo.
'Yong factory farming, 'yong mega farming ng mga hayop,
nagsimula sa US, pero talagang parte na ito ngayon ng UK.
Mahigit isang libo na sila,
nakatago, pero parami nang parami.
Tingnan mo, iilang kumpanya lang 'yong nagsu-supply ng karamihan sa manok
sa mga supermarket at fast food chain sa America.
Tinatawag silang Big Chicken…
PRESYO NG MANOK
…at isa sa Big Chicken states 'yong Arkansas.
'Yon ang sunod kong pupuntahan.
'Yong bayan mismo ng Springdale,
tahanan ng Tyson Foods, pinakamalaking American chicken producers.
Sa Tyson Foods, naglilingkod kami nang may kaligtasan, pananagutan, at saya.
Wow. Nakita ko 'yong promo video ng Tyson.
Para sa malaking capitalist corporation, mukhang mabait talaga sila.
Makikita sa billion-dollar brands namin 'yong galing ng pamumuno namin.
Pinapakain namin ang mundo na parang pamilya.
'Yong totoo lang do'n, billion-dollar brand sila.
Tyson talaga 'yong naging sukatan ng tagumpay sa meat-packing industry.
At kung gusto mong manalo sa Big Chicken game,
gayahin mo lang 'yong Tyson. Halika. Ikaw naman, Alice.
Isa 'yong Tyson sa mga nanguna sa vertically-integrated model,
ibig sabihin, sila 'yong may-ari ng lahat ng parte ng supply chain.
Mula sa pamisaan, sa mga manok,
sa pagkatay, sa production,
gaya ng chicken nuggets, at kahit sa trucking.
Para itong black hole na hinihigop ang lahat,
'yong buong universe.
Paraan nila ito para makontrol 'yong pera sa lahat ng aspeto.
Salamat, Alice.
Sobrang laki ng kinikita ng Tyson,
kaya halos lahat ng Big Chicken company sa mundo, ginaya 'yong model nila.
Sa UK, 'yong pinakamalalaking kumpanya,
Moy Park, Hook 2 Sisters, at Avara Foods.
Hawak nila 'yong 70% ng chicken market namin,
at nasa 800 milyong manok kada taon 'yong dumadaan sa process nila.
Ibig kong sabihin sa "process", pinapatay.
Gusto kong makipagkita sa Tyson,
pero nanahimik sila noong nagdetalye ako tungkol sa pelikula.
Bilang kapalit, may nahanap akong local activist,
na ipinapaglaban 'yong mga karapatan ng poultry workers.
Sasabihin niya kung ano'ng nangyayari.
- Kumusta ka? Welcome sa Arkansas. - Ayos naman.
Ipapasyal kita,
para maintindihan mo kung gaano kalakas
'yong Tyson sa bayang 'to.
- Oo. - Gumagawa sila ng mga kalsada.
Nagbibigay sila ng pera sa mga simbahan, sa mga charity.
A, nakikita ko 'to. Tyson sports complex.
- Parang binibili nila 'yong pagpasok dito. - Mismo.
Tingnan mo, may manukan…
Oo. Pero di tayo makakapasok, siyempre, kasi private 'yan.
Limang taon na akong nagsusulat tungkol sa Tyson Foods,
pero di pa ako nakakapasok sa planta,
dahil may agricultural gag laws sa mga state gaya ng Arkansas.
Ibig sabihin, di ka pwedeng pumasok sa ari-arian ng Tyson
para mag-document ng kahit ano na may kinalaman sa facility,
at hanggang $5,000 kada araw 'yong multa sa Arkansas para roon.
- Wow, sobrang laki niyan! - Oo.
- Eto 'yong mga manok. - Oo.
Grabe.
Ang baho nila!
Eto na 'yong mga truck.
Nadudurog sila. Diyos ko.
Araw-araw, buong araw, pinapatay nila 'yong mga ibon.
Pero pupunta sila sa simbahan…
Diyos ko. May mga balahibo pa.
- Oo. - Nagkalat na.
Oo.
Nakakabaliw 'to.
Medyo natatakot ako para sa 'tin, kasi malaking corporation 'to.
- Oo. - At alam kong sa America, pera-pera lang.
- Nandiyan na 'yong mga pulis. - May ilang pulis naman.
Para magkasundo 'tong mga corporation,
dapat maganda 'yong relasyon nila sa mga politiko,
pulis, at lahat.
- Pero sobrang nakakatakot. - Alam kong sinusubaybayan nila tayo.
- Oo, parang… - Inoobserbahan nila tayo.
Alam kong huminto ang mga pulis sa unahan. Ewan kung para sa atin.
Tatawid ba tayo?
Sige, tara.
Wag nating galitin 'yong mga pulis.
Black ako, Hispanic ka. Wala tayong laban, gets mo?
No'ng nagsimula akong gawin 'to, tinanong ko 'yong mga trabahador,
"Ano'ng gusto n'yo?"
Sabi nila,
"Gusto lang naming maramdaman
"na mas maganda 'yong trato sa amin kaysa sa mga manok na pinapatay namin."
Grabe.
May mga bagay na di ma-imagine ng mga tao
kasi di pwedeng magsalita 'yong mga trabahador sa processing plants
dahil sa mga legal na rason.
Sa Arkansas lang ba 'to nangyayari
o sa buong America?
Sa buong America.
Alam mo, problema 'to sa buong meat industry.
UNDERCOVER FOOTAGE SA ISA PANG MANUKAN
May ipinakita sa aking videos na kuha sa loob ng facilities ang mga trabahador.
'Yong iba, kailangang pumatay ng mga manok na di pa patay,
pero 175 na manok kada minuto 'yong dumadaan sa linya.
Magkakatabi ang mga tao, may mga kutsilyong sobrang talim
at metal mesh gloves, tinatanggalan ng buto 'yong manok
sa loob ng tatlo hanggang limang segundo, walo hanggang sampung oras na trabaho.
Sabi sa akin ng iba,
"Di pwedeng magpahinga kasi gusto nila akong gawing makina."
Isa sa pinakamalalaking problema ng mga trabahador sa poultry plants,
di sila pwedeng mag-CR.
Di pwedeng huminto 'yong mga linya, kaya pag gusto nilang mag-CR,
at walang nagbibigay ng break,
umiihi sila sa linya.
- Iniihian 'yong mga sarili nila. - Putsa…
Marami na kaming narinig na kaso ng mga trabahador
na pinipilit mag-diaper.
- Nakakahiya 'yon, di ba? - Grabe.
Di dapat pagsamantalahan 'yong mga trabahador
para lang makakain tayo ng chicken sandwich.
Matapang siya, sinusubukan niya talaga na gumawa ng pagbabago,
pero walang nakikinig sa kanya.
Di pumupunta 'yong fast food dito para tingnan 'yong process…
Sabi ko, "Diyos ko, grabe 'to,
"ganito pala ginagawa 'yong manok natin."
Sabi nila, "Di namin nakita, kaya di importante.
"Kumuha pa tayo ng drumsticks."
Sa industriya, itong mga trabahador,
na gumagawa ng isa sa mga pinakadelikadong trabaho sa US,
nagbubuwis-buhay para sa sahod na medyo mas mataas kaysa sa minimum
sa mga kondisyon kung saan posible na maputulan o maospital sila,
kasi sobrang laki ng makinaryang ito,
at kailangang may pumasok at maglinis.
May trabahador sa Tyson plant sa Alabama na napugutan ng ulo.
Sabi ng Tyson, "Wala kaming kinalaman diyan
"dahil third-party provider ang nagbigay ng trabahong iyan."
Ganoon nila iniiwasan 'yong illegal labor practices.
KUMIKITA SILA NAGHIHIRAP ANG IBA
Di lang sa processing plant may problema sa labor practices.
Marami 'yong tinatanong
tungkol sa mga kondisyon sa buong Big Chicken industry,
kasama na sa mga farm.
Sa chicken industry, may mga trabahador na walang dokumento at mga refugee,
kaya malamang talaga, di sila magrereklamo.
Para maintindihan 'yong kalagayan nila sa trabaho,
may kinausap akong trabahador na walang dokumento.
Salamat at nakipagkita ka sa akin.
Chicken catcher siya,
at nagtrabaho na sa farms na nakakontrata sa ilang chicken company sa Arkansas.
Anim kami sa grupo ng mga nanghuhuli ng manok.
Sa isang araw, 40,000 manok 'yong kinukuha namin.
Kada kamay, dalawang manok.
Di na maganda ang lagay ng mga daliri ko.
Di ko na sila maisara.
Minsan din pag natutulog kami,
kumikibot 'yong mga kamay namin na parang nanghuhuli pa rin ng mga manok.
Puno ng kemikal itong mga lugar,
madalas walang protective gear 'yong mga trabahador,
at mababangis 'yong manok, kaya mahirap talaga 'yong trabaho.
Sabi sa akin, mga bata 'yong iba sa mga nanghuhuli ng mga manok.
Oo. Marami. Nasa 15 hanggang 17.
'Yong batang nagtatrabaho sa grupo ko,
nilagnat, inubo,
tapos namula at namaga 'yong mga mata dahil sa mga kemikal.
Umiyak siya at muntik mahimatay.
Pagkatapos naming magkita ni Carlos,
nalaman kong noong 2023, nalaman ng US Department of Labor
na may contractor na may mahigit 100 na batang empleyado
na nagtatrabaho nang ilegal sa loob ng siyam na meat-packing plant,
kasama na 'yong George's at Tyson Foods.
SUMUSUNOD ANG TYSON FOODS SA LAHAT NG LABOR LAWS
TINITIYAK NAMIN ANG LUBOS NA PANANAGUTAN NG MGA KATUWANG NAMIN SA NEGOSYO
Magkaedad lang kami no'ng tao,
at nakita ko kung paano naapektuhan 'yong katawan niya.
Ano… makabagong pang-aalipin 'to.
'Yon lang 'yon, e.
Napagtakpan ng industriya ang manok,
nagawa nilang… parang napakagandang paninda.
Sa sobrang ayos, parang di totoo.
Dahil hindi nga!
Marami 'yong pinagdaanan nitong negosyo,
pero pag nakilala mo na 'yong mga tao sa likod ng lahat…
Talagang magbabago 'yong pananaw mo
tungkol sa pagkain na… ano…
mahal mo.
Malaki 'to, pare.
At gets ko,
ayos lang kahit palalim na ako nang palalim dito,
pero naiisip ko rin,
"May mga lalaking nakaitim na suit na ba
"na dadating sa labas ng bahay ko?"
PANDALAWAMPUNG ARAW
Di ako makapaniwala na gano'n kahina-hinala 'yong Big Chicken.
TANGHALIAN
Sinabihan akong pumunta sa Delaware, kung saan lumalaban 'yong mga tao.
"Welcome sa Delaware. Walang hanggan ang matutuklasan mo."
Parang inilagay nila 'yan kasi alam nilang dadating ako.
'Yan 'yong ginagawa ko, may inaalam ako.
Grabe. Nababaliw na ako, guys. Nababaliw na ako.
Kumakain ako nitong manok, at nababaliw na ako.
Malaking negosyo 'yong chicken industry sa Delaware,
at nire-report pa sa radyo 'yong mga epekto nito.
Tone-toneladang dumi ng manok ang inilalabas ng industriya ng State.
Nag-aalala ang mga nakatira malapit sa mga manukan
kung paano naaapektuhan ng mga manok ang kalusugan nila.
Ito 'yong natutunan ko sa radyo.
Maraming manok sa Delaware,
at marami silang tae.
Sorry, Mama.
Isipin mo ang lahat ng manok sa America.
Sa isang taong tae nila, pwedeng matakpan 'yong buong London.
At Edinburgh. Maraming tae 'yon.
- Ayos, pare. - Mo, kumusta?
- Ayos lang. Kumusta? - Nice to meet you.
Dala ko 'yong ulan.
- Michael. - Ayos ka ba?
Dito nakatira si Michael, at lumalaban siya.
Sabi ko, ipakita niya sa akin 'yong problema.
Kita mo 'yong poultry barns do'n?
- Oo. - May mga bentilador sa pinakadulo.
- Oo, oo. - Di lang pampalamig 'yang mga 'yan.
Nandiyan sila kasi 'yong mga ibon, pinapalaki sa tambak ng dumi.
- Oo. - 50,000 'yong ibon sa mas bagong barn.
Gano'n karami 'yong dumi,
at di nililinis kada kawan, kaya inuupuan nila 'yon,
pero may ammonia ro'n.
- A, shit. Oo. - Nabubulag 'yong ibang manok dahil do'n.
Kailangan nilang ilabas 'yong hangin, kasi kung hindi, mamamatay ang mga manok.
A. Okay.
Kung inilalabas mo 'yong hangin sa komunidad,
ano'ng nangyayari sa komunidad?
Naghahalo 'yong mga nakakalasong gas
at nalalanghap ng mga tao. Naaapektuhan ang kalusugan.
Kita mo 'yan? Kita mo kung saan nakatira 'yong mga kapitbahay?
Putsa! Sobrang lapit!
Veterans sila. May veteran na nakatira diyan.
No'ng lumalaban siya sa Iraq, ano'ng ginawa nila?
Naglagay ng maraming manukan sa tapat at binugahan siya ng masamang hangin.
Naku, ang baho niyan, pare!
- 'Yan 'yong naaamoy n'yo araw-araw? - Araw-araw.
- Naaamoy mo sa kotse! - Dumidikit sa damit mo!
Mali 'yon, kasi magagandang komunidad 'to na itinayo sa agriculture.
Di ibig sabihin na masama ang agriculture.
Pero may paraan ng pagsasaka na di makakasira sa komunidad
at kalidad ng buhay ng mga kapitbahay mo.
Di ko inakalang aabot sa punto kung saan
naaapektuhan na talaga 'yong ibang tao
dahil sa kalidad ng hangin at tubig na iniinom nila.
Hindi lang ito tungkol sa amoy.
'Yang malaking plantang 'yan,
isa sa pinakamalalaking facility para sa dumi ng manok sa Delaware.
Milyon-milyong ibon 'yong kinakatay nila.
Hinuhugasan pagkatapos katayin.
Nandiyan 'yong lamanloob at iba pang nakakadiring bagay.
Baka di masyadong scientific 'yong pagkakasabi ko,
pero kinukuha nila 'yong tubig na puno ng dumi
at ikinakalat sa mga field na 'yon.
Pero tandaan mo, lahat, umaasa sa tubig sa balon.
Seryoso ka? Ay, kagaguhan 'yan, pare!
Di pwedeng huminga 'yong mga tao, uminom ng tubig, o lumabas.
Nagkakasakit ang mga bata, hinihika,
para makabenta sila ng murang manok sa tindahan
sa halagang 99 cents o $1.99 kada kalahating kilo.
Nagbibiro ka ba?
Malalaki 'yong problema sa industriyang masyadong makapangyarihan.
Nagbayad ng $205 million bilang settlement sa class action lawsuit
'yong Mountaire, ang kumpanyang inakusahan na sumisira sa hangin at tubig dito,
pero wala silang inakong responsibilidad.
Lahat, kinukuwestiyon ko na. Nagmumumog ako,
nagsisipilyo, dahil sa narinig ko tungkol sa tubig.
Gano'n ako kapraning.
Noong sinimulan ko 'to, di ko alam na may Big Chicken.
Di ko alam.
Di ko alam na may ganito.
Dismayado ako sa sarili ko na di ko alam.
Tapos pagdating mo roon, makikita mo 'yong planta
sa tabi ng bahay ng tao.
Nakakalungkot talaga, pare.
Gusto ko nang tumigil sa pagkain nito.
Gusto ko na talagang tumigil. Ayoko na talagang kumain.
Oo.
PANDALAWAMPU'T ISANG ARAW
Masaya talaga
na kumain ng chicken bucket kasama 'yong pamilya mo.
Pero ano'ng kapalit no'n?
Titingnan mo 'yong balance.
Di ko naisip 'yon bago ko ginawa 'to.
Sabi ko, "Agriculture 'to. Kailangan nating mabuhay."
Pero kailangan ba nating umabot do'n?
Siguro dati masasabi ko pa, "Manok lang 'yan, pare.
"Kumalma tayo."
Pero iba pag narining mo ang mga kuwento ng mga talagang apektado,
kinain mo 'yong pagkain, at may magsabi sa 'yo
na adik ka sa manok, gaya ng pagkaadik ng iba sa cocaine.
Do'n mo masasabi, "Ano?"
At tingin ko minsan, kung gano'n kalaking pera 'yong kikitain,
marami ring sekretong itatago.
At nakikita ko 'yon dito sa America,
pero sa amin…
Gaano ba talaga 'to kalalim?
Malaking pinsala sa kapaligiran 'yong mega farming ng mga hayop.
Pinapalaki 'yong mga manok sa butil, kasama ng soya,
na galing sa rainforest areas, kaya nagkakaroon ng deforestation.
At sa UK, marami sa mga lupa natin, bumababa 'yong kalidad
dahil sa artificial fertilizers at pesticides.
Nawawala na talaga 'yong lupa natin.
Sabi ng scientists, ilang dekada na lang, mawawala na 'yong lupa natin.
Walang lupa, walang pagkain.
Tapos na.
Ready nang umalis.
Umalis na tayo rito, pare.
PANDALAWAMPU'T APAT NA ARAW
ANG HULING YUGTO
Dadaan ako sa KFC drive-thru, alam mo.
Matalino na sila, pagkatapos mong umorder, tatanungin ka pa, "Meron pa po?"
- Hello. - Hi po.
Pabili ng Mini Variety Meal.
Meron pa po?
Isang order na rin ng wings, pwede?
Meron pa po?
- Salamat. Sige po. - Ingat. Kita tayo sa susunod.
Narinig mo? 'Yong "Meron pa po? Meron pa po?"
Di ko dapat bibilhin ang lahat ng 'yon.
Sobrang problematic ng pagkaing 'to.
Marami akong natutunan sa naging journey ko.
Guys, di ko mababalewala 'yong natutunan ko sa trip na 'to.
Mula noong bumalik ako, naging busy ako sa pagre-research.
Mukhang rumaragasa na 'yong KFC.
Magbubukas ang fast food chain na KFC ng 500 na bagong restaurant
sa UK at Ireland sa loob ng susunod na dekada.
Sabi ni Mo, ayaw niya na maging investigative journalist,
at gets ko 'yon, pero tingin ko kalaunan,
kung gusto niya na mas mapag-aralan 'tong industriya,
kailangan niyang magpaka-journalist at…
mag-imbestiga pa.
Hello, at welcome sa KFC Head Office.
Pindutin ang one kung may tanong ka na may kinalaman sa customer care.
Lahat ng tanong tungkol doon, dapat isumite nang nakasulat sa web form…
Di lang ito tungkol sa epekto ng experiment sa akin,
gusto ko ring makausap 'yong market leaders tungkol sa epekto
ng pagkain nila sa kalusugan natin at sa kapaligiran.
Ito 'yong email sa akin ng KFC.
"Maraming salamat sa pagbabahagi ng documentary mo sa amin.
"Mukhang interesting talaga ang project.
"Hindi kami makakatulong, pero sana magtagumpay ka
"sa pagbuo ng kuwentong ito.
"Salamat sa pag-contact sa amin at good luck sa pelikula."
Parang ginawa lang nila akong tanga.
Pero may nakumbinsi rin ako.
'Yong CEO ng British Poultry Council, pumayag na makipag-usap sa akin.
Tinanong namin kung pwede kaming magkita sa factory farm nila, pero sabi niya,
"Mahirap makapasok."
Interesting.
Kaya dito na lang kami sa cute at maliit na city farm.
- Kumusta, Rich? Kumusta? - Okay lang, salamat. Ikaw?
Nandito tayo sa gitna ng Hackney. Ayos ka lang?
Oo, ayos na ayos.
Mukha kang undercover na pulis, pare.
Sa UK, pumapatay tayo ng 20 milyong ibon kada linggo.
- Kada linggo? - Kada linggo.
Pero isipin mo 'yong dami ng tao.
65 milyon. Di lahat kumakain ng karne.
Sabihin mong 60 milyon 'yong kumakain ng manok.
Kalahating manok kada tao kada linggo.
Di 'yon marami.
At may mga nagugutom sa bansang ito.
'Yong totoo, hangga't di lahat nakakakain,
walang ibang importante.
At oo, dapat maging maingat talaga tayo
sa pagtrato sa mga tao, sa kapaligiran, sa mga ibon,
pero kaya natin 'yon, at kung tama 'yong gagawin natin,
may mapagkukunan tayo ng pagkain para sa mundo, di lang sa UK.
Para kang politiko, Rich, pare. Baka halikan mo na rin 'yong mga baby.
Oo, pero ano 'yon…
No'ng sinimulan ko 'tong journey,
nakita ko ang bawat aspeto ng chicken industry.
Di ako naging handa sa basura.
Ano'ng ginagawa natin para ro'n?
May mga paratang at batikos tungkol sa industriya namin
at sa ginagawa namin para sa basura,
pero masisiguro kong lahat ng basura,
sa mga farm, hindi sa processing plants,
kontrolado talaga.
Paano 'yong basura galing sa processing plant?
Gano'n din, kontrolado talaga
na di maging delikado at nakakasama.
Di tinitipid 'yong process sa UK?
Hindi. Wala namang makukuha diyan.
Pero nandito 'yong PR girl mo.
Malapit na siyang sumabat, pare. "Hoy, pwede ba, tama na 'yan?"
Sinusubukan namin na maging mabubuting kapitbahay
at di makaapekto sa mga tao.
Pagkatapos naming mag-usap, lumabas sa balita na ang chicken producers
na Avara Foods,
na kliyente ni Richard,
humaharap sa pinakamalaking
environmental legal claim sa kasaysayan ng Britain
dahil daw sa pag-pollute sa tatlong ilog sa amin.
May mahigit 20 milyong manok sa River Wye catchment area,
at mas marami 'yong tae nila kaysa sa nasisipsip ng lupa.
'Yong industrial chicken farmers na nagsu-supply sa restaurants n'yo,
literal na pinatay 'yong River Wye sa polusyon.
- Kumusta, pare? - Ikaw, kumusta?
Kurok, gago!
- Pasok, pare. - Kumusta?
- Eto, pare. Ayos na ayos. - Pasok.
Nakipagkita ka ro'n sa Richard, 'no? Kumusta naman?
Nirerespeto kong pumunta siya at nakipag-usap sa akin,
pero parang AI 'yong kausap ko.
Pag tinatanong ko siya, sinasabi niya, "Alam mo, maraming kailangang pakainin.
"May magagawa pa ba kami? Siguro."
Ano na'ng gagawin mo? Ano'ng susunod?
Mahirap 'to kasi walang gustong makipag-usap sa 'kin.
Sinagot ng KFC 'yong email ko.
KFC Global.
- Okay, bigatin. - Oo.
- Di ba? - Patingin nga.
May number dito. Subukan mong tawagan.
- Tawagan natin. - Talaga?
Hello?
Si Mo Gilligan 'to. Nag-email ako sa inyo
tungkol sa documentary tungkol sa fried chicken.
Hello?
Naka-mute na ako.
- Kasi sinagot nila. - Gano'n ba?
Hello?
Nire-record ko 'tong tawag kung sakali na magamit sa documentary. Okay lang ba?
Okay.
Hala.
- Binaba niya. - Oo.
Grabe. Alam mo ba?
Sinagot niya 'yong tawag tapos pinindot 'yong mute.
- Nakikinig pa siya. - Nakikinig lang.
Grabe naman 'yan.
'Yon na 'yong pinakamalayong naabot ko sa KFC.
- Oo. - Pinakamalayo.
Iniwan mo 'yong number mo ro'n.
Bakit mo gagawin 'yon kung di ka sasagot? Bakit pa?
Di na rin nakakagulat malaman,
gaya ng ibang sikat na fast food brand,
kumukuha 'yong KFC ng online influencers na may milyon-milyong follower
para i-promote 'yong mga produkto nila sa mga mas batang audience.
Hello, friends. Ako si Niko, at nasa farm ako.
A, si Niko. Gusto ko siya, pare. Mabait siya.
Tingnan natin 'yong likod ng bucket.
Diyos ko.
Tingnan mo 'yong mga manok! Walang kulungan dito.
Akala ko, may 4,000 na manok kada maliit na kulungan.
Wala, walang kulungan.
Proud na proud kami sa pag-aalaga namin ng mga hayop…
Kaya ipinapakita n'yo 'yong magandang side
gamit 'yong tao na may platform na sobrang laki,
pero kinokontrol n'yo 'yong nakikita nila sa likod ng lahat.
Dinala ng KFC si Niko rito no'ng sobrang liit at cute pa ng mga ibon.
Noong 15 hanggang 20 araw pa lang sila. Bumalik kami ngayong 33 araw na sila.
- May malasakit talaga kayo sa mga manok? - Oo.
Paano 'tong mga manok?
May malasakit ba kayo sa mga ibon na gaya nitong tatlong di na makatayo?
Hindi na nila kaya 'yong bigat.
Tingin ko, sobrang sama nito,
kasi parang nasa digital age na tayo ng pagmamanipula ng market.
…may space 'yong mga ibong gumalaw…
Parang greenwashing 'to.
May mas malalaman pa siguro ako tungkol sa secret recipe n'yo
kaysa sa pinagkukunan n'yo ng mga manok at kung paano n'yo sila tinatrato.
Salamat sa pag-imbita. Gusto ko ang farm n'yo, ang ganda.
'Yong tanong, ano'ng itinatago n'yo?
Nahanap ko 'yong lalaking may video na nagpapakita ng ibang kuwento ng KFC.
Pinadalhan niya ako ng coordinates
kasi babalik sila ng team niya ngayong gabi.
Di ko akalaing pupunta ako sa Lincolnshire nang gabi dahil sa manok
at susunod sa coordinates.
Parang… Grabe na 'to. Di ko kayo lolokohin.
Para na akong totoong journalist.
Para akong si Martin Kemp.
'Yon 'yong pangalan niya, 'no?
A, hindi, 'yon 'yong lalaki sa Spandau Ballet. Si Ross Kemp pala.
Dito sa Lincolnshire, sila 'yong kumakatay ng pinakamaraming manok sa UK.
Tulad ng lahat, kung susundan mo ang pera, malalaman mo 'yong totoo.
Ang pangalawa sa pinakamalaking producers ng manok sa UK, 'yong Moy Park,
nagsu-supply ng 25 percent ng manok na kinakain natin,
kasama na 'yong napupunta sa ilang bucket ng KFC.
Pero teka…
'Yong may-ari nitong UK company,
ang pangalawa sa pinakamalaking producers ng manok pagkatapos ng Tyson,
'yong Pilgrim's,
at JBS 'yong may-ari sa kanila, na tinaguriang mga hari ng manok
at gumagawa ng hanggang sa 5 bilyong manok kada taon sa buong mundo.
Siya yata 'yon.
- Matthew! - Uy.
- Kumusta? Ayos ka lang? - Uy, nice to meet you.
Kumusta? Tara, sumakay ka na.
Nandito lang sa kaliwa 'yong KFC farm,
at babalik kami ngayong gabi.
Kinunan namin 'yon three years ago,
at 12 million views 'yong nakuha no'n o nasa gano'n.
Kaya maganda talagang makita kung may nagbago ba.
Makikipagkita ako sa dalawang kasamahan ko.
Professional investigator 'yong isa, sanay na sanay talaga.
Tingin ko, pwede natin silang kunan galing sa likod.
Uy, kumusta kayo?
- Uy. Hi. - Hello.
- Wow, totoo talaga 'to, boy. - Oo.
Parang Call of Duty. Medyo natatakot ako. Totoo 'to.
Sa'n ka natatakot?
Ewan ko, di ko pa nakita…
- Takot ka sa 'min, 'no? - Kasi naka-balaclava kayo.
So, ito 'yong Moy Park farm.
Papasok tayo galing sa hilaga.
May dalawang bahay. May mga nakatira sa mga 'to.
Delikado ba 'to? Paano?
'Yong pinakadelikado, kung kumilos 'yong magsasaka
o trabahador kung makita ka nila.
May mga shotgun 'yong ibang magsasaka.
Nabaril na 'yong drone ko, kaya nangyayari talaga 'yon.
- Talaga? - Oo.
Grabe.
Ako, wala na akong pakialam.
Pakiramdam ko… Kailangang may gumawa nito,
kaya pumunta na lang tayo ro'n at gawin na natin.
Susunod ako sa inyo para magsubaybay. Di ako tatawid.
Mapapapunta ka ba namin?
- Gusto ko sana… - Hindi?
- Ayaw ng girlfriend ko. - Sige.
Maaga pa, pero papunta na 'yong team sa farm ng Moy Park.
Nag-aalala talaga ako para sa kanila.
Baka may ibang nakaabang dito sakaling may mga manloloob.
Gets mo?
Oo, pare. Kailangan nilang mag-ingat.
Medyo kinakabahan ako.
Parang may darating, e.
Di mo yata alam, pero di ako gumagawa ng ganitong bagay.
Nagme-message lang ako para sabihing nandito na kami.
Ipapakita ko sa 'yo kung ano'ng nakikita ko.
Di pa kami nakakapasok.
May tatlong magkakahiwalay na lock,
at may inilagay silang tamper tag dito.
Mas mahigpit 'yong security kumpara noong pumunta kami noon.
Sorry, mahina 'yong boses ko. Ayaw naming mahuling nandito kami.
May nakita kaming wheelie bin,
at gusto ko lang ipakita kung ano'ng nasa loob.
Siguro mga dalawang linggo na 'tong mga ibon.
Nakakadiri 'yong amoy. Kailangan kong pigilan 'yong hininga ko.
Maraming wheelie bin dito,
pero interesting kasi naka-lock din.
Ayaw nilang makunan ang mga ibon sa loob,
pero puno at naka-lock din 'yong lahat ng nandito.
Kaya… babalik na kami.
Kita tayo.
Siguro 'yong ginawa ni Matthew at ng team niya dati…
meron talagang di natuwa ro'n.
Ano'ng nararamdaman mo?
Parang imbes na ayusin 'yong problema
tungkol sa Frankenchickens na di makatayo
kasi di kaya ng katawan…
Imbes na ayusin 'yon, hinihigpitan lang nila 'yong security.
Ganyan 'yong nangyayari sa buong UK.
Kaya hindi lang 'tong farm.
Marami.
Di lang nakikita, at 'yon…
Tingin ko, mali talaga.
Pare-pareho lang 'yong pattern.
Di nagkataong
pumunta kami roon at parang, may mga nadagdag na lock…
Di nagkataong walang sumasagot sa akin.
Gano'n kalakas ang bagay na 'to.
Di nagtagal pagkatapos nitong gabi,
pinadala sa akin ng investigators ang kuha ng Avara farm na napasok nila.
Ito rin 'yong kumpanyang inakusahan na pino-pollute ng dumi 'yong mga ilog.
Nakakadiri tingnan, pare.
Bilang tao, masasabi mo,
walang hayop na dapat mabuhay at magdusa nang ganito.
Ito 'yong manok na malamang kinain ko, at kinakain mo rin.
Ito 'yong malupit na katotohanan,
na sa buong experiment, maraming itinatago 'yong industriya
at sobrang tahimik nila,
pero pag nakita mo 'yong nasa likod ng lahat,
gets mo kung bakit sobrang tahimik nila.
Di talaga mura 'yong murang manok.
Sa buong mundo, halos three quarters ng antibiotics
ang pinapakain sa mga sinasakang hayop,
para maiwasan 'yong mga sakit na natural sa factory farms.
Kung magpapatuloy tayo sa ginagawa natin, babala ng World Health Organization,
dahil sa pagtaas ng antibiotic resistance,
posible tayong dumating sa post-antibiotic era,
kaya magiging nakamamatay ulit 'yong mga sakit na nagagamot na ngayon.
PANDALAWAMPU'T WALONG ARAW
Dalawampu't apat na oras na lang, matatapos na 'yong experiment.
Pero ngayong nag-aalmusal ako nito nang may suot na do-rag,
parang wala nang mas Black na lalaki kaysa sa akin, pare.
Habang kinakain ko 'to,
aaminin ko, nagsasawa na ako, pare.
Pero sinasabi ko 'to habang kumakagat ulit.
TANGHALIAN
Dapat lang na makasama ko 'yong tropa ko sa South London para sa huling kain ko.
Ano'ng meron? Ayos, a!
Magpapakatotoo ako. Akala ko, masasabi ko, "Surprise! Huling drumstick na!"
HAPUNAN
Wow. Oo.
Eto 'yong OG wings at saka bagong barbecue fried chicken.
Ayaw mo niyan, di ba?
Isipin mo 'yong huling piraso.
- Congrats, bro. Huling kain mo na. - Naku, salamat, pare.
Ano'ng iniisip mo ngayon?
Parang kailangan ko talagang bumalik sa sarili ko,
at talagang nagulat ako sa ibang nakita ko.
Di mo makakalimutan, e.
Di ko inakalang magiging gano'n kahirap 'yong journey, pero gano'n nga.
Mahirap. Noong nakinig ako sa mga kuwento…
Oo, ang hirap lang. Gusto mo ring tumulong sa laban,
pero naiintindihan mo talaga na
may mga shortcut na ginagawa para kumita ng gano'n kalaki,
at wala silang pakialam kung sino'ng masagasaan nila.
Tapos mapapaisip ka,
kung nangyayari na 'to,
paano na pagkatapos ng lima hanggang labinlimang taon?
Talagang dumaan ka sa madidilim na landas,
at proud akong pinili mo na tahakin ang journey na 'to.
- Salamat, pare. - Ayos.
Guys, nagawa ko.
Pagkatapos ng 84 na sunod-sunod na pagkain ng fried chicken,
oras na para tapusin ito.
Unang pagkaing hindi fried chicken.
May kape ako rito, oat bar, at saging. Sa wakas.
Sa wakas!
Babalik ako kay Dr. Abood
para makita 'yong epekto sa akin ng isang buwang pagkain ng fried chicken.
- Okay, eto na. - Tumayo ka diyan.
Tatlong kilo 'yong nadagdag sa 'yo.
- Kalahating stone 'yon. - Hala!
Lumapad ka nang 3.81 centimeters.
Three centimeters!
- 3.81! Diyos ko. - 3.81.
Ramdam kong nadagdagan ka…
- Ako rin. - Mas may taba ka rito.
- Oo. - Hinga nang malalim, tapos buga!
Buga!
Sige, Mo. Di na gaya ng dati 'yong sigla mo, 'no?
Hindi ka na masayahin.
Oo, naapektuhan talaga 'yong mood ko.
- Iiyak na lang ako, hahagulhol. - Nakakalungkot marinig 'yan.
Oo.
Mamumulat ka talaga
sa pwedeng mangyari sa mga tao, sa ating lahat, lalo na sa kabataan.
Oo, tingin ko, nakakaalarma nga.
- Kasi 28 araw ko lang kinain 'to. - Oo.
Kung nagpatuloy pa ako nang isang buwan kahit gano'n na 'yong nararamdam ko…
- Tama. Mga teenager, isipin mo. - Oo, tama.
Isipin mo, di talaga nila naiintindihan 'to,
naipapaliwanag, o naiisip nang tama.
Sila… Kung ganito talaga sila kumain,
normal na sa kanila 'yong pakiramdam,
kasi di pa talaga sila nakakaranas ng iba.
Naaalala mo noong huli tayong nag-usap tungkol sa genetic predisposition?
Dahil may family history ka ng type 2 diabetes sa mama mo.
Tumaas 'yong diabetes test mo.
Thirty 'yon dati. Thirty-two na ngayon.
Hindi simpleng bagay 'yong pagtaas nang dalawa.
Siguradong dahil 'yon sa mga kinakain mo.
Kung ipagpapatuloy mo 'yan, papunta ka na ro'n.
At silent assassin 'yong tawag namin sa diabetes.
Pwedeng mabulag 'yong mga tao.
- O maputulan ng kamay o paa. - Okay.
'Yong totoo, naaapektuhan no'n 'yong puso, utak, lahat.
- Talaga? - Hindi 'yon simpleng sakit.
Wag kang mag-alala.
Lahat ng pinag-usapan natin, maibabalik pa sa dati.
Talaga?
Kailangan mo talagang kumain nang tama.
- At mag-exercise. - Oo.
Gusto ko lang bumalik sa dati kong katawan at sarili.
Tama. Kung may maipapayo ako sa 'yo,
kumain ka ng maraming green vegetable,
o kaya uminom ng carrot juice o… Maganda 'yon, seryoso.
Naku, Doc. Sino'ng gustong uminom ng carrot juice bago matulog?
PAGKALIPAS NG ANIM NA BUWAN
Hindi ko talaga kayang kumalma.
Pakiramdam ko, gusto ko talaga 'tong pagkain,
at kung di ko tinahak ang landas na 'to,
di ko makikita 'yong kabilang side.
At pinagkakakitaan ito ng maraming tao sa maraming paraan,
at di sila… Oo, di sila nananagot.
At nagalit ako ro'n, nainis.
Luma na 'yong salita, 'no? Pero totoo. Nakakainis talaga.
Di totoo kung sasabihin ko na di na ako kakain nito.
Uy, "Welcome sa Wing Fest."
Wing Fest.
Pero sigurado, iba na 'yong magiging tingin ko.
Anong klaseng wings 'yong bibilhin mo?
Lahat, pare.
Oo, kasi gusto kong pumunta sa jerk joint, di ba?
Pinakasimpleng magagawa mo, wag masyadong kumain ng karne.
Lahat tayo, bawat isa sa atin,
dapat gawin 'yon, at hindi 'yon dapat pagtalunan.
Ganito ako mamili.
Kung may di ako kilala pag binasa ko 'yong nasa likod, di ko kakainin 'yon.
Di ko bibilhin, di ko kakainin.
Kung ano'ng kinakain natin, 'yon tayo, at marami sa mga sakit,
maiiwasan kung tama 'yong kinakain ng mga tao.
Kaya importante 'yong edukasyon.
Kailangang umayos ang brands na ito at 'yong gobyerno natin
sa pagbibigay ng tamang impormasyon sa consumers
para maintindihan natin ang pumapasok sa katawan natin.
'Yong disenteng pagkain na pinalaki nang maayos
at mabuti para sa kalikasan at kalusugan, karapatan lang ng tao 'yon.
Di ko alam kung paano ka nito maaapektuhan.
Baka magbago 'yong tingin mo sa kinakain mo.
Pero 'yong pagsisimula pa lang sa usapang 'to,
malaki na talaga 'yong magagawa.
Tugon ng Moy Park sa mga punto ng pelikula,
"Pinapahalagahan namin ang mga hayop at inaalagaan ang mga ibon…
"Pinaratangan kami matapos ang panloloob sa Lincolnshire farm noong 2022.
"Sa pagsusuri ng ibang veterinary, ang mga ibon ay malusog,
"natural ang mga kilos, at maayos ang lagay.
"Di siksikan ang lahat ng farm namin,
"may natural na ilaw at pataba, at regular na sinusuri ng iba.
"Tatlong beses kada araw kinukumusta ang mga ibon at protektado namin sila."
Sabi ng Avara Foods: "…90% ng UK population
"ang kumakain ng chicken at tinutugunan namin iyon.
"Niluwagan namin ang broiler farms noong 2025
"sa 30kg kada square meter, mababa nang 23% para sa UK…
"Bilang amo at parte ng komunidad, hangad naming mapabuti ang River Wye.
"Base sa mga paratang, mali ang intindi sa negosyo
"at pagsasaka namin.
"Naniniwala kaming tama kami
"at di base sa science itong mga paratang.
Binigyan ang Tyson Foods at KFC ng pagkakataong tumugon
sa mga punto ng pelikulang ito, pero di sila nagsalita.
Noong 2019, sumali ang KFC sa Better Chicken Commitment,
na sinusuri ng hiwalay na auditor,
at nangako sila na mas aalagaan nila ang mga hayop
at di na gagamit ng fast-growing chickens sa UK pagdating ng 2026.
Sumunod ang Popeyes, Nando's, at Wingstop
Umatras silang lahat noong February 2026
at nagtayo ng Sustainable Chicken Forum (SCF).
na kinokontrol…
nila.
Pero lumalaban ang mga tao…
Kumusta? Ako si Mo Gilligan.
Kasama ko 'yong totoong Bite Back crew sa labas ng Parliament.
Nangangampanya kami para sa mas patas at masustansiyang pagkain.
Mangako sana kayong aayusin n'yo 'yong environmental policies n'yo
at poprotektahan ang mga ilog ng Britain.
Pinalaki talaga sa pastulan 'tong mga manok.
- Kalahati 'yong laki niya pagdating dito. - Diyos ko. Wow.
Grabe!
Wow. Di pa ako nakahawak ng manok.
Ang ganda pala talagang tingnan nito.
WAG AKONG IHALO SA HARINA
Nagsalin ng Subtitle: Marionne Dominique Mancol