Downloaded from YTS.BZ
- Boże, jakie słodziaki. - To nasze maluchy.
Official YIFY movies site: YTS.BZ
O rany!
Aaa, kurczak!
To najczęściej hodowane zwierzę lądowe na świecie.
Jest uważane za zdrowe i ekologiczne.
Branża robi wszystko, żeby nie dało mu się oprzeć.
Co roku zabija się 78 miliardów kurczaków.
Przemysł drobiowy jest wart ćwierć biliona dolarów.
Nakręca to nasze upodobanie do taniego i pysznego szybkiego kurczaka.
Londynie, zróbcie pieprzony hałas!
Nie mogę żyć bez dwóch rzeczy: rozśmieszania ludzi i kurczaka.
Opowiem wam o kurczakowniach.
Wiecie, gdzie jest najlepsza?
Mają szyby kuloodporne.
Za takiego kurczaka dacie się zastrzelić.
Pieczony, w curry, po jamajsku…
Ale mój ulubiony,
i tu zaraz pojawi się stereotyp dotyczący czarnych,
to smażony kurczak.
Od mojego pierwszego kęsa 30 lat temu
jego popularność wystrzeliła w kosmos.
To era lokali z kurczakiem, a ludzie mają na jego punkcie obsesję.
Kurczak uchodzi za zdrową, ekologiczną opcję.
A nią nie jest.
Obecnie 36% uczniów szkół podstawowych ma nadwagę lub otyłość.
Ostrzega się przed ogromnym wpływem hodowli drobiu na środowisko.
Przymknij się.
Jestem stand-uperem, który uwielbia to danie od dziecka
i chce wiedzieć, co jest grane.
Przeprowadzę eksperyment
i zaryzykuję swoje zdrowie.
Przez 28 dni będę jadł tylko szybkiego smażonego kurczaka.
Polecę na drugą stronę Atlantyku.
Wyruszę z południowego Londynu na głębokie południe Stanów Zjednoczonych.
O kurde!
Dowiem się, co to jedzenie robi z naszymi ciałami i umysłami.
O rany.
I czy ten ptak rzeczywiście prowadzi nas do zguby.
Kurczak na śniadanie.
Mogą się tam dziać niewyobrażalne rzeczy, bo nikt nie ma tam wstępu.
Ale tu śmierdzi!
Nie chcą, żeby ludzie zadawali pytania.
Jesteśmy królikami doświadczalnymi,
a ten przemysł dosłownie nas zabija.
O rany.
Jem tego kurczaka i wariuję.
Nie rozumiesz.
Ja nie robię takich rzeczy.
KURCZAK NASZ POWSZEDNI: FASTFOODOWY SPISEK
DZIEŃ 1.
LONDYN PIERWSZY KĘS
Czas na pierwszy posiłek.
Zaczynam od kanapki z kurczakiem.
- Kanapka: kurczak z serem… - Dzięki.
- …i sos. - Super. Dzień 1., posiłek 1.
11.00 przed południem.
Mam wyrzuty sumienia.
Eksperyment polega na tym, że przez miesiąc jem smażonego kurczaka.
Na śniadanie, obiad i kolację.
Dodam trochę sosu.
Część mnie mówi: „Super! Dawajcie te skrzydełka”.
Maczam to w sosie.
Ktokolwiek odkrył, że można jeść skrzydła tego ptaka…
To tak samo jak z piciem mleka.
Był ktoś, kto pociągnął za wymię, spróbował i…
„Ej, niezłe”.
Geniusz.
Było pyszne.
Nie będę ściemniał, jestem zadowolony.
Widzicie mój uśmiech? Niebo w gębie.
Fajnie. Pierwszy posiłek zaliczony.
Jeden z głowy, zostały 83.
Najbliższy miesiąc — zero siłowni i domowego jedzenia.
Każdy mój posiłek będzie szybkim smażonym kurczakiem.
Na moje szczęście wybór jest większy niż kiedykolwiek.
LOKAL Z KURCZAKIEM
W latach 90. Wielka Brytania była krainą ryby z frytkami.
A potem pojawił się smażony kurczak.
Z dzieciństwa pamiętam jeden lokal.
Teraz na jednej ulicy w południowym Londynie jest ich ponad 20!
W całej Wielkiej Brytanii jest ich ponad sześć tysięcy.
W centrum Londynu są te bardziej wykwintne.
Oferta z importu — lokale amerykańskich sieci.
Im dalej od centrum,
tym mniej znanych firm.
DFC…
MFC… „FC” to „smażony kurczak”, ale czym jest „M”?
Od czego to „M”? O, PFC.
„P” jak „przepyszny smażony kurczak”, tylko że mają kebab.
Za rogiem jest pewnie kolejny.
KHF? Kurna, co to jest?
Na tym ptaku robi się interesy.
W Wielkiej Brytanii wydajemy dziennie ponad 12 milionów funtów
na smażonego kurczaka.
To tyle, co kontrakt w Premier League!
Nie chodzi tylko o mój jedzeniowy eksperyment.
Chcę się dowiedzieć wszystkiego. A jeśli to dokument Netfliksa,
to nie może się obejść bez ekspertów, którzy opowiedzą o tym, czego ja nie wiem.
I… akcja!
To era uwielbienia smażonego kurczaka.
Ten produkt zalicza najszybszy rozwój wśród fast foodów.
EKSPERTKA KONSUMENCKA
Sieć Wingstop dotarła na naszą dzielnię.
A napędzają to media społecznościowe.
- Pieprz cytrynowy. - Smacznego.
Celebryci go uwielbiają.
Gdy wchodzę na TikToka,
widzę tańce w lokalach z kurczakiem
i dzieciaki tłoczące się na zewnątrz.
To dzisiejsze centra młodzieżowe.
Idziemy na zaplecze.
Daje się wyczuć ekscytację.
O rany! Eddie dał mi kurtkę KFC!
Trik polega na tym, że jest modnie, z pazurem, a przy tym niedrogo.
Jednak za kulisami dzieje się mnóstwo rzeczy,
o których te firmy raczej nie chcą informować konsumentów.
Dobra, Kate.
Ale czas na lunch.
- Mogę się dosiąść? - Jasne.
Dziękuję.
Jak często tu przychodzicie?
- Wczoraj była. - Tak.
A co, jeśli powiem wam, że muszę jeść to jedzenie
codziennie na śniadanie, obiad i kolację?
- Umrzesz. - Umrę?
- Od jedzenia kurczaka? - Ale codziennie.
Szacun za jedzenie kurczaka codziennie.
Umrę? Co ta zetka wygaduje?
Jak to śpiewał Craig David, „przewińmy to”.
DWA DNI WCZEŚNIEJ
Przed rozpoczęciem kurczakowego maratonu
udałem się do świetnej lekarki.
- Proszę wejść na wagę. - Dobra.
I stać prosto.
Jestem wielkim fanem kurczaka.
Uwielbiam Nando’s. Ten smak…
Tworzyłem treści i użyczałem głosu
dla sieci McDonald’s i Nando’s.
Nie kwestionujcie mojej lojalności.
Niektórzy z was pomyślą: „Tkwisz w matriksie smażonych kurczaków”.
Odpowiem: „Tak, tkwię. Bo są pyszne. Bez pierdolenia”.
Nie ma innego jedzenia, które można jeść z kubełka. Hamburgery? Raczej nie.
Ale kubełek smażonego kurczaka?
W dzieciństwie to był rarytas. Czuliśmy się jak bogacze.
Pamiętam, jak mama kupiła kubełek KFC,
do którego dodawali lody Viennetta.
Pomyśleliśmy: „Jesteśmy kimś! Z biedakami już nie gadamy”.
Teraz nastąpi ukłucie.
Ma pan obecnie jakieś problemy zdrowotne?
- O żadnych nie wiem. - Świetnie. A w rodzinie?
Mama ma cukrzycę.
Typu drugiego?
Tak. Dziadek też miał cukrzycę.
- Czyli to rodzinne. - Tak.
Głęboki wdech.
- Mam 37 lat. - Dobrze.
Człowiek zaczyna myśleć o swoich bliskich.
Myśli o swoim zdrowiu.
I wydech. Mocno.
Jestem ciekaw, jak to wpłynie na moje ciało.
Piękną ma pan wątrobę. Jest naprawdę…
DZIEŃ WYNIKÓW
- Serio? - Tak, fantastyczną.
A cukrzycy w pańskim przypadku ani śladu.
- To dobre wieści. - Super.
- Jest pan sprawnym, zdrowym mężczyzną - O rany.
…i życzę panu wszystkiego, co najlepsze.
A co pani sądzi o tym eksperymencie?
Cóż…
Na pańskim miejscu bym tego nie robiła.
Rozumiem.
DZIEŃ 2.
Kurczak przyjechał.
Ktoś jest pod drzwiami.
- Dzięki bardzo. - Proszę.
Kurczak na śniadanie.
Smażony kurczak jest tak popularny, bo jest pyszny. To oczywiste.
Nie ma nic złego w jego okazjonalnym spożywaniu,
jeśli robi się go w domu.
Jednak mówimy o sieciach fast foodów,
które sprzedają ultraprzetworzonego kurczaka.
Wszystko jest traktowane chemikaliami,
tak żeby smakowało naprawdę dobrze.
Pyszny był ten burger.
Ja nie z tych:
„Jestem weganinem. Będę bronić praw kurczaków”.
Dwa miniburgery z kurczakiem.
Nie, stary. Jest ich wystarczająco dużo.
Dzięki Bogu, że to nieloty.
Jedzenie ultraprzetworzonej żywności przez miesiąc
OBIAD
brzmi nieco ekstremalnie.
Jednak szacuje się,
że ponad 50% diety Brytyjczyków
to właśnie żywność ultraprzetworzona.
To było pyszne.
Mo nie ma pojęcia,
co się stanie z jego ciałem i umysłem.
Nie chciałam go straszyć przed eksperymentem.
Na Wyspach ludzie jedzą to od czasu, gdy KFC zjawiło się tu z USA w latach 60.,
i o niemal dekadę wyprzedziło McDonald’s na brytyjskim rynku fast foodów.
Ale teraz na ulice wkracza coś nowego.
Wyspy zalewają duże amerykańskie sieci ze smażonym kurczakiem.
Rynek stoi tu przed nimi otworem,
więc amerykańscy inwestorzy myślą: „Zgarniemy tu fortunę”.
„Wejdziemy ze swoimi sieciami, ustawią się kolejki”.
„Czeka nas tylko rozwój”.
Zgadza się, Kate.
Nie wspominając o tym, że same KFC i McDonald’s
przepuszczą w Wielkiej Brytanii 2,5 miliarda funtów
w ciągu najbliższych pięciu lat.
To kupa kasy.
Już łapię.
Rozumiem ten szał na amerykańskiego smażonego kurczaka.
Ale jak będzie wyglądać nasza przyszłość,
jeśli pójdziemy tu w ślady Stanów Zjednoczonych?
Wyprawię się za ocean, żeby sprawdzić, co może nas czekać.
OBIAD
Ale zanim wyruszę,
czas na ostatni posiłek w ulubionym lokalu w południowym Londynie.
Jasne.
Ruszaj do Katie
EKIPA
Po skrzydełka
- Cztery skrzydełka - I po Mirindę
Mo to jeden z moich najbliższych kumpli.
Kiedyś przesiadywaliśmy we dwóch w lokalach z kurczakiem,
obserwowaliśmy świat wokół i rozprawialiśmy o życiu.
Trzeci raz jem dziś smażonego kurczaka.
Trzeci raz?
To eksperyment mający sprawdzić skutki jedzenia kurczaka z fast foodów.
- Co? - Codziennie?
Tak. Tylko przeze mnie.
- Co? - To jakieś szaleństwo.
- W każdym posiłku. - Porąbane.
Dlaczego?
Wszyscy na tym jedzeniu wyrośliśmy.
Chcę sprawdzić, co w nim siedzi.
Co się dzieje za kulisami.
Rany, wiesz co…
Nie powiem, zatkało mnie.
Trochę przeginka, co?
Nie sądzę, żebyś zdawał sobie sprawę z konsekwencji zdrowotnych.
Czym się martwisz?
Mam problem z tym stereotypem
- czarnego jedzącego kurczaka. - Tak.
Gdy o tym mówię, słyszę ten ton: „Uuu, smażony kurczak?”.
Rozumiem to,
ale wiem też, że kierują tobą szczere intencje.
Od dzieciństwa marzył o takim eksperymencie.
Mordeczko!
Ale dla mnie to brzmi jak koszmar.
Uważaj z tym na siebie.
Jasne, stary.
- To będzie ciężkie. - Tak.
Dzwoń do mnie, może być z wideo.
Wiedz, że zawsze możesz na mnie liczyć.
Wspieram cię, jasne?
- Dzięki, stary. - Luzik.
Myśli, że nie będzie mieć żadnych problemów.
Muszę spakować skarpety.
Skarpet nigdy za wiele.
Myli się.
Przepraszam, po kurczaku pierdzę.
Ja się martwię.
Jak jakaś trąbka.
Uważam, że on nie wie, w co tak naprawdę się pakuje.
DZIEŃ 5.
To mój samochód?
Jedziemy na smażonego kurczaka. Luźne autko.
Największe sieci ze smażonym kurczakiem pochodzą z USA.
KFC, Chick-fil-A, Popeyes, a także McDonald’s,
który obecnie sprzedaje tyle samo kurczaka, co wołowiny.
Te cztery sieci mają w Wielkiej Brytanii łącznie ponad 2,5 tysiąca lokali,
ale tutaj jest ich ponad 22 tysiące.
Będę podróżował po Stanach,
zaczynając od Houston
zwanego współczesną stolicą smażonego kurczaka.
David przysłał mi wiadomość.
„Oto moje najlepsze rekomendacje kulinarne w mieście na H”.
„Mieście na H”? Próbuje być młodzieżowy.
Church’s Chicken, od 1952 roku.
Poproszę trzy kawałki.
I polędwiczki do tego.
Podoba mi się, że miejsce nie jest prestiżowe.
Gdy zaparkowałem, ludzie zerkali na mnie w aucie:
„Coś ty, kurwa, za jeden?”.
Wtedy wiadomo, że szama będzie dobra.
Jak jest niebezpiecznie, to jest dobrze.
- Dziękuję. - Miłego dnia.
Wzajemnie.
Moja misja na dziś: zjeść tyle kurczaka, ile dam radę.
Frenchy’s, to południowy klasyk.
To podobno ulubiony smażony kurczak Beyoncé.
Zobaczymy.
Bonchon.
KOLEJNY LUNCH
- Smakowite smaki. - Tak!
Pok Pok Po?
- Jestem w raju. - Kurczakowym.
Ma indyjskie przyprawy.
Jakbym był na zjeździe ONZ poświęconym kurczakom.
Jesteś wielki!
Tyle jedzenia!
Spróbujmy jeszcze jednego.
KOLEJNA KOLACJA
Ten eksperyment nie zaczął się w Wielkiej Brytanii.
On ruszył teraz.
Spróbowałem każdego rodzaju kurczaka.
To co dalej?
LONDYN
Dzwoni wujek Mo, skarbie.
Siema, co tam?
Idź do mamusi.
Tak, dobrze.
Co tam u ciebie? Jak leci?
Jem dużo kurczaka. Wczoraj…
- Tak. - Stary…
Ale miałem sranie!
Bajeczne sranie, o rany.
Takie, że musiałeś zdjąć buty i skarpetki?
Właśnie tak! Zrzuciłem wszystkie ciuchy.
Mówię do siebie: „Po co ja to, kurwa, jem?”.
- Na Wyspach było dobrze. - Tak.
Ale to obżeranie się kurczakiem dało mi się we znaki.
Nigdy się nad tym nie zastanawiałem,
ale to całe rozwolnienie rzeczywiście dało mi do myślenia:
co tak naprawdę jest w tym kurczaku?
NAUKA POŁUDNIA
Nowy Orlean.
Co za miejsce.
Odpowiedzi poszukam w alejce z mrożonkami w tutejszym supermarkecie.
Jak się panie mają? Gdzie znajdę mrożone piersi z kurczaka?
- Mrożone piersi… - Tak jak w domu,
kurczak sprzedawany w sklepach to ten sam, którego używają fast foody.
Chociaż w Ameryce dodają do niego coś więcej.
Bulion z kurczaka, aromat kurczaka, glazura lodowa.
- Przyda ci się wózek. - Chwila, stop.
Co to za agent lobby lnianych koszul?
Przyda się. Dzięki. Widziałeś, co jest w tym kurczaku?
- Sporo tego, co? - W kurczaku jest bulion z kurczaka.
Jadłeś dużo kurczaka, ale nie czułeś jego smaku.
Czułeś to, co do niego dodają, ale nie samego kurczaka,
bo on już nie ma smaku.
Cholera.
Wszystko zaczęło się od konkursu Chicken of Tomorrow.
Zaraz po II wojnie światowej.
Szukano kurczaków najszybciej rosnących, mających najwięcej mięsa,
takich, które robią najlepszy pożytek z karmy.
Ale nie sprawdzali jednego — smaku.
- Skąd wiesz takie rzeczy? - Piszę książki o smaku.
- Jesteś typem z dobrym smakiem. - Zgadza się, to ja.
Mark opowiedział mi resztę.
Przemysł drobiarski w USA kontynuował selektywną hodowlę kurczaków,
by były jak największe i rosły jak najszybciej.
Kraje na całym świecie, w tym Wielka Brytania, poszły w ich ślady.
W ciągu 80 lat kurczaki zmieniły się z takich — w takie.
Gdyby dzieci rosły w takim tempie,
dwumiesięczne niemowlę byłoby wielkości dorosłej świni!
Kiedyś kurczak potrzebował 16-18 tygodni, by urosnąć.
Obecnie wystarcza 6-6,5 tygodnia.
Dziś kurczaki to olbrzymie młodziki. Jak cielęcina, ale bardziej mdłe.
Są tanie, jest ich dużo, ale nie mają smaku.
Tak jak chipsy. Smak nadają im przyprawy i aromaty.
Czyli chcesz powiedzieć,
że to, co jadłem,
zawdzięcza smak głównie temu, co do kurczaka dodano.
Nie smakowałeś dzieła natury, tylko tego, co stworzyli ludzie.
Ten kawałek ma wielkość mojej głowy.
DZIEŃ 7.
Teraz łapię, dlaczego wszędzie sprzedają smażonego kurczaka.
Te ptaki rosną szybko, są tanie, a ponieważ są takie mdłe,
można nadać im dowolny smak.
To jest akurat zajebiście smaczne.
Popeyes, założone w Nowym Orleanie,
uwielbiane za swoje smaki,
podbija obecnie brytyjskie ulice.
W ciągu tylko jednego roku
Brytyjczycy kupili 8,7 miliona ich kanapek z kurczakiem.
To daje jedną kanapkę na trzy sekundy.
Gdy wprowadzili kanapkę z kurczakiem w USA,
stała się hitem a ludzie oszaleli na jej punkcie.
To skandaliczne zachowania.
W Los Angeles dwie osoby rozbiły auta, polując na kanapkę,
która stała się hitem mediów społecznościowych.
W Maryland zginął mężczyzna, który ominął kolejkę.
Amerykanie zaczęli ostro krytykować Popeyes.
Zastanawiali się, co dokładnie jest w tej kanapce.
Jeśli uwielbiacie kurczaka z Popeyes
Przyda się wam taka rolka.
To największy zwycięzca ze wszystkich.
Spośród wszystkich moich recenzji ten ma największą liczbę składników, 142.
Jak to może być legalne?
PROFESORKA POLITYKI ZDROWOTNEJ
Smażony kurczak. Proszę.
Te firmy robią wszystko, by było tanio, wygodnie
i żeby nie można było się oprzeć smakowi.
Ludzie panikują, bo jedzenie tego mięsa
może mieć poważne skutki zdrowotne.
Jeśli na liście składników widzicie 45 pozycji,
i są to nieznane wam substancje — to żywność ultraprzetworzona.
Dimetylopolisiloksan. Robią z niego silikonowe zabawki.
Do tego mnóstwo olejów oraz naturalnych i sztucznych aromatów.
Naturalne i sztuczne aromaty…
To wielka niewiadoma,
bo tych substancji nie trzeba wymieniać w składzie.
Mogą nie podlegać regulacjom,
bo w prawie federalnym USA jest luka.
To było dobre.
W Europie, regulując dodatki chemiczne,
wymagają od producenta dowodu, że są bezpieczne.
W USA nie.
To firmy decydują, które substancje są bezpieczne.
Dlaczego Agencja Żywności i Leków na to pozwala?
Te produkty sprzyjają chorobom przewlekłym.
To poważne zagrożenie dla zdrowia.
Nie sądziłem, że technologia żywności zaszła aż tak daleko.
Będę szczery:
To jest pojebane. Ale jednocześnie…
jest w tym coś genialnego.
Nie będę tu siedzieć i udawać:
„Nie, to jest złe”.
Oni rozgryźli cały ten system!
Sprawdziłem to.
Oto jak powstaje nasza ulubiona przekąska — nuggetsy.
Kawałki kurczaka są rozdrabniane w fabryce
i mielone na mięsną pastę.
Potem miesza się ją z dodatkami chemicznymi i przyprawami,
by mdłe mięso znów smakowało jak kurczak.
Ma rozpływać się w ustach
i wytrzymać transport na cały świat.
Najlepsze jest to, że naukowcy opracowali idealne połączenie soli i tłuszczu,
które sprawia, że takie jedzenie jest supersmaczne
i trudno przestać je jeść.
Istnieje nawet skala, która mierzy nieodpartość jedzenia.
Spójrzcie.
Moje posiłki są poza skalą.
Nasze mózgi nie są przystosowane do tego,
by nie przejadać się takimi produktami na co dzień.
To nie przypadek,
że gdy na rynku dominuje ultraprzetworzona żywność,
pojawiają się zaburzenia odżywiania i otyłość.
Nie ma wątpliwości,
że projektują jedzenie tak, byśmy się nim przejadali.
WYGRAŁEM DARMOWEGO KURCZAKA
Konkurencja jest tak zaciekła, że największe sieci angażują
własne zespoły specjalistów od analizy sensorycznej,
byście wybrali ich kurczaka.
Jednego specjalistę przekonałem do spotkania
i zdradzenia swoich tajemnic.
Jeśli ktoś zajmuje się w ten sposób smażonym kurczakiem,
to zakładam, że będzie czarny.
O kurde!
Wygląda tak, jak myślałem.
- Hej, jak leci? - Cześć, Mo!
- Co tam? - Tak się cieszę.
Takiego kogoś się spodziewałem. Szacun.
No dobra.
- Okej. - To tutaj wydarzy się nasza magia.
Słyszałem, że jesteś specjalistką od smaku kurczaka.
Każdy jest swoim własnym ekspertem od tego, co mu smakuje.
Ja zajmuję się badaniami sensorycznymi i konsumenckimi.
- Masz dyplomy i takie tam. - Mam.
- No co ty! - Kilka dyplomów.
Niech wiedzą. To nie ekspertka z TikToka.
Nie. Jestem naukowczynią od chemii spożywczej.
Widzę cię w fartuchu laboratoryjnym.
„Nareszcie, mamy to!”.
Z pewnością mam duszę szalonego naukowca
pracującego ze zmysłami, a także aspektem emocjonalnym.
Chodzi o to, by ludzie chcieli to na okrągło zamawiać i jeść.
Grzebiecie ludziom w psychice, nie?
Naukowcy sensoryczni na całym świecie
udoskonalają każdy element smażonego kurczaka.
Taki barbecue.
Silke pracowała dla jednej z największych sieci z szybkim kurczakiem…
Proszę.
…która wchodzi na Wyspy.
Jedna z jej specjalności?
Chrupkość.
Szukamy wskaźników, które pomogą nam stwierdzić,
że to pożądany produkt.
Co się wtedy dzieje? Konsumenci wracają.
Spróbujmy. Posłuchajmy, jak to brzmi i jakie to uczucie.
- Chrupie jak nie wiem. - Tak.
Dla konsumentów dźwięk jest sygnałem świeżości i jakości,
ale działa też na ośrodek nagrody w mózgu.
Nie mam ochoty, ale jak już spróbuję…
Ośrodek nagrody się pobudza
- i mówi: „Dobre to”. - Dopamina…
Czuję ją w całej twarzy. Jakby zapaliła się lampka.
To jak crack.
- Nigdy nie brałem. - Działa.
A ty próbowałaś?
Nie!
Lubię cię. Masz dobrą energię.
Yo.
Tak, bracie. Co tam?
Dobrze, ziom. Robię szamę na szybko. Co u ciebie?
Poznałem ostatnio wielu specjalistów.
Serio?
Tak.
Wiesz, że jeden ze składników stosuje się też w prezerwatywach jako lubrykant?
Nie! No weź.
Serio, w prezerwatywach?
Kto by pomyślał, i w burgerze?
Stary… Poczekaj.
Jest w nim tyle rzeczy,
które są sztucznie wytworzone, by dać ci lepsze wrażenia
- i sprawić, że wrócisz po więcej. - Masz komplet informacji.
I jak się czujesz z tym, że jesz te kurczaki?
Sam nie wiem.
Chyba jest dobrze.
Cieszę się, że raczej dobrze się bawi.
Ale jako komik on zawsze udaje zadowolonego gościa.
Obawiam się, że w głębi może coś ukrywać.
Jem stripsy kurczakowe Do tego sosy majonezowe
Kurczaka dobrego, aż palce lizać
Minęło 1,5 tygodnia…
- Tak jest! O kurde! - …a ja dobrze się bawię.
- Ale będę szczery. - Złapałem tylko posiłek.
Wciąż uwiera mnie to uczucie,
że jako czarny mężczyzna jem kurczaka przed kamerą.
Skąd to się bierze?
Wiem, kogo o to zapytam.
Wracam do korzeni smażonego kurczaka —
na niedzielny obiad w kościele na Południu.
Tutaj robią szybkiego kurczaka, ale z duszą.
Mogę prosić o ten duży?
Dziękuję bardzo.
Obserwuję to ich wspólne spotkanie
i wiem, że chodzi tu o coś więcej niż kurczaka.
To rodzinny posiłek.
W który wkłada się serce.
Ciekawe, jak coś tak prostego korporacje zmieniły w modny produkt
z muzyką grime i celebrytami w tle.
Mnie smuci to,
że ludzie jedzą smażonego kurczaka
i nie doceniają geniuszu jego autorów, czarnoskórych kucharzy.
Wizyta w jednej z plantacji zbudowanych przed wojną secesyjną.
Niewolnice robiły smażonego kurczaka dla właścicieli plantacji.
Później, w latach 60. XIX wieku, gdy zniesiono niewolnictwo,
Afroamerykanie wciąż doskonalili to danie i je sprzedawali.
A biali Amerykanie zaczęli wyśmiewać to w kulturze popularnej.
Przedstawiali czarnych jako złodziei kurczaków.
W 1915 roku powstały Narodziny narodu,
największy film tamtych czasów,
który prostacko pokazywał Afroamerykanów jedzących kurczaki.
To utrwaliło stereotyp
a niektóre firmy rasistowsko używały go jako narzędzia sprzedażowego.
Wkracza pułkownik Sanders.
Miałem 40 lat,
gdy opracowałem specjalną mieszankę 11 ziół i przypraw
oraz metodę smażenia kurczaka. Tak otrzymałem produkt nie z tej ziemi.
Jako dziecko myślałem,
że pułkownik od KFC wynalazł smażonego kurczaka.
Jak on się w to wpisał?
Prowadził stację benzynową i miał restaurację.
Tak zaczynał.
Jeśli jesteś przykładnym obywatelem, możesz zostać pułkownikiem Kentucky.
To coś jak tytuł szlachecki.
- Naprawdę? - Tak. A on to wykorzystał.
Biały garnitur był symbolem właściciela plantacji.
Powstało wrażenie:
„Mam czarnych, którzy na mnie pracują”.
Był dobry w sprzedaży.
Wykorzystywał głęboko zakorzeniony sentyment dotyczący Południa.
Dla wielu jego klientów to było coś swojskiego.
Wiele miejsc nadal to robi.
Odwołują się do głębokiej nostalgii za Południem.
„Uczyńmy Amerykę znów wielką”. Dla moich przodków taka nie była.
To działało.
Wykorzystał to i zarobił mnóstwo pieniędzy.
Nawet po sprzedaży firmy za niezłą sumkę
nowi właściciele dalej to rozwinęli.
- I doszło do eksplozji. - Wow.
KFC to największa na świecie sieć ze smażonymi kurczakami.
Ma franczyzy w 149 krajach.
Japończycy jedzą KFC na święta.
W Bloemfontein mamy Kentucky Town.
Ruszajmy!
Na całym świecie zarabiają ponad 27 miliardów funtów rocznie.
To dużo skrzydełek!
KFC od dawna jest numerem jeden w Wielkiej Brytanii.
Dominuje w miastach.
Dominuje przy drogach i na stacjach benzynowych.
W ciągu najbliższych kilku lat wydadzą 1,5 miliarda
na umocnienie swojej pozycji.
Tak wygląda przejmowanie rynku.
Chcą pozostać numerem jeden.
DZIEŃ 11.
Dobijam do połowy eksperymentu
i nie jest już tak fajnie.
Smażony kurczak i kawa.
ŚNIADANIE
Jem to już chyba 10 dzień z rzędu, co?
Jest naprawdę smaczne.
Ale widzę, że przybrałem na wadze.
To nieprzyjemne patrzeć w lustro i widzieć,
że się przytyło.
Na pewno nie jestem sobą.
Czuję się ociężały.
To o wiele trudniejsze, niż myślałem.
Taka jest prawda.
Po pewnym czasie będzie wzdęty.
Zmęczony.
Jego układ trawienny ucierpi.
Równowaga dobrych bakterii, które tam żyją, czyli mikrobiomu,
zostanie zaburzona.
Spodziewam się, że zacznie odczuwać ból brzucha,
może doświadczy zmiany rytmu wypróżnień
i zatrzymania płynów. Będzie senny lub będzie mieć trudności z zaśnięciem.
Ten mikrobiom wytwarza hormony dobrego samopoczucia takie jak serotonina.
Więc to wpłynie również na jego emocjonalność.
Zjadłem 42 posiłki
i muszę przyznać, że lekarka miała rację.
Jest pierwsza w nocy.
Jadłem bardzo późno.
To chyba jedna z moich pierwszych bezsennych nocy.
Jestem mocno pobudzony.
To mi naprawdę ryje banię.
Jednym razem myślę: „Ależ to pyszne jedzenie”,
a innym mam ochotę zjeść jakiś owoc.
Czasem chciałbym się poddać.
Chwilami mówię sobie, że nie zjem już więcej smażonego kurczaka.
Wiecie.
Jest pierwsza w nocy,
a ja nie mogę spać przez tego pieprzonego kurczaka.
Nowy dzień.
Na śniadanie polędwiczki.
Kurczak jest przedstawiany jako zdrowszy od czerwonego mięsa.
To się nazywa zdrowotna ściema.
Twierdzenie, że nuggetsy
są zdrowsze niż Big Mac,
jest problematyczne.
To się nie kończy. Ciągle to jesz i jesz, i jesz.
Jedzenie takie jak szybki smażony kurczak —
co w tym złego?
Jednak w samych Stanach Zjednoczonych
PSYCHOLOŻKA
co cztery minuty umiera jedna osoba
z powodu chorób związanych z ultraprzetworzoną żywnością.
A to nie dzieje się tylko w krajach Zachodu.
To globalny kryzys zdrowotny.
W tym roku pojawił się punkt zwrotny.
Na świecie mamy więcej dzieci otyłych niż głodujących.
KURCZAKOWA PUŁAPKA
Jestem w Chicago, siedzibie pioniera fast foodów, McDonald’s.
Nie dam rady tego zjeść.
Spotkam się z mieszkanką Chicago,
która pokaże mi, jak fast foody wpłynęły na jej społeczność.
- Cześć, Mo! - Jak się masz?
- Dobrze. - Dzięki, że zgodziłaś się spotkać.
Też masz ksywkę Mo?
- Tak, też jestem Mo. - Mo i Mo.
To Oak Park, jedna z ładniejszych dzielnic Chicago.
MO Z POKOLENIA Z
- Bardzo piękna okolica. - Tak.
Mijaliśmy mnóstwo lokali, ale to urocze piekarnie,
miejsca z kuchnią etniczną, jak ten bar z tacos.
Tutaj wszystko jest bardziej burżujskie, więc i ceny są wyższe.
Ale jedziemy do West Garfield Park,
gdzie się wychowałam.
Zobaczysz różnicę.
SKLEP SPOŻYWCZY
To taka pustynia żywnościowa.
Wszędzie są fast foody.
W jednej dzielnicy jest McDonald’s, Taco Bell,
Wendy’s, Popeyes, Domino’s, Subway.
Dobra, a jakiś sklep spożywczy?
Zobaczysz, to jeden z takich sklepów.
Mają zdjęcia produktów spożywczych,
ale w środku są tylko chipsy i napoje.
- Marchewki nie kupisz? - Nie.
A grzybów? Pomidorów?
Nie. Może jajka, jeśli pójdziesz do dobrego.
Wariactwo. Nawet u nas jajka to minimum przyzwoitości.
W tej sytuacji trzeba brać to, co jest.
Pojęcie pustyni żywnościowej pochodzi z Wielkiej Brytanii.
A dokładnie ze Szkocji.
Opisuje obszary, gdzie jest tylko niezdrowe jedzenie.
PROFESORKA MARKETINGU
Firmy fastfoodowe celują w społeczności o niskich dochodach.
To dla nich chleb powszedni.
Szacuje się, że w 2025 roku około 19 milionów ludzi,
czyli 6% populacji USA, będzie żyło na pustyni żywnościowej.
To drapieżna polityka,
bo ci konsumenci nie mają wyboru.
- Jesteśmy. Spróbujemy Sharks? - Tak.
Dla waszego bezpieczeństwa parking jest monitorowany.
Można dostać 20 skrzydełek i frytki za 15 dolarów.
To dużo bardzo taniego kurczaka.
Nie mają stolików ani krzeseł.
Tu się nie je na miejscu.
- Racja. - To fast food. Na wynos.
- Proszę. - Dziękuję ci.
Dzięki, stary.
Pustynie żywnościowe to problem nie tylko USA.
W Wielkiej Brytanii
w najbiedniejszych dzielnicach jest pięć razy więcej fast foodów
niż w bogatszych.
Ponad 1,2 miliona ludzi żyje na brytyjskich pustyniach żywnościowych.
- To mama? - Hej! Co tam?
- Jak się mama czuje? - Dobrze.
- Zdejmę buty. - Nie trzeba.
Trzeba. To mamy dom.
- Kurczak! - Tak. Proszę.
Dziękuję.
Quintonelle, mama Młodej Mo,
pracuje w ochronie zdrowia i zna skutki istnienia pustyń żywnościowych.
To bardzo przygnębiające.
Sklepy monopolowe, fast foody,
opuszczone budynki,
DZIAŁACZKA NA RZECZ ZDROWIA
i wszystko, co się z tym wiąże.
- Wystarczy wyjrzeć… - Tak.
…i zobaczyć tamte budynki.
Ludzie mają tam dostęp do opieki zdrowotnej,
jedzenia i wielu innych rzeczy.
Ich oczekiwana długość życia jest o 16 lat większa niż moja,
bo mieszkam tutaj.
O Boże!
- To się nazywa różnica w umieralności. - Tak.
Wiemy, że te lokale z kurczakiem i fast foody nie są najlepsze,
ale są tanie.
Mogę nakarmić dzieci i wiem, że będą najedzone.
Czy masz czasem wrażenie,
że te pustynie żywnościowe są zaprojektowane tak,
by ludzie jedli niezdrowe jedzenie?
Tak, mam takie wrażenie.
Pełno w tym manipulacji i dezorientacji.
- A konsekwencje są tragiczne. - Tak.
Umieramy. Sądzisz, że jedzenie nie ma z tym nic wspólnego?
Oczywiście, że ma. Wysokie ciśnienie,
wysoki cholesterol, cukier we krwi, cukrzyca —
to wszystko jest narzucane społeczności, bo jesteśmy tym, co jemy.
- Tak. - Więc to…
To po prostu…
To frustrujące i bez sensu.
Czy to…
- Czy to dla ciebie trudne? - Tak. To jest trudne.
A nie powinno być tak trudno, zwłaszcza jeśli chodzi o jedzenie.
- Dzięki. - Tak!
- Nie ma sprawy. - Dziękuję.
Dzięki, mamo. Naprawdę to doceniam.
Na początku tej podróży nie wiedziałem, czym jest pustynia żywnościowa.
Ale kiedy wjeżdża się do takiej dzielnicy,
to rzeczywistość.
Sam nie pochodzę z uprzywilejowanej rodziny.
Wychowałem się w biedzie,
ale świadomość, że rzeczy, które uważamy za oczywistość,
są dla ludzi niedostępne
w Ameryce!
Człowieku!
W Wielkiej Brytanii też mamy swoje problemy.
Ludzie chodzą do banków żywności. Mamy kryzys związany z kosztami życia.
Ale to nie jest tak,
że oni zapomnieli postawić stragan z warzywami.
To celowe działanie.
Chodzi o to, by ludzie byli niezdrowi.
Ale ciężki temat.
O rany.
Gdziekolwiek się ruszysz, otaczają cię te ich „punkty dystrybucji”.
Chodzi o to, by zalać ludzi swoim produktem i jego reklamami.
Firmy rywalizują o kontrolę nad tym, jakie jedzenie nas otacza.
W marketingu jest termin CLV.
To wartość klienta w cyklu życia.
Jeśli mogę wychować klienta od dziecka,
EKSPERT OD MARKETINGU KULTUROWEGO
to zostanie ze mną przez lata.
Gdy marki potrafią nawiązać więź z ludźmi,
zwiększają swoje szanse na skłonienie ich do kupna,
jedzenia, konsumpcji.
Poproszę Big…
Potrzebuję Chicken Big Maca
Ktoś ukradł twój sos!
Czarni i ich kultura często wyznaczają trendy i decydują, co jest cool.
Muzyka, taniec, język…
Mam ochotę na nuggetsy.
Dlatego marki współpracują z twórcami kultury
w nadziei, że ludzie pomyślą: „To jest spoko. Chcę być tego częścią”.
Minęło zaledwie dwa i pół tygodnia, ale już zdaję sobie sprawę, że całe życie
byłem tresowany pod smażonego kurczaka.
Cześć, Ella. Tak, byłem w Nando’s.
Myślę też o mojej pracy lektora dla Nando’s.
Niechętnie to przyznaję, ale jestem częścią problemu.
STAN UMYSŁU
DZIEŃ 17.
Zjadłem już prawie 50 posiłków.
Muszę być szczery.
Chyba wziąłem na siebie za dużo.
Przytyłem.
W Chicago musiałem kupić większe koszulki.
Rzadko się zdarza, żeby mężczyzna mówił: „Źle się czuję w swoim ciele”.
Byłem naiwny, myśląc:
„Skoro jestem zdrowy, to przecież ile mogę przytyć?
Jak bardzo to może być niezdrowe?
Jak bardzo może mi to popsuć nastrój?”.
Potrzebuję pomocy.
Na Uniwersytecie Michigan jest cały wydział,
który bada, jak fast foody wpływają na ludzką psychikę.
Proszę!
- Dzień dobry! - Cześć, Mo!
- Miło cię poznać. - Witaj w labie.
Dziś spróbujesz naszych produktów.
PSYCHOLOŻKA
To takie dziwaczne.
- Wezmę pałkę. - Tak.
Chciałabym zapytać o ostatnie tygodnie i twoją podróż.
Gdy jem to jedzenie,
czuję się świetnie, dopóki nie skończę i zdam sobie sprawę…
Wczoraj tak było. „Czuję się taki samotny”.
Twój nastrój się obniża.
Tak. A przecież pracuję w komedii.
Często szukam w życiu zabawy i śmiechu.
Jasne.
Ale nawet po tak krótkim czasie
nie chce mi się tego robić.
A kiedy nachodzi mnie zły humor,
chcę sobie poprawić nastrój jedzeniem.
Więc zamawiam sobie skrzydełka
- a do tego kanapkę z kurczakiem. - Jasne.
- Bywasz ospały? - Tak.
Czujesz się spowolniony?
I muszę się zdrzemnąć. Ale to mi źle robi, bo czuję…
- Jakbyś był naćpany. - O…!
Podejrzewam, że…
Nie myślisz: „Obudzę się świeży”.
Tylko: „Muszę to przespać”.
Boże. Jakbyś mnie podglądała.
Dokładnie tego doświadczam.
Mam jeszcze jedno pytanie.
Czy jest coś, co chciałeś przestać robić,
ale czułeś przymus, żeby kontynuować?
Tak. Często zdarza się, że jem jedzenie i…
Muszę je skończyć.
Zdarza się, że próbujesz poradzić sobie ze smutkiem i przygnębieniem,
- jedząc więcej tego typu jedzenia? - Tak.
Takie jedzenie, które spożywa większość ludzi,
pogarsza nastrój.
Największy związek ma z depresją i lękiem.
- Czy to do ciebie trafia? - Bardzo.
Ale jeśli nagle je odstawisz, znów będziesz miał na nie ochotę.
To, co opisujesz, brzmi jak uzależnienie od narkotyków.
Tak.
Nawet ten niepokój…
Rzadko miewam mgłę mózgową, a łapię się na zapominaniu słów.
Uderzające jest to, że pytania,
które ci zadawałam,
są kryteriami diagnostycznymi
w kierunku stwierdzenia początków uzależnienia
- od tytoniu, alkoholu, kokainy. - O rany.
Wiesz, że to ci szkodzi,
ale jakaś część ciebie wciąż tego pragnie.
Te produkty są tak stworzone,
by szybko pompować w ciało potężne dawki przyjemności,
po których równie szybko przychodzi zjazd.
Tak samo działają wszystkie uzależniające substancje.
Wygląda na to, że zaczynasz odczuwać ten mechanizm uzależnienia.
Tak. To…
Nie sądziłem, że…
smażony kurczak tak silnie na mnie wpłynie.
Tak.
To szokujące,
że to jedzenie tak na nas działa.
Ludzki mózg jest bardzo złożony.
Część mózgu nazywa się podwzgórzem.
Mówi nam, kiedy jeść, a kiedy przestać. Kiedy jesteśmy głodni, a kiedy nie.
Tracimy tę zdolność pod wpływem takich produktów,
bo układ zostaje rozregulowany.
Zaczyna się uzależnienie od jedzenia,
które z czasem może zrujnować zdrowie fizyczne i psychiczne.
Szokujące jest to, że 12% dzieci
spełnia kryteria uzależnienia od ultraprzetworzonej żywności.
Jako matka boję się o przyszłość naszych dzieci.
Jem to jedzenie i nie czuję się sobą.
Patrzę w lustro i nie poznaję siebie.
Jestem przybity.
Czuję się fatalnie. Jestem samotny.
Strasznie dużo do ogarnięcia. To trudne.
Kurwa mać.
Wyłączę to.
DZIEŃ 19.
ŚNIADANIE
Nie jestem dziś w nastroju.
Byłem naiwny, gdy zaczynałem tę podróż,
ale im głębiej wchodzę w ten temat,
tym bardziej kwestionuję moją miłość do tego jedzenia.
Smażony kurczak jest wszędzie,
a zwierzęta muszą skądś pochodzić.
Ale obrzydlistwo.
Tym, co dzieje się za zamkniętymi drzwiami,
DZIAŁACZ NA RZECZ GLOBALNEGO ROLNICTWA
przemysł wolałby nie chwalić się przed opinią publiczną.
Sprawdziłem to.
W Stanach prawie wszystkie kurczaki pochodzą z ferm przemysłowych.
Na Wyspach prawie to samo. W Wielkiej Brytanii to 95%.
Chów przemysłowy, masowa hodowla zwierząt,
rozpoczął się w USA, ale teraz mocno zakorzenił się w Wielkiej Brytanii.
Jest już ponad tysiąc ferm.
Są ukryte, ale wciąż powstają kolejne.
Słuchajcie.
Tylko kilka firm dostarcza większość kurczaków
do supermarketów i sieci fast foodów w Ameryce.
Nazywają je „Big Chicken”.
Jedną z siedzib kurczakowych gigantów jest Arkansas.
CENA KURCZAKA
Tam się teraz wybieram.
A konkretnie do miasteczka Springdale,
siedziby największego producenta kurczaków w USA, Tyson Foods.
W Tyson Foods stawiamy na bezpieczeństwo, odpowiedzialność i radość.
Wow. Po obejrzeniu filmu promocyjnego
ten kapitalistyczny gigant wydaje się naprawdę miły.
O naszej sile świadczą marki warte miliardy dolarów.
DZIENNIKARKA ŚLEDCZA
Karmimy świat jak rodzinę.
Jedno jest prawdą: to marka warta miliardy dolarów.
Tyson wyznaczył standardy dla przemysłu mięsnego.
A jeśli chcecie wygrać w grze o kurczaka,
musicie grać jak Tyson.
Dawaj, Alice.
Tyson to jeden z pionierów modelu integracji pionowej,
co oznacza, że posiada każdą część łańcucha dostaw.
Od wylęgarni, przez kurczaki,
ubój i produkcję,
na przykład nuggetsów, aż po transport.
Myślę o tym, jak o czarnej dziurze, która wszystko zasysa,
cały wszechświat.
To sposób na kontrolowanie każdego aspektu finansowego.
Dzięki, Alice.
Tyson zarabia tyle pieniędzy,
że niemal każdy kurczakowy gigant na świecie powielił ich model.
W Wielkiej Brytanii najwięksi gracze to Moy Park,
Hook 2 Sisters i Avara Foods.
Kontrolują około 70% naszego rynku drobiowego,
przetwarzając około 800 milionów kurczaków rocznie.
A przez „przetwarzanie” mam na myśli „zabijanie”.
Chciałem się spotkać z Tyson, ale gdy opowiedziałem o filmie, zamilkli.
Znalazłem więc lokalną aktywistkę,
która walczy o prawa pracowników branży drobiarskiej.
Opowie mi, co w trawie piszczy.
- Jak się masz? Witaj w Arkansas. - Dobrze.
AKTYWISTKA
Przejedziemy się po mieście,
żebyś zdał sobie sprawę, jaką władzę ma Tyson
- konkretnie w tej okolicy. - Jasne.
Budują drogi,
przekazują środki kościołom i organizacjom charytatywnym.
- Widzę kompleks sportowy Tysona. - Tak!
- Kupują sobie poparcie. - Właśnie.
O, zakład drobiarski.
Tak. Ale tam nie wjedziemy, bo to teren prywatny.
Od pięciu lat piszę o Tyson Foods
i nigdy nie byłam w ich zakładzie.
Bo w stanach takich jak Arkansas obowiązują tzw. regulacje ag-gag.
Nie można wejść na teren obiektu Tyson,
by dokumentować cokolwiek związanego z zakładem,
a grzywna w Arkansas wynosi do pięciu tysięcy dolarów dziennie.
- Ale to ogromne! - Tak.
- A to kurczaki. - Tak.
O rany.
Ale zapaszek!
Nadjeżdżają ciężarówki.
Rany, jak sardynki.
Całymi dniami zabijają ptaki.
A potem pójdą do kościoła…
Boże. Nawet pióra tu leżą.
- Tak. - Wszędzie pióra.
Tak.
To mnie zszokowało.
Trochę się obawiam, bo to wielka korporacja.
- Tak. - A w Ameryce rządzi pieniądz.
Policjanci.
Jest trochę policji.
Żeby te korporacje mogły funkcjonować,
muszą mieć dobre relacje…
- Jasne. - …z politykami,
policją i innymi służbami.
To trochę przerażające.
Wiem, że nas obserwują.
- Tak, to… - Patrzą na nas.
Policja zatrzymała się kawałek dalej. Nie wiem, czy to przez nas.
Przejdziemy? Tak.
Nie chcemy drażnić policji.
Jestem czarny, a ty jesteś Latynoską. Nie mamy szans.
Kiedy zaczęłam tę działalność, pytałam pracowników:
„Czego chcecie?”.
Odpowiadali:
„Chcemy czuć,
że jesteśmy traktowani lepiej niż kurczaki, które zabijamy”.
O rany.
Pewnych rzeczy ludzie nie są świadomi,
bo ci, którzy pracują w ubojniach, nie mogą zbyt wiele o tym mówić.
Czy to dzieje się tylko w Arkansas, czy w całej Ameryce?
W całym kraju.
To problem całego przemysłu mięsnego.
Pracownicy pokazali mi nagrania z zakładów.
Pracownicy muszą dobijać kurczaki, które nie są martwe,
a ptaki jadą taśmą w tempie 175 sztuk na minutę.
Ludzie pracują ramię w ramię, z ostrymi nożami, w metalowych rękawicach.
Trybują kurczaki
w tempie 3-5 sekund, przez 8-10 godzin.
Pracownicy mówili mi:
„Nie ma odpoczynku, bo chcą nas zamienić w maszyny”.
Jednym z największych problemów pracowników zakładów drobiarskich
jest brak przerw na toaletę.
Linia nie może się zatrzymać, więc gdy pracownicy chcą iść do toalety,
a nikt nie daje im przerwy,
oddają mocz na linii,
- sikają pod siebie. - Cholera…
Słyszeliśmy o wielu przypadkach noszenia pieluch,
- to upokarzające. - O rany.
Żaden pracownik nie powinien być tak wykorzystywany,
żebyśmy dostali kanapkę z kurczakiem.
To odważna kobieta, która chce coś zmienić,
ale nikt jej nie słucha.
Fast foody nie przyjeżdżają zobaczyć, jak to działa.
Pomyślałem: „To szaleństwo,
że nasze kurczaki produkuje się w ten sposób”.
Nie widzieli tego, więc to bez znaczenia.
„Dawajcie więcej podudzi”.
W tej branży pracownicy,
wykonujący jedną z najniebezpieczniejszych prac w USA,
ryzykują życie za pensję nieco wyższą od minimalnej,
w warunkach, w których mogą stracić kończynę lub trafić do szpitala.
To potężne maszyny,
a ktoś musi wejść do środka i je wyczyścić.
Pracownikowi zakładu Tyson w Alabamie odcięło głowę.
Tyson stwierdził, że to nie ich wina,
bo pracownik był zatrudniony przez firmę zewnętrzną.
W ten sposób dystansują się od nielegalnych praktyk.
ZYSKUJĄ NA CIERPIENIU
Kwestia warunków pracy sięga dalej poza zakłady przetwórcze.
Pojawiły się pytania
o warunki panujące w całej branży Big Chicken,
w tym na fermach.
BÓL Z NAMI ZOSTANIE
W branży drobiarskiej pracują osoby bez uregulowanego statusu, uchodźcy,
którzy raczej nie będą się skarżyć.
Aby poznać to środowisko pracy,
udało mi się skontaktować z pracownikiem bez papierów.
Dziękuję za spotkanie.
Łapie kurczaki.
Pracował na farmach dla wielu firm w Arkansas.
Jesteśmy grupą sześciu osób wyłapujących kurczaki.
Dziennie chwytamy 40 tysięcy ptaków.
Po dwa kurczaki w każdą dłoń.
Moje palce nie są już dobrej formie.
Nie mogę zacisnąć pięści.
Czasami, podczas snu,
nasze dłonie wciąż poruszają się jakby łapały kurczaki.
Pełno tam chemikaliów.
Pracownikom brakuje odzieży ochronnej.
Kurczaki bywają agresywne. To naprawdę ciężka praca.
Słyszałem, że niektórzy łapacze kurczaków to dzieci.
Tak. Jest sporo dzieci, 15-, 16-, 17-latków.
Dziecko pracujące w mojej grupie
miało gorączkę, kasłało
i miało zaczerwienione, opuchnięte oczy z powodu chemikaliów.
Płakało i nieomal straciło przytomność.
Po spotkaniu z Carlosem
dowiedziałam się, że w 2023 roku Departament Pracy USA
odkrył ponad setkę dzieci zatrudnionych przez podwykonawcę
pracujących nielegalnie w dziewięciu dużych zakładach mięsnych,
w tym George’s i Tyson Foods.
TYSON FOODS PRZESTRZEGA PRZEPISÓW PRAWA PRACY
I WYMAGA WYSOKICH STANDARDÓW ODPOWIEDZIALNOŚCI OD WSZYSTKICH PARTNERÓW
To był ktoś w moim wieku.
Widziałem, jaką fizyczną cenę zapłacił za tę pracę.
To współczesne niewolnictwo.
Inaczej tego nie nazwiesz.
Przemysłowi udało się rzucić na kurczaka zasłonę
i uczynić z niego wspaniały towar.
Niemal zbyt wspaniały, by był prawdziwy.
Tak jest!
Wiedziałem, że to skomplikowane,
ale gdy poznałem ludzi stojących za kulisami tego biznesu…
Naprawdę zmieniło to moje postrzeganie
jedzenia, które…
uwielbiam.
To jest poważna sprawa.
Mam wrażenie,
że im głębiej wchodzę w ten temat,
coś we mnie przeczuwa,
że zaraz pojawią się tu faceci w czarnych garniturach
i będą mnie obserwować.
DZIEŃ 20.
Nie mogę uwierzyć, jak szemrane są niektóre praktyki tej branży.
Polecono mi, bym wybrał się do Delaware, gdzie ludzie walczą z tym procederem.
„Witamy w Delaware, miejscu nieskończonych odkryć”.
Jakby wiedzieli, że się pojawię,
bo właśnie to robię — odkrywam.
Kurde, popadam w szaleństwo.
Jem tego kurczaka i wariuję.
Przemysł drobiarski to w Delaware wielki interes,
którego skutki są nawet relacjonowane w radiu.
Przemysł drobiarski produkuje tony odpadów z kurczaków.
Ludzie mieszkający w pobliżu ferm
martwią się o wpływ kurczaków na ich zdrowie.
Z radia dowiedziałem się, że w Delaware jest mnóstwo kurczaków,
które produkują mnóstwo gówna.
Przepraszam, mamo.
Wyobraźcie sobie wszystkie kurczaki w USA.
Roczna ilość ich kurzych odchodów mogłaby pokryć cały Londyn.
I Edynburg. To dużo kupy.
- Siema. - Mo, jak leci?
- Dobrze. A u ciebie? - Miło mi.
- Sprowadziłem deszcz. - Michael.
Michael tu mieszka i walczy z problemem. Poprosiłem, żeby mi go pokazał.
Widzisz tamte kurniki?
- Tak. - Mają wentylatory.
Tak.
Nie tylko do chłodzenia.
Są tam, bo te ptaki żyją na kupie odpadów.
- Tak. - W jednej z nowszych hal
jest 50 tysięcy ptaków,
które produkują odpady.
Nie sprząta się ich po każdym stadzie.
Jest w nich w amoniak.
- Cholera. - I ten amoniak
sprawia, że niektóre kurczaki ślepną.
Muszą wypompować to powietrze, bo inaczej kury zdechną.
Kumam.
Jeśli wypuszczają to powietrze w stronę ludzi,
to co się z nimi dzieje?
Tę toksyczną mieszankę gazów
wdychają ludzie. To wpływa na ich zdrowie.
Widzisz to? A widzisz, gdzie mieszkają ludzie?
Kurwa! Bardzo blisko!
Tam mieszkają weterani.
Walczył w Iraku, a oni co zrobili?
Postawili mu naprzeciwko kurniki, które go trują.
Ale śmierdzi!
- Tak tu pachnie codziennie? - Tak.
- Czuć to w samochodzie! - Zapach wnika w ubrania!
To nie jest w porządku. To wspaniała rolnicza społeczność.
Nie mówię, że rolnictwo jest złe.
Ale można prowadzić fermę,
nie niszcząc społeczeństwa i nie obniżając jakości życia sąsiadów.
Nie sądziłem, że dojdzie do tego,
że ludzie będą masowo cierpieć
z powodu złej jakości powietrza i wody, którą piją.
Tu nie chodzi tylko o zapach.
Ta ogromna fabryka to jeden z największych zakładów w Delware
przetwarzających odpady z kurczaków.
Rozbierają tu miliony ptaków.
Trzeba je myć.
Zostają wnętrzności i inne paskudztwa.
Może nie wyrażam się niezbyt naukowo,
ale zasadniczo biorą te ścieki
i rozlewają je na pola.
A wszyscy czerpią wodę ze studni.
Serio? To jest pojebane!
Ludzie nie mogą oddychać, pić wody, wychodzić na zewnątrz.
Dzieci chorują na astmę, żeby oni mogli sprzedać taniego kurczaka
za 99 centów lub 1,99 dolara za funt.
Jaja sobie robią?
To wielki problem w branży, która ma zbyt dużą władzę.
Mountaire, firma oskarżona o zanieczyszczanie powietrza i wody,
zawarła ugodę w pozwie zbiorowym na kwotę 205 milionów dolarów,
ale wyparła się odpowiedzialności.
Wszystko podaję w wątpliwość. Po tym, co usłyszałem,
myję zęby wodą z butelki.
Wpadłem w paranoję.
Kiedy zaczynałem, nie miałem pojęcia o istnieniu Big Chicken.
Nie wiedziałem.
Nic o tym nie wiedziałem.
I jestem na siebie zły z tego powodu.
Przyjechałem tutaj i taki zakład tuż obok czyjegoś domu.
To naprawdę smutne.
Chcę już przestać jeść kurczaki.
Naprawdę. Nie chcę już tego robić.
Tak.
DZIEŃ 21.
Jest coś miłego
w jedzeniu kubełka z rodziną.
Ale jakim kosztem?
Człowiek zaczyna to rozważać.
Wcześniej o tym nie myślałem. „To rolnictwo. Wszyscy jakoś żyć”.
Ale czy musimy żyć w ten sposób?
Sam powiedziałbym: „Ludzie, to tylko kurczak.
Wyluzujcie”.
Ale póki nie usłyszysz historii ludzi, których to dotyczy,
póki nie zjesz czegoś takiego, a ktoś nie powie ci,
że uzależnienie od kurczaka przypomina to od kokainy…
A ty na to: „Co proszę?”.
Czasem, gdy w grę wchodzą tak duże pieniądze,
jest przy tym też wiele tajemnic do ukrycia.
Dostrzegam to tutaj, w Stanach Zjednoczonych,
ale w domu…
Jak głęboko to sięga?
Przemysłowa hodowla zwierząt bardzo szkodzi środowisku.
Kurczaki są karmione paszą z ziaren, między innymi soi,
pochodzących z terenów lasów tropikalnych karczowanych pod uprawy.
W Wielkiej Brytanii sztuczne nawozy i pestycydy
powodują powszechny spadek jakości gleby.
Nasza ziemia dosłownie znika.
Naukowcy twierdzą, że za kilka dekad gleby już nie będzie.
Bez niej nie będzie jedzenia. Gra skończona.
Gotowy do drogi.
Spadam stąd.
DZIEŃ 24.
OSTATNIA PROSTA
Mamy KFC z drive thru.
Teraz robią tak, że zamawiasz, a oni pytają: „Coś jeszcze?”.
- Dobry. - Dzień dobry.
Poproszę Mini Variety Meal.
Coś jeszcze?
Poproszę jeszcze porcję skrzydełek.
Coś jeszcze?
- Dziękujemy, do widzenia. - Do zobaczenia.
Widzicie? To „coś jeszcze?”.
Nie chciałem tego wszystkiego.
To jedzenie jest problematyczne.
Podróż otworzyła mi oczy na wiele rzeczy.
Nie mogę zignorować tego, co odkryłem.
Po powrocie sporo czytałem.
KFC szaleje.
Sieć KFC ogłosiła plany otwarcia 500 nowych restauracji
w Wielkiej Brytanii i Irlandii w ciągu dekady.
Mo mówił, że nie chce być dziennikarzem śledczym.
Rozumiem to, ale myślę, że na pewnym etapie,
jeśli naprawdę chce poznać tę branżę,
będzie musiał wejść w rolę dziennikarza i trochę pokopać.
Witaj w centrali KFC.
Jeśli masz pytanie do obsługi klienta, naciśnij jeden.
Wszystkie zapytania należy składać poprzez formularz na stronie…
Nie chodzi tylko o to, jak eksperyment wpłynął na mnie.
Chcę zapytać liderów rynku,
jak ich jedzenie wpływa na nasze zdrowie i środowisko.
To mail od KFC.
„Dziękujemy za kontakt i podzielenie się informacjami o filmie.
To bardzo ciekawy projekt.
Nie możemy w nim uczestniczyć, ale życzymy powodzenia
w realizacji tego dokumentu.
Jeszcze raz dziękujemy za kontakt i życzymy powodzenia”.
Potraktowali mnie jak debila.
Udało mi się osiągnąć jedno.
Zgodził się ze mną porozmawiać Szef Brytyjskiej Rady Drobiarskiej.
Chcieliśmy się spotkać w jednej z ich ferm, ale stwierdził:
„To będzie trudne”.
Ciekawe.
Zadowolimy się więc malutką miejską fermą.
- Cześć, Rich. Jak się masz? - Dobrze. A ty?
Ściągnąłem cię do Hackney. W porządku?
- Nie ma problemu. - Wyglądasz jak tajniak.
W Wielkiej Brytanii zabijamy 20 milionów ptaków tygodniowo.
PREZES READY DROBIARSKIEJ
- Tygodniowo? - Tak.
Ale pomyśl, ile jest tu ludzi. 65 milionów. Nie wszyscy jedzą mięso.
- Załóżmy, że zjada je 60 milionów. - Tak.
Pół kurczaka na osobę tygodniowo.
To nie jest dużo.
A w kraju panuje głód.
Dopóki nie nakarmimy wszystkich,
nic innego się nie liczy.
Owszem, musimy być świadomi tego,
jak traktujemy ludzi, środowisko, ptaki, ale kontrolujemy to.
Robiąc to dobrze, otrzymujemy pożywienie dla całego świata.
Brzmisz jak polityk, Rich. Zacznij wycałowywać dzieci.
Tak, ale to…
Podczas mojej podróży
poznałem każdy aspekt przemysłu drobiarskiego.
Nie byłem przygotowany na wiedzę o odpadach.
Co dzieje się z nimi tutaj?
Nasza branża jest krytykowana za to, co robimy z odpadami.
Jednak zapewniam,
że wszystkie odpady z ferm, a nie z zakładów przetwórczych,
- są pod silną kontrolą. - A co z odpadami i zakładów?
One również podlegają ścisłej kontroli,
by wykluczyć ryzyko i szkodliwość.
- U nas nie idzie się na skróty? - Nie. To by się nie opłacało.
Ale masz tu swoją panią od PR-u.
Zaraz się wtrąci. „Chwileczkę, możemy przestać?”.
- Staramy się być dobrymi sąsiadami… - Tak.
…i nie wpływać na ludzi.
Po naszej rozmowie pojawiły się wieści,
że producent Avara Foods, którego reprezentuje Richard,
mierzy się z największym w historii Wysp pozwem o zanieczyszczenie środowiska
z powodu rzekomego zanieczyszczenia trzech rzek.
W dorzeczu Wye hoduje się ponad 20 milionów kurczaków.
Produkują one więcej nawozu, niż ziemia może wchłonąć.
Przemysłowe fermy, od których kupujecie mięso do restauracji
dosłownie zabiły rzekę Wye.
- Co tam, bracie? - Ty mi powiedz.
- Ko, ko, ko, ziomek! - Wchodź. W porządku?
- Wszystko gra. - Zapraszam.
Byłeś u tego Richarda, tak? Jak poszło?
Szanuję go, że ze mną porozmawiał,
ale czułem się, jakbym gadał ze sztuczną inteligencją.
Zadaję mu pytania, a on: „No wiesz, trzeba wykarmić ludzi”.
„Czy możemy zrobić więcej? Pewnie tak”.
I co teraz? Jaki będzie twój następny krok?
To ciężka sprawa, bo nikt nie chce ze mną gadać.
Dostałem maila od KFC.
KFC Global.
- Grubo. - Tak.
- No nie? - Pokaż.
Jest numer telefonu. Zadzwoń do nich.
- Zadzwońmy. - Tak?
Halo?
Tu Mo Gilligan. Wysłałem wam maila
na temat dokumentu o smażonym kurczaku.
Halo?
- Wyłączyli mikrofon. Odebrali. - Serio?
Halo?
Nagrywam tę rozmowę.
Być może użyję jej w filmie. Czy możemy kontynuować?
Dobra.
Kurde.
- Rozłączyła się. - Tak.
O rany. Wiesz co?
Odebrała i wyciszyła mikrofon.
- Ale słuchała. - Tak, tylko słuchała.
Grubo.
To mój najbliższy kontakt z kimkolwiek z KFC.
- Tak. - Podali numer telefonu.
Po co to robią, skoro i tak nie chcą rozmawiać?
Nie jest wielkim zaskoczeniem, że jak wiele znanych marek fast foodów,
KFC współpracuje z influencerami z milionami obserwujących,
by promować swoje produkty i markę wśród młodszych odbiorców.
Hej, przyjaciele. Tu Niko, jestem na fermie.
Niko. Lubię go. To dobry człowiek.
Zajrzyjmy co jest pod kubełkiem.
O mój Boże.
Ile tu kurczaków! Nie ma klatek.
Myślałem, że w jednej klatce gnieździ się 4000 kurczaków.
Nie, nie ma klatek.
Szczycimy się dobrostanem zwierząt.
Pokazują więc jasną stronę
przy pomocy kogoś z dużą liczbą obserwujących,
ale mają pod kontrolą to, co kryje się za kulisami.
KFC przywiozło tu Niko, gdy kurczaki były małe i urocze.
Miały 15-20 dni.
Wróciliśmy, gdy mają 33.
- Serio dbacie o te kurczaki? - Tak.
A co z tymi?
Dbacie też o trzy ptaki,
które nie mogą już wstać?
Nie wytrzymują własnego ciężaru.
To bardzo niepokojące,
bo nadeszła nowa era cyfrowej manipulacji rynkiem.
…ptaki mają dużo miejsca…
To taka ekościema.
Pewnie łatwiej byłoby mi poznać ich sekretny przepis,
niż dowiedzieć się, skąd biorą kurczaki i jak je traktują.
Dzięki za rozmowę. Ta ferma jest wspaniała.
Pytanie brzmi: co ukrywają?
Znalazłem człowieka, którego nagranie różniło się od tego KFC.
Podał mi współrzędne.
On i jego ekipa wracają tam dziś dziś w nocy.
Nie sądziłem, że kurczaki doprowadzą mnie do nocnej wyprawy w Lincolnshire.
To lekkie szaleństwo.
Czuję się jak prawdziwy dziennikarz.
Jak Martin Kemp.
Tak się nazywa, nie?
Nie, to koleś z kapeli Spandau Ballet. Chodzi mi o Rossa Kempa.
POD KUBEŁKIEM
W Lincolnshire zabija się najwięcej kurczaków w Wielkiej Brytanii.
Jak zawsze, podążając za pieniędzmi, odkryjesz prawdę.
Drugi największy producent kurczaków w Wielkiej Brytanii, Moy Park,
dostarcza 25% kurczaków, które zjadamy.
W tym te, które trafiają do kubełków KFC.
A to nie wszystko.
Ta brytyjska firma
należy do drugiego po Tyson największego producenta kurczaków w USA,
Pilgrim’s.
Z kolei oni należą do kurczakowych władców, JBS,
którzy produkują do pięciu miliardów kurczaków rocznie na całym świecie.
To chyba on.
- Matthew! - Hej.
- Jak leci? - Cześć, Mo. Miło cię poznać.
Co tam? Wsiadaj.
Ferma KFC jest po lewej.
Wrócimy tam dziś w nocy.
Kręciliśmy tam trzy lata temu.
Film ma 12 milionów wyświetleń.
Ciekawe, czy coś się tam zmieniło.
Spotkam się z dwoma kolegami.
Jeden z nich to profesjonalny śledczy z dużym doświadczeniem.
Filmujmy ich bez pokazywania twarzy.
Cześć, chłopaki.
- Hej. - Cześć.
- O kurde. Poważna sprawa. - Tak.
Jak w Call of Duty. Trochę się boję.
Czego się boisz?
Nie wiem, nigdy nie widziałem…
- Nas się boisz, co? - Bo macie kominiarki.
To jest ferma Moy Park.
Wejdziemy od północy. Tam są dwa domy, w których mieszkają ludzie.
Jakie to stwarza ryzyko?
Że pracownicy fermy, jeśli nas znajdą, sami będą chcieli się z nami rozprawić.
- Tak. - Niektórzy z nich mają strzelby.
Kiedyś zestrzelili mi drona.
- Serio? - Tak.
O kurde.
Ja już się tym nie przejmuję.
Ktoś musi to zrobić,
więc będziemy to my.
Będę was obserwował. Nie przejdę na drugą stronę.
Nie dasz się namówić?
Naprawdę chciałbym, ale moja dziewczyna się na to nie zgadza.
Przed świtem ekipa zmierza w stronę fermy Moy Park’s.
Martwię się o nich.
Nie wiem, jakie tu mają podejście do intruzów.
Chłopaki muszą uważać.
Czuje się podenerwowany.
Boję się, że ktoś się zjawi.
Ja serio nie zajmuję się takimi rzeczami.
Daje znać, że jesteśmy już na miejscu.
Pokażę ci, co tu widzę.
Nie udało nam się jeszcze wejść do środka.
Zainstalowali trzy osobne zamki,
a do tego założyli plombę.
Jest tu o wiele więcej zabezpieczeń, niż trzy lata temu.
Mówię półgłosem, żeby nikt nas nie usłyszał.
Trafiliśmy na kosz na śmieci.
Zobacz, co jest w środku.
Ptaki mają pewnie ze dwa tygodnie.
Smród jest obrzydliwy. Muszę wstrzymywać oddech.
Jest tu sporo takich pojemników,
ale, co ciekawe, też są zamknięte.
Nie chcą, by ludzie filmowali ptaki.
Te wszystkie pojemniki są pełne i zabezpieczone.
Będziemy wracać.
Do zobaczenia.
Praca, którą Matthew i jego zespół wykonali wcześniej,
na pewno wzbudziła niepokój.
Jak się czujesz?
Zamiast rozwiązać problem
tych frankenkurczaków, które nie mogą wstać,
ich ciała nie dają rady…
Zamiast to naprawić, dodają więcej zabezpieczeń.
Tak to wygląda w całej Wielkiej Brytanii.
Nie tylko na tej fermie.
Jest ich o wiele więcej.
To wszystko odbywa się w ukryciu. Dla mnie to bardzo niewłaściwe.
Schemat się powtarza. To nie jest przypadek,
że tam, gdzie pojechaliśmy, akurat założyli więcej zamków.
To nie przypadek, że nikt nie chce się ze mną porozmawiać.
To pokazuje, jak potężna jest ta branża.
Niedługo po naszym spotkaniu śledczy przesłali mi nagranie z fermy Avara,
do której się dostali.
To ta firma z zarzutami zanieczyszczania rzek.
Okropność.
Jest we mnie ludzka część, która mówi,
że żadne zwierzę nie powinno tak żyć i cierpieć.
Tak wyglądają kurczaki, które jadłem i które wy pewnie też jecie.
Taka jest brutalna rzeczywistość.
Przez cały mój eksperyment przemysł był bardzo skryty
i milczący.
Zobaczyłem, co jest za zamkniętymi drzwiami.
I teraz rozumiem, dlaczego milczą.
Tanie kurczaki wcale nie są tanie.
Na całym świecie
niemal 75% z wszystkich antybiotyków podaje się zwierzętom hodowlanym,
by zapobiegać chorobom występującym na farmach przemysłowych.
Jeśli będziemy tak dalej postępować,
Światowa Organizacja Zdrowia ostrzega,
że z powodu wzrostu oporności na antybiotyki
znajdziemy się w erze postantybiotykowej,
w której obecnie uleczalne choroby znów będą zabijać.
DZIEŃ 28.
Jeszcze 24 godziny i koniec eksperymentu.
Ale jedząc to na śniadanie, z duragiem na głowie,
czuję się jak najczarniejszy człowiek na świecie.
Jem to jedzenie
i, będę szczery, mam dosyć.
Mówię to, biorąc kolejny kęs.
Ostatni posiłek zjem z kumplami w południowym Londynie.
Jak tam, co tam?
Myślałem, że zrobię tak: „Niespodzianka! To ostatnie podudzie!”
No, no.
Oryginalne skrzydełka i nowe barbecue.
Nie masz ochoty, co?
Ostatni kawałek i…
- Gratulacje, stary. Ostatni posiłek. - Dzięki bardzo.
Co teraz sobie myślisz?
Potrzebuję wrócić do siebie.
Niektóre sprawy mnie zaszokowały. Nie da się tego odzobaczyć.
Nie sądziłem, że ta podróż będzie taka trudna, a jednak.
Było ciężko. Słuchanie tych opowieści…
Człowiek chce w tym zostać i walczyć dalej,
ale jednocześnie widzi,
na jak wiele skrótów idzie się dla zysku
i że nikt nie zwraca uwagi, kto stoi na drodze.
Zaczynam się zastanawiać: skoro to się dzieje teraz,
to jak to będzie wyglądać za 5-10 czy 15 lat?
Zapuściłeś się w mroczne rejony.
Jestem z ciebie dumny, że podjąłeś się takiej podróży.
- Dzięki, stary. - Jasne.
Ludzie, udało się.
Po 84 posiłkach ze smażonym kurczakiem
w końcu nadszedł czas, by to zakończyć.
Pierwszy posiłek, który nie jest smażonym kurczakiem.
Mam tu kawę, batonik owsiany i banana. Nareszcie.
W końcu!
Wrócę do doktor Abood,
by sprawdzić, co mi zrobił miesiąc jedzenia smażonego kurczaka.
- Dobra, zaczynamy. - Na wagę.
Przytyłeś trzy kilogramy,
- czyli pół kamienia. - Kurde!
- Jest cztery centymetry więcej. - Serio?
Tak, cztery.
Czuję, że przybyło ci…
- Ja też. - …tłuszczu.
- Tak. - Wdech i wydech!
Mocno.
Mo, nie jesteś już tak radosny jak kiedyś?
Nie masz humoru?
Tak, to wpłynęło na mój nastrój.
- Chciało mi się płakać. - Przykro mi to słyszeć.
Tak.
To otwiera oczy.
Pokazuje, co może się stać z człowiekiem, zwłaszcza młodym.
To mnie martwi,
- bo jadłem tak tylko przez 28 dni… - Tak.
…a gdybym przedłużył eksperyment o kolejny miesiąc…
- Właśnie. A co z nastolatkami? - Tak.
Pomyśl, one nie mogą tego w pełni pojąć,
poddać tego właściwej refleksji.
Jeśli tak odżywiają się na co dzień,
to ten stan jest dla nich normą,
bo nie doświadczyli różnicy.
Pamiętasz, gdy mówiliśmy o predyspozycjach genetycznych?
Twoja mama miała cukrzycę typu drugiego.
Podniósł ci się poziom cukru.
Wcześniej było 30. Teraz jest 32.
Wzrost o dwa to nie jest błahostka.
To jest spowodowane jedzeniem, które spożywałeś.
Jeśli tak dalej pójdzie, zbliżysz się do niej.
Cukrzycę nazywamy cichym zabójcą.
Może prowadzić do ślepoty,
- utraty kończyn… - Dobra.
Wpływa na serce, mózg, na wszystko.
- Naprawdę? - To nie jest prosta choroba.
Ale nie martw się.
Wszystko, o czym mówiliśmy, jest odwracalne.
Serio?
Musisz jeść odpowiednie rzeczy.
- I ćwiczyć. - Tak.
Chcę wrócić do dawnego ciała i dawnego siebie.
Właśnie tak. Jeśli mogę coś zasugerować,
jedz jak najwięcej zielonych warzyw,
do tego szklanka soku marchewkowego. Jest pyszny.
Pani doktor, kto przed snem ma ochotę na kubek soku z marchwi?
SZEŚĆ MIESIĘCY PÓŹNIEJ
Nie, raczej nie zluzuję.
To jedzenie, które uwielbiam,
i gdybym nie wyruszył w tę podróż,
nigdy nie zobaczyłbym drugiej strony.
Tyle osób czerpie z tego zyski na różne sposoby,
a nie są pociągani do odpowiedzialności.
To mnie naprawdę rozsierdziło.
Trąci myszką? Wkurzyło mnie.
Nie chcę kłamać, że już nigdy tego nie zjem.
„Witamy na Wing Fest”.
Wing Fest.
Ale na pewno spojrzę na to inaczej.
Jakie skrzydełka dziś bierzesz?
Wszystkie.
Chcę się dorwać do tego kurczaka po jamajsku.
Najprostsze to jeść mniej mięsa.
Dosłownie każdy z nas
powinien jeść mniej mięsa i to nie podlega dyskusji.
Tak robię zakupy.
Jeśli nie rozpoznaję składu, nie wkładam tego do koszyka.
Nie kupuję, nie jem.
Jesteśmy tym, co jemy.
Dużej części chorób da się uniknąć poprzez właściwe odżywanie się.
Edukacja jest kluczowa.
Potrzebujemy, by marki i rządy stanęły na wysokości zadania
i dostarczały konsumentom właściwych informacji,
byśmy wiedzieli, czym się odżywiamy.
Godny dostęp do zrównoważonego i zdrowego jedzenia
powinienem być podstawowym prawem człowieka.
Nie wiem, jak to na was wpłynie.
Może zmieni się wasze podejście do jedzenia.
Ale nawet rozpoczęcie takiej rozmowy
ma ogromną moc.
W odpowiedzi na kwestie poruszone w filmie firma Moy Park oświadczyła:
„Traktujemy dobrostan zwierząt poważnie.
Wiemy o zarzutach po wtargnięciu na fermę w Lincolnshire w 2022 roku.
Niezależna kontrola wykazała, że ptaki były zdrowe
i zachowywały się naturalnie.
Fermy przestrzegają regulacji, zapewniają światło naturalne.
Sprawdza się dobrostan ptaków.
Jak wszystkie farmy w Wielkiej Brytanii, stosujemy bioasekurację”.
Firma Avara Foods oświadczyła:
„90% Brytyjczyków wybiera kurczaka, a my go dostarczamy.
W 2025 roku obniżyliśmy obsadę do 30 kg na metr kwadratowy.
To 23% poniżej wymogów prawa.
Jako duży pracodawca i część społeczności chcemy,
by rzeka Wye była czysta.
Zarzuty wynikają z niezrozumienia naszych działań oraz praktyk rolniczych.
Nie mają podstaw naukowych”.
Tyson Foods i KFC miały szansę odnieść się do kwestii poruszonych w filmie,
ale nie udzieliły komentarza.
W 2019 roku KFC przystąpiło
do niezależnie audytowanej inicjatywy Better Chicken Commitment.
Obiecało poprawę dobrostanu zwierząt
i rezygnację z wykorzystywania na Wyspach szybko rosnących kurczaków.
Dołączyły też Popeyes, Nando’s i Wingstop.
W lutym 2026 roku wszystkie te firmy się wycofały
i powołały Sustainable Chicken Forum, regulowane przez…
nie same.
Jednak ludzie zaczynają się temu sprzeciwiać.
Siema, jestem Mo Gilligan.
Jestem z ekipą Bite Back przed parlamentem.
Walczymy o sprawiedliwy i zdrowy system żywnościowy.
Zobowiążcie się do poprawy swojej polityki środowiskowej
i chrońcie brytyjskie rzeki.
To prawdziwe wolowybiegowe kurczaki.
- Był o połowę mniejszy, gdy tu trafił. - O rany!
O kurczę!
Nigdy nie trzymałem kurczaka.
To naprawdę coś pięknego.
PRZEJDŹ NA WEGAZNIM!
Napisy: Błażej Bierzgalski