Downloaded from YTS.BZ
Official YIFY movies site: YTS.BZ
Ik besef nu…
…als ik terugkijk…
…waarom dit veel meer was dan alleen maar een hockeywedstrijd.
In een ander jaar…
…met een andere tegenstander, in een andere tijd…
…was dit verhaal heel anders geweest.
Het hele land was in de ban van die wedstrijd.
Het brengt nog steeds een glimlach tevoorschijn bij mensen.
Die pure vreugde.
Het bracht ons terug naar onze roots…
…en naar wat we hoopten weer te zijn.
Als land hadden we iets nodig om ons goed over te voelen.
En dat waren wij.
EEN NETFLIX-DOCUMENTAIRE
We staan aan de vooravond van een uniek sportmoment.
Een evenement dat geen introductie of opsmuk nodig heeft.
De VS en de Sovjet-Unie op het ijs in Lake Placid, New York.
De VS is de duidelijke underdog.
We waren gewone jongens, geen supersterren.
Kerels met een broodtrommel en helm.
Ze moeten de Russen verslaan, het beste team ooit.
Iedereen verwachtte een slachtpartij. Zo dominant was het Sovjet-team.
De ultieme confrontatie, Rusland tegen de VS.
In Lake Placid lijkt de Koude Oorlog weer op te laaien.
Het was meer dan ijshockey. Het was onze cultuur tegen die van hen.
IJshockey zat niet in ons DNA…
…maar op dit unieke moment kon het niet anders.
We hadden het lef om te geloven dat we konden winnen.
En weet je wat?
Het land was van: 'Reken maar van yes.'
Het was geen wedstrijd maar Amerikaanse geschiedenis.
Slapshot, en hij werd erin afgebogen.
Gered door Craig, nog een schot van Petrov.
USA. USA.
Pavelich pakt hem af. Vooruit naar Schneider.
Slapshot gaat erin.
Zo'n wedstrijd maak je maar één keer in je leven mee.
In de aanval. Silk, de voorzet.
Doelpunt. Het staat gelijk.
De VS stevent misschien wel af op de grootste verrassing…
…in de recente Olympische geschiedenis.
Als men vraagt: 'Wat kan dat overtreffen?' Zeg ik: 'Niets.'
Geloof je in wonderen?
We zijn er, Buzz. - Leuk om terug te zijn.
O, daar is vak zes. Daar zat onze familie.
Daar zaten ze. Halverwege, weet ik nog. - Ja, daar.
Het lijkt hier kleiner.
Ik herinner me hoe oorverdovend het was.
USA. USA.
Je kon het voelen als je hier zat.
En ik zat hier heel vaak, maar…
Nu ik hier ben…
…denk ik veel meer aan deze jongens en onze onderlinge band.
We hadden geen flauw idee dat het zo zou aflopen.
We wisten dat de mensen in Lake Placid en thuis enthousiast waren…
…maar we hadden geen flauw benul…
…dat dit evenement zo'n impact zou hebben.
In die tijd was er niet veel om te juichen.
Je wordt wakker, kijkt naar het nieuws. Daar werd je niet vrolijk van.
Wij waren toen een katalysator die…
Die iedereen weer wat tot leven bracht.
Dat uitgerekend ijshockey het land zou verenigen… verraste ons allemaal.
1-1. Nog tien en een halve minuut in de eerste periode.
Voor 1980 telde de VS nauwelijks mee in de ijshockeywereld.
Afgebogen het doel in.
Jullie winnen vast.
Het Amerikaanse team worstelt.
De VS maakt geen schijn van kans.
De tegenstander schoot drie keer vaker op doel.
De VS begon de wedstrijd als duidelijke underdog.
IJshockey was een nichesport in Amerika.
Men speelde het niet in Mississippi of Texas.
Ik werkte sinds eind '73 bij de Globe.
Ik was een van de ijshockeyverslaggevers en de VS was zeker tweederangs.
We waren de nummer zeven of acht van de wereld.
Iedereen dacht: die jongens zijn kansloos.
De Sovjets waren het allerbeste team en waren in 1980 niet te stoppen.
Ze leken zelfs beter te worden.
Ze wonnen alles. Ze waren ongenaakbaar.
Maar 1980 was een thuiswedstrijd.
Wat als we 15-1 verliezen van de Russen op tv?
Het Olympisch Comité van de VS vreesde een afgang. Het roer moest dus om.
Ik speelde voor de VS op het WK van '79 en werd daarna assistent-coach.
We mochten van geluk spreken als we wonnen. Wat bijna nooit gebeurde.
Er moest iets veranderen.
Herb was de ideale persoon, omdat hij ideeën had.
Jullie treden toe tot een broederschap van ijshockeyers uit Minnesota.
Niets in jullie leven zal jullie trotser maken, heren. Laten we gaan.
Toen Herb coachte, was Minnesota op dreef.
De periode-Brooks was er een van dominantie.
Ze wonnen de universiteits- competities in 1974, 1976 en 1979.
Hij was de beste coach van het land, en hij bracht een heel nieuw speelsysteem.
Het wordt meer schaatsen, meer passen.
Zonder het fysieke aspect…
Mijn vader was een geboren coach…
…en extreem competitief.
Ik bedoel, niemand was competitiever dan hij.
Hij was zeer georganiseerd.
Zestig, zeventig wedstrijden spelen en dan naar de Spelen…
Dat was nieuw.
Voor de meeste atleten hier is het Nationaal Sportfestival in Colorado…
…het begin van een droom.
De kans om voor hun land uit te komen op de Spelen.
De VS won voor het laatst ijshockeygoud in 1960, in Squaw Valley.
De ploeg van Herb Brooks staat voor een enorme opgave in Lake Placid in 1980.
We willen jullie wat beelden laten zien.
Jeetje, wie is dat?
Alle jongens hier vechten voor een plek.
Je hoopt dat je een van de 25 bent die het team halen.
Is dat Janny? - Dat is Janny.
Waarom wisten we allemaal dat jij dat was? - Omdat hij zat.
Volgens de Olympische regels destijds, mochten sporters niet betaald worden.
Dus NHL-spelers waren per definitie uitgesloten.
Het Amerikaanse team bestond dus volledig uit amateurs.
Jonge underdogs die niet voor het geld speelden.
Ik deed er alles aan om klaar te zijn voor de selecties.
Ik trainde dus harder dan ooit.
Ik zou het gespannen enthousiasme noemen.
Het is jouw moment.
Ik wilde per se het Olympische team halen.
We begaven ons op onbekend terrein.
Het was nieuw voor ons allemaal.
Ze kozen 26 jongens.
Maar er waren maar 20 plekken voor de Spelen.
Je wist niet of je bij de laatste 20 zat.
Als de beste spelers strijden om 20 plekken, dan ben je zenuwachtig.
Herb hield een bootcamp van zes maanden.
Hij wilde echt een team van die jongens maken.
De grootste uitdaging noemde hij 'regionalisme'.
We willen het allerbeste team hebben.
De Universiteit van Minnesota, en de staat zelf…
…leverden veel spelers aan de nationale en Olympische teams.
MINNESOTA GOUDEN STAAT
De harde kern van de ploeg kwam uit Minnesota.
Logisch, want zij waren net kampioen geworden onder Herb.
Waren jullie de top van universitair ijshockey?
Wij dachten graag van wel.
We hadden een heel goed team.
Alleen al een uitnodiging krijgen voor de Olympische selectie…
…was al een droom die uitkwam.
Er waren vier jongens van Boston University.
Ikzelf…
…Jack O'Callahan…
…Mike Eruzione…
…en Jim Craig.
Er heerste een gezonde rivaliteit tussen het oosten en het Middenwesten.
Wij uit Boston moesten niets hebben van die Minnesota-gasten van Herb.
Die Minnesota-jongens vonden zichzelf heel wat…
…en noemden de Boston-jongens cake-eters.
Ze vonden ons kakkers. Is dat iemand van een privéschool?
Boeien. Ze zijn zo dom. Ik mocht ze gewoon niet.
Herb zei:
'De jongens in het team mogen elkaar niet.'
Velen waren aartsrivalen voor ze hier kwamen.
De groep moet één worden.
Anders verliezen we van onszelf.
Voor de Spelen hebben we wel 60 oefenwedstrijden gespeeld.
Dat was slopend.
We gingen naar Europa en speelden in Nederland, Noorwegen en Finland.
De wedstrijd tegen Noorwegen was een belangrijke graadmeter…
…want we zouden hen ook op de Spelen treffen.
De jongens wilden graag naar huis, maar er zaten mooie meisjes op de tribune.
Ze zaten daar van: 'O, kijk die eens.' Weet je wel?
Ik zag Herbie overkoken van woede.
Het werd een gelijkspel, 3-3.
Na afloop schudden we de Noren de hand, gaan van het ijs…
…en ineens klonk het: 'Blijf op het ijs.'
Ze namen het niet serieus en speelden niet fel genoeg.
Alsof ze vrij hadden.
We moesten Herbies doen. Vernoemd naar onze geliefde coach.
Zware sprint-oefeningen.
Naar de blauwe lijn en terug. Dan naar de rode lijn en terug.
Dan naar de verste blauwe lijn en terug.
Naar de overkant, boarding aantikken, terug.
De man van de ijsmachine zei: 'Jullie moeten weg.'
En hij doet alle lichten uit.
Maar Herbie laat ze in het donker eindeloos doorschaatsen.
Naggy, de dokter, zei: 'Herbie, dit overleven ze niet.'
En hun sticks knalden steeds tegen de boarding.
En Herb zei:
'Als ik nog één zo'n knal hoor, schaats je tot je erbij neervalt.'
We moesten dat meer dan een uur doen.
Toen we eindelijk terugkwamen in de kleedkamer, zei hij:
'Speel morgen weer zo, dan doen we dit opnieuw.'
De volgende dag wonnen we met 8-0.
Ik zei meteen: 'Ik ga niet je beste vriend zijn.
Ik bewonder jullie talent, en daarom ga ik je tot het uiterste drijven.'
Ik zag hoe ze over hem dachten.
Ze mochten hem niet.
'Haten' is een groot woord, maar het was zwaar om onder hem te spelen.
Hij was doodeng.
Noem je dat haken? Let verdomme op je spel.
Ze klaagden over één of twee jaar onder hem spelen bij de universiteit.
Nou, probeer maar eens 20 jaar met hem samen te leven.
Speel als bezetenen. Verdomme.
Herb had een intensiteit…
…die ik daarna nooit meer bij iemand heb gezien.
Kom op zeg, Stan. Dit is geen basketbalwedstrijd.
Ik dacht gewoon dat hij gek was. Hoe kun je zo ongelukkig zijn?
Herb gaf je altijd het gevoel dat je nooit goed genoeg was.
Hij wist precies je zwakke plek te vinden.
'Je hebt niet genoeg talent om daarop te leunen.'
'Gouden benen, maar oerdom.'
'Je speelt met een enorme scheet in je kop.'
Hoe ziet zo'n scheet eruit?
Ik ben 68, en ik word nog steeds 's nachts zwetend wakker.
'Janaszak, je speelt elke dag slechter. Je speelt nu al als volgende week.'
Aanvallers, zoek ruimte…
Je moest stevig in je schoenen staan om alle shit van Herb te pikken.
Kom op, doe wat ik zeg.
Als coach was hij een klootzak.
Zelfs de topspelers waren nog nooit zo hard aangepakt op hun universiteit.
Ik wilde er geen talent in stoppen, maar het eruit halen.
Herb maakte zichzelf bewust de gezamenlijke vijand.
Het was 'wij tegen hem', dus de onderlinge rivaliteit was voorbij.
We droegen nu allemaal hetzelfde shirt.
De rode draad bij ons was dat we allemaal uit arbeidersgezinnen kwamen.
Onze vaders werkten in de mijnen of in de fabrieken.
Zo was het hele team, en daarom klikte het uiteindelijk zo goed.
Maar terwijl wij een team werden, zat het land in een moeilijke periode.
Het is officieel. De VS komt dit jaar in een recessie terecht.
De werkloosheid treft misschien wel een miljoen mensen.
De op één na ergste inflatie sinds de oorlog.
Er is gewoon nergens werk.
Het treft mensen met lage inkomens zoals wij. Wij zijn de dupe.
Ik werkte tien jaar als columnist…
…en in 1979 was de sfeer in de VS bedrukt.
Het land vroeg zich op dat moment af:
'Kan er niets goed gaan?'
Het ongeluk gebeurde bij de kerncentrale Three Mile Island.
Er heerste op dat moment enorme frustratie in het land.
De situatie van de gijzelaars in Teheran is onveranderd.
Onze gijzelaars zaten vast in Iran.
De rente was bijna 20%.
Rijen bij de pomp.
Ik heb al in twee rijen gestaan.
Vanochtend? - Ja.
En mijn tank is leeg.
Belt niemand de president? Waarom laat hij dit gebeuren?
Deze vertrouwenscrisis…
…ontwricht de Amerikaanse samenleving.
Waren we onze magie kwijt?
Dat hield de mensen bezig.
De Koude Oorlog was ijskoud en stond tegelijkertijd op koken.
De grote, boze Russen.
Iedereen was bang.
'Wanneer valt de bom?'
De spanningen tussen het Kremlin in Moskou en de VN in New York lopen hoog op.
Zij waren de vijand. Darth Vader.
Zowel in de politiek als op het ijs.
Hun enige exportproducten waren ijshockey en wodka.
De Sovjets wisten dat sportdominantie macht uitstraalde.
In Rusland hoorde je steeds de term nasha komanda.
'Ons team'.
'Het succes van nasha komanda op de Spelen is de trots van onze natie.
Dit zijn onze jongens.'
SOVJET-TEAM OPPERMACHTIG
SOVJET-PLOEG DOMINEERT
De Sovjets wonnen goud op elke Olympische Spelen sinds 1960.
De rode machine was niet te stoppen.
Ze waren getraind om het beste team ter wereld te zijn.
De Spelen waren destijds alleen voor amateurs.
Maar daar hadden de Sovjets lak aan.
In de Sovjet-Unie werkte iedereen immers voor de staat.
Op papier waren de spelers student of soldaat.
Maar eigenlijk waren het profs.
Tretjak was de beste keeper ter wereld.
Je kon wel focussen op Charlamov.
Maar dan had je nog Kroetov, Maltsev, Petrov, en Fetisov…
Als je die namenlijst zag, dacht je: mijn hemel.
Waar moet je beginnen?
Ze waren onverslaanbaar. Veel te goed.
Doelpunt.
Hoe was je vaders fixatie op de Sovjets? - Hij had het nergens anders over.
Andere vaders hadden het over sporters als Joe Namath, Babe Ruth en Mickey Mantle.
Hij had het over Alexander Jakoesjev en die ongelooflijke Russen.
In de jaren 70 zocht hij uit waar ze trainden…
…om stiekem te kijken en oefeningen te stelen.
Hij wilde weten wat ze deden om ze te kunnen verslaan.
Mijn besluit stond vroeg vast.
Onze aanpak zou volledig anders zijn.
We gingen anders trainen en anders spelen.
We waren net Herbies proefkonijnen.
Hij wilde ons net zo laten trainen als zij.
Wat maakt de Sovjets zo goed?
Hun conditietraining.
Spring.
Tegen de grote Europese ploegen stort je na twee periodes in.
Je kunt het niet bijhouden.
Dat mocht ons niet gebeuren.
TWEE MAANDEN TOT DE OLYMPISCHE SPELEN
Vrijspelen.
Mike, let op.
Davie lag eens tijdens de Herbies kapot op de doellijn en zei: 'Dat was het.
Ik ga hier dood en dat is dan zijn schuld.'
Ze moeten daar scherp blijven.
Zwakke kant, Bobby.
Herbie matte ons af.
Ik gooide ze in het diepe.
Ik deed veel dingen tijdens de training om ze uit hun comfortzone te halen.
Op de Sovjets na, waren wij het fitste team ter wereld.
Accepteer het of stop. En ik gaf niet op.
Schreeuw maar wat je wilt. Na twee uur ben ik van je af.
Training klaar, wat biertjes en naar huis. Me opladen voor je geschreeuw morgen.
Ik zag mezelf als een hardwerkende jongen.
Die mentaliteit had ik van huis uit meegekregen.
274 Bowdoin Street was een driegezinswoning.
Beneden woonden tante Ann, oom Jerry, Karen, Geraldine en Bubba…
Bovenin woonden tante A.T., oom Tony, Tony, Richard…
…Gail, Linda, Laurie en Richard.
Op de tweede woonden wij. Ma, Connie…
…Nancy, Jeannie, Nettie, Vinny en ik.
Veertien kinderen en zes volwassenen.
M'n vrienden speelden ijshockey op bevroren tennisbanen.
Ik wilde meespelen, maar had geen schaatsen.
Dus leende ik de witte kunstschaatsen van mijn zus, met blauwe pompons…
…en liep de heuvel af naar de tennisbanen om te ijshockeyen.
Toen ik 12 was, wilde ik naar de hockeyschool.
75 dollar voor een kamp van twee weken.
M'n ouders hadden dat niet, dus vroeg ik het aan oom Tony boven.
'Mag ik 75 dollar lenen voor hockeykamp?' Hij zei: 'Natuurlijk.'
Ik ging naar het kamp. In de winter hadden wij sneeuwstormen.
Als er eentje was, dan ging ik naar buiten met de schep.
Een paar stormen later had ik 75 dollar verdiend.
Ik gaf het aan oom Tony. Hij keek me aan en zei: 'Dank je wel.
Hier.' Hij gaf me het geld terug.
Je hebt een les geleerd over het terugbetalen van je schulden.
Mijn opvoeding en die werkmentaliteit hebben me ver gebracht.
Bent u blij met uw spelers? - Jazeker.
Al kijken we altijd hoe we het team kunnen versterken.
Hoe zeker waren jullie van je plek?
Totaal niet.
Was jij er zeker van, Phil?
Elke training was een selectie.
Elke maand dunde hij de groep uit.
Rond de kerst waren er nog 22 spelers over.
We wisten allemaal dat er maar 20 naar Lake Placid konden.
Hij dreigde me te schrappen.
Vlak voor de Spelen begon hij te tieren dat ik slecht speelde.
'Misschien moet ik je uit het team zetten. Je mag mee als assistent.
Ik zeg wel dat je geblesseerd bent aan je rug.'
Ik dacht: dat kan hij niet maken.
Maar dat kon hij wel degelijk maken.
Ik deelde een kamer met Mike. Hij was zenuwachtig. Wij allemaal.
We zouden die dag naar New York gaan.
We hadden onze tassen gepakt en drie teamgenoten haalden ons op.
We zouden met z'n vijven naar Lake Placid gaan.
En de telefoon gaat.
'Hé. Luister, Ralph. Herb wil met je praten.'
Ik rijd naar het hotel.
Ik was compleet in paniek en moest bijna overgeven.
Ik liep naar binnen en zag dat Herb van streek was. Hij huilde bijna.
Rode ogen.
Hij was erg emotioneel.
Een paar minuten kreeg hij geen woord uit zijn keel.
Hij wees naar een stoel en we hebben tien minuten gepraat.
Hij waardeert het dat ik een goede speler ben…
…dat ik er elke dag ben en hard oefen.
'Maar ik kan je niet meenemen naar Lake Placid.'
Dat moment…
Hij wist wat ik doormaakte, want hij had het zelf meegemaakt.
Ik heb het persoonlijk meegemaakt. Ik was bijna in het team van '60.
Twee dagen ervoor werd er op mijn deur geklopt. 'Ga naar de coach.'
Hij zegt: 'Herb, je ligt eruit.'
Ik was de laatste afvaller.
Ik keek thuis op de bank.
De grote wedstrijd van de Spelen. De VS tegen de Sovjet-Unie.
De VS speelde geweldig en won voor het eerst goud.
Afgelopen. De VS wint.
Mijn vader keek me aan en zei:
'De coach heeft de juiste speler weggestuurd, hè.'
Bam.
Dat kwam erg hard aan.
Het tekende hem voor het leven.
Hij wilde het niet doen. Het woog op hem.
Ik had het zien aankomen. En ik…
Het brak me echt.
Ik zei: 'Wat me echt dwarszit…
…is dat ik denk dat jullie echt kans maken op goud.'
Hij moest toen lachen en zei: 'O God, wat ben je optimistisch.
Ik zou al blij zijn als we überhaupt om een medaille mogen spelen.
Welke kleur dan ook.'
Tijdens een teamvergadering zei Herbie: 'Als we top spelen…
…en boffen, kunnen we brons halen.
Vergeet het goud. Dat is voor de Sovjets.'
De hoop op winst vervloog…
…na dat duel in Madison Square Garden.
We gingen naar New York voor de Russen.
Hier hadden we zes maanden voor getraind. Dit was de graadmeter.
Toen onze spelers voor de Russen klapten, wist ik dat het fout zat.
Op het ijs dachten we meteen: 'Shit, ze zijn echt goed.'
Hij komt het vak niet uit.
Hij haalt uit. Goal.
De Sovjets delen de eerste klap uit.
Schot van Alexander Maltsev.
Charlamov, de veteraan.
Hij scoort.
Kroetov valt aan. Schot. Doelpunt.
Een slachting.
Maltsev breekt door op rechts. Hij haalt uit. En scoort.
Ik zag die goal en dacht: o mijn God, wat deed hij net?
Daar komt hij aan de rechterkant.
Precies in de korte hoek. Prachtig gedaan.
Ik ging naar de bank en zei: 'Herbie, we zijn kansloos.'
Hij zei: 'Nee, echt?'
Twee Amerikanen botsten en gingen onderuit.
Wat een klap.
Die werd flink geraakt. De hardste check van de wedstrijd.
Ze hebben de vloer met ons aangeveegd.
10-3, maar het had 20-3 kunnen zijn.
Ik bedoel, ze waren veel beter dan wij.
De moed zakt je dan wel in de schoenen.
Ze speelden gewoon met de VS.
Ik hield mijn hart vast voor de Spelen. Dat zou een monsterzege worden.
Zonder te overdrijven, er stonden niet zomaar twee teams op het ijs…
…maar landen met een heel andere visie op het heden en de toekomst.
De Afghaanse regering is vandaag afgezet met hulp van Sovjettroepen.
De Sovjet-actie is een ernstige bedreiging voor de vrede.
President Carter maakte vandaag een statement.
De VS boycot de Zomerspelen in Moskou als de Sovjets in Afghanistan blijven.
Jimmy Carter zei dat er actie nodig was. We gaan niet naar de Spelen in Rusland.
Het was een serieus, symbolisch gebaar.
De wereldproblematiek liet zich niet buiten de Spelen houden.
De atleten verzamelden zich in New York, en de Koude Oorlog overheerste.
En die was nog steeds erg koud.
Ondanks de dreigende boycot van Moskou, bleven de Sovjets hongerig…
…naar gouden medailles in Lake Placid.
De Russen hadden een missie om hun land op onze bodem te verheerlijken.
Volgens mij was hun besluit:
'We gaan naar de VS en pakken daar zoveel mogelijk goud.
Ze zullen zien dat wij beter zijn.'
Hier, Bear.
Al die vragen over het politieke aspect…
Je probeert uit te leggen dat we daar niet voor zijn.
Je bent een Olympiër.
Het is gelukt, ik ben op de Spelen.
Wat een eer.
OPENINGSCEREMONIE
De Russen droegen natuurlijk van die bontjassen.
Ze zagen er warm uit. - Het was koud.
- Het was koud, hè? - IJskoud.
En de Russen met hun bontjassen en hun grote bontmutsen.
De Russische beer en de Amerikaanse cowboy.
En dan de VS, het gastland.
Je hebt hier je hele leven voor getraind.
Nu mag je geen twijfels meer hebben, je moet er klaar voor zijn.
Meelopen in de openingsceremonie, daar droomde ik van.
Ik heb het genoegen om officieel de opening te verklaren…
…van de 13e Winterspelen in Lake Placid.
Ik keek als kind altijd naar de Spelen. Elke vier jaar zat ik voor de buis.
Je verwacht nooit dat je zelf ooit in het Olympische team zult spelen.
Mijn vroegste herinneringen zijn schaatsen in de achtertuin.
Ik groeide op in Michigan.
In een klein huis in een arbeiderswijk.
Mijn vader bracht mijn broer en mij aan het ijshockeyen.
Als het sneeuwde, stampten we de sneeuw aan met onze laarzen.
Met de tuinslang zetten we de boel onder water…
…en maakten we onze eigen ijsbaan.
Alles in Flint was gerelateerd aan de auto-industrie.
Mijn vader maakte auto-onderdelen in een fabriek.
Zijn officiële titel was smeerder.
Hij zorgde ervoor dat alle machines bleven draaien.
Ik was 19 toen hij in de zomer ziek werd.
Het kwam plotseling.
Eerst een melanoom, toen hersenkanker.
Hij ging snel achteruit.
Ja, het was…
Ja, echt een zware tijd.
Vooral omdat ik weg moest en er niet voor hem kon zijn.
Maar hij stond erop.
Als de kans er is om voor je land te spelen, pak je hem.
OLYMPISCH DORP
WELKOM WERELD HET IS ONS GELUKT
13E OLYMPISCHE WINTERSPELEN
Via smalle eenbaanswegen kom je opeens in een dorpje…
…met hooguit 3000 mensen, inclusief de honden en katten.
Alles was aangekleed voor de Spelen. Dat voelde een beetje misplaatst.
Kijk waar de schaatsbaan was.
Gewoon voor de deur van een middelbare school.
Iedereen had het over Eric Heiden. Hij was de grote ster.
Het Amerikaanse schaatsteam had hoge verwachtingen.
Maar het ijshockeyteam…
Absoluut niet.
TEAM VS KANSLOOS
In Lake Placid leefden we in een bubbel.
We kregen weinig mee van de buitenwereld, maar wisten dat het zwaar zou worden.
Als je Sports Illustrated las…
Goud voor de Sovjets. De Tsjechen kunnen ze misschien verrassen.
De VS? Ergens tussen plek zeven en twaalf.
VS - ZWEDEN 12 FEBRUARI 1980
Als team waren we benieuwd en zenuwachtig…
…of we dat niveau wel aankonden.
Hoe het toernooi was gestructureerd…
Er waren 12 teams, verdeeld over twee groepen van zes.
Speel tegen elk team in je groep. Overwinning, 2 punten.
Gelijkspel, 1 punt.
De beste twee teams gaan door naar de finaleronde.
De sfeer was niet echt bijzonder.
Zweden was de favoriet.
Het stadion was halfleeg. Het was stil.
Je kon de puck tegen de boarding horen stuiteren.
Ik herinner me dat ik dacht…
God, ik had wat meer verwacht dan dit.
De Zweden waren zo goed.
'We maken geen schijn van kans tegen ze.'
Ze hadden een ijzersterk team. Razendsnel.
23 schiet hem naar Berglund, die hem langs Craig afbuigt.
Zweden pakt de leiding, 1-0.
In de eerste periode tegen Zweden liep het niet.
We schaatsten maar wat rond en haalden ons niveau niet.
We stonden stijf van de zenuwen.
Ik raakte gewond tijdens mijn eerste shift.
Mijn dijbeen was van knie tot heup gekneusd.
Ik verging van de pijn. Ik kon niet spelen, niet bewegen.
Einde oefening, dacht ik.
Ik lag in de kleedkamer op m'n rug, uitrusting uit.
Een ijspak op m'n been.
Ik lag te janken.
Eén shift in een wedstrijd en m'n Olympische ervaring is voorbij.
Toen kwam Herbie binnen.
Hij ging tekeer tegen Robbie. Dat hij de NHL nooit zou halen.
Dat hij een watje was en zo.
'Stel je niet zo aan. Hup, het ijs op.'
Ik speelde al drie jaar voor hem en deed altijd wat hij vroeg.
Altijd.
Ik was een trouwe soldaat.
En dan daagt hij me zo uit… Wat krijgen we nu?
Ik ging door het lint.
Echt, ik stond op het punt…
Ik wilde hem slaan, maar hij liep opeens weg.
Het scheelde echt geen haar.
Ik dacht: waar zijn we aan begonnen?
We hebben nog maar 20 minuten gespeeld en we vernietigen onszelf al.
Ik stond daar en ik twijfelde voor het eerst in mijn leven aan Herbie.
'We zijn op de Spelen en hij is doorgedraaid.'
Ik zei eigenlijk: 'Ik bepaal zelf wel of ik speel.'
Ik wilde spelen, dus ik ging ervoor.
Hij gaf toen een knipoog van: 'Missie geslaagd.'
Ik moest ze wakker schudden.
Ik wist precies hoe ik McClanahan moest raken.
Dus ik koos voor de harde aanpak. En hij speelde geweldig.
Robbie kleedde zich om en ging mee. Hij kon letterlijk niet op de bank zitten…
…dus hij bleef tussen de shifts staan.
De puck gaat naar de andere kant…
Lundqvist scoort.
Vanuit het niets pakt Zweden de leiding.
Mama en ik zaten op de tribune en…
Kelly huilde. - Ik huilde.
Ik zei: 'We zijn zo ver gekomen en nu verliezen we.'
We kwamen moeilijk op gang.
Toen, in de derde periode, werden we sterker en sterker.
Craig op de bank, met nog maar 41 seconden te spelen.
Bij één goal achterstand haal je de keeper eruit voor een extra aanvaller.
Het was nu of nooit. We moesten scoren.
Verlies betekende dat we de finaleronde konden vergeten.
Rammer speelde me aan. Ik knalde hem langs de boarding.
Nu achter het doel. De VS staat op achterstand.
Via de boarding komt hij voor het doel. Een kans. Goal.
Baker.
De Olympic Arena in Lake Placid gaat uit zijn dak.
Een ontzettend belangrijk doelpunt voor de VS.
Een verrassend goed schot.
Ja. Ja, inderdaad.
Misschien wel de belangrijkste goal van de Spelen.
Tegen Zweden stond de VS geen moment voor.
Alleen dankzij keeper Jim Craig bleven ze in de wedstrijd.
Ik kom uit een gezin van acht kinderen. Iers-katholiek.
Elke ochtend schreef ik een liefdesbrief aan mijn moeder.
Die deed ik in de brievenbus en dan ging ik naar school.
Volgens mijn familie was ik haar lievelingetje.
Daar werd ik altijd boos over.
Maar nu denk ik: 'Mooi, ik was haar favoriet.'
Ik zat achter in de klas te krabbelen.
Juf Barry, mijn lerares in de derde klas, vroeg: 'Wat doe je?'
'Ik oefen mijn handtekening.' - 'Waarom?'
Ik zei: 'Omdat hij op een dag veel geld waard zal zijn.'
We speelden ijshockey in de kelder. En in de keuken.
Meer deden we niet.
Jim Craig. Een geweldige keeper.
Vijftien gewonnen, nul verloren dit seizoen.
In mijn eerste jaar op de universiteit werd mijn moeder ziek.
Kanker is zo gemeen.
Ik ben in Boston en zij ligt in het ziekenhuis. Na de training at ik niet.
Ik pakte de metro naar haar toe.
Ze bewaarde haar eten, en we aten daar samen.
Ze was een ijzersterke vrouw.
Ze hielp me, en gaf me toestemming…
En ze stond erop dat ik doorging.
…anders zou ik haar teleurstellen.
We stelden doelen. Ik wilde het Olympische team halen.
En toen zei ze: 'Laat niets je in de weg staan.'
Als iemand sterft, dragen ze hun kracht over aan iemand die het verdient.
Dus…
Dat betekende…
Ze gaf me veel van haar kracht.
Mijn jongens boften met zo'n uitzonderlijke moeder.
Ze leefde volledig voor haar zoons en haar gezin.
Hij had haar kleren nog in de kast.
Hij zat alleen thuis.
Een verdrietige man die zijn beste vriend verloor.
Hij zat vast en wist niet hoe hij verder moest.
Het mooiste aan de Spelen was dat mijn vader weer opleefde.
De Griekse filosoof Epictetus zei: 'Je bent een acteur in een toneelstuk.'
Of je nu een gewone man bent of een koning…
…je moet de rol te spelen die je hebt gekregen.
Maar iemand anders kiest die rol voor je.
Lente 1979. Vers van een nationaal kampioenschap.
Beste speler van het toernooi. Beste speler van het team.
Ik was het helemaal.
Minnesota is het beste team van het land. Wij zijn de nummer één.
Ik was zo jong.
Hij wil alleen maar ijshockeyen.
Na het kampioenschap las ik bij het Bierman Field Athletic Building…
…van de Universiteit van Minnesota een interview met Herb.
Hij zei: 'Om in 1980 te winnen, moeten we een goede keeper hebben.'
Ik grijnsde van oor tot oor.
De volgende zin was: 'En die Jim Craig is een geweldige doelman.'
Oei, dit wordt lastiger dan ik dacht.
Jimmy was onze man.
Hij was de beste keeper die we hadden.
Dat deed Janaszak pijn.
Maar als je weinig speeltijd krijgt, moet je karakter tonen.
Er waren 240 spelers in Lake Placid.
Ik ben de enige die geen minuut heeft gespeeld.
Maar Steve stelde zich positief op.
Hij werkte zich constant uit de naad.
Ik speelde de rol die mij gegeven was.
Niet spelen maar zitten, is het moeilijkste wat ik ooit heb gedaan.
Want je bent klaar om te spelen, maar je moet zitten en je mond houden.
Er was een recreatieruimte in het dorp, naast de kantine.
Op een avond gingen we daar Saturday Night Fever kijken.
Er kwam een tolk van het Internationaal Olympisch Comité aanlopen.
Ze was schattig.
Ik dacht: die wil ik leren kennen.
Dus ik bracht haar bijna elke dag ijscoupes en zo.
Die tolk werd 15 maanden later mijn vrouw.
Ik deed een aanzoek en we trouwden in mei 1981.
Zij is het beste wat me ooit is overkomen.
En ook al speelde ik niet, ik was de gelukkigste van die 20 jongens.
Zonder twijfel.
Tijd van de eerste ronde, 31,803.
VS - TSJECHOSLOWAKIJE 14 FEBRUARI 1980
Dit wordt vast een emotionele wedstrijd.
De VS heeft een erg zwaar schema.
Ze spelen tegen de vice-wereldkampioen van vorig jaar.
Het Tsjecho-Slowaakse team is een sterke, ervaren ploeg.
De eerste twee wedstrijden tegen Zweden en Tsjechië…
Dat is een flinke vuurdoop.
Iedereen verwachtte dat we zouden verliezen.
Dik verliezen zelfs.
Maar wij moesten gewoon ons eigen spel spelen.
Net buiten het vak van de Tsjechen.
Marian Štastný gaat achter Broten aan, geeft voor op links… Goal.
Eruzione vuurt hem erin en het is 1-1.
De VS speelt gewoon een geweldige ijshockeywedstrijd.
Ze zetten overal druk.
Schneider scoort.
Het zag er makkelijk uit.
De Tsjechen waren het op een na beste team ter wereld.
En wij speelden goed.
Je voelde dat het onze kant op viel. Je kon het voelen.
Mark Johnson scoort.
Hij scoort.
En de VS loopt uit.
Schneider.
Ongelooflijk.
McClanahan krijgt de puck voor het doel. Hij schiet, hij scoort.
We domineerden de wedstrijd. Dat gaf enorm veel vertrouwen.
Iedereen had het ineens over ons.
USA. USA.
Voor het eerst hoorde ik het 'USA, USA'-spreekkoor.
Dat was nooit eerder gebeurd.
Het was een omslagpunt.
Want in de jaren 70 werden er veel Amerikaanse vlaggen verbrand.
We gingen van vlaggen verbranden naar met vlaggen zwaaien.
7-3, en het feest gaat door hier in Lake Placid.
De Tsjechen waren gefrustreerd. Ongelooflijk.
Verliezen ze met vier goals verschil van dat team?
Ineens sloeg bij een van hen de stoppen door.
Nog drie minuten.
Een smerige overtreding op Mark.
Een speler ligt op het ijs. Mark Johnson, die vanavond zo goed speelde.
Ik zag niet wat er gebeurde. - Ik wel. Tjonge.
Neliba gaf hem een cross-check vol in zijn keel. Echt bruut.
Weet je, hij is onze beste speler op het ijs.
Hopelijk valt het mee.
Recht door je strot, nummer 3.
Ik ram die verdomde stick door je strot.
Die blik van hem is eng. - Ja.
Als hij die blik krijgt, en ik heb hem gezien…
Dat wil je niet meemaken.
Hij was razend. Zo kwaad had ik hem nog nooit gezien.
Vreet die verdomde Koho op, nummer 3.
Het liet zien dat hij toch om ons gaf, hoe hard hij ook was.
Hij flipte omdat het Magic was. - Onze sterspeler.
Bij een ander had hij gezegd: 'Ah, het valt wel mee.'
We kunnen Mark niet missen. Zonder hem zijn we kansloos.
Face-off. Šťastný.
Hij verliest de puck. Strobel.
Vijf, vier, drie, twee, één.
De wedstrijd is voorbij, net als Jim Craig de puck vangt.
De VS wint na een geweldige wedstrijd tegen Tsjecho-Slowakije.
Als je vraagt wat de meeste indruk maakte…
…zegt men waarschijnlijk het VS hockeyteam.
De ploeg kwam onbezongen binnen, zelfs een beetje onzeker.
Nu zijn ze de publiekslievelingen van de Spelen.
Niemand juicht vandaag harder dan de mensen in dit huis.
Veertig moeders, vaders, broers en zussen van de VS Olympische hockeyspelers.
Ik moest snel douchen en checken of-ie vrij was. Dat was-ie.
Snel erin, scheren en tandenpoetsen.
Tandpasta vergeten. Ik ren terug, hopend dat niemand de badkamer inpikt.
Zien die moeders me daarheen gaan en doen ze de deur op slot.
Hierzo rechts.
Weet je? Jemig.
Ongelooflijk. Mijn vader was de baas.
Hij zei altijd: 'De appel valt niet ver van de boom.' Ik was die appel.
Charlestown, mijn stadje, ligt in het noorden van Boston.
Het zat er vol agenten, brandweermannen, Pa was elektricien…
…loodgieters en gangsters.
En iedereen ging zondagochtend naar de kerk.
We wisten allemaal wie ze waren, maar niemand zei iets.
Als je zo opgroeit, weet je dat je problemen moet vermijden.
Lukt dat niet, dan deel je de eerste klap uit.
Zo was ik altijd, ook op het ijs. Ik hield gewoon niet van verliezen.
Ik ben niet psychotisch en kan wel met dammen verliezen.
Maar op het ijs ging ik er vol voor.
Dit is een onbetaalbare ervaring.
Ik zou een miljoen hebben afgeslagen om hier te mogen staan.
Spelen voor je land is het mooiste gevoel dat er is.
Wauw.
Ik zag dat voor het eerst. Ik moest bijna huilen. Mijn God.
De Spelen waren mijn levenslange droom.
Ik wilde het zo graag.
De spanning stijgt in Lake Placid.
Het wordt weer een drukke dag. De drukste tot nu toe.
Gisteravond was het 'USA, USA.' Vandaag was het 'Eric, Eric.'
Eric Heiden won als eerste vijf keer goud op één Olympische Winterspelen.
Tussen de races door was ik ijshockeyfan. Als ik schaatste, waren zij vrij.
Als ik vrij was, moesten zij spelen. En dan zat ik in de tribune.
De held van de Spelen, Eric Heiden, en de lievelingen, het ijshockeyteam.
De grootste verrassing kwam van 20 ijsvreters uit het noorden.
Slapshot gaat erin.
Het perfecte doelpunt.
Wauw, ze hebben gewonnen. Twee dagen later winnen ze opnieuw.
De VS leek kansloos voor een medaille in ijshockey…
Bij winst of gelijkspel tegen West-Duitsland komen ze in de finale.
De rebound gaat erin.
Ineens dacht je: 'Jeetje, we maken kans op een medaille.'
De VS moet vanavond winnen, maar ze treffen de Sovjets.
Dat is niet eerlijk. - Nee.
De VS treft de Sovjet-Unie in de finaleronde.
Het team waarvan ze onlangs met zeven goals verschil van verloren.
Terwijl de Amerikanen momentum opbouwden, deden de Russen hun werk.
Iedereen wegvagen.
De Sovjets wonnen makkelijk met 16-0.
De Sovjets versloegen Nederland met 17-4.
Hun tegenstanders werden gewoon platgewalst.
Maar de Sovjets leken wat onverschillig, meer dan anders.
De Sovjets deden alsof ze er al 100 keer waren geweest.
Herb hamerde op onze jeugd.
'Wij zijn het fitste team. Ze houden ons niet bij.'
Hij had vertrouwen in ons.
We waren er klaar voor. We waren voorbereid.
Dat is geen garantie voor winst, maar je bent er klaar voor.
Pap bewaarde al zijn aantekeningen.
Van '78 tot 2000 denk ik. - Ja. Mijn hemel.
Strategieboeken, spelersrapporten…
Hier is er een over de Sovjets. - Ja.
'Ze zijn arrogant en eigenwijs. Ze respecteren hun tegenstanders niet.'
BERG WHITEFACE
Er hangt hier een spanning en vreugde die we nog niet eerder zagen deze Spelen.
Wie had ooit gedacht dat de VS en de Sovjet-Unie…
…elkaar ongeslagen zouden treffen?
De verwachtingen waren hooggespannen.
Ken Dryden was mijn medereporter.
Kenny en ik liepen naar de arena en ik zei:
'Ik hoop dat het halverwege de wedstrijd maar 3-1 voor de Sovjets staat.'
Maar hij zei: 'Als je de hockeysport echt kende…
…en het klassenverschil kent… is het een wonder dat dit gebeurt.'
Als ik heel eerlijk ben…
…was er geen kans dat we ze gingen verslaan. Geen enkele.
Duizenden Amerikanen zaten voor de buis…
…toen het team het ijs op ging.
Elke tv was afgestemd op slechts één ding.
De spanning was het grootst bij de familie in Winthrop.
De familie van aanvoerder Mike Eruzione.
Ik wist dat mijn familie keek, maar had geen idee hoe groot dit leefde.
De sportpagina's schreven er nu over.
Daardoor besefte men dat dit meer dan een wedstrijd was.
Er waren goeien en slechten.
De scheidslijn was heel duidelijk.
We waren ons niet bewust van de impact op de rest van het land.
Met uitzondering van die telegrammen.
De lange gang naar het ijs, zo'n 50 meter…
…hing vol met telegrammen met succeswensen.
Ik herinner me er eentje van een vrouw uit Texas.
Er stond: 'Versla die Sovjet-klootzakken.'
Er heerste een nerveuze opwinding in de kleedkamer.
We bereidden ons erop voor op onze eigen manier.
Hoe we gingen spelen
We wachtten op de toespraak van Herb.
Ik weet nog dat hij een briefje uit zijn zak haalde…
Dit is zijn beroemde toespraak. - Ja.
'Jullie zijn geboren spelers.
Je hoort hier te zijn. Dit is jullie moment.'
En toen liep hij weg.
Toen we het ijs op gingen, keek ik omhoog.
Er konden niet veel mensen in, maar het zat bomvol.
Ik dacht: wauw.
De moeder van Dave Christian had pit.
'We moeten het publiek opzwepen.' Ze begon 'USA' te roepen.
USA. USA.
Mijn vader, zus en moeder deden mee.
USA. USA.
Wauw.
Het was oorverdovend.
USA. USA.
De spanning, de spanning.
Het Olympisch stadion zit vol.
Welkom. Ik ben Al Michaels, met Ken Dryden.
Wat een avond.
Velen hier kennen het verschil niet tussen de blauwe lijn en een waslijn.
We staan aan de vooravond van een uniek sportmoment.
Een evenement dat geen introductie of opsmuk nodig heeft.
Politiek gezien wordt er vast anders naar gekeken…
…maar het is gewoon ijshockey.
De VS en de Sovjet-Unie op het ijs in Lake Placid, New York.
Ken, wat denk jij… - Het moment van de waarheid voor team VS.
Ze zijn veelbelovend, maar hoe goed zijn ze echt?
De komende uren worden de zwaarste…
…maar ook de opwindendste uit hun leven.
Na afloop weten ze heel veel over zichzelf.
Hoe goed ze echt zijn.
Tjonge. Dit was uniek Nergens mee te vergelijken.
Het mooie van sport is…
Uiteindelijk moet je gewoon spelen.
De wedstrijd is begonnen.
De Amerikanen komen moeilijk uit hun eigen vak.
Onlangs verloren ze nog met 10-3 van de Sovjets.
Het ging razendsnel. Je voelde dat het een andere wedstrijd was.
Hij schiet.
Redding van Craig.
Die gasten hebben boomstammen als benen. Je krijgt ze niet van hun plek.
Ik had het aan de stok met Kroetov. Ze noemden hem de Russische tank.
Ik botste een paar keer tegen hem op. Alsof je een muur raakte.
Pavelich pakt op.
Schot, redding Tretjak.
Buzzy verliest de puck na een slag.
Slapshot, en hij is erin afgebogen.
Hij tipt hem aan, en hij zit.
Oké, we staan achter.
De VS kan nog geen vuist maken.
De Russen zetten ze vast.
Als je denkt dat je verliest, verlies je. We waren nerveus.
Maar niet bang. Dat beloof ik je.
Pavelich onderschept hem.
Mark trok iedereen naar rechts.
Een pass naar mij. Ik ving hem in beweging.
Hij schiet en scoort.
Buzzy Schneider.
Buzzy knalt hem gewoon langs Tretjak.
Zo’n goal zie je normaal nooit bij iemand als Tretjak.
We wisten hoe we ze moesten bespelen.
Maar ik had zo'n onderbuikgevoel dat er iets bijzonders stond te gebeuren.
Golikov, 23, laat hem aan Makarov.
Hij probeert hem terug te krijgen bij Golikov. Die scoort.
Via een Amerikaanse verdediger. De Sovjets leiden met 2-1.
Door onze 10-3 wedstrijd in Madison Square Garden…
…waren ze overmoedig geworden.
Ze zagen ons niet als team, maar als een stel studentjes.
Ze hadden totaal geen respect voor ons.
Einde van de eerste periode. De Sovjets hebben de puck in ons vak.
Ze vallen niet meer aan.
De tijd tikt weg.
Nog twaalf seconden.
Ik kijk naar de klok en zie acht seconden.
Links had Davey Christian de puck.
En ik ga al naar de bank. De periode is voorbij.
Ineens vliegt Mark me voorbij. Ik dacht: 'Waar gaat hij heen?'
Afstandsschot, redding door Tretjak. Maar Johnson scoort.
Met nog één seconde te gaan.
De klok staat op nul…
Hun twee verdedigers aarzelden even, waardoor ik erlangs kon.
Ik was alleen bang dat de tijd om was.
Ik draaide me om en keek naar de klok.
Was ik op tijd? Zou hij tellen?
Hij telt.
De VS maakt gelijk, 2-2.
Daarom noemen we hem Magic. Hij was onze Magic Johnson.
Verreweg onze beste speler.
We waren door het dolle heen.
We speelden niet top, maar het stond 2-2.
Die goal van Mark gaf ons een enorme boost.
En het scanderen begon. 'USA. USA.'
USA. USA.
Nu is het echt een wedstrijd.
USA. USA.
In de kleedkamer stonden we strak van de adrenaline.
'We kunnen met ze mee. We kunnen ze pakken.'
De tweede periode. Een wissel bij de Sovjets.
Vladimir Mysjkin is de nieuwe keeper, nadat Tretjak er twee doorliet.
We waren geschokt dat hij Tretjak wisselde.
Tretjak op de bank, dat zag je nooit.
We dachten dat hij ziek of geblesseerd was.
Je wisselt de beste keeper ter wereld niet.
Charlamov, nummer 17, de veteraan.
Door naar Petrov.
We speelden tegen monsters, en de stand was krap.
Maar we wachtten op de genadeklap.
Maltsev breekt uit.
Hij passeert Craig. Voorsprong voor de Sovjets.
In de tweede periode dachten ze: 'Goed. Nu maken we het af.'
De tweede periode was voor ons puur overleven.
Redding door Craig.
Jimmy Craig hield ons erin. Hij keepte geweldig.
Weer gered door Craig. Hij heeft de VS in de wedstrijd gehouden.
Ik realiseerde me dat één periode tegen de Russen…
…voelde als een hele wedstrijd tegen een ander team.
Ik ging nooit uit van verlies.
Ik visualiseerde de wedstrijd in mijn hoofd. Elke situatie, elke actie.
Toen de wedstrijd begon, had ik alles al eens gezien.
Als ze 30 keer schoten, konden ze 30 keer scoren.
Zo goed zijn de Russen.
Maar als je zegt dat ik iets niet kan, bewijs ik het tegendeel.
USA. USA.
En de tweede periode is voorbij.
Nog één tegengoal en het is vast voorbij.
Twee goals achterstand maak je tegen de Sovjets niet meer goed.
Na de tweede periode is het 3-2 voor de Sovjets.
USA. USA.
USA.
Ik zat in de kleedkamer tussen de tweede en derde periode en dacht:
Wij moeten de volgende goal maken.
Begin derde periode. 3-2 voor de Sovjets.
De VS moet het tempo opschroeven.
Er is meer aanvallende druk nodig.
Makarov glipt tussendoor, maar kan net niet schieten.
De VS heeft mazzel.
Silky wordt onderuit gehaald en de puck stuitert zo voor mijn stick.
Hij hakt hem erin. Gevolgd door Johnson scoren ze.
Het dak ging eraf.
Het staat gelijk. Wie had dat kunnen denken?
Nu wordt het echt een wedstrijd. Nog elf minuten en het staat gelijk.
De energie in de arena was voelbaar.
USA. USA.
Alles kan nu gebeuren.
Maar je verwacht het nog steeds niet.
Harrington speelt vanaf de middenlijn.
De Sovjets pakken de puck op.
Schneider onderschept en haalt uit.
Ik maakte een slapshot. Wissel. Mike sprong erin.
Ik spring over de boarding. John vocht in de hoek om de puck
Pav wipte hem naar mij toe.
Ik dacht dat ik hem verkeerd raakte. Toen zag ik de reactie van het publiek.
Eruzione scoort. Mike Eruzione.
Het is hier totale chaos.
Ik juichte nooit zo. Geen idee waar dat vandaan kwam.
USA. USA.
Soms kun je geluiden voelen.
USA. USA.
Doelpunt VS, nummer 21, Eruzione.
Terug op de bank keken we naar de score.
'Zo, er zijn nog tien minuten te gaan.'
Kunnen ze een voorsprong van 4-3 vasthouden?
Tien keer scoren in tien minuten…
Als ik tien minuten op een klok zie staan, denk ik altijd eraan terug.
Het bleef een eeuwigheid op tien minuten staan. De klok stond stil.
Kijkend naar hun bank en wetend hoe goed ze waren…
…dacht ik van: zouden ze de knop weer omzetten, zoals altijd?
Als je denkt dat je gaat winnen, pakken de Sovjets je hoop altijd af.
En nu hebben we ze kwaad gemaakt.
De Sovjets zetten de VS onder zware druk.
Kroetov…
Op de paal.
in die laatste tien minuten moest Jim Craig wat goede reddingen maken.
Spectaculaire redding.
Opnieuw gered door Craig.
Herbie bleef heel rustig op de bank.
Hij bleef gewoon zichzelf.
Hij zei alleen maar: 'Speel je eigen spel.'
Speel je eigen spel.
Alleen maar: 'Speel je eigen spel.' Verder niets.
'Speel je eigen spel.'
Toen dachten we: hier hebben we zes maanden voor getraind.
Hier waren al die Herbies voor.
Nog acht minuten.
De VS heeft al twintig jaar niet van de Sovjets gewonnen.
Chaos op de Sovjet-bank.
Nog 6:47 te gaan.
Paniek. Ze dumpen de puck zomaar. Dingen doen die ze normaal niet deden.
Schot van Lebedev. Ver naast.
Ze raakten weg van hun spel.
Ze waren nog nooit in die positie geweest.
Nog twee minuten.
Ze haalden hun keeper er niet uit. - USA. USA.
McClanahan schiet naast.
Niemand wilde de puck hebben, bang om het te verpesten.
USA. USA. - Nog een minuut en 12 seconden.
Hou hem in beweging.
Johnson. Nog 19 seconden.
Johnson naar Ramsey. Ramsey checkt Bilyaletdinov.
Daar is McClanahan. De puck is vrij.
Elf seconden. Nog tien. Het aftellen is begonnen.
Morrow naar Silk. Nog vijf seconden.
Afgelopen. - Geloof je in wonderen?
- Ja. - Ongelooflijk.
Ze dachten dat het onmogelijk was. Dit is een wonder.
Ik gooide mijn stick weg en sprong op de andere spelers.
Iedereen vloog elkaar om de hals.
USA. USA.
Ze staan te springen terwijl de Russen toekijken.
Ze vonden het vast niet leuk ons te zien.
Misschien waren ze vergeten hoe leuk winnen eigenlijk is.
USA. USA.
Is dat echt gebeurd? Hebben we gewonnen?
Ja.
Je moest jezelf bijna knijpen. We hebben de Russen verslagen.
Niet te geloven.
Echt ongelooflijk.
Kijk naar Jim Craig. Kijk.
Niet te geloven.
Het VS team, anderhalve week geleden nog totaal onbekend, heeft het geflikt.
Winst op de Sovjet-Unie. Wie had dat ooit gedacht.
De eindstand is 4-3 voor de VS.
USA. USA.
Na de wedstrijd gingen we met onze ouders naar het hotel.
We wilden de sfeer in het dorp proeven.
Hoe ik me voel? Euforisch.
USA. USA.
Geen wedstrijd, maar een wonder.
In het hele land was er een gevoel van nationalisme.
Wat vind je ervan? - Super.
God bless America…
Ik ben trots om Amerikaan te zijn.
USA. USA.
Nummer één, USA.
Er is niet zo'n onverwachte overwinning geweest sinds David en Goliath.
Mensen die niets van hockey wisten, werden ineens fan.
Als je zag… Ik ben er stil van.
Bij de Russische ambassade was er geen feestje…
…maar de brandweer aan de overkant hing de uitslag op.
We hingen hem op omdat uitslagen van elders soms lastig te vinden zijn.
We doen ze dus een gunst.
Hoe voelen je ouders zich nu?
Die barsten van trots. Zeker weten.
Heb je je ooit eerder zo gevoeld?
Nee. Het was een grote overwinning.
Het was een groot moment voor mij, mijn familie en mijn stad.
Het was een geweldige wedstrijd. Gefeliciteerd, Mike. Jim…
Mooi, zeg.
Hun vreugde, het plezier om mij te zien spelen…
…betekende veel voor me.
Ik weet wat het voor hen betekende.
Zoveel emotie bij een wedstrijd…
Voelde je het op het ijs?
Vanaf de tribunes, de hele wedstrijd. Vooral de laatste tien minuten.
Om mijn vader daar te zien…
…zo gelukkig na al zijn verdriet…
Dat was mijn gouden medaille.
Zaterdagochtend kwam ineens alles op ons af.
Al die aandacht.
Volgens mij deelde ik toen mijn eerste handtekening uit.
Foto's, handtekeningen, gelach…
Herb kwam toen binnen en flipte. 'Waar zijn jullie helemaal mee bezig?'
Er lagen sticks op tafel die we aan het signeren waren.
Hij sloeg ze weg en zei: 'Jullie hebben nog niets gewonnen.'
Toen volgde een van de zwaarste trainingen van het jaar.
Hij sloopte ons.
'Waarom is hij zo boos? We hebben net de Sovjets verslagen.'
Ik begrijp nu dat hij ons scherp wilde houden voor de volgende wedstrijd.
We moeten niet naast onze schoenen lopen.
We begrijpen waar we nog tegenop moeten.
De Finnen hebben een topteam.
Het doel is goud winnen. Niet alleen de Russen verslaan.
Iedereen weet wat er vrijdag is gebeurd. Lukt het vandaag weer tegen Finland?
Herbie hield voor elke wedstrijd een toespraak.
Herbie ijsbeerde door de kamer, keek ons aan en zei:
'Verlies, en je neemt dat mee in je fucking graf.'
Bij de deur draaide hij zich om, en zei: 'In je fucking graf.'
Herbie vloekte nooit.
Hij zei nooit het F-woord. Dat was voor het eerst.
We begrepen hem.
Daar komt het Amerikaanse team.
Van underdog naar favoriet.
Dat geeft een heel andere druk.
USA. USA.
Het publiek laat zich weer horen.
USA. USA.
De VS in het blauw. Finland in het wit.
Voor de VS staat goud op het spel.
Redding van Craig. Hij houdt de puck vast.
De eerste periode speelden we best goed.
Sta op.
Maar Finland was geweldig. Echt een topteam.
Elke wedstrijd kwamen we eerst op achterstand.
Slapshot. 1-0 voor Finland.
Je kunt een wedstrijd vroeg verliezen, maar niet vroeg winnen.
Dat gevoel heerste er.
Een beetje zenuwen en angst.
USA. USA.
Wegwerken, Broten. Kom op, Michael.
Je denkt: we moeten terugkomen.
We moeten blijven spelen.
USA. USA.
Goal.
Steve Christoff scoort met een backhand.
Gelijkspel, maar daar heb je niets aan.
Johnson over de Finse blauwe lijn.
Mark gaat neer.
Men onderschatte dat de wedstrijd tegen de Russen ons emotioneel had gesloopt.
Hoeveel energie heb je nog?
Op een gegeven moment is de tank leeg, en wat dan?
Naar het midden. Schot van Silk, redding.
Puck is nog los.
Face-off.
Schneider verliest zijn stick en krijgt twee minuten straf.
Het Amerikaanse team moet kalm blijven.
Kiimalainen haalt uit.
En erin afgebogen.
2-1 voor Finland.
Einde tweede periode. 2-1 voor Finland.
We vreesden het ergste.
Als ze verloren, zouden ze de rest van hun leven horen:
'Wat is er gebeurd?
Je versloeg de Sovjets, maar verloor van Finland.'
In de kleedkamer kon ik niet stilzitten.
Ik sloeg jongens op hun knieën.
'We verliezen niet van die verdomde Finnen.'
Hij stond recht voor je neus. 'Ze pakken mijn goud niet af…
…en dat van jullie ook niet.'
Phil Verchota stond toen op en zei:
'Jack heeft gelijk. We gaan niet van ze verliezen.
Absoluut niet.' Toen stond het hele team op.
Op de gang zei Herbie: 'Ga jij maar, ze luisteren niet meer naar me.
Praat met ze.'
Ik liep naar binnen en zei: 'Hé jongens…'
En OC zei: 'Patty, donder op. We gaan verdomme niet verliezen.'
Oké. Ik ging terug naar de gang en Herbie zei: 'Hoe ging het?'
'Goed'.
Nog twintig minuten. De derde periode begint.
De VS staat met 2-1 achter op Finland.
Onze laatste twintig minuten samen. Laten we er het beste van maken.
Dat was ons mooiste moment als team van die hele twee weken.
Die derde periode was magisch.
Alles of niets. We speelden geweldig.
Phil maakt de gelijkmaker.
Phil Verchota zet de stand weer gelijk.
Je zet een tandje bij en je krijgt energie.
Je vermoeidheid verdwijnt en boem, een adrenalinestoot.
En dan scoort Robbie.
Doelpunt.
McClanahan. De VS staat voor.
Ik wilde naar Eric op links passen.
De keeper verwachtte dat, dus ik duwde hem er zelf in.
3-2 voor de VS.
Verchota wordt geblokt. Johnson is erbij.
Christoff vecht hem naar voren. De Amerikanen hebben controle.
Johnson haalt uit.
Schot en doelpunt.
USA. USA.
De VS leidt vier tegen twee.
Na die vierde goal dacht ik: het gaat gebeuren.
We hebben hem, hij is van ons.
USA. USA.
Nog vijf seconden tot het goud. Vier…
Drie, twee, één. - De onmogelijke droom komt uit.
USA. USA.
Jim Craig zoekt zijn vader op de tribune.
Dit was een eerbetoon aan mijn moeder.
Om te laten zien dat ze er toch bij was. En dat…
Het ons is gelukt.
Al haar opofferingen…
De kracht die zij verloor, kreeg ik.
Hij zei tegen me…
Hij zei tegen me:
'Je moeder zou zo trots op je zijn.'
Herb kwam het ijs niet op. Hij ging naar de kleedkamer.
Niemand weet wat hij dacht.
Maar vanwege wat er in 1960 gebeurde…
…denk ik dat hij enorm trots was op onze prestatie.
Dit was de gouden medaille die hij toen misliep.
Het was een 20-jarige reis voor hem.
Goed zo, Ramsey.
De Verenigde Staten winnen het goud.
Eén, twee, drie.
Ik versla al sinds 1948 sport. Dit is het mooiste moment dat ik ooit heb gezien.
De grootste prestatie van een groep jonge mannen ooit.
M'n beste herinneringen zijn aan wat er toen gebeurde.
Ik was in de kleedkamer.
Walter Mondale was er. Jimmy Carter hing aan de lijn.
Dag, meneer de President.
Zeg het team dat ik van ze hou.
Tot morgen in het Witte Huis. We zijn trots.
We zullen er zijn. - Het beste.
U ook. - Ga het vieren.
Dat zullen we niet doen.
We hebben keihard gefeest.
Het was geweldig.
Hé, OC.
Hoe is het om de enige gouden medaillewinnaar uit Charlestown te zijn?
Tja, het is… in de schaduw van Bunker Hill.
De Amerikanen wonnen dus bij Bunker Hill én in Lake Placid.
De Amerikanen wonnen niet bij Bunker Hill.
Dat wil ik niet horen.
God, ik had vast te veel van die Kirins op.
Heb je een passend Brooksisme voor dit moment?
Hoe je het ook wendt of keert, we zijn de klos.
En een ezel stoot zich geen twee keer. De tweede keer is het jouw schuld.
Dat was drie biertjes na de wedstrijd.
En ik had gewoon een…
Mijn typische grote mond.
Zoals ik zei, we leken wel een stel apen die twee periodes een voetbal naaiden.
Beter kan ik het niet samenvatten.
Dat was best goed.
Mooi, Harrington. Lazarus. - Och…
Belachelijk.
We kwamen zes maanden geleden bij elkaar uit alle hoeken van de VS.
Verschillende achtergronden en overtuigingen, en we vormden een team.
Het ergste is dat onze wegen nu scheiden.
Wie weet zie ik Harrington of Christian wel nooit meer.
En voor mij zal dat een gemis zijn.
Maar ook een opluchting.
Sorry.
Ik denk niet dat iemand van ons enig idee had…
…dat we voor het leven verbonden zouden zijn.
We zijn allemaal onze eigen weg gegaan.
En…
Maar we komen altijd hierop terug.
En dat is echt geweldig.
Het voelt alsof we vanavond weer moeten spelen.
Alsof er geen 45 jaar voorbij is.
Ik herinner me nog dat ik de rest van de jongens in deze kamer…
…niet wilde teleurstellen.
Een team word je met de tijd.
En… - Ja.
De hele nacht schaatsen in Noorwegen, bijna weggestuurd worden…
…en dat we voor elkaar opkwamen.
Door Herbies manier van coachen, werden we sneller een hecht team.
Ja. - Wij tegen hem.
Ja. - Ja. Absoluut.
Hoe lang is het geleden dat Herb overleed?
Meer dan 20 jaar? - Ja.
22 jaar. - 22 jaar.
We hadden graag gewild dat hij eens de teugels liet vieren…
…en gewoon met ons had gepraat.
Een paar maanden terug vond ik dit. Ik wist niet dat ik het nog had.
Nog in de originele envelop, van Herb.
Ik neem aan dat iedereen dit kreeg.
Dit was in juni 1980, dus een paar maanden later.
In een aparte envelop zul je een teamfoto ontvangen van Craig en mij.
Dit toont ons diepe respect voor jou als atleet en mens.
Dit was mijn mooiste jaar als coach, maar ook het zwaarste.
Het zwaarste vanwege de vele moeilijke beslissingen over de selectie.
Vanwege dat, en omdat ik zo objectief mogelijk wilde zijn…
…meed ik persoonlijk contact met jullie.
Dit jaar was voor ons allemaal een uitdaging.
Om te leven en werken als eenheid, creatief en positief te spelen…
…en onze dromen waar te maken.
Je hebt uitdagingen aangegaan en overwonnen.
Als ik met één team persoonlijk verbonden had willen zijn…
…was het dit team wel.
Hopelijk komt die dag nog.'
Wauw.
Ik denk dat de grootste spijt die hij had toen we klaar waren…
…was dat hij geen band met ons had opgebouwd.
Dat heeft aan hem geknaagd tot aan zijn dood.
Hij vergat zichzelf te vergeven.
Ik heb enorm veel respect voor wat hij voor me heeft gedaan.
Maar ik had hem graag als mens gekend.
Het was vast moeilijk voor hem om niet een van de jongens te zijn…
…en om grapjes te maken en te lachen.
Hij moest afstandelijk blijven.
USA. USA.
De sportmomenten die ons bijblijven…
…zijn meer dan alleen sport.
En Lake Placid was meer dan alleen sport.
Een menselijk moment. Het oversteeg de sport.
USA. USA.
In die twee weken begon men ons verhaal te begrijpen.
We komen uit alle hoeken van het land en zijn heel verschillend.
Maar één ding hebben we gemeen. We zijn Amerikanen.
En als we samenwerken en elkaar helpen, kunnen we grootse dingen bereiken.
Er gebeurde iets met me op dat moment…
Ik verloor bijna de controle over mijn emoties.
Ik kon toen niets zeggen, want ik schoot vol.
Het was emotie na emotie.
Zo bijzonder om dat met iedereen op de tribune te delen.
Ik zag mijn oom Tony… Ik balde mijn vuist naar hem.
Hij was speciaal erheen gereden. Hij had me dat geld geleend.
Samen met mijn broer en neef waren ze naar binnen geglipt.
Het is…
Het is het puurste geluk dat je kunt voelen.
We hadden het onmogelijke gepresteerd.
Je denkt aan iedereen die je onderweg heeft geholpen.
M'n moeder, m'n zus, m'n broer.
Mijn vader.
Man…
Ik maakte er een punt van na elk volkslied…
…om hem te bedanken.
Mijn hele carrière lang…
…tot in de NHL.
Het zou niet gebeurd zijn zonder hem en mijn familie.
O say does that star-spangled banner
Yet wave
O’er the land of the free
And the home of the brave
Het hele punt was dat het een team was dat iets bereikte.
Geen individuen.
Dat is wat ik wilde bouwen. Een team.
USA. USA.
We hielden van elkaar.
We waren familie, nog steeds.
Een groep jonge jongens zorgde voor een onmogelijke sensatie.
Het was het bijzonderste sportmoment dat ik ooit heb gezien.
Mensen vragen: 'Wat kan dat toppen?'
En ik zeg: 'Niets.'
USA. USA.
Dat gevoel dat je hebt als je met 19 andere jongens…
…zoiets uithaalt als wij deden…
Tot op de dag van vandaag geeft het me kippenvel.
Team USA.
Ja.
Bedankt, jongens.
Wij waren de buurjongen. Het joch dat je op straat zag hockeyen.
Mensen herkenden zich in ons.
Jullie maakten ons zo trots. - Bedankt.
Mensen spreken je aan, en als ze horen dat je in dat team zat…
… beginnen ze zelf te huilen…
De reacties, de post, 45 jaar later nog steeds…
…dat vind ik het mooiste aan dit alles.
Zo'n energie in een stadion heb ik nooit meer meegemaakt.
Ik krijg kippenvel als ik eraan denk. - Ja.
Het land zat in de put.
Toen een groepje jongens vreugde, precies toen we het nodig hadden.
Men wilde zich ergens goed over voelen, en toevallig waren wij dat.
We zouden nu opnieuw een 1980 kunnen gebruiken.
TER NAGEDACHTENIS AAN
Vertaling: James Alexander Jack