Downloaded from YTS.BZ
NOONG IKA-13 NG ENERO 2012, BUMANGGA SA BATO ANG COSTA CONCORDIA
Official YIFY movies site: YTS.BZ
AT LUMUBOG HABANG SAKAY ANG MAHIGIT 4000 TAO.
NAGLALAMAN ANG PELIKULA NG PILING ARCHIVE FOOTAGE
AT MGA BINIGKAS NA SALIN NG MGA ANUNSIYO SA MGA PASAHERO
AT NG MGA BLACK BOX RECORDING NG COSTA CONCORDIA.
Pero may pumapasok bang tubig?
Ano pa nga ba? Pababa na ako ngayon.
Mula nang nagka-baby kami, di pa kami nakapagbakasyon.
Sabi ko yata kay John, magandang pagkakataon 'yon
para gawin namin 'yong trip na matagal na naming pinapag-usapan.
Malaking bagay sa 'min 'yon.
Noong gabi ng Friday 13th,
apat na buwan na akong nasa barko bilang dancer.
Wala akong kaalam-alam na may mangyayari.
Kanina lang, nagse-celebrate at nagre-relax kayo ng pamilya mo.
Biglang maya-maya, nando'n ka lang.
Wala kang magawa.
Parang bumuka 'yong lupang kinatatayuan namin.
Nakakapit 'yong mga tao sa mga pader saka sa isa't isa.
Para talagang eksena sa Titanic.
Parehong-pareho.
Mga kuwento ng takot at pagkataranta mula sa cruise ship na Costa Concordia.
Aminin na natin. Naiisip mo 'yon tuwing sasakay ka sa eroplano
o sa cruise ship.
Paano kung magkaproblema?
Nangyari na nga.
Tuwing ipipikit mo ang mata mo, may nakikita ka mula sa gabing 'yon.
Parang bumalik ka
sa pinakanakakatakot na pangyayaring naranasan n'yo ng pamilya mo.
Diyos ko, ano'ng ginawa ko?
Nakapunta na kami sa Europe noon, pero hindi magkasama.
Pinakamahabang bakasyon sana namin 'yon.
Pinakamalayo na magkasama kami.
Fourteen months noon 'yong anak naming si Lila.
Naisip naming magandang pagkakataon 'yon para magbakasyon kami nang magkakasama.
Ang inempake siguro namin, isang maleta ng mga laruan, diaper, wipes.
Kumbaga lahat na. Marami kaming dala.
Pupunta kami sa Paris, Switzerland, Venice, Barcelona.
Tapos sa huli, sasakay kami sa cruise ship.
Malaking parte 'yon kaya pinili namin 'yong bakasyon na 'yon.
Sobrang dami naming pictures at videos.
Marami kaming magagandang alaala.
Matagal ko nang gustong pumunta sa Italy.
Nasa pinakataas 'yon ng bucket list ko.
Pero hindi ko alam na sasakay pala ako sa cruise ship.
Di ko agad sinabi sa kanya 'yon. Sabi ko lang, sa Italy.
Special surprise dapat 'yong cruise ship.
Three years na kami no'ng time na 'yon.
Nasa isip ko na no'n na balang araw, yayayain ko siyang magpakasal.
Kapag nagyaya ka ng kasal,
gusto mong sa pinaka-romantic na lugar na mahahanap mo.
Sa biyaheng 'yon, maraming lugar na pwedeng pagpilian.
'Yon na sana 'yong moment na magki-click lahat.
Pag tinanong mo siya sa perfect na lugar, di siya makakahindi, di ba?
'Yon ang iniisip ng lahat, kung gagawin mo nang tama.
Pagdating ko,
namangha ako sa sobrang laki no'ng barko.
No'ng time na 'yon, 17 ako.
Gustong mag-celebrate ng mama ko ng 50th birthday niya.
Nag-book siya para sa 'kin, para sa boyfriend ko noon,
saka para sa childhood best friend niyang si Luisa.
Bata pa lang ako, lagi na kaming magkasama.
Mga seven years old ako no'ng na-diagnose siya ng cancer.
Pero ilang buwan bago kami umalis,
nasa remission na 'yong cancer niya.
Isa pang malaking dahilan 'yon para i-celebrate 'yong birthday niya.
Ang una naming ginawa, naglibot kami sa barko.
Alam kong 'yon ang pinakamalaking barko na makikita ko.
Tanda ko pa no'ng unang beses na tumuntong ako do'n sa barko.
Nakakamangha kung gaano kaengrande 'yon.
Sobrang garbo.
Puro chandelier.
Parang gawa lahat sa ginto o sa salamin o sa marmol.
Parang lumang Italy.
Alam mo na. Kumikinang saka perfect ang lahat.
Di ko alam kung anong kuwarto ang kukunin ko.
Medyo mahal pa noon 'yong trip.
E, estudyante ako.
Pero kinuha niya 'yong pinakamagandang kuwarto
na pwede sa 'min.
Sobrang saya ko kasi may balcony kami tapos ang ganda ng view.
Naglakad kami sa balcony
tapos sabi ni Nick,
"Tingnan mo.
"Nasa isa o dalawang palapag sa ibaba natin
"'yong mga lifeboat."
'Yong mga lifeboat.
Naisip ko, "Makunan nga ng picture."
Noon lang ako nakasakay sa cruise ship.
Naisip ko, "Sakaling mangyari 'yong katulad sa Titanic…"
Sabi ko, "Hindi mangyayari 'yong sa Titanic.
"Nakapag-cruise na ako dati. Masaya 'to. Magugustuhan mo."
BIYERNES, IKA-13 NG ENERO
Mga bata, huwag. Umalis kayo dito!
CREW MEMBER: Mga pasahero sa barko, 3208-3208.
Crew, 1023-1023.
No'ng kakasakay pa lang namin, sobrang nakakamangha.
May nagtanong sa 'min
ng gusto naming gawin sa mga susunod na araw.
Nag-set kami ng spa day. Nakaka-excite 'yon.
Ang bilis ng mga pangyayari.
Pagkagaling sa kuwarto, naglibot na kami.
Habang naglalakad kami, kinukunan ko ng picture lahat.
Isa sa mga nakakatuwa sa pagku-cruise,
ipo-provide na sa 'yo do'n ang lahat.
Kaya para sa 'kin, lalo na bilang bagong ina,
naging madali ang lahat.
Ang daming iba't ibang klase ng restaurant,
mga teatro, palabas, casino.
Ang mahirap lang, kung paano mo gagamitin ang oras mo
sa dami ng pagpipilian.
Tanda ko, may ice cream bar na pwede kang gumawa ng sundae mo.
Parang 24/7 yata 'yon.
Kain ka lang ng ice cream kung gusto mo.
Medyo sikat pa noon 'yong The Walking Dead
kaya lagi kaming naglalaro.
Pag umatake ang mga zombie, saan ka pupunta
saka ano'ng gagamitin mong sandata para lumaban o tumakas?
Saan ka pupunta? Lalabas ka ba doon o doon?
Kung mabagal na zombie naman, asan 'yong sandatang gagamitin mo?
Pag ginagawa niya 'yon sa akin,
sabi ko no'ng unang beses,
"Ewan ko. Hindi ako nagpe-pay attention."
Sabi niya, "Mali!"
Mismo. "Do'n ka pumalpak, do'n mismo."
Hanggang sa unti-unti ko nang pinapansin 'yong kapaligiran ko.
Maganda 'yong gabing 'yon.
Maganda ang panahon, malamig nang konti kasi January.
Pero tahimik no'ng gabing 'yon.
Forty-three years akong nagtrabaho sa Costa.
Lagi kang nagtatrabaho sa barko.
Pasko, Bagong Taon, Easter, Sabado at Linggo.
Mas komportable ako sa barko kesa sa bahay.
Mga 800 ang tauhan ko sa Costa Concordia.
Kaya no'ng gabi ng Biyernes, January 13,
apat na buwan na akong nagtatrabaho sa barko
bilang dancer.
No'ng time na 'yon, talagang dream job ko 'yon.
Para talagang langit sa lupa.
Nalilibot ko ang mundo. Nasa best shape ako ng buhay ko.
Okay 'yong mga kaibigan ko.
Parang magic.
Sa ngalan ng pamunuan ng Costa at ng buong crew,
ikinagagalak at ikinararangal kong i-welcome kayo.
Ilang beses kong na-meet si Captain Schettino.
Unang beses ko siyang na-meet sa crew elevator.
Ang alam ko lang tungkol sa kanya,
mas bagong kapitan siya sa barkong 'yon.
I-enjoy n'yo ang cruise.
Isang beses, bumisita sa barko 'yong mom ko.
Kausap niya 'yong mom ko
tapos sabi niya,
mangingisda siya sa isla kasama 'yong isang kaibigan niya.
Pero huwag daw ipagsasabi
kasi hindi daw talaga pwede 'yon.
Kaya parang meron ding,
"A, inuutakan niya 'yong sistema," parang gano'n.
No'ng gabing 'yon, mga alas-nuwebe, tinawagan ako ng kapitan.
Ilang araw bago 'yon, tinanong ng head waiter ang kapitan
kung pwedeng mag-sail-by salute ang barko malapit sa Giglio Island,
kasi sa islang 'yon nakatira 'yong kapatid at 'yong ina niya.
ANG BRIDGE
Tinanong niya ako kung gusto kong sumama sa bridge
para sa sail-by.
Para sa 'kin, medyo unusual 'yon, kasi…
gabi na, madilim, walang masyadong makikita.
Pero dahil desisyon 'yon ng kapitan,
sumunod kami.
KAPITAN: Hello?
BRIDGE CREW: Si Ciro ito, anim na milya.
KAPITAN: Anim na milya. Okay, sige.
BRIDGE CREW: Malapit na sa Giglio Island. Nando'n na tayo nang 21:44.
No'ng gabing 'yon, nagdesisyon kami ng boyfriend kong si Andrea
na umakyat sa deck ng pool sa taas.
Pagbukas ko ng pinto,
naramdaman ko 'yong sariwang hangin.
Madilim lahat,
pero may konting ilaw.
Nagre-reflect 'yong kinang sa tubig.
Dumungaw ako.
Pinagmamasdan ko 'yong dagat.
Nasa likod ko si Andrea tapos niyakap niya ako.
Sabi niya, "Para tayong nasa Titanic."
No'ng sandaling 'yon…
sa totoo lang…
kakaiba 'yong pakiramdam ko.
Pero kalokohan 'yon, di ba? Kaya parang…
Ano lang…
Babalewalain mo lang 'yon.
Tapos tumawag sa 'kin 'yong mama ko.
Sabi niya, "Nasa restaurant kami.
"Nagse-serve na sila ng dinner.
"Samahan n'yo kami dito."
Importanteng dinner 'yon
kasi sa hatinggabi,
birthday na niya.
Masaya 'yong dinner namin no'ng gabing 'yon.
Mag-hi ka kay Daddy.
Pagkatapos ng dinner, dahil one year old si Lila,
matutulog na dapat.
Bumalik kami sa cabin tapos ibinaba namin siya.
Ginawa namin 'yong traditional na bedtime routine namin.
Nag-pajama ako.
Nakaligo na ako, naka-boxer shorts, humiga na ako.
Tanda ko pagkahiga ko,
sabi ko talaga, "Pagod na pagod ako."
Ang haba ng araw na 'yon.
KAPITAN: Ako ang magmamando.
Ano'ng speed natin?
BRIDGE CREW: 15.3.
KAPITAN: Gawin mong 16 knots.
Habang papalapit kami sa isla, nakita kong masyado na kaming malapit.
Sinabi ko 'yon sa head waiter na katabi ko noon.
Sabi ko, "Parang masyado tayong malapit."
Biglang kitang-kita na 'yong dalampasigan.
No'ng gabing 'yon, kami ng mga kaibigan ko,
may 30-minute break kami.
Dine-date ko noon 'yong isang barman na galing Peru
na nagtatrabaho sa Londra Bar sa likod ng Deck 5.
Sa likod 'yon ng barko. Gusto ko siyang makita
kaya sabi ko do'n sa iba,
"Gusto n'yong mag-cappuccino sa Londra Bar?"
Sabi nila, "Sige, tara."
KAPITAN: Three five zero.
TIMONEL: Three four zero.
KAPITAN: Three five zero. Starboard.
TIMONEL: Okay.
KAPITAN: Kung hindi, tatama tayo sa bato!
Habang papalapit 'yong barko sa isla,
medyo nagulat ako na hindi nagdadahan-dahan 'yong barko.
No'ng time na 'yon, nag-panic na ako.
KAPITAN: Hard to starboard.
TIMONEL: Hard to starboard.
MANRICO: Gusto ba niyang sumayad 'yong barko?
Pucha.
Sabi ng head waiter, "Hindi.
"Alam ng kapitan ang ginagawa niya."
Di na niya natapos 'yong sinasabi niya.
May narinig at naramdaman akong tunog saka vibration.
Ako naman, unti-unting tumatagilid 'yong kuwarto.
Sobrang nakakanerbiyos 'yon.
Nanigas 'yong katawan ko.
Alam kong may maling nangyayari.
May malakas na tunog na parang may kumikiskis.
Tapos 'yong tunog na 'yon,
naging tunog na parang may kumakayod.
Nakakatakot marinig 'yon.
Isipin mo, libong plato 'yong sabay-sabay nababasag.
Takot na takot ako kasi sobrang tinis no'ng tunog.
Natatapon na 'yong mga kumukulong tubig sa lutuan.
Isa ako sa 180 na chef.
Walang may alam sa nangyayari.
Akala ko, malakas 'yong alon, na okay lang 'yon.
Pagkalipas ng ilang segundo…
Hindi, may mali.
BRIDGE CREW: Ano'ng ginawa niya?
KAPITAN: Isara 'yong mga watertight door sa likod.
BRIDGE CREW: Isara lahat ng watertight door sa likod.
KAPITAN: Diyos ko, ano'ng ginawa ko?
Paglingon ko,
nakita kong sumalpok 'yong barko sa may batuhan sa kaliwa.
Makikita mong pinapasok ng tubig 'yong katawan ng barko.
KAPITAN: Pero saan tayo tumama?
MANRICO: Sa bato. Sa ibabaw pa ng tubig.
KAPITAN: Midship.
BRIDGE CREW: Midship.
Nagulat kaming lahat. Di kami makagalaw.
Kumalma kayo.
Hindi, mas mabuting umupo kayo.
-Uupo? -Uupo?
Oo.
Natataranta lahat.
Nakatingin ako sa mama ko na nasa harap ko mismo.
Tumingin siya sa 'kin tapos sabi niya, "Ayos lang 'yan.
"Okay ang lahat."
Ginagawa niya ang lahat
para maramdaman kong walang nangyayaring masama.
Pero alam kong meron.
Nakatayo lang kami do'n,
naghihintay ng sunod na gagawin.
Pinigilan ko agad 'yong emosyon ko.
Tumingin ako kay Nicholas, tapos sabi niya,
"Kailangan nating umalis dito. Dapat ngayon na."
Sabi niya, "Narinig mo 'yon? Naramdaman mo?"
Nakaramdam ako ng panic,
kaya parang nag-crisis response mode 'yong katawan ko.
Naakusahan na ako dati na hindi ako emosyonal na tao.
Pero ang nasa isip ko lang no'n,
makaligtas at mailabas do'n ang pamilya ko.
Sumigaw ako kay Meghan. Sabi ko, "Kunin mo 'yong bata. Umalis na tayo."
No'ng nakita ko 'yong reaksiyon niya,
nakaramdam agad ako ng takot.
Kinuha ko si Lila sa crib habang tulog na tulog siya.
Hindi ko na nakuha 'yong pacifier.
Umiyak siya agad.
Nagsuot ako ng pantalon. 'Yon lang.
Wala akong shirt.
Karga-karga ni Meghan si Lila.
Tumakbo kami palabas ng kuwarto.
Pagkabangga pa lang,
naisip ko agad na tingnan kung ano'ng nangyari sa baba.
Malapit sa engine room,
lumabas 'yong chief engineer na naaalarma saka takot.
Sabi niya, disaster sa baba. Rumaragasa papasok 'yong tubig.
Wala akong magawa.
KAPITAN: Pakausap ako sa chief engineer.
BRIDGE CREW: Pakausap sa chief engineer.
Gustong i-discuss ng kapitan 'yong emergency procedure.
CHIEF ENGINEER: I-start ang mga pump!
BRIDGE CREW: Kapitan, nasa linya na ang chief engineer.
KAPITAN: Pero may pumapasok na tubig?
CHIEF ENGINEER: Ano pa nga ba? Pababa na ako ngayon.
CAPTAIN: Pero saan?
CHIEF ENGINEER: Port side, bababa ako para tingnan.
KAPITAN: Saan sa port side?
CHIEF ENGINEER: Sa engine room.
KAPITAN: Marami bang tubig?
CHIEF ENGINEER: May tubig.
Hindi makababa. Sa kabila kami dadaan.
Sandali. Papaandarin namin 'yong mga pump.
Babalitaan kita, Kapitan.
KAPITAN: Okay, okay.
CHIEF ENGINEER: Halika. I-start mo 'yong emergency pumps!
Abot hanggang workshop 'yong tubig.
KAPITAN: Lumulubog ba tayo? Di ko maintindihan.
Lumabas kami sa pinto papunta sa hallway.
Naisip ko, unti-unting tatagilid 'yong barko.
Ang nasa isip ko, paunahan na papunta sa lifeboat deck.
Kaya dali-dali na kaming umakyat sa hagdan.
Nasa likod ko si Meghan at 'yong baby.
Tumataas na 'yong adrenaline. Nagpa-panic na kami.
Iyak nang iyak si Lila.
Dalawahang baitang kami paakyat sa hagdan.
Hawak ko 'yong baby, sinusubukan kong makasabay.
Hirap na hirap ako.
Sumama 'yong pakiramdam ko.
Sabi ko, "Parang nasusuka ako."
Sabi ni John, "Suka lang pero takbo pa rin.
"Huwag kang titigil."
Nakarating kami sa fourth level deck kung nasaan 'yong mga lifeboat.
May mag-asawang namimigay ng mga life vest.
Konti pa lang 'yong tao no'n,
tapos nanlalamig ka sa sobrang kaba kasi walang nagbibigay ng impormasyon.
Walang nagsasabi sa amin kung ano'ng gagawin.
Tapos biglang nawalan ng ilaw.
Sobrang dilim.
Bigla akong nahiwalay kina Meghan at Lila.
Di ko alam kung tatlo o 13 hagdan,
pero wala sila sa tabi ko.
Natakot ako.
Tanda ko, tinatawag ko siya nang malakas.
"John!"
Sumisigaw kami. Sinusundan namin ang boses ng isa't isa.
Parang sobrang tagal no'n.
No'ng nagkasama ulit kami, sabi ko,
"Hawak ka sa baywang ng pantalon ko. Huwag kang bibitaw."
Karga ko si Lila.
Tuloy pa rin ako sa pag-akyat nang dalawahang baitang.
Sumama sa 'kin sa bridge 'yong chief engineer.
Binuksan nila ni Captain Schettino 'yong plano ng barko.
Sinubukan nilang intindihin 'yong naging damage sa barko.
KAPITAN: Kailangan kong malaman kung nasaan 'yong bato.
Walang alarm kanina.
Halos hindi ramdam sa bridge 'yong tunog ng pagkabangga.
Pero 'yong mga nasa restaurant sa area sa likod,
ramdam na ramdam nila 'yong impact.
BRIDGE CREW: Bridge?
LONDRA BAR: Oo, si Jose 'to sa Londra Bar.
Pwedeng mag-announce kayo
na kontrolado n'yo ang sitwasyon at walang problema?
Sobrang kinakabahan na 'yong mga pasahero.
BRIDGE CREW: Pwede kaming mag-announce. Sa ngayon, sabihin nating may blackout.
BRIDGE CREW: Okay, sige. Blackout.
Makinig po sana ang lahat. May gusto pong iparating ang kapitan.
Kasalukuyang may blackout dahil sa electrical failure.
Sa ngayon, kontrolado namin ang sitwasyon
at sinosolusyonan na ito ng mga technician.
Ipapaalam namin sa inyo kapag may bagong impormasyon.
Ang sabi nila palagi, "Huwag kayong mag-alala, okay ang lahat."
-"Balik sa kuwarto." -"Balik sa kuwarto."
May announcement na mula sa kapitan.
Nakikiusap kaming bumalik kayo sa mga cabin ninyo.
Nasa isip ko, "Di ako babalik sa kuwarto ko."
-Hindi talaga, ayoko. -Hindi pwede.
Di ko nga alam kung mahahanap ko pa 'yong kuwarto ko, e.
Habang pababa ako sa hagdan, kita kong takot na takot ang mga pasahero.
Tinatanong nila sa 'kin kung ano'ng nangyari.
Di ko naman pwedeng kontrahin 'yong sinabi ng kapitan.
Di ako makapagbigay ng ibang bersiyon kasi baka lalong lumala 'yong sitwasyon.
Hindi kami makakilos. 'Yon ang problema.
Di namin alam kung ano'ng nangyayari.
Naniniwala kami sa lahat ng announcement.
Narinig naming may konting aberya.
Kung ano'ng sinabi ng kapitan, 'yon ang masusunod.
Tapos narinig kong sabi ng chef, "Walang gagalaw.
"Diyan lang kayo.
"Maghanda kayo para sa dinner service."
Parang ang tagal bago bumalik 'yong mga ilaw.
Tumatakbo pa rin kami paakyat.
Hanggang sa nakapasok na kami sa deck kung nasaan 'yong mga lifeboat.
Daan-daang tao 'yong nagsisiksikan do'n.
Makakaramdam ka ng panic.
Nagsisigawan 'yong mga tao, nagtatalo,
nag-iisip ng gagawin, kung ano'ng nangyayari.
Ang sabi ng lahat ng crew,
"May electrical failure o issue. Hindi mag-e-evacuate."
Karga-karga ko si Lila, umiiyak pa rin.
Bagong nanay lang ako noon,
kaya 'yong wala akong magawa… wala akong paraan para matulungan siya…
Pinakamahalaga sa akin noon na maalagaan at mapatahan 'yong anak ko.
Sobrang hirap marinig at makita na nahihirapan si Meghan.
Sa puntong 'yon, tanda kong tiningnan ko sa mata si John
tapos sabi ko, "Gusto ko nang bumaba sa barko."
BRIDGE CREW: Dalawa sa ngayon, 'no?
Dalawang compartment ang binaha.
Sa walang katapusang kalituhan noon,
madalas na kausap ng kapitan sa telepono 'yong crisis coordinator ng kompanya.
KAPITAN SA CRISIS COORDINATOR: Baha 'yong mga compartment. Pumalpak ako.
Baha sa buong barko pero di kami lumulubog. Di kami lumulubog.
Ibababa ko 'yong angkla mamaya. Dito muna kami.
Kailangan namin ng mga tugboat, ng mga kukuha sa 'min.
Di nila sinabi 'yong totoo, kasi sa opinyon ko,
sobrang nagpa-panic na 'yong kapitan.
Di niya maintindihan kung ano'ng nangyari.
Sa restaurant,
hinihintay namin 'yong crew na magsabi kung ano'ng dapat gawin.
Kaso mukhang nagpa-panic sila.
Hanggang sa sinabihan kami ng mga waiter na pumunta sa pool deck.
Nagkukumahog 'yong mga tao
kasi nagpa-panic ang lahat.
Sa kabila kayo lumabas, please. Sa kabila ang labas.
Ang daming basag na pinggan at baso sa sahig.
Nakaayos kami para sa dinner
kaya naka-high heels kami.
Hanggang sa nakarating na kami sa pool deck.
Tanda ko, dumungaw ako sa bintana.
Nakita ko ang Giglio Island.
Ayun 'yong dalampasigan. Walang problema.
Tingnan mo, Alice. Ayun ang lupa. Andito na tayo!
Kita namin 'yong mga ilaw.
Kita namin 'yong port.
Kaya sabi ko, "A, okay. Malapit lang kami sa lupa.
"Kaya ayos lang. Walang magiging problema."
Maraming nag-relax.
'Yon ang problema.
Nakampante kami.
CHIEF ENGINEER: I-on n'yo 'yong diesel!
BRIDGE CREW: Walang power.
CHIEF ENGINEER: Walang kailangan 'yon para umandar.
Wala nang kahit ano dito.
'Yong electrical panel, lahat.
Ayaw mag-start ng diesel.
Titingnan ko lang sa taas kung bakit ayaw mag-start.
May tatlong chef.
Na-stuck sila sa elevator.
Sumisigaw sila at kumakatok sa pinto ng elevator.
Apat kaming pumunta do'n.
Tapos pinuwersa namin 'yong pinto para makalabas sila.
Sa likod ng Deck 5, mas lalo pang tumatagilid 'yong barko.
Tanda kong nasa isip ko, "Di ako pwedeng mag-stay dito.
"Kailangan kong makaalis sa barko."
No'ng naglalakad ako sa corridor, nakita ko 'yong superior ko.
Nakita niya ako tapos sabi niya, "Saan ka pupunta?"
Sabi ko, "Sa muster station ko."
Sabi niya, "Hindi.
"Bumalik ka sa lounge. I-entertain mo 'yong mga pasahero."
Di ako makapaniwala sa narinig ko.
Kaya sabi ko, "Magki-quit na ako."
Dumiretso ako sa muster station ko.
Di na ako naghintay ng kahit anong code, signal,
mayday, wala.
Nasa Deck 4 ako. Nasa harap ako ng barko.
Kaming mga crew,
nakahiwalay kami, nasa ibang area kami.
Dadating dapat 'yong superior officer ko,
kaso pagdating niya,
para kang nakakita ng multo.
Sobrang putla niya.
Walang buhay 'yong mga mata niya. Para akong nakakita ng zombie.
Naka-engineer suit siya
na parang onesie o Babygro.
Parang all-in-one 'yon tapos basang-basa ng tubig.
No'ng dumating siya, hindi siya makapagsalita.
Kaya sabi ko no'n,
"Okay, wala kaming leader.
"Ako na dapat 'to."
Nasa bridge ako. Sabi ko sa mga officer,
"Tingnan n'yo, nakatagilid na nang 20 degrees 'yong barko."
Kaya dapat naisip na nila 'yon,
kasi trabaho nila 'yon at dapat alam nila na kapag mas tumagilid pa 'yong barko,
mas mawawalan 'yon ng stability.
Mas lalong lumalapit 'yong level ng tubig sa kinaroroonan namin.
'Yong parang ang layo pa kanina sa mga lifeboat,
papalapit na nang papalapit sa kinaroroonan namin.
Mas lalo akong nataranta at natakot.
Tapos vinideo ko na lahat ng pwede kong i-video.
Kumakapit 'yong mga tao sa gilid para di sila dumausdos sa gilid ng barko.
Walang nagsasabi sa amin kung ano'ng dapat gawin,
tapos sabi ni Nicholas…
"Lulubog 'tong barko. Kailangan nating umalis."
Teka. 'Yong asawa niya.
Binuksan namin 'yong lifeboat tapos pagpasok namin,
tiningnan namin 'yong pulley system saka 'yong mga motor.
Tinutulak ako.
May nakita kaming mukhang chef
tapos nakasuot siya ng life vest.
Lumapit siya tapos sabi niya, "Bawal n'yong galawin ang mga 'to."
Isinara niya 'yong gate.
-CREW: Uy, isa-isa. -NICK: Teka, ano'ng gusto mong sabihin?
Tumataas na 'yong boses ko. "Kalokohan 'to.
"Kailangan nating umalis sa barko."
Medyo natataranta na kami no'n.
Malinaw na malinaw
na hindi lang 'yon blackout.
Kaya hindi na naniwala 'yong mga pasahero
at tumawag na sila sa pulis.
PULIS: Carabinieri Grosseto.
PASAHERO: Tumawag ako kanina.
Lalo pang tumatagilid 'yong barko.
Maraming nakasakay na bata.
PULIS: Kumalma tayo. Kalma lang. Inaayos na namin.
PULIS: Carabinieri Grosseto, hello.
PASAHERO: Hi, nasa barko ako ng Costa Cruises,
sa Costa Concordia.
PULIS: Oo, ma'am, alam namin 'yong sitwasyon.
PASAHERO: Tumatagilid pa lalo 'yong barko.
Wala silang sinasabi sa 'min.
May dalawa akong maliliit na baby. Sa totoo lang, di ko alam ang gagawin ko.
40 MINUTO PAGKATAPOS BUMANGGA
BRIDGE CREW: Livorno Coastguard, Costa Concordia, sige lang.
LIVORNO COASTGUARD: Good evening.
Pwede n'yo bang sabihin kung may problema kayo diyan?
BRIDGE CREW: Oo, meron.
Blackout sa loob. Vine-verify pa namin ang kondisyon.
LIVORNO COASTGUARD: Kailangan n'yo ng tulong
o nakatigil lang muna kayo sa may Giglio Island?
BRIDGE CREW: Oo, affirmative. Dito muna kami.
Sinasabi nilang may blackout
pero di nila sinasabi 'yong totoong sitwasyon.
Ayaw siguro ng kapitan na masisi siya sa nangyayari.
Na para sa 'kin, maling-mali.
May chef na lumapit tapos sabi niya,
"Alam mo, may malaking nangyari.
"May tagas sa Deck C."
No'ng sinabi niyang may tagas sa Deck C, nakalimutan ko lahat.
Tumakbo ako pababa
kasi tuwing may suweldo,
tinatago ko 'yong pera ko sa ilalim ng kama.
Marami akong utang.
Binigyan ko ng problema 'yong pamilya ko.
Iniisip ko araw-araw na mag-iipon ako ng sapat na pera
para mabayaran ko lahat ng utang ko.
Lahat ng pinaghirapan ko, lahat ng naipon ko,
nasa ilalim ng kama.
Kaya kailangan kong kunin 'yong pera ko
na nasa cabin ko sa Deck B.
Nakita ko 'yong chief security guard na nakatayo do'n.
Pinipigilan niya ako. Sabi niya,
"Bawal kang pumunta sa Deck B."
Sabi niya, "Walang pwedeng pumasok dito."
Sabi ko, "May mga kukunin ako do'n na sobrang importante."
Sabi niya, "Walang mas importante kesa sa buhay mo."
Tama siya.
Kailangan kong pumunta sa lifeboat ko.
LIVORNO COASTGUARD: Costa, may update ba kayo sa sitwasyon?
BRIDGE CREW: Oo, Livorno Coastguard, tinitingnan namin 'yong tagas.
LIVORNO COASTGUARD: Hindi lang pala blackout. May tagas din?
BRIDGE CREW: Oo, may tagas.
LIVORNO COASTGUARD: Anong tulong ang kailangan n'yo?
BRIDGE CREW: Kailangan namin ng tugboat para mag-assist
saka naka-life jacket na ang lahat ng pasahero.
LIVORNO COASTGUARD: May casualty ba?
Ano'ng dahilan ng tagas?
BRIDGE CREW: Walang casualty dahil sa tagas. Walang casualty.
47 MINUTO PAGKATAPOS BUMANGGA
Sobrang nagkakagulo sa bridge.
Hindi makapagsalita 'yong ibang officer. Di nila alam ang gagawin.
Do'n na nila pinindot 'yong general emergency button,
tapos na-trigger 'yong mga sirena.
Biglang narinig namin 'yong unang tunog ng sirena.
No'ng time na 'yon, natahimik ang lahat.
Nakarinig kami ng isang tunog ng sirena, tapos may pangalawa.
Naisip ko no'ng oras na 'yon,
"Seryoso?" Kasi 'yon talaga ang hinihintay namin buong gabi.
Isa siguro 'yon sa pinakamasahol na parte ng gabing 'yon,
kasi daan-daang tao 'yong nag-uunahan
at nagtutulakan para makarating sa mga lifeboat.
Hoy!
Pinagtutulakan ako ng mga taong kaedad ng tatay ko.
Makinig po ang lahat.
Maging kalmado lang po at pumunta sa muster station n'yo sa Deck 4.
Nangingibabaw ang military mentality sa barko.
Importante ang hierarchy. May role ang bawat tao.
Bakit inabot sila ng 45 minutes bago tumawag ng general emergency?
Gusto sigurong makita ng kapitan kung ano'ng mangyayari.
Sa opinyon ko, dapat pinatunog 'yon sa loob ng limang minuto pagkabangga.
Bumaba ako sa deck number 4
para subukang magligtas ng maraming tao
at pangunahan 'yong rescue operations.
Nakatagilid 'yong barko.
Nahihirapan na sa heels niya 'yong mama ko.
Hinawakan niya nang mahigpit ang kamay ko
tapos sabi niya, "Huwag mo 'kong bibitawan."
No'ng oras na 'yon,
wala nang sabi-sabi.
Nagkatinginan kami tapos alam na namin ang dapat gawin.
NICK: Isa-isa lang.
PATTY: 'Yong mga bata, dali. Ikaw, ikaw.
Sinimulan na naming magpasakay sa lifeboat.
Di mo alam kung anong klaseng tao ka.
Kumbaga flight o fight.
Di mo alam kung ikaw 'yong tao
na basta lang tatayo do'n
o kung kikilos ka.
PATTI: Ikaw na.
PULIS: Carabinieri.
PASAHERO: Nagpapatayan na kami na parang mga tupa. Magpadala kayo ng tao!
Dito 'yong mga bata.
150 lang na tao ang kaya ng mga lifeboat,
kaya dapat siguruhin mong 150 lang ang nakasakay.
Tigil. Tataob tayo.
Tataob tayo. Tigil!
Tigil!
Marami nang tao sa bangka. Malapit na sa maximum na 150.
Nag-aalok na ng pera 'yong iba para makasakay.
Nakakalungkot 'yon.
May isa do'n na medyo mas matanda. Ang nasabi ko na lang, "Naku."
-Ano'ng pangalan mo? -Nicholas Taliaferro.
-Tagasaan ka, Nicholas? -San Diego, California.
Malaking tulong 'yon.
Nakaupo ako sa lifeboat at naghihintay.
Dumating sa punto na gusto ng mga tao na sabihin ang pangalan nila sa camera.
Kami sina Steve at Kathy, taga-Port Huron, Michigan.
Kami sina Marie at Melissa.
Wag tayong mag-iwanan.
Oo, walang iwanan.
Sobrang nakakapangilabot
kasi akala nila, mamamatay na sila.
Nasa mataas na side kami ng barko.
Sobrang dami ng mga tao
na parang nagsisiksikan sa lata.
Tapos sa wakas, kami na 'yong sasakay sa lifeboat.
Ibaba na natin ang bangkang 'to sa tubig.
Lahat ng nakasakay na, gustong-gusto nang marinig 'yon.
Mukhang handa na tayong umalis.
Tiningnan ko 'yong mga taong nasa lifeboat.
Natatakot sila.
Hinihintay nila 'yong hudyat na "abandon ship".
RESCUE BOAT: Oo, pero ba't di pa ibinababa 'yong mga lifeboat?
Hinihintay namin 'yong hudyat na "abandon ship".
Pero ang bagal dumating. Hindi malinaw kung bakit.
Napansin kong naka-life jacket 'yong iba,
kaso wala kaming nahanap.
Tapos tanda ko, tumingin si Luisa sa mama ko.
Sabi niya, "Di ako marunong lumangoy."
Takot na takot siya.
Sabi ng mama ko,
"Kailangan kong pumunta sa cabin.
"Kukunin ko 'yong life jacket ni Luisa,
"saka magpapalit ako ng sapatos kasi hindi na ako makalakad."
Sabi ko, "Hindi.
"Hindi magandang idea 'yan.
"Hinding-hindi ako babalik sa cabin natin.
"Dalawang deck 'yon pababa."
Sabi niya, "Pupunta kami.
"Kung ayaw mong sumama sa amin,
"maghintay na lang kayo dito ni Andrea."
71 MINUTO PAGKATAPOS BUMANGGA
BRIDGE CREW: Kapitan, pagka-deploy sa mga raft,
pwede na ba akong mag-announce ng "abandon ship".
KAPITAN: Ibababa natin ang mga pasahero sa pampang.
Iba 'yon. Ibababa natin ang mga pasahero sa pampang.
RESCUE BOAT: Handa na ang mga lifeboat?
RESCUE BOAT: Oo, pababa na. Kita ko na. Kita ko na.
Pagkapasok na pagkapasok ko sa lifeboat,
tinawag ko 'yong mama ko.
Sabi ko, "Asan ka?"
Sabi niya, pasakay na rin daw siya sa lifeboat.
Bababa na tayo.
Hindi porke't nasa lifeboat na kami, makakahinga na kami nang maluwag.
No'ng dahan-dahan na 'yong bumababa sa tubig,
naghawak-kamay kami at nagdasal ng "Ama Namin".
Saka paulit-ulit naming sinasabi. Paulit-ulit.
Magkasama nating haharapin 'to.
Nakita namin na 'yong kuwarto sana namin
na nasa itaas ng pinaglagyan ng mga lifeboat,
kapantay na ng tubig.
Tingnan n'yo 'yong pagkatagilid. Pucha!
Diyos ko, lumulubog 'yong barko.
Huwag nating isigaw, guys.
Kung andun ako, sobrang matatakot ako.
Buti nakaalis tayo do'n.
Nakita kong sinenyasan 'yong crew member na i-deploy na 'yong lifeboat.
Tanda kong nasa isip ko, "Salamat sa Diyos."
Malapit na kaming makababa sa barko.
Nasa mataas na bahagi kami no'n.
Hawak ko si Lila,
tapos ilang segundo lang,
parang nasa rollercoaster ride ako na tipong nalaglag 'yong sikmura mo.
Biglang bagsak, sumalpok, tapos bumaliktad.
Diyos ko, natatakot na ako!
Tumagilid 'yong lifeboat tapos parang 80 tao 'yong tumilapon.
Nagkapatong-patong 'yong mga tao sa isa't isa.
Patong-patong 'yong mga katawan tapos sumisigaw at umiiyak 'yong mga tao.
Dahil nakatagilid 'yong barko,
parang dineploy nila 'yong lifeboat sa gilid mismo ng cruise ship.
Andun na kami sa mataas na side ng lifeboat.
Nakadiin 'yong mga paa namin para hindi kami matumba.
May dugo ako. Dumudugo 'yong paa namin.
Nadudurog si Meghan dahil sa iyak ni Lila.
Tanda ko, sumigaw ako kay John, "John, baka mabitawan ko si Lila."
Tapos iniabot ko sa 'yo si Lila.
Sobrang delikado ng sitwasyong 'yon.
Di ko alam kung mahuhulog ba 'yon.
Kasi ang layo pa namin sa tubig.
Sa ilalim namin sa lifeboat, may mga taong kailangan ng tulong.
Pero kasi…
Naka-focus lang ako sa pagsagip sa pamilya ko.
Di namin alam kung paano kami makakaalis do'n.
Do'n ko na narinig na sinabi kong,
"Mamamatay ba tayo?
KAPITAN: Dito tayo. Tara. Dito tayo, mga bata.
Kunin n'yo ang radyo n'yo. Sumama kayo.
Maghagdan kayo do'n. Tara sa deck sa labas.
BRIDGE CREW: Abandon the bridge.
KAPITAN: Di ko sinabing "abandon the bridge". Sumama ka sa 'kin.
Di ko narinig 'yong "abandon ship".
Mahirap para sa kapitan na iutos 'yon
kasi pag sinabi ng kapitan 'yon, wala nang pag-asa 'yong barko.
Nag-aalisan 'yong mga tao sa barko, pero para sa 'kin,
sobrang sama ng sitwasyon.
Nasa barko pa ako.
Takot na takot ako kasi di ako marunong lumangoy.
Para makapasok sa cruise line,
dapat nag-training ka sa paglangoy.
Pero 'yong institute ko, sinuotan ako ng life jacket
tapos itinulak lang ako sa swimming pool.
Lumulutang ako tapos maya-maya lang, iniahon na nila ako sa pool.
Tapos sabi nila, "Tapos na ang training mo."
Kaya di ko alam ang gagawin ko.
Bumabagsak 'yong barko. Talagang ang bilis.
Mamamatay na ako.
Tapos nakita ako ng isang kasamahan ko
na maluha-luha tapos sabi niya, "Sama ka sa 'kin."
Umabot na 'yong tubig sa Deck 3.
Ginabayan niya ako papunta sa Deck 4 sa kabilang side.
Nakarating ako sa kabilang side tapos nakasakay ako sa bangka.
Pagkaalis ko, nakita kong marami pang tao sa loob.
Nagkukumahog silang ma-rescue.
Di ako makapaniwalang nangyayari 'yon.
Iniisip ko pa no'n na baka panaginip 'yon.
'Yong kaibigan ko na kasama ko sa trabaho,
sabi niya sa 'kin, "Kita mo ba?
"Nakaupo sa lifeboat si Kapitan."
Nagulat ako do'n.
Bakit nauna pang umalis 'yong kapitan kesa sa 'kin?
Tumatagilid.
-Lalong tumatagilid! -Tingnan n'yo!
Habang papalubog 'yong barko, lalo pa kaming tumatagilid.
Di kami makatayo
kaya pumuwesto kami sa gilid ng barko.
Kita rin namin sa mataas na parteng 'yon ng barko
na may lifeboat na sinusubukang ma-deploy at maibaba.
Pero dahil sa anggulo ng barko,
gumugulong 'yong lifeboat.
Kita naming tumitilapon sa tubig 'yong mga tao.
Tulong!
Sa open area kung nasaan kami,
may double door do'n.
Tapos sa likod no'n, may horizontal na corridor.
Sobrang lapad no'n.
Railing 'yong nasa kabilang side no'n.
Pero dahil sobrang nakatagilid kami, halos hindi na 'yon madaanan.
Kailangan naming makatawid sa bangin na 'yon
at makasakay sa lifeboat
o makatalon man lang sa tubig.
Isinigaw ko sa lahat ng crew member
na ang gagawin namin, ihahagis namin 'yong mga tao sa kabila
para makakapit sila sa railing
at makababa sa side ng barko
na mas malapit sa tubig.
Nakatayo ako sa isang side tapos meron din sa kabila.
Hawak namin sa braso 'yong mga tao tapos inihahagis namin.
No'ng naitawid na namin lahat,
no'ng time na 'yon, lima kaming na-stranded.
Sa sobrang nakatagilid na, para na talaga siyang elevator shaft.
Hindi na talaga kami makakatawid.
Sa puntong 'yon, nakakakilabot 'yong kapayapaan.
Para kaming naiwan sa disyerto.
Kailangan naming makaalis sa lifeboat.
May bukas na hatch na hindi masyadong malayo sa 'min
na pwede naming lusutan palabas.
'Yong ilan sa amin na hindi natabunan,
sinubukang umakyat palabas sa hatch.
Isa-isa kaming umakyat palabas.
Pagdating sa ibabaw ng lifeboat, kailangan namang pumunta sa cruise ship
na nasa itaas na namin, tapos kami…
May gap na kailangan naming malampasan.
Gumawa kami ng human chain
pero hindi ko kayang umakyat habang buhat ko si Lila.
Ibinigay ko si Lila sa di ko kilala.
Nakabitin kami sa dilim sa ibabaw ng Mediterranean.
Isang maling hakbang, mahuhulog ka sa tubig
na hindi namin alam kung gaano pa kalayo sa amin.
Takot ako sa matataas na lugar.
Kaya 'yong aakyat ako sa gilid ng barko na dulo lang ng daliri ko ang nakakapit,
tapos anim na palapag siguro ang taas, sa dilim, sa ibabaw ng Med,
grabe talaga 'yon.
Pero gano'n lang makakaalis si Lila o ako o si Meghan.
Tapos kinailangan naming bumalik sa barko.
Talagang sobrang dilim do'n.
Ang una naming naisip, "May lifeboat pa kaya?"
Pero naging malinaw agad na wala nang lifeboat na natira.
Sabi ko kay John, "Langoy tayo. Makakaligtas tayo."
Seryoso na 'yong pag-uusap namin kung paano gagawin 'yon.
'Yong taas ng tatalunin.
Makakaligtas ba si Lila pag tumalon kami?
Makakalangoy ba kami kasama si Lila sa gano'n kalamig na tubig?
Tinitimbang namin kung makakaligtas kami do'n
kesa kung nasa barko lang kami.
Do'n na nag-sink in sa amin 'yong ibang level ng realization
na baka hindi na kami makaalis sa barkong 'yon.
Bilang Christian, huwag daw makipagtawaran sa Diyos.
Pero 'yon na ang maiisip mo.
Sabi ko, "Panginoon, iligtas mo lang ako sa barkong 'to,
"ipapakilala ko… kay Lila si Hesus.
"Papalakihin ko siya nang tama.
"Pero kailangan mo kaming iligtas dito."
So sobrang tagilid na no'ng barko, nasa mataas na side na kami.
Tapos may nakita ako na parang tauhan ng barko.
Nakaputi siya.
Mukha siyang opisyal na naka-uniform. Tapos…
Tiningnan niya si Lila. Tiningnan niya kami.
Sabi niya, "Baba kayo sa level na 'to sa kabilang side ng barko.
"Baka kailangan n'yong lumangoy lahat.
"'Yon ang best chance n'yo para makaligtas."
Tumingin ako sa harap ng barko.
May maliit na grupo ng mga pasahero na nakatayo lang.
Naisip ko, "May problema kaya sila?
"Bakit hindi pa namin sila kasama?"
Paglapit ko sa kanila,
sobrang hirap makita kung alin 'yong pader at 'yong sahig.
Kaya napilitan na akong maglakad sa pader.
Noong una, chine-check ko ng paa ko kung kaya ng mga pinto 'yong timbang ko.
Kaso bumukas na parang hatch 'yong isang pinto.
Nahulog ako sa madilim na kawalan
at nawalan ng malay.
Pagdating namin sa isla,
ano na'ng gagawin namin?
Saan kami pupunta?
Walang nagsasabi sa mga tao ng gagawin.
May time pa na sumigaw ako,
"May pwede bang tumulong sa 'min?"
May mahina akong narinig na nagsabi, "Punta kayo sa simbahan!"
Una kong ginawa, tinawagan ko 'yong mama ko.
Kaso hindi na nagri-ring 'yong phone niya.
Pero sabi niya, nasa lifeboat siya, kaya nandito lang siguro siya.
Hinanap namin siya saka si Luisa.
Sobrang dami ng tao sa isla.
Parang imposibleng mahanap mo 'yong tao.
Pumasok kami sa lahat ng tindahan.
Pumasok kami sa simbahan.
Wala pa ring alam 'yong crew saka lumulubog pa rin 'yong barko.
Di nila alam kung may tao pa do'n.
May nakita kaming maliit na sulok sa simbahan.
Sobrang anxious ng lahat, saka sobrang takot at nilalamig.
Naghanap ako ng mga foil blanket.
Nadala ko 'yon pabalik sa simbahan.
Tanda ko pa,
tinatawag no'ng mga tao 'yong pamilya nila pero walang sumasagot.
Judy!
Steve!
Kathy!
Hinanap namin kung saan-saan 'yong mama ko
hanggang sa tumayo na lang ako malapit sa mga tao
na nakatingin sa barko,
kasi naisip kong baka hindi pa dumadating 'yong lifeboat niya.
Habang tumatagal,
napansin naming mas tumatagilid 'yong barko.
Para talagang eksena sa Titanic.
Parehong-pareho.
Nakakatakot makita mula do'n.
Kita mo 'yong mga tao sa bangka na kumakaway.
Kita mong humihingi sila ng tulong.
Masaklap makita 'yon.
Kahit alam mong ligtas ka na,
alam mong may mga taong na-trap pa rin sa barko.
Nakita naming may bukas na hallway
na tagos papunta sa kabilang railing.
'Yon 'yong obvious na paraan para makapunta kami sa kabilang side.
'Yong tatawirin naming hallway, para nang 61 meters na slide.
Kaya alam naming pag napaupo kami,
hindi na kami makakatayo.
Gumagalaw pa rin 'yong bangka. Parang kada kalahating degree,
may bagong furniture na rumaragasa pababa sa hallway.
Nakatali pa rin sa 'kin si Lila. Hawak ko siya sa dibdib ko.
Basta nag-slide ako pababa.
Pagulong-gulong ka nang alanganin,
bumubulusok pababa sa cross-section na 'yon.
Maraming furniture at kung ano-ano.
Nasa 32 kilometers per hour siguro kami.
Naramdaman kong may umuga. Nauntog 'yong ulo ni Lila.
Diyos ko, ang lakas ng pagkaumpog ng ulo niya.
"Ayos lang ba siya?"
Naisip ko talagang hindi siya makakaligtas do'n.
Tanda kong sinabi niya no'ng nasa baba na kami ng slide,
na parang nagko-confess siya,
na naumpog nang malakas 'yong ulo ni Lila.
Tanda ko pa 'yong kirot sa mukha niya.
Ang reaksyon ko lang, i-check siya
saka umiiyak siya.
Kaya parang ano lang, "Okay lang siya. Kilos na tayo."
Pagkagising ko,
chineck ko agad 'yong sarili ko
tapos na-realize kong nabalian ako ng binti.
Pagtingin ko sa paligid ko, na-realize kong nasa restaurant ako.
Sumigaw ako ng, "Tulong!"
Pero siyempre, walang nakakarinig sa 'kin.
May kawali sa tabi ko.
Kinuha ko 'yong kawali tapos sinubukan kong ihampas sa sahig.
Habang stranded kami do'n sa doorway,
may naririnig akong kumakatok sa Deck 5.
Hindi 'yon parang mechanical na may kumakatok.
Parang… alam mo 'yon?
Parang ipinapaalam no'ng mga tao kung nasaan sila.
Pero malabo 'yon. Di namin sila mapupuntahan.
Pagdating namin sa mababang side, kita na namin 'yong tubig.
Sa wakas, malapit na kami.
Sinubukan naming kunin ang atensiyon ng kahit anong lifeboat na makakarinig.
May nakita akong lifeboat na may mukha ng mga tao.
May nakatinginan akong babae.
Parang nagkatitigan lang kami saglit.
Itinaas ko si Lila. Sabi ko, "Bambino", kumbaga, "Kunin n'yo ang baby ko."
Tapos… umiling lang siya.
Gusto siguro niyang tumulong pero wala siyang magawa.
Sobrang wasak na wasak na ako no'n psychologically.
Sa isip ko, dasal ako nang dasal.
Biglang napansin namin na may dalawang lifeboat na walang sakay
tapos paligid-ligid lang sa bangka.
Nakakita kami ng buhay.
Pareho kaming kumilos agad.
Naisip namin, "Oh my gosh, binabalikan ba nila 'yong mga tao?
No'ng napansin na kami ng kapitan no'ng lifeboat,
sinubukan niyang pumunta sa bukana ng kinatatayuan namin.
Parang sobrang tagal naming naghintay sa deck na 'yon.
Sa mga oras na 'yon, unti-unti pa ring tumatagilid 'yong barko.
Pakiramdam namin, bawat minuto, posibleng huli na namin.
Mga tatlo hanggang limang metro siguro ang taas namin mula sa lifeboat.
Sobrang lakas ng alon
kaya medyo sumasalpok 'yong bangka sa cruise ship.
Kaya delikado pa rin kahit 'yong pagsakay sa lifeboat.
Pero nakababa kami papunta sa bangka.
Nakahinga kami nang maluwag.
Umandar kami mula sa ilalim no'n.
Kumbaga pag tumingala ka sa bukana no'ng lifeboat,
hindi namin makita 'yong langit.
'Yong gilid ng cruise ship ang buong kalangitan.
Tahimik na si Lila.
Tanda ko, karga-karga ko siya tapos umaasa akong okay lang siya,
na walang problema.
Naramdaman ko talagang mag-isa lang ako. Walang magre-rescue sa amin.
Tapos may narinig kaming mga helicopter sa itaas.
Kaso tinatakpan kami ng barko na parang payong.
Di nila kami nakikita.
Di ako makababa sa tubig. Di ako makabalik sa loob ng barko.
Lumulubog na kami noon.
Sa sandaling 'yon,
nag-play sa harap ng mata ko 'yong maikling pelikula ng buhay ko.
Naaalala ko 'yong sinabi ng dad ko
na hindi dapat maunang mamatay 'yong anak sa magulang.
Do'n na ako natauhan na kailangan kong lumaban.
Kailangan kong isipin kung paano ako mabubuhay.
Sa puntong 'yon, inisip ko, "Paano nila kami makikita?"
Na-realize kong may flashlight ako sa bulsa ko.
Di ako marunong ng Morse code pero fina-flash ko 'yong ilaw
sa bangka sa harap namin.
Rescue India Mike Alpha.
Sige, Rescue India Mike Alpha.
May sumesenyas sa amin. Tutulungan namin.
Okay, sige.
Tapos biglang may lumutang pababa na parang James Bond.
Hinila kami papunta sa helicopter,
tapos isa-isa silang bumalik sa baba para kunin 'yong apat pa.
Okay, magaling. May nakuhang tatlo, maaayos ang lagay.
Dadalhin sila sa Grosseto Airport.
Do'n naghihintay ng first aid yong mga tao.
No'ng papalayo na ako,
nakita kong lahat ng minahal ko
at lahat ng naging realidad ko, wala na.
Pero buhay ako.
Biyernes 'yon, gabing-gabi na.
Sunod-sunod sa feed ko 'yong mga pasahero ng cruise ship
sa may baybayin ng Tuscany sa Giglio Island.
Alam kong para malaman kung ano talaga ang nangyayari,
dapat pumunta ako do'n.
Mataong cruise ship iyon na sumadsad sa lupa at tumagilid.
Inilarawan iyon ng mga pasahero na parang eksena sa Titanic.
Posibleng may 70 katao ang nawawala.
Dumating ako sa Giglio kinabukasan nang mga 6:30 a.m. siguro.
SABADO, IKA-14 NG ENERO
Hinding-hindi ko makakalimutan no'ng nakita ko 'yong Costa Concordia.
Hindi mo maiiwasang tumitig sa malaking bato
na nakausli sa ilalim no'n.
Trabaho kong ipaliwanag kung paano ba nangyari 'yon.
Sumadsad ang isang Italian cruise ship sa may baybayin ng Tuscany kagabi.
Aminin na natin.
Naiisip mo 'yon tuwing sasakay ka sa eroplano o sa cruise ship.
Paano kung magkaproblema?
Nangyari na nga.
Nasa sobrang babaw na tubig na ang barko, pero dahil sa laki ng barko
at sa pagkakalagay nito sa mabatong area na ito,
marami silang Italian coastguard divers
na nagche-check ngayon sa perimeter at sa loob ng barko
sakaling may makita silang tao roon.
Diver ako ng fire department
na nagse-specialize sa cave diving.
Dalawang single dive, 40 minutes ang bawat isa.
Itatagal ng buong operasyon, dalawang oras.
Birthday ng mama ko no'n.
Naisip kong dapat nasa restaurant ako
at kinakantahan siya ng "Happy Birthday".
Pero ngayon, nasa Giglio Island ako,
nakaupo sa lupa,
iniisip kung nasaan siya.
Tanong ko sa sarili ko no'n, "Makikita ko pa kaya ulit siya?"
Dahil lumipas na 'yong oras tapos malamig 'yong tubig kasi January,
'yong chance ng kahit sino na maka-survive pagkatapos ng unang 24 hours,
siyempre, nababawasan 'yon.
Okay.
Detach.
Sige!
Malaki 'yong takot namin
kasi may risk talaga na mapunta kami sa kailaliman ng dagat
sa loob ng malaking barko at maging biktima kami imbes na rescuer.
Lahat ng hindi nakakabit, naging balakid.
May mga wire.
May matutulis na gilid.
Siyempre lahat ng 'yon, mapanganib para sa diver.
LINGGO, IKA-15 NG ENERO
Sa wakas, nag-umaga na. Nagkaroon na ng liwanag.
Nasa restaurant pa rin ako.
Pagkalipas ng ilang oras, magkaka-hypothermia ka.
Kung makakaisang gabi pa ako sa gano'ng kalagayan,
di ko alam kung buhay pa ako hanggang kinabukasan ng umaga.
Naisip ko no'n,
kung makakaalis ako sa sitwasyong 'yon,
pwede ko nang pag-isipan na bumuo ng pamilya.
'Yon siguro ang kulang sa buhay ko noon.
Forty-eight hours na kaming walang tulog.
Bumukas 'yong pinto ng van,
tapos sabi ng boss ko, "May isa pa tayong ililigtas. Tara na."
'Yong hotel manager, si Manrico Giampedroni,
na huling nakita ng maraming witness
sa sinusubukang iligtas 'yong mga tao sa hospitality area ng barko.
Pumasok kami ng mga kasamahan ko sa barko.
Nagtatawag kami kung may survivor.
"Mga bombero kami! Mga bombero kami!
"May tao ba diyan?"
"May tao ba diyan? Naririnig n'yo ba ako?"
Maya-maya pa,
may sumagot na.
Okay, kalma. Relax ka lang.
Sumiksik kami sa pinakaloob ng tunnel
kaya wala kaming natural na ilaw.
Hindi umaabot do'n ang liwanag.
Parang nasa loob kami ng kuweba.
Okay, ayos 'yan. Dahan-dahan.
Dahan-dahan. Ayos lang 'yan.
Dahan-dahan.
Tama 'yan!
Tapos nakita ko 'yong taong hinahanap namin.
Tinanong ko, "Hi, ano'ng pangalan mo? Ano'ng pangalan mo?"
Ang sagot niya, "Manrico.
"Manrico Giampedroni."
Sabi niya, "Hi, ako si Francesco…
"isa sa mga rescuer mo."
Sabi niya, "Huwag kang mag-alala.
"Ilalabas ka namin dito."
Thirteen years na ang lumipas, naiiyak pa rin ako.
Di ako makapaniwala.
Parang laging may kung anong milagro sa mga sakuna.
Sa pagkakataong ito, 'yong tripulanteng na-trap sa loob
na nakita ng mga rescuer sa pagsuyod sa mga cabin
at pagtapik sa katawan ng barko.
Dalawang araw siyang na-trap nang may bali sa binti.
Naisip mo bang di ka makakaligtas?
Oo, no'ng mag-isa ako sa restaurant. Oo.
Pagkatapos ng shock, ng panic, ng kaguluhan,
di nila napigilang umiyak.
Isa ang dancer na si Rose Metcalf sa mga huling na-rescue
sa lumulubog na barko.
May iba pang nakaligtas, kagaya ni Nick Tally
at ng mga kaibigan niya.
May mga takot na Italian family na iniaabot ang mga anak nila.
Sabi nila sa 'kin, "Kunin mo ang anak ko. Isakay mo sa bangka."
Mahigit isa't kalahating oras kaming naghintay
bago kami nakasakay sa bangka.
Dalawang taon akong naghintay.
Isa sa mga huling nakita 'yong katawan ng mama ko.
No'ng nahanap 'yong katawan niya,
hindi gumaan 'yong loob ko.
Parang binulabog ng Costa Concordia 'yong buhay ko.
Siya ang buong mundo ko.
Gano'n din ako sa kanya.
Ano'ng pangalan ng magandang batang 'to?
Si Stefania ang batang 'to.
Kaninong anak 'to?
Ang kapitan ng cruise ship na sumadsad dito sa baybayin ng Tuscany
ay hinarang ng mga awtoridad.
Iniimbestigahan siya sa kasong manslaughter
at pag-abandona ng barko.
Dalawang napakabigat na offense 'yon sa maritime law.
Thirty-two ang namatay no'ng gabing 'yon, kabilang ang isang five-year-old na bata.
No'ng mga sumunod na araw,
Costa PR team lang ang pinanggagalingan ng impormasyon.
Malinaw na nakapagdesisyon na sila kung sino'ng may kasalanan.
Ngayong gabi, mas tumitindi ang sisihin
matapos sabihin ng mga may-ari ng barko na kapitan nila ang may kasalanan.
Naniniwala kaming human error ang nangyari.
Hindi sinunod ng kapitan 'yong authorized na ruta.
Isa sa pinaka-dramatic na parte ng kuwento,
nangyari noong January 17.
May nakitang USB flash drive ang isang local journalist
sa nakabukas niyang sasakyan.
May lamang recording 'yong USB ng pag-uusap
ng coastguard ng Livorno at ni Captain Schettino
no'ng time na sinabi ni Schettino na iniwan niya 'yong barko.
COASTGUARD: Ano'ng ginagawa mo, Kapitan?
SCHETTINO: Andito ako para i-coordinate 'yong rescue.
COASTGUARD: I-coordinate mo mula sa barko.
Tumatanggi ka?
SCHETTINO: Di ako tumatanggi.
COASTGUARD: Tumatanggi ka bang sumakay sa barko, Kapitan?
Bakit ayaw mong sumakay sa barko?
Pag narinig mong sinasabi ng commander kay Captain Schettino na,
"Bumalik ka sa barko,"
mahirap kalimutan 'yon.
COASTGUARD: Bumalik ka sa barko. Utos 'yon!
Wala ka na dapat ibang assessment. Nagdeklara ka na ng "abandon ship".
Ako na ang in charge!
Bumalik ka sa barko!
Maliwanag? Di mo ba ako naririnig?
SCHETTINO: Babalik na. COAST GUARD: Sige na!
Hindi maikakailang ang resulta no'n,
kahit sino at kahit saan sa mundo,
kilala si Captain Schettino bilang Captain Duwag.
Please, padaanin n'yo ako.
Ang Italian captain na si Francesco Schettino
habang papasok sa korte nitong umaga
at kita pa rin ang tikas na gaya noong nasa barko siya.
Nasa korte kanina si Captain Francesco Schettino
para sa mga kasong multiple manslaughter, pagdudulot ng sakunang pandagat,
at pagdudulot ng personal injury sa 150 katao.
Tumagal nang ilang taon 'yong trial.
Ginanap 'yon sa loob ng teatro sa lungsod ng Grosseto.
Pinuntahan ko lahat ng hearing.
Mariing sinisisi ng prosecution ang sakuna kay Captain Schettino.
Ayon sa kanila, malaki ang kapabayaan niya sa pamumuno niya sa barko.
Pero itinatanggi ng kapitan ang mga paratang sa kanya.
Iginigiit niyang hindi lang siya ang may pananagutan sa nangyari.
Nakatuon lahat kay Captain Schettino,
pero isa sa mga pangunahing tanong ng marami sa amin,
kung parang mechanical failure ba 'yon o hindi.
Hindi nagtagal, na-recover 'yong black box,
kaso sira.
Kaya may time na wala talagang paraan para malaman
kung ano talaga ang nangyayari sa bridge no'ng gabi ng aksidente.
Noong 2012, bata pa lang ako na computer science researcher.
Binigyan ako ng sangkaterbang disk mula sa Costa Concordia.
Sinubukan ng dalawang eksperto na kunin 'yong data,
pero nabigo sila.
Kaya na-obsess ako.
Gumawa ako ng software na naglalarawan ng lahat ng nangyari no'ng gabing 'yon.
KAPITAN: Saan tayo tumama?
CHIEF ENGINEER: Wala na tayong kuryente.
Nagkaproblema 'yong emergency generator ng Costa Concordia no'ng gabing 'yon.
Bale ilang beses patay-sindi 'yon.
Halos hindi 'yon nakakonekta sa mga linya ng emergency power
saka hindi napagana 'yong mga emergency device.
Imposibleng maging sigurado kung paano namatay 'yong mga tao sa barko.
Pero alam nating at least dalawang lifeboat
na nasa itaas ng barko ang pumalya
dahil hindi gumana 'yong emergency generator.
Alam nating kinailangang bumaba ng mga taong 'yon
para makapunta sa ibang mga lifeboat sa deck din na 'yon, sa four.
Alam din nating dahil pumalya 'yong emergency generator,
hindi gumagana 'yong mga elevator.
KAPITAN: Three five zero.
TIMONEL: Three four zero.
KAPITAN: Three five zero. Starboard.
TIMONEL: Okay.
No'ng ni-run ko 'yong ginawa kong software para mag-sync lahat ng data,
may isang nakakagulat.
Bago mismo 'yong aksidente,
nalaman naming hindi tugma 'yong iniutos sa timonel
at 'yong ginagawa niya.
KAPITAN: Hard to port. BRIDGE CREW: Hard to starboard.
TIMONEL: Hard to starboard. CAPTAIN: Hard to port.
Naririnig nating nagbibigay si Schettino ng instructions.
Pero 13 seconds na salungat do'n 'yong ginagawa ng timonel.
Kalaunan, may ginawang independent study
sina Professor Bruno Neri at Paolo Neri ng University of Pisa
na nagpapakita na kung nagawa nang tama 'yong mga utos ni Schettino,
baka partial lang 'yong naging impact o baka hindi nangyari.
Noong early 2000s, nagbu-boom 'yong cruise industry.
Nagkakaproblema 'yong Italian-run na Costa cruise line company.
Hindi sila makasabay.
Ang paraan lang para maka-survive sila sa market,
ma-acquire sila ng American corporation.
Dahil sa expansion ng Costa, naghanap sila ng staff
na sinubukan nilang i-train nang mabilis at efficient.
Importanteng banggitin na si Captain Schettino mismo,
sumulat siya sa Costa para sabihing nag-aalala siya
na masyadong mabilis ma-promote 'yong mga tao,
na hindi sapat 'yong training nila,
na hindi sila bagay sa klase ng barko ng gusto niyang patakbuhin.
Ang alam namin tungkol do'n sa timonel, mabilis siyang na-promote sa trabaho.
Mukhang malinaw naman na no'ng nangyari 'yong sakuna,
noong dapat naiintindihan niya 'yong mga utos ni Captain Schettino,
may language barrier, at malamang
di niya naintindihan 'yong pinapagawa ng kapitan.
IKA-11 NG PEBRERO 2015 ARAW NG PAGHATOL
Sa ngalan ng mga Italyano,
idinedeklara ng korteng ito ayon sa Artikulo 533 at 535,
na nagkasala si Francesco Schettino sa mga krimeng iniuugnay sa kanya.
Ang kabuuang sentensiya, 16 na taong kulong at isang buwang aresto.
Nahatulang guilty ngayong araw ang kapitan ng Costa Concordia
sa kasong manslaughter at sa pag-abandona sa barko.
Sinentensiyahan siya ng 16 na taon.
PUMAYAG ANG COSTA CRUISES NA MAGMULTA NG ISANG MILYONG EURO.
HINDI HUMARAP SA PAGLILITIS ANG KOMPANYA.
LIMA PANG EMPLEYADO NG COSTA CRUISES
ANG NAHATULAN NG MANSLAUGHTER, NEGLIGENCE, AT SHIPWRECK,
KABILANG SI MANRICO GIAMPEDRONI.
HINDI SILA NAKULONG.
Hinding-hindi na ako magtatrabaho sa cruise industry.
Pinagdarasal kong huwag sanang mangyari 'yon sa iba.
Lahat ng pera ko,
nawala.
Pero natutunan kong mas mahalaga ang buhay kesa sa pera.
Kaya paggising ko tuwing umaga,
ang una kong ginagawa,
nagpapasalamat ako.
Marami akong natutunan.
Ngayon, marunong na akong lumangoy.
Gusto mo ulit kumanta? Sige lang.
Two, three…
Pag-uwi namin, wasak na wasak ako.
Na-diagnose ako ng PTSD.
May mga panic attack ako noon. Binabangungot ako.
Nag-alala kami kay Lila
dahil sa mga pinagdaanan niya physically saka emotionally.
Ilang linggo namin siyang binantayan para lang masigurong okay siya.
Tingnan mo 'yong dila.
Ano pang funny face ang kaya mo?
Nakita ko 'yong epekto sa 'kin,
pero one-year-old 'yon na hindi nakakapagsalita.
Kaya tanda ko, nakikipag-usap kami sa mga psychologist at espesyalista.
See you later, babay! Enjoy!
-Babay. -Babay.
Pero lumaki siyang normal na bata.
Kaya madalas naming pag-usapan 'yon.
Parang, bakit pinili ng Diyos na iligtas kami no'ng gabing 'yon?
Bakit kami nandito?
Ano'ng dapat naming gawin sa oras na binigay sa 'min?
Buhay si Lila. Maganda 'yong buhay niya.
Sa awa ng Diyos, nakaligtas kami.
John, nakaligtas siya dahil sa 'yo.
Lumaban ako nang husto noong gabing 'yon
para mailigtas sila.
May mga pagkakataong akala ko, hindi kami makakaalis.
Pero masaya ako na nakaalis kami.
Pag binabalikan ko 'yong nakaraang dekada,
'yong naging buhay namin, sobrang suwerte namin.
Si Lila ang pinaka-well-rounded, grounded, at pinakanakakamanghang 15-year-old.
Siya rin ang pinakamagandang ballerina.
Biniyayaan siya ng Diyos ng passion sa pagsasayaw.
Napakaganda niyang dalaga.
Posible ang lahat para sa kanya.
Magkakaroon siya ng impact sa mundo
dahil nakaalis siya sa barko no'ng gabing 'yon.
Nalaman namin pagkabalik namin
na buntis si Meghan.
Buntis si Meghan no'ng gabing lumalaban kami para mabuhay.
Isa sa pinakamagandang regalo para sa 'kin 'yong pagbubuntis na 'yon.
Ang nakakatawa do'n, no'ng tinukoy nila sa ultrasound
'yong conception date ng baby, no'ng gabi daw na nangyari 'yong sakuna.
Sabi namin, "Sigurado kaming hindi siya noon nabuo," pero…
Alam n'yo na kung bakit hindi ako nakapagsuot ng shirt.
Nagsalin ng Subtitle: Moonnette Maranan